1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

L

L

O

O

K

K

A

A

L

L

N

N

Y

Y

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

 

 

 

 

R

R

E

E

W

W

I

I

T

T

A

A

L

L

I

I

Z

Z

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

O

O

S

S

I

I

E

E

D

D

L

L

A

A

 

 

„

„

S

S

T

T

A

A

R

R

A

A

 

 

K

K

O

O

L

L

O

O

N

N

I

I

A

A

”

”

 

 

W

W

 

 

B

B

R

R

Z

Z

E

E

S

S

Z

Z

C

C

Z

Z

A

A

C

C

H

H

 

 

2

2

0

0

0

0

5

5

-

-

2

2

0

0

1

1

5

5

 

 

 

 

 

 

B

B

R

R

Z

Z

E

E

S

S

Z

Z

C

C

Z

Z

E

E

 

 

C

C

Z

Z

E

E

R

R

W

W

I

I

E

E

C

C

-

-

L

L

I

I

P

P

I

I

E

E

C

C

 

 

2

2

0

0

0

0

5

5

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

2 

SPIS TREŚCI 

 

 

Wstęp .......................................................................................................................5

 

I.

 

Źródła i podstawowe załoŜenia prac nad programem ............................................... 6

 

Źródła Programu....................................................................................................... 6

 

ZałoŜenia  wyjściowe  przygotowania  i  realizacji  Lokalnego  Programu  Rewitalizacji  dla 
osiedla „Stara Kolonia” .............................................................................................. 6

 

II.

 

Przebieg prac na programem ............................................................................10

 

 

Charakterystyka obecnej sytuacji Miasta Brzeszcze .............................................12

 

III.

 

Uwarunkowania rozwojowe miasta - charakterystyka obecnej sytuacji ................13

 

Sfera przestrzenna ...................................................................................................13

 

Lokalizacja i dostępność komunikacyjna .................................................................13

 

Zagospodarowanie przestrzenne............................................................................14

 

Zasoby kulturowe i środowisko przyrodnicze ..........................................................16

 

Infrastruktura techniczna i komunalna ...................................................................17

 

Zasoby mieszkaniowe ...........................................................................................18

 

Sfera gospodarcza ...................................................................................................19

 

Skala i struktura działalności gospodarczej .............................................................19

 

Sfera społeczna .......................................................................................................20

 

Mieszkańcy ..........................................................................................................20

 

Bezrobotni ...........................................................................................................22

 

Patologie, przestępczość .......................................................................................22

 

IV.

 

Uwarunkowania  programowe  LPR  zawarte  w  strategicznych  dokumentach 

własnych, regionalnych i rządowych .............................................................................23

 

Strategia  Rozwoju  Społeczno  –  Gospodarczego  Miasta  i  Gminy  Brzeszcze  na  lata  2005-
2015 .......................................................................................................................23

 

Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Brzeszcze na lata 2004 – 2006...................................24

 

Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Małopolskiego.........................24

 

Strategia Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2000-2006.............................25

 

Narodowy Plan Rozwoju 2004-2006 i Podstawy Wsparcia Wspólnoty 2004-2006..........26

 

Narodowy Plan Rozwoju 2007-13 (projekt)................................................................26

 

V.

 

Obszar rewitalizacji...............................................................................................28

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

3 

Charakterystyka obecnej sytuacji na obszarze rewitalizacji .................................29

 

VI.

 

Ogólna charakterystyka Osiedla „Stara Kolonia” .................................................30

 

Zasoby lokalowe, sytuacja własnościowa...................................................................30

 

Standard i stan techniczny budynków mieszkalnych ...................................................31

 

Uwarunkowania związane z ochroną środowiska ........................................................32

 

Działalność gospodarcza...........................................................................................33

 

Bezrobocie ..............................................................................................................33

 

Patologie społeczne, przestępczość ...........................................................................34

 

Pomoc społeczna .....................................................................................................34

 

 

Cele i Działania Programu planowane na rewitalizowanym obszarze...................37

 

VII.

 

Cele i działania Programu .................................................................................38

 

VIII.

 

Szacunkowe koszty realizacji programu w latach 2005-2006 ...............................46

 

IX.

 

Zarządzanie procesem rewitalizacji....................................................................49

 

Aneks 51

 

X.

 

Lista Załączników .................................................................................................52

 

XI.

 

Przypisy...........................................................................................................53

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

4 

 

SPIS TABEL 

 

Tabela 1. WyposaŜenie w podstawową infrastrukturę komunalną, porównawczo. ...............18

 

Tabela 2. Standardy mieszkaniowe – porównawczo. .........................................................18

 

Tabela 3. Zasoby mieszkaniowe, porównawczo. ...............................................................19

 

Tabela  4.  Podmioty  gospodarki  narodowej  –  struktura  sektorowa,  formy  prawne, 
porównawczo. ................................................................................................................19

 

Tabela 5. Pracujący w gospodarce narodowej, porównawczo. ...........................................20

 

Tabela 6. Podmioty gospodarki narodowej – wg. dziedzin działalności, porównawczo. ........20

 

Tabela 7. Struktura wiekowa ludności, porównawczo. .......................................................21

 

Tabela 8. Struktura wykształcenia ludności w wieku 13 lat i więcej, porównawczo. .............21

 

Tabela 9. Ludność wg. głównego źródła utrzymania, porównawczo. ..................................21

 

Tabela 10. Liczba wykroczeń i przestępstw w mieście .......................................................22

 

Tabela 11. Wykaz budynków mieszkalnych na Osiedlu Stara Kolonia. ................................30

 

Tabela 12. Bezrobotni - Osiedle Stara Kolonia. .................................................................33

 

Tabela 13. Wykaz  przestępstw kryminalnych  na terenie Starej Kolonii w latach 2000-200434

 

Tabela 14. Problemy mieszkańców Osiedla Stara Kolonia w latach 2000-2005. ...................35

 

Tabela 15. Podstawowa struktura Programu (obszary, problemy, cele, wskaźniki). .............39

 

Tabela 16. Szczegółowa struktura Programu (przedsięwzięcia i projekty). ..........................40

 

Tabela 17. Szacunkowe koszty projektów planowanych do wdroŜenia w latach 2005-2006..47

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

5 

W

W

S

S

T

T

Ę

Ę

P

P

 

 

 

 

 

 

 

6

 

I

I

.

.

 

 

Ź

Ź

R

R

Ó

Ó

D

D

Ł

Ł

A

A

 

 

I

I

 

 

P

P

O

O

D

D

S

S

T

T

A

A

W

W

O

O

W

W

E

E

 

 

Z

Z

A

A

Ł

Ł

O

O

ś

ś

E

E

N

N

I

I

A

A

 

 

P

P

R

R

A

A

C

C

 

 

N

N

A

A

D

D

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

E

E

M

M

 

 

Ź

Ź

r

r

ó

ó

d

d

ł

ł

a

a

 

 

P

P

r

r

o

o

g

g

r

r

a

a

m

m

u

u

 

 

Idea  podjęcia  w  Brzeszczach  rewitalizacji  osiedla  górniczego  „Stara  Kolonia”  zrodziła  się  na 
początku 2005 roku, w trakcie prac nad Strategią Rozwoju Miasta i Gminy do roku 2015. 

Zadanie pn. 

Rewitalizacja cennych, zaniedbanych części miasta

 , zostało ujęte bezpośrednio 

w treści Strategii, przyjętej uchwałą Rady Miasta i Gminy Brzeszcze.  

RównieŜ  w  przygotowanym  wcześniej,  w  2004  roku,  i  aktualizowanym  w  2005  roku  Planie 
Rozwoju Lokalnego na lata 2004-2006 ujęto zadanie „ 

Rewitalizacja Osiedla Stara Kolonia, w 

tym ulica Górnicza w Brzeszczach”. 

Prace nad programem zainicjowane zostały późną wiosną 2005 roku przez władze gminy w 
osobie Pani Burmistrz Beaty Szydło, poprzez wstępne spotkania w gronie osób zajmujących 
się z ramienia władz gminy zagadnieniami rozwojowymi i konsultantów wspierających proces 
od strony metodologicznej.  

PoniewaŜ  inicjatywa  i  zainteresowanie  podjęciem  programu  ze  strony  samorządu  miasta 
spotkało  się  z  zainteresowaniem  ze  strony  mieszkańców  oraz  zarządców  i  właścicieli 
nieruchomości – podjęto decyzję o przystąpieniu do wypracowania programu rewitalizacji w 
otwartej formule. 

Z

Z

a

a

ł

ł

o

o

Ŝ

Ŝ

e

e

n

n

i

i

a

a

 

 

w

w

y

y

j

j

ś

ś

c

c

i

i

o

o

w

w

e

e

 

 

p

p

r

r

z

z

y

y

g

g

o

o

t

t

o

o

w

w

a

a

n

n

i

i

a

a

 

 

i

i

 

 

r

r

e

e

a

a

l

l

i

i

z

z

a

a

c

c

j

j

i

i

 

 

L

L

o

o

k

k

a

a

l

l

n

n

e

e

g

g

o

o

 

 

P

P

r

r

o

o

g

g

r

r

a

a

m

m

u

u

 

 

R

R

e

e

w

w

i

i

t

t

a

a

l

l

i

i

z

z

a

a

c

c

j

j

i

i

 

 

d

d

l

l

a

a

 

 

o

o

s

s

i

i

e

e

d

d

l

l

a

a

 

 

„

„

S

S

t

t

a

a

r

r

a

a

 

 

K

K

o

o

l

l

o

o

n

n

i

i

a

a

”

”

 

 

Przedsięwzięcia rewitalizacyjne są jednym z istotnych elementów lokalnych strategii rozwoju 
zarówno w duŜych miastach - metropoliach, jak i w mniejszych miejscowościach, dla których 
zapleczem są obszary wiejskie.  

Celem  projektów  rewitalizacyjnych  jest  doprowadzenie  do  gospodarczego  i  społecznego 
oŜywienia  określonego  obszaru  poprzez  wprowadzenie    nowych  lub  odtworzenie 
historycznych  funkcji  z  jednoczesnym  przekształceniem  przestrzeni  (nowa  zabudowa, 
modernizacja, adaptacja dla potrzeb nowego sposobu uŜytkowania). Szczegółowe cele takich 
programów są zazwyczaj dwojakie: 

- poprawa jakości Ŝycia mieszkańców, 

- wspieranie lokalnego rozwoju ekonomicznego. 

