Reumatoidalne zapalenie stawów

background image

Reumatoidalne zapalenie

Reumatoidalne zapalenie

stawów

stawów

Anna Lewandowska-Polak
Joanna Makowska

background image

RZS

RZS

Definicja:

Definicja:

Przewlekła choroba układowa tkanki łącznej

Przewlekła choroba układowa tkanki łącznej

o podłożu immunologicznym

o podłożu immunologicznym

charakteryzująca się:

charakteryzująca się:

Nieswoistym zapaleniem symetrycznych

Nieswoistym zapaleniem symetrycznych

stawów,

stawów,

Występowaniem zmian pozastawowych

Występowaniem zmian pozastawowych

i powikłań układowych,

i powikłań układowych,

Prowadząca do niepełnosprawności,

Prowadząca do niepełnosprawności,

inwalidztwa i przedwczesnej śmierci.

inwalidztwa i przedwczesnej śmierci.

background image

Etiopatogeneza

Etiopatogeneza

nieznana

nieznana

background image

Etiopatogenza

Etiopatogenza

background image

RZS

RZS

0,3-1,5% populacji ogólnej

0,3-1,5% populacji ogólnej

K:M 3:1

K:M 3:1

Szczyt 40-50 lat

Szczyt 40-50 lat

background image

RZS- objawy podmiotowe

RZS- objawy podmiotowe

Ból i obrzęk symetrycznych stawów

Ból i obrzęk symetrycznych stawów

rąk i stóp

rąk i stóp

(rzadziej duże stawy)

(rzadziej duże stawy)

Sztywność poranna

Sztywność poranna

, zwykle >1 godz

, zwykle >1 godz

Stan podgorączkowy

Stan podgorączkowy

Ból mięśni

Ból mięśni

Uczucie zmęczenia, utrata łaknienia,

Uczucie zmęczenia, utrata łaknienia,

czasem niewielki spadek masy ciała

czasem niewielki spadek masy ciała

Tylko u 10% chorych ostry początek

Tylko u 10% chorych ostry początek

choroby –objawy nagle w ciągu kilku dni

choroby –objawy nagle w ciągu kilku dni

background image

Objawy przedmiotowe

Objawy przedmiotowe

Zapalenie stawów:

Zapalenie stawów:

Bolesność stawu podczas ucisku

Bolesność stawu podczas ucisku

Obrzęk stawu i tkanek okołostawowych,

Obrzęk stawu i tkanek okołostawowych,

Wysięk w stawie

Wysięk w stawie

Wzrost ucieplenia bez zaczerwienienia skóry.

Wzrost ucieplenia bez zaczerwienienia skóry.

Ograniczony zakres ruchu

Ograniczony zakres ruchu

background image

RZS

RZS

Zmiany w odcinku
szyjnym są
typowe dla RZS,

Uwaga:
podwichnięcie w
stawie szczytowo
potylicznym

Stawy nadgarstkowe,
palców, kolanowe?, stóp
zajęte we wczesnym
okresie choroby

(międzypaliczkowe bliższe,
śródręczno-paliczkowe,
śródstopno-paliczkowe)

background image

Objawy przedmiotowe

Objawy przedmiotowe

Deformacje stawowe rąk:

Deformacje stawowe rąk:

odchylenie łokciowe palców rąk,

odchylenie łokciowe palców rąk,

szyja łabędzia”

szyja łabędzia”

palce butonierkowate”

palce butonierkowate”

ewentualnie „palce teleskopowe” (też w

ewentualnie „palce teleskopowe” (też w

łuszczycowym zapaleniu stawów)

łuszczycowym zapaleniu stawów)

background image

Zmiany pozastawowe

Zmiany pozastawowe

1. Guzki reumatoidalne –podskórne,

1. Guzki reumatoidalne –podskórne,

niebolesne, na powierzchni

niebolesne, na powierzchni

wyprostnej, głównie przedramion

wyprostnej, głównie przedramion

background image

2. Zmiany w układzie

2. Zmiany w układzie

krążenia

krążenia

Zapalenie osierdzia

Zapalenie osierdzia

Zmiany w mięśniu sercowym –

Zmiany w mięśniu sercowym –

kardiomioptia, guzki reumatoidalne

kardiomioptia, guzki reumatoidalne

Zmiany zastawkowe

Zmiany zastawkowe

Nadciśnienie płucne

Nadciśnienie płucne

Miażdżyca i incydenty zakrzepowo-

Miażdżyca i incydenty zakrzepowo-

zatorowe

zatorowe

background image

3. Zmiany w płucach

3. Zmiany w płucach

Zapalenie opłucnej

Zapalenie opłucnej

Guzki reumatoidalne

Guzki reumatoidalne

Włóknienie płuc

Włóknienie płuc

4. Zmiany w narządzie

4. Zmiany w narządzie

wzroku

wzroku

Suche zapalenie rogówki

Suche zapalenie rogówki

Zapalenie twardówki

Zapalenie twardówki

background image

5. Zapalenie naczyń małych

5. Zapalenie naczyń małych

i średnich

i średnich

6. Zmiany w układzie

6. Zmiany w układzie

nerwowym

nerwowym

Zespół cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka

Polineuropatia (z powodu zapalenia

Polineuropatia (z powodu zapalenia

naczyń)

naczyń)

