Techniki osłuchiwania 

1. Wyciszone, dobrze oświetlone, ogrzane pomieszczenie. [To 
pozwala wyeliminować nadmierny hałas i ułatwia badanie 
serca.]  
2. Odpowiednio rozebrany pacjent. [To umoŜliwia przyłoŜenie 
stetoskopu bezpośrednio do klatki piersiowej.] 
3. MoŜliwość zbadania pacjenta w pozycji leŜącej na wznak, w 
pozycji siedzącej oraz w pozycji leŜącej na lewym boku (patrz - 
schemat A). [RóŜne tony, zwłaszcza patologiczne, mogą się 
ujawniać w róŜnych pozycjach.]  
4. MoŜliwość zbadania z prawej strony. [To zmniejsza 
prawdopodobieństwo powstawania tonów pochodzących z 
zewnątrz, od przedmiotów, uderzających o przewód akustyczny 
stetoskopu.] 
5. Stetoskop, wyposaŜony zarówno w lejek jak i w membranę 
lub stetoskop z moŜliwością pracy w trybie lejka i w trybie 
membrany. [Lejek trzymany lekko przy klatce piersiowej 
wychwytuje tony o niskiej częstotliwości. Membrana mocno 
dociśnięta tak, aby po jej odjęciu pozostał ślad, wychwytuje tony 
o wysokiej częstotliwości.]  
6. Sekwencja czynności osłuchiwania (patrz - schemat B). 
NaleŜy osłuchać co najmniej cztery obszary najpierw przy 
uŜyciu membrany, a następnie przy uŜyciu lejka:  
a. Lewa boczna krawędź mostka (LLSB) - czwarte 
międzyŜebrze na lewo od mostka. W tym obszarze najlepiej 
słyszalne są tony zastawki trójdzielnej i prawej komory serca.  
b. Koniuszek (apex) - piąte międzyŜebrze na linii środkowo-
obojczykowej. 
W tym obszarze najlepiej słyszalne są tony od zastawki mitralnej 
(dwudzielnej) oraz lewej komory serca.  

 

Schemat A 

 
 

Schemat B 

c. Podstawa prawa - drugie międzyŜebrze na prawo od mostka. Najlepiej słyszalne są tutaj 
tony zastawki aorty.   
d. Podstawa lewa - drugie międzyŜebrze na lewo od mostka. Najlepiej słyszalne są tutaj tony 
zastawki pnia płucnego.  
7. Zdolność do selektywnego osłuchiwania. [NaleŜy wsłuchać się za kaŜdym razem w jeden 
ton. Przy osłuchiwaniu tonów skurczów serca, tony rozkurczowe powinny być początkowo 
ignorowane.]  
Przedstawiona powyŜej sekwencja jest jedną z wielu akceptowanych sekwencji. WaŜne jest, 
aby te cztery wymienione obszary były za kaŜdym razem osłuchiwane w konsekwentny 
sposób oraz aby kaŜdy obszar był oceniany w odniesieniu do zarówno niskich jak i wysokich 
częstotliwości.