Rewitalizacja jest z załoŜenia procesem naprawczym, odnosi się do wybranych cech danego 
obszaru  miasta,  które  na  dziś  są  oceniane  niekorzystnie.  W  konsekwencji  program 
rewitalizacji  jest  programem  typu  problemowego  tj.  wyrastającym  na  diagnozie  istniejących 
problemów, konfliktów w przestrzeni fizycznej, gospodarczej i społecznej.  

W  lokalnym  programie  rewitalizacji  próbuje  się  odpowiedzieć  na  pytanie  co  lokalne  władze 
publiczne mogą zrobić, aby z jednej strony wesprzeć rozwój gospodarczy miasta – nie tylko 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

7 

poprzez duŜe inwestycje, ale i wspieranie indywidualnej przedsiębiorczości i rozwój lokalnych 
małych  przedsiębiorstw  oraz  przyciąganie  zarówno  inwestorów  jak  i  konsumentów  z 
zewnątrz  –  zaś  z  drugiej  strony  poprawić  warunki  i  atrakcyjność  Ŝycia  na  danym  obszarze? 
Innymi  słowy:  co  moŜna  zrobić  aby  nie  tylko  rozwijać  atrakcyjność  gospodarczą,  ale  i 
poprawić atrakcyjność społeczną wybranych obszarów, z korzyścią dla całego miasta? 

Istotnym  zagadnieniem  jest  takŜe  kwestia  wzbogacenia  wizerunku  miasta  –  w  przypadku 
Brzeszcz  miasto  w  chwili  obecnej  stoi  wobec  konieczności  „wymyślenia  się”  na  nowo.  Jak 
zapisano w dokumencie Strategii Rozwoju:  

„Brzeszcze  –  gmina  o  wiejskich  walorach  i  miejskich  standardach,  przywiązana  do  tradycji, 
zdecydowana na rozwój”. 

 

Dla  celów  prac  nad  niniejszym  dokumentem  przyjęto  definicję  rewitalizacji 
przedstawioną  w  dokumentach  programowych  i  roboczych  opracowanych  przez 
Ministerstwo  Gospodarki  i  Pracy  dla  celów  wdraŜania

  Zintegrowanego  Programu 

Operacyjnego  Rozwoju  Regionalnego  na  lata  2004-2006

,  uznając,  Ŝe  na  obecnym  etapie 

prac jest to podejście wystarczające.  

Zgodnie  z  tym  podejściem  rewitalizację  rozumie  się

i

  w  ujęciu  szerokim  jako

  kompleksowy 

program remontów, modernizacji zabudowy i przestrzeni publicznych, rewaloryzacji zabytków 
na  wybranym  obszarze,  najczęściej  dawnej  dzielnicy  miasta,  w  powiązaniu  z  rozwojem 
społecznym i gospodarczym

.  

W  ujęciu  uszczegółowionym  dla  celów  wdraŜania  ZPORR  (a  tym  samym  skorzystania  ze 
współfinansowania  z  funduszy  strukturalnych  UE)  rewitalizację  definiuje  się  jako 

kompleksowe,  zintegrowane,  kilkuletnie,  lokalne  programy  inicjowane  przez  samorząd 
terytorialny  dla  realizacji  działań  technicznych,  gospodarczych  i  społecznych  –  przy 
uwzględnieniu  zasad:  spójności  terytorialnej  i  ochrony  środowiska  naturalnego  –  na 
zróŜnicowanych obszarach, takich jak zdegradowane dzielnice miast […].

  

Zgodnie  z  „Podręcznikiem  ogólnym  wdraŜania  ZPORR” 

ideą  wymogu  przygotowania 

programów  rozwoju  jest  przede  wszystkim  włączenie  w  proces  wyznaczania  celów  rozwoju 
społeczno-gospodarczego  lokalnych  społeczności  jak  najszerszego  spektrum  odbiorców 
późniejszych  działań

.  W  konsekwencji  w  „Podręczniku…”  zaleca  się,  aby  dokumenty  te 

powstawały  przy  współudziale  partnerów  społeczno-gospodarczych,  przy  czym  sama 
procedura prac nad programem pozostawiona jest do uznania samorządu.  

Jednocześnie  zwraca  się  uwagę  na  to,  Ŝe  nadrzędną  funkcją  lokalnych  programów  rozwoju 
jest  zapewnienie  koncentracji  środków  finansowych  na  wybranych,  strategicznie 
najwaŜniejszych,  zadaniach.  Aby  zagwarantować  stabilność  realizacji  programów  wymaga 
się, aby były one przyjmowane uchwałą właściwej Rady.  

 

ZałoŜono  równieŜ,  Ŝe  dokument  Lokalnego  Programu  Rewitalizacji  będzie  się 
składał z dwóch części: 

Pierwsza  część  -  ogólna,  odnosi  się  do  całego  miasta,  jego  aktualnej  charakterystyki  i 
pozycji rozwojowej i ukazuje uzasadnienie oraz kontekst dla podjęcia programu rewitalizacji 
właśnie w tym miejscu, równieŜ na tle szerszych programów sub-regionalnych i regionalnych, 
a takŜe wskazywać ma szczegółowo konkretny wybrany obszar odnowy;  

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

8 

druga  część  –  szczegółowa  i  ukierunkowana,  odnosi  się  bezpośrednio  do  wybranego 
obszaru odnowy (osiedle „Stara Kolonia”), na którym mają być inicjowane i realizowane 
przedsięwzięcia rewitalizacyjne.  

W  pracach  nad  programem  zaproponowano  przyjęcie  kilku  wyjściowych  załoŜeń 
metodologicznych,  które  mają  wpływ  na  docelowy  kształt  programu,  i  które 
przedstawione są poniŜej: 

 

otwarta  formuła  programu  zakładała,  Ŝe  program  moŜe  objąć  projekty  zgłaszane  i 

promowane  przez  róŜne  podmioty  -  nie  tylko  władze  miasta  i  gminy  i  nie  tylko  sektor 
publiczny,  ale  takŜe  przez  wspólnoty  mieszkaniowe,  zarządców  nieruchomości,  organizacje 
społeczne, mieszkańców itp.; w konsekwencji na liście zgłaszanych do programu projektów i 
postulatów  znajdują  się  zarówno  projekty  własne  władz  miasta,  jak  i  propozycje  innych 
podmiotów aktywnych na obszarze osiedla „Stara Kolonia”;  

 

program  przygotowywany  jest  pod  kątem  wykorzystania  róŜnych  źródeł 

finansowania,  nie  tylko  aktualnie  dostępnego  dofinansowania  w  ramach  środków 
strukturalnych  w  Zintegrowanym  Programie  Operacyjnym  Rozwoju  Regionalnego  na  lata 
2004-2006; stąd katalog projektów, które mogą być zgłaszane i w konsekwencji, które mogą 
być  włączone  do  programu  rewitalizacji  jest  szeroki;  stąd  teŜ  wskazanie  w  treści  programu 
innych potencjalnych źródeł finansowania projektów; 

 

program  traktowany  jest  jako  program  wieloletni,  z  perspektywą  do  2015  roku, 

stąd ujęte w programie są zarówno projekty juŜ ukształtowane i przygotowane do realizacji, 
jak i projekty pozostające na razie na etapie wyraŜenia potrzeb, czy wstępnych koncepcji. W 
miarę krystalizowania się kolejnych moŜliwości finansowania przedsięwzięć rewitalizacyjnych 
projekty te powinny być stopniowo przygotowywane do realizacji od strony dokumentacyjno-
technicznej; 

 

metodologia  prac  nad  programem  zakłada  budowanie  programu  dwutorowo:  z 

jednej  strony  w  oparciu  o  własne  analizy  stanu  obecnego  w  mieście  Brzeszcze  i  w  rejonie 
osiedla  „Stara  Kolonia”  i  diagnozę  potrzeb  i  potencjału  w  zakresie  lokalnego  rozwoju 
społecznego, gospodarczego i ekologicznego, z drugiej strony – równorzędnie – w oparciu o 
badanie  potrzeb  i  postulaty  zgłaszane  przez  bezpośrednich  potencjalnych  uczestników, 
interesariuszy programu – właścicieli i zarządców nieruchomości, mieszkańców, urzędników; 

 

na  etapie  wstępnych  prac  nad  programem  przyjęto  załoŜenie,  Ŝe  akceptowane  są 

wszystkie projekty, które spełniają główne cele rewitalizacji, niezaleŜnie od statusu 
prawnego  projektodawcy  oraz  stanu  zaawansowania  prac  nad  projektem;  zaakceptowano 
takŜe  formułę  zgłaszania  postulatów  pod  adresem  władz  miasta  nie  mających  formy 
zwartych  projektów,  lecz  jedynie  formę  propozycji  uznających  za  wskazane  zajęcie  się  taką 
lub inną problematyką; 

 

podjęcie  programu  rewitalizacji  oznacza  konieczność  skooordynowania  i  powiązania 

wybranych  przedsięwzięć  inwestycyjnych  i  nieinwestycyjnych  z  polityką  gospodarczą  i 
społeczną władz lokalnych na obszarze objętym rewitalizacją; podejmując to zadanie trzeba 
więc  mieć  na  uwadze,  Ŝe  proces  ten  powinien  łączyć  te  róŜnorodne  zagadnienia  i  objąć 
projekty dotyczące m.in.: 

- przestrzeni rewitalizowanego obszaru, zarówno jej estetyki jak i organizacji, 
-  wyposaŜenia  w  róŜnorodną  infrastrukturę,  nie  tylko  techniczną,  ale  i  tworzącą 
potencjalnie warunki dla lokalnej przedsiębiorczości, 
- lokalnego Ŝycia społecznego, moŜliwości spędzania wolnego czasu,  
- moŜliwości rozwoju i samorealizacji członków lokalnej społeczności.  