Ucisk korzeni nerwów rdzeniowych w

Ucisk korzeni nerwów rdzeniowych w

wyniku destrukcji stawów szyjnego

wyniku destrukcji stawów szyjnego

odcinka kręgosłupa.

odcinka kręgosłupa.

background image

7. Zespół Felty’ego

7. Zespół Felty’ego

RZS

RZS

Powiększenie śledziony

Powiększenie śledziony

Małopłytkowość

Małopłytkowość

background image

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne

Wzrost OB >30mm, zwiększone stężenie CRP i fibrynogenu

Wzrost OB >30mm, zwiększone stężenie CRP i fibrynogenu

Niedokrwistość normocytowa i hipochromiczna

Niedokrwistość normocytowa i hipochromiczna

Niewielka leukocytoza (rozmaz prawidłowy)

Niewielka leukocytoza (rozmaz prawidłowy)

Nadpłytkowość lub małopłytkowość

Nadpłytkowość lub małopłytkowość

RF w klasie IgM (u 75% chorych)

RF w klasie IgM (u 75% chorych)

– wysokie miano koreluje z

– wysokie miano koreluje z

szybką destrukcją stawów i wystąpieniem zmian

szybką destrukcją stawów i wystąpieniem zmian

pozastawowych

pozastawowych

Anty-CCP

Anty-CCP

ANA w niskim mianie

ANA w niskim mianie

Białkomocz- późniejsze stadia choroby

Białkomocz- późniejsze stadia choroby

background image

W zapaleniu dochodzi do cytrulinacji białek

W zapaleniu dochodzi do cytrulinacji białek

np. wimentyny (w makrofagach) i fibryny w

np. wimentyny (w makrofagach) i fibryny w

błonie maziowej stawów.

błonie maziowej stawów.

(arginina -------------

(arginina -------------

cytrulina)

cytrulina)

Zmodyfikowane białka tworzą antygeny

Zmodyfikowane białka tworzą antygeny

przeciw którym produkowane są

przeciw którym produkowane są

przeciwciała anty-CCP

przeciwciała anty-CCP

Oznaczanie metodą ELISA

Oznaczanie metodą ELISA

Przeciwciała przeciw cyklicznemu

Przeciwciała przeciw cyklicznemu

cytrulinowanemu peptydowi (anty-CCP)

cytrulinowanemu peptydowi (anty-CCP)

Dezaminaza
peptydyloargininowa

Enzym występuje w
makrofagach i
granulocytach i jest
aktywowany w czasie
apoptozy

background image

Przydatność kliniczna anty-CCP

Przydatność kliniczna anty-CCP

Czułość 48%, swoistość 98%

Czułość 48%, swoistość 98%

Serologiczny marker

Serologiczny marker

wczesnego RZS

wczesnego RZS

Też u pacjentów z seronegatywnym RZS

Też u pacjentów z seronegatywnym RZS

Mogą poprzedzać wystąpienie pierwszych

Mogą poprzedzać wystąpienie pierwszych

objawów wiele lat

objawów wiele lat

Ich obecność- skłonność do powstawania

Ich obecność- skłonność do powstawania

nadżerek

nadżerek

i aktywniejszej postaci choroby

i aktywniejszej postaci choroby

background image

Czynnik reumatoidalny (RF)

Czynnik reumatoidalny (RF)

Przeciwciało klasy

Przeciwciało klasy

IgM

IgM

(85%), rzadziej

(85%), rzadziej

klasy IgG, IgA lub IgE skierowane

klasy IgG, IgA lub IgE skierowane

przeciwko fragmentowi Fc

przeciwko fragmentowi Fc

własnego IgG

własnego IgG

Można go oznaczać w

Można go oznaczać w

surowicy, płynie stawowym,

surowicy, płynie stawowym,

płynie z j. osierdzia, opłucnej

płynie z j. osierdzia, opłucnej

background image

Metody oznaczania RF

Metody oznaczania RF

Metody półilościowe

Metody półilościowe

Odczyn Waalera-Rosego-

Odczyn Waalera-Rosego-

hemaglutynacja

hemaglutynacja

Odczyn lateksowy-

Odczyn lateksowy-

aglutynacja

aglutynacja

Metody ilościowe

Metody ilościowe

Nefelometria

Nefelometria

ELISA (można oznaczać

ELISA (można oznaczać

RF w różnych klasach)

RF w różnych klasach)

JgG królicza
opłaszczająca
erytrocyty barana

JgG ludzka
opłaszczająca
kuleczki lateksu

background image

Wartość kliniczna

Wartość kliniczna

RF w niskich mianach może być wykrywany u osób

RF w niskich mianach może być wykrywany u osób

zdrowych, częstość wzrasta z wiekiem.

zdrowych, częstość wzrasta z wiekiem.

RF w pierwszych okresach choroby może być ujemny.

RF w pierwszych okresach choroby może być ujemny.

