istota Controllingu (6 str), Zarządzanie(1)


Politechnika Częstochowska

Wydział Inżynierii Procesowej Materiałowej i Fizyki Stosowanej

Temat pracy: Istota Controllingu

Częstochowa 2004

Wstęp

W ostatnich latach w funkcjonowaniu polskich przedsiębiorstw nastąpiły wielkie przeobrażenia. W odpowiedzi na zapotrzebowanie przedsiębiorstw w sprawach systemu zarządzania pojawił się controlling. Wszystko co w sobie zawierał spełniało wymagania odnośnie ukierunkowania systemu zarządzania i stosowania instrumentów zarządzania. Wiele polskich przedsiębiorstw wprowadziło już controlling, a inne dopiero podejmują działania zmierzające do wprowadzenia odpowiednich form controllingu.

Geneza i rozwój koncepcji controllingu

Controlling zaistniał na rynku dopiero w dwóch ostatnich dekadach XX-go wieku, choć nie jest zjawiskiem całkiem nowym, bo korzenie tej koncepcji tkwią nie w przedsiębiorstwach, lecz w sektorze publicznym. Doszukując się w historii odnajdujemy, że już w XV wieku na angielskim dworze utworzono stanowisko „countrollour”. Nieco później w roku 1778 w Stanach Zjednoczonych dopatrujemy się stanowiska „comptrollera” w administracji państwowej. Od tego momentu za kolebkę controllingu uważa się USA.

Na przełomie wieków XIX i XX wzrost gospodarczy spowodował rozpowszechnienie idei controllingu i zapotrzebowanie na informacje umożliwiające realizację tych funkcji.

Na ziemie europejskie controlling dotarł dopiero na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku w przedsiębiorstwach niemieckich będącymi spółkami córkami przedsiębiorstw amerykańskich. Aktywne uczestnictwo w procesach planowania i kontroli wypełniło przez ideę controllingu lukę w zakresie zaspokojenia potrzeb informacyjnych menedżerów.

E. Mayer wyodrębnił trzy okresy w historii rozwoju koncepcji controllingu:

W Polsce controlling zaczął się rozwijać na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku w spółkach córkach koncernów zagranicznych. Obecnie jest wdrażany w coraz to nowych organizacjach gospodarczych.

Pojęcie controllingu

Angielsko brzmiąca nazwa „controlling” (w słownictwie angielskim słowo ”to control”) ma dość obszerne znaczenie jednak można zwrócić uwagę na trzy grupy zbliżonych do siebie znaczeń tego słowa:

W literaturze znajdziemy szereg definicji controllingu jednak najbardziej reprezentatywną sformułował P. Horvath. Mówi on o controllingu jako podsystemie zarządzania, który zajmuje się ukształtowaniem i koordynowaniem procesów planowania, kontrolowania i zasilania w informacje, ukierunkowanym na sterowanie całym systemem z punktu widzenia wyznaczonych celów [P. Horvath, 1990, s. 22]. Controlling to nic innego jak funkcja koordynująca.

Wykonując analizę porównawczą dostępnych definicji można wyodrębnić pewne cechy controllingu. Oto one:

  1. controlling jest podsystemem zarządzania przedsiębiorstwem wspierającym realizację wszystkich funkcji zarządzania;

  2. nadrzędną funkcją controllingu jest funkcja koordynacyjna procesów zachodzących w przedsiębiorstwie;

  3. głównym przedmiotem działań controllingu jest informacja zorientowana na potrzeby podejmowania decyzji;

  4. controlling jest ukierunkowany na osiągnięcie celów postawionych przed przedsiębiorstwem jako całością.

Controlling, poprzez inicjowanie i wspomaganie różnych działań, usprawnia proces zarządzanie przedsiębiorstwem.