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

9 

 

Wreszcie  przyjmuje  się,  Ŝe  LPR  jako  program  publiczny  powinien  w  moŜliwe  pełny 
sposób  powstawać  i  mieć  docelowy  kształt  zgodny  z  zasadami  dobrej  praktyki 
programowania

ii

,  a  więc  powinien  się  w  moŜliwie  wysokim  stopniu  charakteryzować 

następującymi cechami: 

- 

mieć określony horyzont czasowy,  

- 

być zgodnym z innymi dokumentami programowymi, zarówno dla danego obszaru, jak i 
dziedzinowymi, 

- 

być  opartym  na  diagnozie  stanu  wyjściowego  zakończonej  zestawieniem  problemów  do 
rozwiązania  i  potrzeb  do  zaspokojenia  w  ramach  programu,  co  staje  się  podstawą  do 
sformułowania celów, działań i projektów programu, 

- 

wskazywać potencjalne źródła finansowania, 

- 

zawierać opis sposobu zarządzania, monitoringu i oceny (ewaluacji) programu, 

- 

powstawać z uwzględnieniem udziału partnerów społecznych i procedur konsultacyjnych.  

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

10 

I

I

I

I

.

.

 

 

P

P

R

R

Z

Z

E

E

B

B

I

I

E

E

G

G

 

 

P

P

R

R

A

A

C

C

 

 

N

N

A

A

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

E

E

M

M

 

 

Prace  nad  Lokalnym  Programem  Rewitalizacji  Osiedla  „Stara  Kolonia”  podjęte  zostały 
wiosną 2005 w kształcie zgodnym z załoŜeniami metodologicznymi.  

Wówczas  to  odbyły  się  pierwsze  spotkania  w  gronie  urzędników  zajmujących  się 
zagadnieniami rozwojowymi, następnie w gronie osób związanych i zainteresowanych losami 
Osiedla.  W  trakcie  tego  spotkania  przedstawiona  została  idea  udziału  w  pracach  nad  LPR, 
omówiona  istota  przedsięwzięć  rewitalizacyjnych,  wstępnie  przedstawione  potencjalne 
aktualne  i  przyszłe  moŜliwości  finansowania  projektów  rewitalizacyjnych,  ze  szczególnym 
odniesieniem się do moŜliwości udziału partnerów niepublicznych. 

W  czerwcu  2005  roku  odbyło  się  na  terenie  Osiedla,  w  siedzibie  szkoły  Podstawowej  im. 
Stanisława Staszica, pierwsze otwarte spotkanie warsztatowe z interesariuszami programu – 
osobami  związanymi  instytucjonalnie  lub  prywatnie  –  jako  mieszkańcy  –  z  terenem  osiedla 
„Stara Kolonia”.  Spotkanie to było później kontynuowane w serii bezpośrednich konsultacji z 
poszczególnymi podmiotami.  

 

Prace  warsztatowe  doprowadziły  w  efekcie  do  identyfikacji  strategicznych  celów 
rewitalizacyjnych : 

  Piękne osiedle 

  Zmniejszenie liczby bezrobotnych 

  Zdrowe środowisko 

  Rozwiązania  architektoniczno-przestrzenne  związane  z  zagospodarowaniem  wolnego 

czasu 

  Zmiana mentalności (Ŝadna praca nie hańbi, lepsza jakakolwiek praca niŜ Ŝadna). 

Uczestnikom  warsztatów  zostały  rozdane  uproszczone  „fiszki”  projektowe,  jako  proste 
formularze,  na  których  moŜna  zgłosić  najwaŜniejsze  i  najpotrzebniejsze,  ich  zdaniem, 
propozycje projektów, w ramach wypracowanych celów rozwojowych LPR. 

Łącznie  w  ten  sposób  przygotowano  15  propozycji  przedsięwzięć,  które  słuŜyć 
mają odnowie i oŜywieniu przestrzeni i społeczności pogórniczego osiedla „Stara 
Kolonia” w Brzeszczach. 

Wnioski  te  miały  róŜny  status  –  w  większości  dotyczyły  projektów  wymagających  dopiero 
opracowania  i  przygotowania  do  realizacji,  część  stanowiła  jedynie  koncepcyjne  postulaty. 
Część  propozycji  dotyczyła  przedsięwzięć  remontowych  lub  inwestycyjnych,  znacząca  część 
miała jednakŜe charakter nieinwestycyjny – projektów społecznych.  

W tej liczbie  zgłoszono: 

8 propozycji projektów inwestycyjnych i remontowych 

7 propozycji projektów społecznych. 

Wszystkie wnioski wpłynęły od partnerów zewnętrznych, uczestników warsztatów. 

Na  tym  etapie,  po  analizie  zgłoszonych  projektów,  mając  na  względzie  sytuację  i  potrzeby 
rozwojowe miasta, a takŜe biorąc pod uwagę preferencje wyraŜane przez władze miasta: 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

11 

1/  wybrano  projekt  priorytetowy,  najwaŜniejszy  i 

de  facto

  warunkujący  sensowne 

podjęcie realizacji pozostałych przedsięwzięć,  

2/ równolegle rozpoczęto prace nad wypracowaniem ostatecznego kształtu docelowej 
koncepcji urbanistycznej Osiedla.  

 

Łącznie  w  trakcie  prac  nad  programem  odbyło  się  sześć  spotkań  z  interesariuszami 
programu,  w  tym  spotkania  programowe  w  dniach:  17  czerwca,  1  lipca  i  19  lipca  2005  r. 
oraz wstępne spotkanie informacyjne.  

Wybrana dokumentacja w/wym. spotkań zamieszczona jest w 

Załącznikach tekstowych

.  

W  efekcie  prowadzonych  prac  konsultacyjnych,  dyskusji  z  władzami  miasta  oraz  analiz 
własnych zaproponowany został projekt Lokalnego Programu Rewitalizacji dla Osiedla „Stara 
Kolonia”, który przedstawiony jest w niniejszym opracowaniu.  

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

12 

C

C

H

H

A

A

R

R

A

A

K

K

T

T

E

E

R

R

Y

Y

S

S

T

T

Y

Y

K

K

A

A

 

 

O

O

B

B

E

E

C

C

N

N

E

E

J

J

 

 

S

S

Y

Y

T

T

U

U

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

M

M

I

I

A

A

S

S

T

T

A

A

 

 

B

B

R

R

Z

Z

E

E

S

S

Z

Z

C

C

Z

Z

E

E

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

13 

I

I

I

I

I

I

.

.

 

 

U

U

W

W

A

A

R

R

U

U

N

N

K

K

O

O

W

W

A

A

N

N

I

I

A

A

 

 

R

R

O

O

Z

Z

W

W

O

O

J

J

O

O

W

W

E

E

 

 

M

M

I

I

A

A

S

S

T

T

A

A

 

 

-

-

 

 

C

C

H

H

A

A

R

R

A

A

K

K

T

T

E

E

R

R

Y

Y

S

S

T

T

Y

Y

K

K

A

A

 

 

O

O

B

B

E

E

C

C

N

N

E

E

J

J

 

 

S

S

Y

Y

T

T

U

U

A

A

C

C

J

J

I

I

i

i

i

i

i

i

 

 

S

S

f

f

e

e

r

r

a

a

 

 

p

p

r

r

z

z

e

e

s

s

t

t

r

r

z

z

e

e

n

n

n

n

a

a

 

 

Lokalizacja i dostępność komunikacyjna  

Brzeszcze  połoŜone  są  w  zachodniej  części  województwa  małopolskiego,  w  powiecie 
oświęcimskim.  

Przez  miasto  przebiega  trasa  linii  kolejowej  relacji  Oświęcim  –  Czechowice  Dziedzice, 
Zebrzydowice.  Trasa  ta  pełni  aktualnie  niewielką  rolę  w  obsłudze  miasta  i  gminy.  W  ciągu 
doby przez stację Brzeszcze-Jawiszowice przejeŜdŜa 12 pociągów pasaŜerskich. 

Główne  szlaki  komunikacji  samochodowej  to  drogi  wojewódzkie  z  Pszczyny  do  Krakowa  i 
Zatora oraz Chorzowa i Oświęcimia. 

Aktualnie  najwaŜniejszą  rolę    komunikacyjną  pełni  droga  wojewódzka  nr  933  Chrzanów  – 
Oświęcim  -  Brzeszcze  –  Pszczyna  łącząca  gminę  Brzeszcze  z  drogą  krajową  nr  1:  Gdańsk-
Częstochowa-  Pszczyna-Bielsko  Biała  –  Cieszyn  i  droga  krajowa  nr  44  Gliwice  –Tychy  – 
Oświęcim-Kraków.  Mniejszą  rolę  pełni  droga  wojewódzka  nr  949:  Brzeszcze  –  Zator  oraz 
drogi  powiatowe,  z  których  najistotniejszą  jest  droga  powiatowa  nr  14-500  zapewniająca 
najkrótsze połączenie z Bielskiem. 

Wyniki  pomiarów  ruchu  (liczba  pojazdów  przejeŜdŜających  w  ciągu  doby)  na  tych  trasach 
wskazują na bardzo silne powiązania komunikacyjne Brzeszcz z duŜymi sąsiednimi miastami : 
Oświęcimiem,  Czechowicami-Dziedzicami  oraz  Bielskiem  –  Białą,  niezaleŜnie  od  podziałów 
administracyjnych kraju. 

Przez  teren  Brzeszcz  projektowany  jest  odcinek  trasy  drogi  ekspresowej  S1  z  Pyrzowic  do 
Bielska Białej. 

Przebieg  drogi  będzie  miał  ogromny  wpływ  na  wielkość  i  rozkład  przestrzenny  ruchu  w 
obszarze  gminy.  Zgodnie  z  informacjami  zamieszczonymi  w  „Studium  uwarunkowań  i 
kierunków  zagospodarowania  przestrzennego  gminy  Brzeszcze”,  moŜna  z  duŜym 
prawdopodobieństwem załoŜyć, Ŝe projektowana droga ekspresowa przejmie w całości ruch 
ekspresowy, jaki teraz odbywa się głównie w dwóch kierunkach południe – północ i zachód – 
północ  oraz  30-40%  ruchu  docelowego.  W  rezultacie  wielkość  ruchu  na  podstawowej  sieci 
ulic  miejskich  zmniejszy  się  o  ok.  40-60%,  a  główną  trasą  wlotową  do  miasta  będzie 
projektowany odcinek ulicy z węzła drogi ekspresowej od strony zachodniej (nowy przebieg 
ul. Pszczyńskiej). 