RF najwcześniej pojawia się w płynie stawowym, potem

RF najwcześniej pojawia się w płynie stawowym, potem

w surowicy.

w surowicy.

Miano RF koreluje z aktywnością choroby i jest

Miano RF koreluje z aktywnością choroby i jest

czynnikiem rokowniczym.

czynnikiem rokowniczym.

RF w innych klasach niż IgM nie ma znaczenia

RF w innych klasach niż IgM nie ma znaczenia

diagnostycznego.

diagnostycznego.

background image

Kiedy RF może być dodatni?

Kiedy RF może być dodatni?

1.

1.

Choroby reumatyczne

Choroby reumatyczne

2.

2.

Przewlekłe choroby zapalne wątroby

Przewlekłe choroby zapalne wątroby

3.

3.

i płuc

i płuc

4.

4.

Choroby nowotworowe

Choroby nowotworowe

5.

5.

Zakażenia: AIDS, mononukleoza,

Zakażenia: AIDS, mononukleoza,

gruźlica, trąd

gruźlica, trąd

6.

6.

Stan po szczepieniu

Stan po szczepieniu

background image

Przyczyny wyników fałszywie

Przyczyny wyników fałszywie

ujemnych

ujemnych

Blokowanie reakcji przez endogenne

Blokowanie reakcji przez endogenne

IgG

IgG

Bardzo duże stężenie RF

Bardzo duże stężenie RF

Pacjent leczony GCS

Pacjent leczony GCS

background image

Kryteria klasyfikacyjne ACR

Kryteria klasyfikacyjne ACR

1987

1987

1. Sztywność poranna stawów ≥1h

1. Sztywność poranna stawów ≥1h

2. Zapalenie ≥3 stawów

2. Zapalenie ≥3 stawów

3. Zapalenie stawów ręki

3. Zapalenie stawów ręki

4. Symetryczne zapalenie stawów

4. Symetryczne zapalenie stawów

5. Guzki reumatoidalne

5. Guzki reumatoidalne

6. RF we krwi

6. RF we krwi

7. Zmiany w RTG (nadżerki, osteoporoza)

7. Zmiany w RTG (nadżerki, osteoporoza)

Do rozpoznania konieczne spełnienie ≥4

Do rozpoznania konieczne spełnienie ≥4

kryteriów, kryteria 1-4 muszą być spełnione

kryteriów, kryteria 1-4 muszą być spełnione

przez ≥6 tygodni

przez ≥6 tygodni

background image

RZS

RZS

Obrzęk części miękkich, osteoporoza
przystawowa,

zwężenie szpar stawowych, geody,

nadżerki powierzchni stawowych,

zrosty włókniste lub kostne

background image

Leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne

Leki

Leki

modyfikujące przebieg choroby –

modyfikujące przebieg choroby –

łagodzą objawy

łagodzą objawy

zapalenia, zapobiegają zmianom destrukcyjnym w

zapalenia, zapobiegają zmianom destrukcyjnym w

stawach lub opóźniają ich wystąpienie

stawach lub opóźniają ich wystąpienie

Metotreksat

Metotreksat

Leflunomid

Leflunomid

Sulfasalazyna

Sulfasalazyna

Chlorochina

Chlorochina

D-penicylamina

D-penicylamina

Sole złota

Sole złota

Cyklosporyna

Cyklosporyna

Azatiopryna

Azatiopryna

background image

Leki biologiczne

Leki biologiczne

Neutralizacja TNF-

Neutralizacja TNF-

Infliksymab- przeciwciało anty TNF-

Infliksymab- przeciwciało anty TNF-

Etanercept- rozpuszczalny rec. dla TNF-

Etanercept- rozpuszczalny rec. dla TNF-

Adalimumab- anty TNF

Adalimumab- anty TNF

background image

NLPZ

NLPZ

Leki wspomagające, łagodzą objawy,

Leki wspomagające, łagodzą objawy,

nie wpływają na zmiany destrukcyjne

nie wpływają na zmiany destrukcyjne

w stawach

w stawach

GCS

GCS

Leki wspomagające jw.

Leki wspomagające jw.


Document Outline


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Fizjoterapia w reumatoidalnym zapaleniu stawów, Ratownictwo, Rehabilitacja Rusin
Reumatoidalne zapalenie stawów, interna
Reumatoidalne zapalenie stawów, studia pielęgniarstwo
Reumatoidalne zapalenie stawów (2)
REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW, farmakologia
REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW
03 0000 030 02 Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawow i mlodzienczego zapalenia stawow etanercept
REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWOW
Reumatoidalne zapalenie stawow (RZS)
Złożoność procesu niepełnosprawności u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, Fizjoterapia
Cw 7 Reumatoidalne zapalenie stawów
Reumatoidalne zapalenie stawów, wykład
Reumatoidalne zapalenie stawow(RZS). Amyloidoza. Choroba zwyrodnieniowa stawow
Proces pielęgnowania chorego z Reumatoidalnym Zapaleniem Stawów
Reumatoidalne zapalenie stawów
Reumatoidalne zapalenie stawów
Obrazowanie stawów w reumatoidalnym zapaleniu stawów, reumatologia

więcej podobnych podstron