Funkcje i zadania controllingu

Centralną funkcją controllingu jest funkcja koordynacji. Ta funkcja wyróżnia controlling od innych podsystemów zarządzania. Koordynacja polega na zharmonizowaniu szczegółowych zadań oraz działań podejmowanych w ramach różnych podsystemów controllingu oraz ich ukierunkowaniu na realizację założonego celu. W końcowym efekcie koordynacja powinna doprowadzić do zwiększenia sprawności i skuteczności całego systemu. Centralnej funkcji koordynacji są podporządkowane cztery inne funkcje controllingu:

Koncepcja controllingu jako podsystemu zarządzania przedsiębiorstwem opiera się na sterowaniu ukierunkowanym na osiągnięcia założonych celów.

Planowanie jest pierwotną funkcją controllingu obok kontroli czy też zasilania w informacje oraz sterownia i regulacji. Zakłada, że planowanie w przedsiębiorstwie powinno być dobrze zorganizowane, a plany cząstkowe wzajemnie skoordynowane tak, aby tworzyły system wewnętrznie spójnych planów, przystosowanych do warunków działalności przedsiębiorstwa.

Kontrolna funkcja controllingu w przypadku wystąpienia odchyleń umożliwia podjęcie działań mających na celu ich wyeliminowanie. Dlatego kontrola w systemie controllingu zakłada sprzężenie zwrotne w stosunku do sterowania i regulacji oraz planowania.

Kolejna funkcją controllingu jest funkcja sterownia i regulacji. Sterownie to działanie na określony układ mający na celu zapewnienie jego zachowania się w żądany sposób. Natomiast regulacja polega na utrzymaniu na zdanej z góry wartości określonego parametru lub grupy parametrów danego procesu. Podstawą dla sterownia i regulacji w systemie controllingu są rezultaty kontroli czyli stwierdzone w jej trakcie odchylenia. W procesie sterowania i regulacji następują procesy ustalenia i wprowadzenia odpowiednich działań korygujących.

Podsumowanie

Reasumując wszystko controlling jest podsystemem zarządzania, który wspiera i koordynuje różne obszary działalności przedsiębiorstwa. W tym wszystkim chodzi głównie o to aby controlling stał się sposobem myślenia pracowników we wszystkich obszarach działalności przedsiębiorstwa, co powinno sprzyjać pełniejszemu wykonaniu zadań postawionych przed controllingiem. Konieczność rozpatrywania sytemu controllingu przedsiębiorstwa w ujęciu dostosowanym do obszarów jego działalności jest spowodowane przede wszystkim decentralizacją funkcji controllingowych.

Literatura:

  1. „Controlling w przedsiębiorstwie koncepcje i instrumenty” praca zbiorowa pod red. Edwarda Nowaka, Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. Z o.o. Gdańsk 2003

  2. Encyklopedia Mulitemialna „Fogra” wyd. w 1997r.

  3. Popularna Encyklopedia Powszechna Fogra Oficyna Wydawnicza Kraków 1995r.



Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Controlling, istota Controllingu (6 str), Politechnika Częstochowska
istota zarządzania projektami (6 str), Zarządzanie(1)
instrumenty Controllingu - praca zaliczeniowa (7 str), Zarządzanie(1)
controlling-zdazyc przed bledem(5 str), Zarządzanie(1)
istota i procesy zarządzania (6 str), Zarządzanie(1)
istota skutecznej motywacji (5 str), Zarządzanie(1)
istota organizacji ws Ackoffa i lei cechy (12 str), Zarządzanie(1)
istota zarządzania projektami (6 str), Zarządzanie(1)
instrumenty Controllingu - praca zaliczeniowa (7 str), Zarządzanie(1)
organizowanie działalności (6 str), Zarządzanie(1)
efektywne i skuteczne przywództwo (5 str), Zarządzanie(1)
zarządzanie produkcją (2 str), Zarządzanie(1)
ISTOTA KULTURY ORGANIZACYJNEJ W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PRODUKCYJNYM
zarządzanie produkcją (6 str), Zarządzanie(1)

więcej podobnych podstron