Brak  realizacji  drogi  ekspresowej  S1  w  najbliŜszych  latach  oznacza  wyczerpanie  moŜliwości 
przepustowych odcinków drogi wojewódzkiej 933 i w znacznym stopniu drogi powiatowej 14-
500, a tym samym konieczność realizacji alternatywnego układu wewnętrznych obwodnic, w 
tym  szczególnie  obwodnicy  północnej  wraz  z  bezkolizyjnym  przekroczeniem  linii  kolejowej. 
Niepodjęcie realizacji równieŜ tych rozwiązań spowoduje drastyczne ograniczenie dostępności 
komunikacyjnej  do  miasta  i  całej  gminy,  a  tym  samym  brak  moŜliwości  rozwoju 
gospodarczego. 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

14 

Zagospodarowanie przestrzenne 

Studium  uwarunkowań  i  kierunków  zagospodarowania  przestrzennego  Gminy  Brzeszcze 
zostało  przyjęte  uchwałą  nr  IX/90/2003  Rady  Miejskiej  w  Brzeszczach  w  dniu  16  września 
2003r.  Aktualnie  prowadzone  są  końcowe  czynności  przy  opracowywaniu  Planu 
Zagospodarowania Przestrzennego. 

W  Studium  określono  kierunki  rozwoju  całej  gminy.  Głównym  celem  polityki  przestrzennej 
gminy  jest  jej  wszechstronny  rozwój  w  aspekcie  poprawy  standardów  Ŝycia  mieszkańców, 
przy  równoczesnym  przestrzeganiu  zasady  zrównowaŜonego  rozwoju  jako  podstawy 
wszelkich działań związanych z uŜytkowaniem przestrzeni gminy.  

Miastu Brzeszcze przypisano w szczególności: 

W zakresie funkcji społeczno-gospodarczych 

- 

rozwój przemysłu i drobnej wytwórczości opartych na przemyśle wydobywczym węgla 
kamiennego  oraz  wszelkiej  działalności  produkcyjnej  pozostałych  podmiotów 
gospodarczych oraz powstawanie i rozwój składów, baz i budownictwa, 

- 

obsługę  ludności  w  zakresie  usług  publicznych  i  komercyjnych  –  ochrony  zdrowia, 
opieki społecznej, szkolnictwa podstawowego i ponadpodstawowego, kultury, sportu i 
rekreacji – na poziomie lokalnym i ponadlokalnym, 

- 

mieszkalnictwo dla ludności pracującej w gminie i poza jej granicami w tradycyjnych 
ośrodkach produkcyjno-usługowych np. w Oświęcimiu, Miedźnej i innych 

Hierarchii ośrodków usługowych 

Zgodnie z tradycyjnymi powiązaniami gospodarczo – administracyjnymi jak równieŜ „Studium 
uwarunkowań  i  kierunków  zagospodarowania  przestrzennego  województwa  małopolskiego”, 
miasto Brzeszcze to ośrodek usługowo-administracyjny o znaczeniu lokalnym 

Mieszkalnictwa 

Do ustalenia przyszłych potrzeb mieszkaniowych przyjęto: 

- 

potrzebę  poprawy  obecnych  standardów,    wyraŜającą  się  obniŜeniem  zagęszczenia 
zasobów  mieszkaniowych  (ilość  osób  na  1  mieszkanie),  ilość  m2  powierzchni 
uŜytkowej na 1 mieszkańca). 

- 

potrzebę  zapewnienia  niezbędnych  terenów  pod  zabudowę  mieszkaniową  dla 
przewidywanego  przyrostu  liczby  ludności  gminy  (zabudowa  jednorodzinna 
wolnostojąca, zwarta, wielorodzinna). 

Potrzeby terenowe dla mieszkalnictwa wg przyjętych wskaźników dla Brzeszcz będą wynosić 
280 -308 ha w zaleŜności od przyjętych standardów. 

 

Struktura funkcjonalno-przestrzenna  

Decydujący wpływ na zmianę dawnej, typowo wiejskiej struktury funkcjonalno-przestrzennej 
w Brzeszczach, miał rozwój górnictwa, który doprowadził do przekształcenia części obszaru w 
strukturę miejsko-przemysłową. Na tę strukturę składają się: 

- 

połoŜone w centrum miasta obiekty powierzchniowe Kopalni  

- 

osiedla  mieszkaniowe  zabudowy  jedno  i  wielorodzinnej  (bloki)  wraz  z  centrami 
usługowo-handlowymi. 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

15 

W  ramach  struktury  funkcjonalno-przestrzennej  wyodrębniono  charakterystyczne  typy 
obszarów zróŜnicowanych pod względem przeznaczenia i kierunków zagospodarowania oraz 
zasad ochrony. 

W strukturze przestrzeni gminy (i równieŜ miasta) moŜna wyróŜnić pięć zasadniczych stref: 

1)  strefa  osadnicza-obszary  typu  „B”  (B1,  B2,  B3  oraz  B4  i  B5)  –  stanowiąca  przestrzeń 
zamieszkania,  nauki,  pracy  (z  wyłączeniem  przemysłu  uciąŜliwego),  zaspakajania  potrzeb  w 
zakresie usług, wypoczynku itp. 

Obszary typu B1 – obszary koncentracji i rozwoju osadnictwa w zwartej strukturze zabudowy 
miejskiej,  z  duŜym  udziałem  przestrzeni  publicznej,  zwłaszcza  usługowej,  obejmują  tereny 
zabudowane i takie, które mogą być przeznaczone pod zabudowę dla funkcji mieszkaniowej, 

Obszary  typu  B2  –  obszary  utrzymania  i  rozwoju  osadnictwa  w  strukturze  przestrzennej 
zabudowy  mieszkaniowej  jednorodzinnej,  głównie  wolnostojącej,  z  udziałem  usługowej 
przestrzeni publicznej, kształtowanej szczególnie w wyznaczonych rejonach jej koncentracji, 
dotyczy  terenów  zabudowanych  i  tych,  które  mogą  być  przeznaczone  pod  zabudowę  dla 
funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej jak równieŜ usług publicznych, komercyjnych i drobnej 
wytwórczości, 

Obszary  typu  B3  –  obszary  utrzymania  i  rozwoju  osadnictwa  w  rozluźnionej  strukturze 
przestrzennej  zabudowy  mieszkaniowej  jednorodzinnej,  powiązanej  z  rolniczą  przestrzenią 
produkcyjną. Obszary obejmują tereny zabudowane i związane z nimi grunty rolne, z których 
część  moŜe  być  przeznaczona  pod  zabudowę  jednorodzinną  i  inną  osadniczą  (głównie  z 
zakresu  usług  komercyjnych,  drobnej  wytwórczości  oraz  obsługi  gospodarki  rolnej  i 
rybackiej), 

Obszary typu B4 – obszary strefy osadniczej wymagające ograniczenia zabudowy z powodu 
zaliczenia  ich  do  IV  kategorii  przydatności  terenu  do  zabudowy  ze  względu  na  szkody 
górnicze 

Obszary  typu  B5  –  obszary  strefy  osadniczej  wymagające  zahamowania  rozwoju  funkcji 
mieszkaniowej ze względów przestrzennych (niekorzystne połoŜenie przy głównych trasach i 
węzłach  infrastruktury  komunikacyjnej),  wskazane  do  ewentualnych  przekształceń  w 
kierunku zagospodarowania pod usługi związane z obsługa ruchu samochodowego. 

2) strefa przemysłowa – kształtowana przez wyznaczone obszary typu P (P1, P2, P3) 

Obszary  typu  P1  –  obszary  przemysłowe,  przede  wszystkim  główne  obiekty  Kopalni  KWK 
Brzeszcze-Silesia, 

Obszary typu P2 – obszary przewidziane do składowania odpadów poprodukcyjnych Kopalni 
KWK  Brzeszcze-Silesia  (głównie  karbońska  skała  płonna)  i  sukcesywnej  rekultywacji  w 
kierunku leśnym lub łąkowym 

Obszary  typu  P3  -    obszary  eksploatacji  powierzchniowej,  przewidziane  do  rekultywacji  w 
kierunku leśnym lub wodnym – rekreacyjnym. 

3) strefa rolniczej przestrzeni produkcyjnej – kształtowana przez wyznaczone obszary typu R 
i częściowo typu Z2 

Obszary  typu  R  –  obszary  ochrony  i  kształtowania  rolniczej  przestrzeni  produkcyjnej, 
wyłączone  z  zabudowy  (nie  dotyczy  zabudowy  istniejącej  oraz  obiektów  związanych  z 
gospodarka rolną, infrastrukturą techniczną i eksploatacją złóŜ kopalin), 

Obszary  typu  Z2  –  obszary  zieleni  naturalnej,  w  tym  zieleni  wysokiej,  izolacyjno-
krajobrazowej  oraz  trwałych  uŜytków  zielonych  rolniczej  przestrzeni  produkcyjnej  – 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

16 

wyłączone  z  zabudowy  (nie  dotyczy  zabudowy  istniejącej  oraz  obiektów  związanych  z 
gospodarką  rolną,  infrastrukturą  techniczną,  rekreacją  i  sportem  oraz  eksploatacją  złóŜ 
kopalin) 

4) Strefa kształtowania systemu przyrodniczego, w skład której wchodzą obszary typu Z (Z1, 
Z2, Z3), W (W1, W2) 

Obszary typu Z1 – obszary kształtowania urządzonych terenów zieleni publicznej – parkowej, 
cmentarnej i innej oraz rekreacji i sportu wraz z niezbędnymi usługami towarzyszącymi, 

Obszary  typu  Z2  –  Obszary  zieleni  naturalnej,  w  tym  zieleni  wysokiej  izolacyjno-
krajobrazowej oraz trwałych uŜytków zielonych rolniczej przestrzeni produkcyjnej wyłączone 
z zabudowy(nie dotyczy zabudowy istniejącej oraz obiektów związanych z gospodarka rolną, 
infrastrukturą techniczną, rekreacją i sportem oraz eksploatacją złóŜ kopalin) 

Obszary typu Z3 – obszary ochrony i kształtowania terenów leśnych, wyłączone z zabudowy 
(nie dotyczy obiektów związanych z gospodarką leśną oraz eksploatacją złóŜ kopalin) 

Obszary typu W1 – obszary otwartych wód stojących – obszary ochrony rybackiej przestrzeni 
produkcyjnej 

Obszary typu W2 - obszary otwartych wód płynących – obszary ochrony przestrzeni wodnej 
rzeki  Wisły  i  Soły  (obejmujące  tereny  wodne  wraz  z  bezpośrednią  ich  obudową  biologiczną 
stanowiącą  tereny  zalewowe)  wchodzące  w  skład  głównych  korytarzy  ekologicznych 
biegnących przez teren gminy. 

5) Strefa infrastruktury  technicznej i komunikacji – kształtowana  przez  wyznaczone obszary 
typu T i K 

Obszary  typu  T  –  obszary  infrastruktury  technicznej,  przemysłowej  i  komunalnej.  Objęto 
istniejące obiekty infrastruktury technicznej, w tym zbiornik retencyjno-dozujący wód słonych 
Kopalni  KWK  Brzeszcze-Silesia,  komunalna  oczyszczalnię  ścieków,  wysypisko  odpadów 
komunalnych, punkty zasilania w energie elektryczną. 

Obszary  typu  K  –  obszary  głównych  tras  komunikacyjnych,  takich  jak  istniejąca  linia 
kolejowa,  trasa  planowanej  drogi  S1  Pyrzowice  –  Dąbrowa  Górnicza  –  Bielsko  Biała  – 
Cieszyn, trasy dróg wojewódzkich ( w tym trasa planowanej obwodnicy miasta Brzeszcze w 
ciągu  drogi  wojewódzkiej  nr  933),  trasy  dróg  powiatowych,  trasy  waŜniejszych  dróg 
gminnych. 

Zasoby kulturowe i środowisko przyrodnicze 

Pierwsze  wzmianki  o  Brzeszczach  pojawiają  się  w  dokumentach  w  1443  r.  Początkowo 
miejscowa ludność zajmowała się przede wszystkim  rolnictwem, hodowlą ryb, bydła i owiec. 

Dopiero  odkrycie  na  terenie  Brzeszcz  złóŜ  węgla  kamiennego  w  końcu  XIX  w.  i  budowa  w 
1903 r. kopalni całkowicie zmieniło charakter miejscowości i tak jest do dzisiaj. Losy miasta i 
jego mieszkańców nierozerwalnie związane są  z kopalnią. 

W  tym  samym  czasie  kiedy  wznoszono  kopalnię,  rozpoczęto  budowę  dwóch  osiedli 
górniczych – Starej i Nowej Kolonii, które istnieją do dziś. 

Na  terenie  Brzeszcz  znajduje  się  kilkanaście  obiektów  zabytkowych  objętych  ewidencją 
Państwowej SłuŜby Obiektów Zabytkowych (PSOZ): 

Kościół Parafialny pw. Św. Urbana – 1876 r, murowany 

Dom, ul. Kościelna 1 – kon. XIX w., murowany 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

17 

Dom, ul. Kosynierów 1 – połowa XIX w., drewniany 

Dom, ul. Kosynierów 4 – pocz. XIX w., murowany 

Dawny Urząd Miejski, ul. Kosynierów 8, pocz.XIX w., murowany 

Dom, ul. Piastowska 19, poł.XIX w., drewniany 

Dom, ul. Piastowska 22, poł. XIX w., drewniany 

Dom, ul. Piastowska 24, kon. XIX w., murowany 

Dom, ul. Piastowska 29, pocz. XXw., murowany 

Dom, ul. Piastowska 31 – Kon.XIX w., drewniany 

Dom, ul. Reja 2 – poł.XIX w., drewniany 

Dom, ul. Reja 65 – poł. XIX w., drewniany 

Dom, ul. Reja 6 – kon. XIX w., murowany 

Dom, ul. Reymonta 3 – poł. XIX w., drewniany 

Dom, ul. Sikorskiego 1 – poł XIX w. 

Dom, ul. Św. Wojciecha – pocz.XIX w., drewniany 

Do obiektów zabytkowych nieobjętych ewidencja PSOZ naleŜą: 

Zespół  budynków  mieszkalnych  (osiedle  robotnicze  budowane  w  latach  1903-1918)  tzw. 
Stara Kolonia, 

Zespół budynków mieszkalnych (osiedle robotnicze z 1918 r.) tzw. Nowa Kolonia, 

Zespół budynków mieszkalnych (osiedle urzędników górniczych) tzw. Kolonia Urzędnicza  

Stan  zachowania  tych  zespołów  jest  zły  i  wymaga  rehabilitacji  w  zakresie  dostosowania 
budynków  do  standardów  i  wymogów  współczesnych  przy  zachowaniu  formy  i  struktury 
przestrzennej budynków oraz w zakresie funkcjonowania i ukształtowania ich bezpośredniego 
otoczenia. 

Autorzy  „Studium  uwarunkowań  i  zagospodarowania  przestrzennego  gminy  Brzeszcze” 
proponują  do  wpisania  do  rejestru  zabytków  nieruchomych    wszystkich  trzech  zespołów 
mieszkalnych.  Na  terenie  Brzeszcz  znajduje  się  jeszcze  wiele  interesujących  obiektów 
związanych  ze  środowiskiem  kulturowym,  przede  wszystkim  krzyŜe  i  kapliczki  przydroŜne. 
Monografia  temu  poświęcona  pt. 

„ŚcieŜkami  naszej  historii,  tradycji,  kultury  i  przyrody”

 

została opracowana w 2002r. przez Stowarzyszeni na rzecz Gminy „Brzost” i Ośrodek Kultury 
w Brzeszczach. 

 Infrastruktura techniczna i komunalna 

Brzeszcze zaopatrywane są w wodę poprzez wodociąg grupowy „Brzeszcze”, zasilany w wodę 
z  wodociągu  Górnośląskiego  Przedsiębiorstwa  Wodociągów  w  Katowicach  z  magistrali  „GO-
CZA”.  Gęstość  sieci  wodociągowej  jest  stosunkowo  duŜa  (lepszą  w  porównaniach  ma  tylko 
Wolbrom). 

Na terenie gminy działa jedna biologiczno-chemiczna oczyszczalnia ścieków, zlokalizowana w 
Brzeszczach, na południe od ul. św. Wojciecha. Oczyszczalnia ścieków  pracuje poniŜej 50% 
swojej przepustowości, dzieje się tak z racji słabo rozwiniętej sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza 
sanitarnej.  O  ile  stosunek  długości  sieci  kanalizacyjnej  do  wodociągowej  w  mieście  jest 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

18 

stosunkowo niezły, jak na warunki małopolskie, o tyle juŜ stosunek połączeń kanalizacyjnych 
do  wodociągowych  jest  dramatyczny  (0,17).  W  porównaniu  z  Wolbromiem,  gdzie  wartość 
tego wskaźnika wynosi 0,72 i z województwem (0,37), jest bardzo źle. 

Tabela 1. WyposaŜenie w podstawową infrastrukturę komunalną, porównawczo. 

2003 

gęstość sieci 

wodociągowej 
rozdzielczej w 

km / km kw. 

gęstość sieci 

kanalizacyjnej 
w km / km kw. 

stosunek 

długości sieci 

kanalizacyjnej 

do 

wodociągowej 

stosunek liczby 

połączeń 

kanalizacyjnych 

do 

wodociągowych 

prowadzących 

do budynków 

mieszkalnych 

liczba połączeń  

wodociągowych 

prowadzących 

do budynków 

mieszkalnych 

liczba połączeń  

kanalizacyjnych 

prowadzących 

do budynków 

mieszkalnych 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

Brzeszcze 

1,72 

1,24 

0,72 

0,17 

1 743 

291 

LibiąŜ 

1,88 

0,90 

0,48 

0,20 

3 011 

613 

Wolbrom 

2,89 

1,96 

0,68 

0,72 

1 373 

991 

Województwo 
Małopolskie  

1,00 

0,39 

0,39 

0,37 

351500 

129325 

 

 

Zasoby mieszkaniowe 

Wskaźniki  dotyczące  standardów  i  zasobów  mieszkaniowych  dla  Brzeszcz  są  raczej 
niewyróŜniające się. Porównując przeciętną liczbę izb w mieszkaniu i przeciętną powierzchnię 
uŜytkową jednego mieszkania – wskaźniki są gorsze od wojewódzkich, natomiast przy liczbie 
osób  przypadających  na  jedno  mieszkanie  i  powierzchni  uŜytkowej  na  osobę  jest  lepiej 
(Brzeszcze  odpowiednio-  2,83  i  23,8;  Małopolska  –  3,25  i  22,6).  Mieszkania  oddane  do 
uŜytku  w  2003  r.  dotyczą  tylko  budownictwa  indywidualnego,  ale  z  reguły  tak  jest  w 
miastach tej wielkości co Brzeszcze (podobnie jest w LibiąŜu i Wolbromiu). 

 

Tabela 2. Standardy mieszkaniowe – porównawczo. 

2003 

przeciętna 

liczba izb w 

mieszkaniu 

przeciętna 

liczba osób na 

mieszkanie 

przeciętna 

pow. uŜytkowa 

1 mieszkania w 

m2 

przeciętna pow. 

uŜytkowa na 1 

osobę w m2 

  

1 

2 

3 

4 

Brzeszcze 

3,61 

2,83 

67,3 

23,8 

LibiąŜ 

4,04 

3,26 

69,3 

21,3 

Wolbrom 

3,6 

2,71 

61,3 

22,6 

Województwo 

Małopolskie  

3,78 

3,25 

73,2 

22,6 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

19 

 

Tabela 3. Zasoby mieszkaniowe, porównawczo. 

przeciętna 

pow. 

uŜytkowa 

1 mieszka 

2003 

mieszkania 

oddane do 

uŜytku 

ogółem 

- w tym w bud. 

Indywidualnych 

nia w m2 

 - w tym w bud.  

Indywidualnych 

mieszkania 

oddane do 

uŜytku 

ogółem /. 

1000 

mieszk 

 - w tym w 

budynkach 

indywidual 

nych / 

1000 

mieszk.  

Powierzchnia 

uŜytkowa w 

m kw 

 - w tym w 

budynkach 

indywidualnych 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

Brzeszcze 

64 

64 

143,9 

143,9 

5,39 

5,39 

4687 

4687 

LibiąŜ 

54 

54 

136,2 

136,2 

3,05 

3,05 

7355 

7355 

Wolbrom 

25 

25 

156,5 

156,5 

2,73 

2,73 

3913 

3913 

Województwo 
Małopolskie  

23 342 

19 664 

122,6 

135,3 

7,2 

6,0 

2 862 252 

2 659 873 

S

S

f

f

e

e

r

r

a

a

 

 

g

g

o

o

s

s

p

p

o

o

d

d

a

a

r

r

c

c

z

z

a

a

 

 

Skala i struktura działalności gospodarczej  

Największą firmą w mieście i zarazem największym pracodawcą, zatrudniającym ok. 4 tysięcy 
osób, jest Kopalnia KWK Brzeszcze-Silesia, jedna z najlepszych w Kompanii Węglowej S.A. W 
mieście, w systemie REGON zarejestrowanych na koniec 2004 r. było 1083 firmy. Wskaźnik 
liczby  podmiotów  gospodarki  narodowej  na  1000  mieszkańców  wynosi  91  i  jest  lepszy  od 
średniej  małopolskiej  (89)  ale  juŜ  znacznie  gorszy  w  porównaniu  z  Wolbromiem  (131). 
Wyraźnie widać wpływ monokultury kopalnianej.  

Tabela 4. Podmioty gospodarki narodowej – struktura sektorowa, formy prawne, 
porównawczo. 

2004 

podmioty 

gospodarki 

narodowej 

zarejestrowane w 
rejestrze REGON 

 -w tym 

sektor 

prywatny 

 -w tym 

sektor 

publiczny 

 -w tym 

spółki 

handlowe 

 -w tym spółki 

handlowe z 

udziałem 

kapitału 

zagranicznego  

 -w tym osoby 

fizyczne 

prowadzące 

działalność 

gospodarczą 

liczba 

podmiotów 
gospodarki 

narodowej / 

1000 

mieszkańców 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

Brzeszcze 

1083 

1019 

64 

39 

0 

808 

91 

LibiąŜ 

1242 

1191 

51 

53 

9 

998 

70 

Wolbrom 

1200 

1171 

29 

47 

4 

937 

131 

Województwo 

Małopolskie 

288 773 

279 726 

9 047 

15 229 

2 531 

223 637 

89 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

20 

Tabela 5. Pracujący w gospodarce narodowej, porównawczo. 

2003 

pracujący 

ogółem** 

 -w tym w 

sektorze 

publicznym 

 -w tym w 

sektorze  

prywatnym 

 -w tym w 

usługach 

 -w tym w 

przemyśle i 

budownictwie 

 -w tym w 

rolnictwie, 

łowiectwie, 

leśnictwie, 

rybołówstwie i 

rybactwie 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

Brzeszcze 

5295 

4496 

799 

1219 

4075 

d.n. 

LibiąŜ 

4674 

3776 

898 

1135 

3510 

29 

Wolbrom 

3268 

602 

1269 

878 

2381 

9 

Województwo 
Małopolskie  

596 429 

285 604 

310 825 

381 231 

210 520 

4 678 

d.n - dane niepublikowane 

 

 

 

 

 

W  mieście  przewaŜają  firmy  niewielkie,  są  to  najczęściej  podmioty  prowadzące  działalność 
handlową,  usługi  remontowo-budowlane,  transport,  ślusarstwo,  stolarstwo  i  fryzjerstwo. 
Generalnie sektor prywatny w Brzeszczach jest słabo reprezentowany. 

Tabela 6. Podmioty gospodarki narodowej – wg. dziedzin działalności, porównawczo. 

2003 

 -w tym 

rolnictwo, 

łowiectwo i 

leśnictwo 

 -w tym 

przemysł  

 -w tym 

budownict-

wo 

 -w tym 

handel i 

naprawy  

 -w tym 
hotele i 

restauracje 

 -w tym 

transport, 

gospodarka 

magazyno-

wa i łączność 

 - w tym 

pośrednict-

wo 

finansowe 

 -w tym 

obsługa 

nieruchomości 

i firm, nauka 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

7 

8 

Brzeszcze 

8 

73 

96 

393 

39 

66 

36 

194 

LibiąŜ 

12 

109 

116 

532 

36 

114 

29 

148 

Wolbrom 

5 

164 

119 

535 

46 

58 

19 

119 

Województwo 
Małopolskie  

6 080 

35 242 

31 889 

91 523 

10 753 

23 078 

9 152 

39 762 

S

S

f

f

e

e

r

r

a

a

 

 

s

s

p

p

o

o

ł

ł

e

e

c

c

z

z

n

n

a

a

 

 

Mieszkańcy 

Na  dzień  31.12.2004r.  na  terenie  miasta  Brzeszcze  zameldowanych  było  11 807  osób. 
Największy  odsetek  (62,1%)  stanowią  osoby  w  wieku  produkcyjnym,  wskaźnik  jest  niemal 
toŜsamy  z  wojewódzkim  (62,2%).  Natomiast  niepokojąco  wysoki,  świadczący  o  starzejącej 
się  społeczności  jest  wskaźnik  osób  w  wieku  poprodukcyjnym  (Brzeszcze  –  18,2%, 
Małopolska 15,3%, LibiąŜ -12,3%). 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

21 

Tabela 7. Struktura wiekowa ludności, porównawczo. 

2004 

udział ludności w 

wieku 

przedprodukcyjnym 

udział 

ludności w 

wieku 

produkcyjnym 

udział ludności 

w wieku 

poprodukcyjnym 

liczba ludności - 

wiek 

przedprodukcyjny 

liczba 

ludności - 

wiek 

produkcyjny 

liczba 

ludności - 

wiek 

poprodukcyjny 

  

1 

2 

3 

 4 

5 

6 

Brzeszcze 

19,7% 

62,1% 

18,2% 

2329 

7331 

2147 

LibiąŜ 

21,4% 

66,3% 

12,3% 

3783 

11719 

2169 

Wolbrom 

20,9% 

63,7% 

15,4% 

1898 

5795 

1400 

Województwo 
Małopolskie  

22,4% 

62,2% 

15,3% 

731 311 

2 028 670 

500 220 

 

Wskaźniki  wykształcenia  są  niezadowalająca.  Największą  grupę,  podobnie  jak  w  całym 
województwie  stanowią  osoby  z  wykształceniem  zasadniczym  zawodowym  i  podstawowym 
(razem  55,6%).  Osoby  z  wyŜszym  wykształceniem  stanowią  tylko  8%,  przy  średniej 
małopolskiej – 10,1%. 

Tabela 8. Struktura wykształcenia ludności w wieku 13 lat i więcej, porównawczo. 

2002 

(spis powszechny) 

wyŜsze 

policelane 

średnie 

zasadnicze 

zawodowe i 

podstawowe 

podstawowe 

nieukończone i 

bez wykształcenia 

szkolnego 

  

1 

2 

3 

4 

5 

Brzeszcze 

8,0% 

2,8% 

31,0% 

55,6% 

2,6% 

Województwo 
Małopolskie 

10,1% 

3,3% 

27,9% 

54,0% 

3,1% 

 

Podobnie  jak  w  skali  ogólnopolskiej  i  małopolskiej  aŜ  43%  osób  utrzymuje  się  z  emerytur  i 
rent, a tylko 4,5% czyli 540 osób pracuje na rachunek własny. Potwierdza się teza o słabym 
sektorze prywatnym w Brzeszczach. 

Tabela 9. Ludność wg. głównego źródła utrzymania, porównawczo. 

2002 (spis 

powszechny) 

utrzymujący się z 

niezarobkowego 

źródła (emerytury, 

renty inwalidzkie 

itp.) w % 

utrzymujący 

się z pracy w 

% 

 -w tym na 

rachunek 
własny, z 

dochodów z 

najmu, w % 

utrzymujący się z 

niezarobkowego 

źródła (emerytury, 

renty inwalidzkie 

itp.), liczbowo 

utrzymujący 

się z pracy, 

liczbowo 

 -w tym na 

rachunek 
własny, z 

dochodów z 

najmu, liczbowo 

  

1 

2 

3 

4 

5 

6 

Brzeszcze 

43,0% 

56,8% 

4,5% 

5131 

6778 

540 

Województwo 
Małopolskie  

36,60% 

61,8% 

7,4% 

1 183 562 

1 996 756 

240 739 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

22 

Bezrobotni 

Najaktualniejsze,  lipcowe  dane  wskazują,  Ŝe  w  Brzeszczach  zarejestrowanych  jest  617 
bezrobotnych, w tym 385 kobiet. Najwięcej bezrobotnych jest w grupie wiekowej 18 – 34 lat 
(62%)    i    z  wykształceniem  zasadniczym  zawodowym  (35%)  oraz  policealnym  i  średnim 
zawodowym (28%). Jest to pokłosie wadliwego, niedostosowanego do potrzeb rynku pracy,  
systemu kształcenia. 

Patologie, przestępczość 

W  mieście  wyraźnie  spadły  wskaźniki  przestępczości  w  porównaniu  z  2003  r.  kiedy  nastąpił 
gwałtowny  skok  w  górę.  Natomiast  napawa  niepokojem  znaczący,  bo  ponad  20%,  wzrost 
liczby wykroczeń w 2004 roku. 

Tabela 10. Liczba wykroczeń i przestępstw w mieście 

Rok 

Liczba wykroczeń 

Liczba 

przestępstw 

w tym o 

charakterze 

kryminalnym 

2000 

953 

696 

565 

2001 

504 

662 

498 

2002 

361 

584 

516 

2003 

592 

1263 

685 

2004 

747 

457 

338 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

23 

I

I

V

V

.

.

 

 

U

U

W

W

A

A

R

R

U

U

N

N

K

K

O

O

W

W

A

A

N

N

I

I

A

A

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

O

O

W

W

E

E

 

 

L

L

P

P

R

R

 

 

Z

Z

A

A

W

W

A

A

R

R

T

T

E

E

 

 

W

W

 

 

S

S

T

T

R

R

A

A

T

T

E

E

G

G

I

I

C

C

Z

Z

N

N

Y

Y

C

C

H

H

 

 

D

D

O

O

K

K

U

U

M

M

E

E

N

N

T

T

A

A

C

C

H

H

 

 

W

W

Ł

Ł

A

A

S

S

N

N

Y

Y

C

C

H

H

,

,

 

 

R

R

E

E

G

G

I

I

O

O

N

N

A

A

L

L

N

N

Y

Y

C

C

H

H

 

 

I

I

 

 

R

R

Z

Z

Ą

Ą

D

D

O

O

W

W

Y

Y

C

C

H

H

 

 

S

S

t

t

r

r

a

a

t

t

e

e

g

g

i

i

a

a

 

 

R

R

o

o

z

z

w

w

o

o

j

j

u

u

 

 

S

S

p

p

o

o

ł

ł

e

e

c

c

z

z

n

n

o

o

 

 

–

–

 

 

G

G

o

o

s

s

p

p

o

o

d

d

a

a

r

r

c

c

z

z

e

e

g

g

o

o

 

 

M

M

i

i

a

a

s

s

t

t

a

a

 

 

i

i

 

 

G

G

m

m

i

i

n

n

y

y

 

 

B

B

r

r

z

z

e

e

s

s

z

z

c

c

z

z

e

e

 

 

n

n

a

a

 

 

l

l

a

a

t

t

a

a

 

 

2

2

0

0

0

0

5

5

-

-

2

2

0

0

1

1

5

5

 

 

Strategia  Rozwoju  Społeczno-Gospodarczego  Miasta  i  Gminy  Brzeszcze  na  lata  2005  -2015 
jest dokumentem nowym, została opracowana w marcu 2005r.  

Wizja gminy sformułowana przez mieszkańców i gospodarzy brzmi następująco: 

„Brzeszcze  –  gmina  o  wiejskich  walorach  i  miejskich  standardach,  przywiązana  do  tradycji, 
zdecydowana na rozwój”. 

Realizacja  tego  zamierzenia  ma  się  urzeczywistniać  przede  wszystkim  poprzez  aktywność  w 
czterech obszarach: 

1)  atrakcyjności  gospodarczej  gminy  –  tworząc  moŜliwie  najkorzystniejsze  warunki  dla 

rozwoju nowoczesnych przedsiębiorstw, 

2)  atrakcyjności  społecznej  gminy  –  tworząc  jak  najlepsze  warunki  ekonomiczne  i 

społeczne dla Ŝycia mieszkańców oraz dbając o moŜliwie wysoką jego jakość, 

3)  zrównowaŜonego gospodarowania przestrzenią gminy, 

4)  atrakcyjności gminy jako środowiska Ŝycia i realizowania się młodych ludzi. 

Działania  samorządu  lokalnego  ukierunkowane  są    na  realizację  czterech  głównych  celów 
strategicznych: 

Cel I   ZróŜnicowanie gospodarki lokalnej 

Cel II   Aktywne kształtowanie przestrzeni z zachowaniem zasad ochrony środowiska 

Cel III   Otwarta polityka społeczna uwzględniająca potencjał i potrzeby lokalnej społeczności 

Cel IV   Inwestowanie we wszechstronny rozwój dzieci i młodzieŜy. 

Wysiłek  rozwojowy  władz  gminy  skierowany  jest  z  jednej  strony  na  stworzenie  podstaw  do 
zróznicowania  gospodarki  gminy,  wzmocnienie  sektora  prywatnego  i  zwiększenie  liczby 
miejsc  pracy  w  prywatnych  firmach,  niepowiązanych  z  kopalnią,  z  drugiej  zaś  strony,  na 
podniesienie  jakości  Ŝycia  mieszkańców  i  stworzenie  atrakcyjnych  warunków  do  Ŝycia  i 
wszechstronnego rozwoju brzeszczańskiej młodzieŜy. 

W  ramach  realizacji  celu  strategicznego  nr  II  – 

Aktywne  kształtowanie  przestrzeni  z 

zachowaniem  zasad  ochrony  środowiska, 

przewidywana  jest  realizacja  celu  operacyjnego: 

Poprawa  ładu  przestrzennego

.  Dwa  priorytetowe  zadania  w  ramach  tego  celu,  mają 

odniesienie do LPR” 

Zadanie II.1.7.: 

Rewitalizacja cennych, zaniedbanych części miasta 

, 

Zadanie II.1.8. :

Ochrona lokalnego dziedzictwa kulturowego. 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

24 

Celem  zadania  II.1.7.  jest  odnowienie  i  oŜywienie  cennych,  zaniedbanych  obecnie, 
zabytkowych i tradycyjnych części miasta, ogniskujących róŜnorodne problemy przestrzenne, 
społeczne  i/lub  gospodarcze.  Zadanie  będzie  realizowane  w  ramach  zintegrowanego 
lokalnego programu rewitalizacji miejskiej, ujmującego zadania inwestycyjne oraz społeczne i 
wsparcia  dla  lokalnej  przedsiębiorczości.  Przewiduje  się  objęcie  programem  rewitalizacji 
Osiedli  Stara  i  Nowa  Kolonia  –  zachowanych  w  tradycyjnym  układzie  osiedli  pracowniczych 
(górnicze i urzędnicze) -  leŜących w pobliŜu kopalni. 

Celem  zadania  II.1.8.  jest  zapewnienie  ochrony  i  waloryzacja  lokalnego  dziedzictwa 
kulturowego,  tak,  aby  z  jednej  strony  wywiązać  się  z  obowiązku  właściwej  opieki  nad 
zabytkami,  zaś  z  drugiej  strony  eksponować  dziedzictwo  kulturowe  jako  atrakcyjne 
społecznie  i  turystycznie,  co  sprzyja  budowaniu  atrakcyjności  turystycznej  gminy.  Zadanie 
obejmie: ochronę zabytków ruchomych i nieruchomych, zachowanie obiektów świadczących 
o przeszłości, zabezpieczenie obiektów 

P

P

l

l

a

a

n

n

 

 

R

R

o

o

z

z

w

w

o

o

j

j

u

u

 

 

L

L

o

o

k

k

a

a

l

l

n

n

e

e

g

g

o

o

 

 

G

G

m

m

i

i

n

n

y

y

 

 

B

B

r

r

z

z

e

e

s

s

z

z

c

c

z

z

e

e

 

 

n

n

a

a

 

 

l

l

a

a

t

t

a

a

 

 

2

2

0

0

0

0

4

4

 

 

–

–

 

 

2

2

0

0

0

0

6

6

 

 

Dokument ten został opracowany w czerwcu 2004 r., w marcu 2005 Rada Gminy zatwierdziła 
wniesione do planu uzupełnienia. 

Wśród zadań inwestycyjnych przeznaczonych do realizacji i dofinansowania z dotacji w latach 
2004  -2006  przewidziana  jest 

Rewitalizacja  Osiedla  Stara  Kolonia,  w  tym  ulica  Górnicza  w 

Brzeszczach. 

P

P

l

l

a

a

n

n

 

 

Z

Z

a

a

g

g

o

o

s

s

p

p

o

o

d

d

a

a

r

r

o

o

w

w

a

a

n

n

i

i

a

a

 

 

P

P

r

r

z

z

e

e

s

s

t

t

r

r

z

z

e

e

n

n

n

n

e

e

g

g

o

o

 

 

W

W

o

o

j

j

e

e

w

w

ó

ó

d

d

z

z

t

t

w

w

a

a

 

 

M

M

a

a

ł

ł

o

o

p

p

o

o

l

l

s

s

k

k

i

i

e

e

g

g

o

o

 

 

 

 

W  Małopolsce  wyróŜnia  się  trzy  obszary  funkcjonalne,  wyraźnie  odróŜniające  się  od  siebie  i 
posiadające własną specyfikę

 

: 

Obszar  pierwszy  –  charakteryzujący  się  duŜą  koncentracją  działalności  związanej  z 
przemysłem wydobywczym i przetwórczym, zlokalizowany w zachodniej części województwa, 
obejmujący pas od Olkusza na północy po Kęty i Andrychów na południu;  

Obszar  drugi  –  charakteryzuje  się  dobrymi  warunkami  dla  rozwoju  turystyki  oraz 
największym  w  regionie  nasyceniem  obiektów  związanych  z  turystyką  i  rekreacją, 
zlokalizowany  z  południowej  części  województwa  od  gminy  Zawoja  na  zachodzie  poprzez 
Zakopane, Nowy Targ, Nowy Sącz po Krynicę na wschodzie; 

Obszar  trzeci  –  zlokalizowany  w  północnej  części  województwa  o  korzystnych  warunkach 
naturalnych i tradycjach w prowadzeniu gospodarki rolnej, obejmujący pas od miasta i gminy 
Wolbrom na zachodzie po gminę Koszyce na wschodzie.  

Małopolska Zachodnia, na obszarze której leŜą Brzeszcze, jest obszarem wskazanym w 

Planie

 

jako jeden z trzech wieloprzestrzennych obszarów funkcjonalnych, który będzie miał „istotny 
wpływ  na  dalszy  harmonijny  rozwój  województwa  małopolskiego”,  ale  teŜ  który  wymagał 
będzie wsparcia i aktywizacji. Jednocześnie ta część Małopolski jest traktowana jako obszar 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

25 

koniecznego  przeciwdziałania  degradacji  środowiska  oraz  przeciwdziałania  dalszemu 
rozpraszaniu osadnictwa.  

S

S

t

t

r

r

a

a

t

t

e

e

g

g

i

i

a

a

 

 

R

R

o

o

z

z

w

w

o

o

j

j

u

u

 

 

W

W

o

o

j

j

e

e

w

w

ó

ó

d

d

z

z

t

t

w

w

a

a

 

 

M

M

a

a

ł

ł

o

o

p

p

o

o

l

l

s

s

k

k

i

i

e

e

g

g

o

o

 

 

n

n

a

a

 

 

l

l

a

a

t

t

a

a

 

 

2

2

0

0

0

0

0

0

-

-

2

2

0

0

0

0

6

6

 

 

 

 

Podstawowym aktualnie obowiązującym dokumentem określającym kierunki polityki rozwoju 
z  perspektywy  województwa  jest  Strategia  Rozwoju  Województwa  Małopolskiego  na  lata 
2000-2006

iv

.  

W dokumencie tym rewitalizacja miast adresowana jest w odniesieniu do dwóch konkretnych 
zagadnień  w  ramach  Celu  strategicznego  dotyczącego  „Kształtowania  krajobrazu 
kulturowego” (Pole B – PejzaŜ – środowisko i krajobraz, Cel strategiczny 5): 

1/  w  kontekście  ochrony  zabytków  i  rewitalizacji  starej  zabudowy  (B.4.5.  –  Ochrona 
zabytków  i  rewitalizacja  starej  zabudowy),  gdzie  przewiduje  się  moŜliwość  wspierania  w 
ramach polityki województwa działań odnoszących się do: 

-zwiększenia  zakresu  prac  konserwatorskich,  szczególnie  w  obiektach  mających 
potencjał turystyczny, 

- zachęcania prywatnego sektora do zagospodarowywania obiektów zabytkowych,  

- podejmowania prac modernizacyjnych w historycznych centrach miast i miasteczek 
(w tym szczególnie w zakresie przestrzeni publicznych), 

- promocji dobrych wzorów gospodarowania w centrach historycznych; 

2/ w kontekście humanizacji „blokowisk” (B.4.6. – Humanizacja bokowisk), gdzie przewiduje 
się moŜliwość wspierania w ramach polityki województwa działań odnoszących się do: 

- zintensyfikowania remontów, zwłaszcza osiedli mających więcej niŜ 30 lat,  

 

- poprawy elewacji, zwłaszcza w trakcie prac związanych z dociepleniem. 

- poprawy architektonicznej,  

- zainwestowania w małą architekturę i lepsze urządzenie terenów zielonych, 

- wprowadzenie działań proekologicznych na terenach wielkich osiedli, 

- stworzenie warunków dla inwestowania w usługi,  

- zwiększenie udziału mieszkańców w remontach i pracach budowlanych. 

W  chwili  obecnej  trwają  prace  nad  projektem  strategii  rozwoju  województwa  na  okres  po 
2006 roku. Opublikowanie dokumentu nowej strategii zapowiadane jest jesienią br.  

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

26 

N

N

a

a

r

r

o

o

d

d

o

o

w

w

y

y

 

 

P

P

l

l

a

a

n

n

 

 

R

R

o

o

z

z

w

w

o

o

j

j

u

u

 

 

2

2

0

0

0

0

4

4

-

-

2

2

0

0

0

0

6

6

 

 

i

i

 

 

P

P

o

o

d

d

s

s

t

t

a

a

w

w

y

y

 

 

W

W

s

s

p

p

a

a

r

r

c

c

i

i

a

a

 

 

W

W

s

s

p

p

ó

ó

l

l

n

n

o

o

t

t

y

y

 

 

2

2

0

0

0

0

4

4

-

-

2

2

0

0

0

0

6

6

 

 

Narodowy  Plan  Rozwoju  traktować  moŜna  jako  nadrzędną  strategię  rozwoju  społeczno-
gospodarczego  kraju,  która  jednocześnie  kształtuje  ramy  programowe  dla  strategii  i 
programów sektorowych, regionalnych i horyzontalnych. 

W  aktualnie  obowiązującym  dokumencie  Narodowego  Planu  Rozwoju  na  lata  2004-2006 

v

 

problematyka  rewitalizacji  miast  jest  jedynie  wspomniana  w  kontekście  analizy 
podstawowych problemów społecznych w Polsce, gdzie m.in. wskazuje się na powaŜne braki 
w rewitalizacji zespołów zabytkowych oraz zdegradowanych obszarów miejskich.  

Szerzej zagadnienie rewitalizacji miast ujęte jest w Podstawach Wsparcia Wspólnoty na lata 
2004-2006

vi

 , gdzie wskazuje się, Ŝe: „w konsekwencji transformacji społeczno-gospodarczej 

wiele  dzielnic  miast,  a  nawet  całe  miasta  w  Polsce  są  zagroŜone  degradacją  społeczno-
ekonomiczną  ze  względu  na  utratę  dotychczasowych  funkcji  administracyjnych, 
gospodarczych  i  kulturowych  oraz  obecne  trendy  migracyjne.  Problem  ten  dotyczy  pewnej 
liczby  miast  średniej  i  małej  wielkości  połoŜonych  na  północy,  zachodzie  i  południowym 
zachodzie  kraju  (ale  takŜe  pojedynczo  na  innych  obszarach  kraju)  oraz  dzielnic,  w 
szczególności śródmiejskich w miastach powyŜej 100 tys. mieszkańców”.  

Diagnoza  zawarta  w  PWW  obejmuje  równieŜ  próbę  wyjaśnienia  przebiegu  tych  procesów 
degradacji społeczno-gospodarczej poprzez „postępującą dekapitalizację zabudowy miejskiej 
i  przestrzeni  urbanistycznej,  niszczenie  obiektów  zabytkowych  i  kulturowych,  ograniczanie 
działalności  gospodarczej  oraz  niski  poziom  przedsiębiorczości,  wynikający  z  niskiej 
mobilności zawodowej mieszkańców. Brak endogenicznych czynników wzrostu w powiązaniu 
z  niewielkim  zainteresowaniem  inwestowania  w  tych  obszarach,  ze  względu  na  wysokie 
koszty  modernizacji  infrastruktury  i  niską  siłę  nabywczą  mieszkańców,  wywołuje  nadmierne 
róŜnicowanie statusu materialnego oraz patologie społeczne”.  

N

N

a

a

r

r

o

o

d

d

o

o

w

w

y

y

 

 

P

P

l

l

a

a

n

n

 

 

R

R

o

o

z

z

w

w

o

o

j

j

u

u

 

 

2

2

0

0

0

0

7

7

-

-

1

1

3

3

 

 

(

(

p

p

r

r

o

o

j

j

e

e

k

k

t

t

)

)

 

 

W  przedstawionym  w  styczniu  2005  roku  przez  Radę  Ministrów  projekcie  Wstępnego 
Narodowego  Planu  Rozwoju  na  lata  2007-2013

vii

  procesy  rewitalizacji  zdegradowanych 

obszarów  zurbanizowanych  są  adresowane  zarówno  jako  element  „poprawy  dostępności 
mieszkań  dla  obywateli  oraz  poprawy  jakości  zasobu  mieszkaniowego”,  jak  i  
„gospodarowania przestrzenią” i odnoszone są jednocześnie do czterech priorytetów NPR 07-
13 tj. inwestycji, integracji społecznej, aktywizacji i mobilności, gospodarowania przestrzenią.  

W  dokumencie  proponuje  się  uznać  rewitalizację  miast  za  priorytet  polityki  regionalnej  i 
przyjąć  zestaw  działań  umoŜliwiających  przenoszenie  -  właśnie  poprzez  miasta  średniej  i 
małej wielkości - impulsów rozwojowych z metropolii w ich regionalne otoczenie, a zwłaszcza 
na obszary wiejskie.  

Jest  to  konsekwencją  podejścia  rozwojowego,  które  uznaje,  Ŝe  podstawą  konkurencyjności 
współczesnych  gospodarek  jest  ich  innowacyjność,  generowana  przede  wszystkim  w 
ośrodkach  metropolitalnych.  Są  one  „węzłami  w  globalnej  sieci  wymiany  informacji”,  bez 
czego nie da się rozwijać gospodarki bazującej na wiedzy. Stąd wskazana jest koncentracja 
działań  rozwojowych  w  wybranych  centrach  metropolitalnych,  co  z  kolei  w  sposób 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

27 

nieunikniony  prowadzi  do  przestrzennej  polaryzacji  rozwoju.  Aby  uniknąć  jej  negatywnych 
skutków i zapewnić spójność wewnątrzregionalną konieczne jest wsparcie rozwoju ośrodków 
miejskich  o  niŜszym  statusie,  tak  aby  tworzyły  skuteczny  system  „dyfuzji”,  przekazywania 
impulsów rozwojowych i innowacji z metropolii na pozostałe obszary. Miasta małe i średniej 
wielkości mają taką właśnie (między innymi oczywiście) rolę do spełnienia.  

W konsekwencji w projekcie WNPR przewiduje się, Ŝe w ramach środków przeznaczonych na 
realizację polityki regionalnej finansowane będą „rozwój i kompleksowa rewitalizacja miast o 
znaczeniu krajowym oraz będących regionalnymi ośrodkami wzrostu” (proponowane ujęcie w 
ramach krajowego Programu Operacyjnego Spójność i Konkurencyjność) oraz „kompleksowe 
plany rozwoju i rewitalizacji małych i średnich miast” (20-50 tys. mieszkańców, proponowane 
ujęcie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego).  

W  odniesieniu  do  rewitalizacji  zdegradowanych  obszarów  zurbanizowanych  proponuje  się 
wstępnie następujący katalog działań:  

- polepszenie standardu zasobów mieszkaniowych na terenach zdegradowanych,  

- wyeliminowanie przyczyn i skutków degradacji obszaru oraz jego aktywizacja i zapewnianie 
warunków do zrównowaŜonego rozwoju, 

- ochrona i rewitalizacja dziedzictwa kulturowego na tych obszarach,  

- nadanie obszarom rewitalizowanym funkcji turystycznej,  

-  tworzenie  programów  i  rozwiązań  prawnych  wspierających  podejmowanie  działań  w 
sferach: technicznej, przestrzennej, ekonomicznej i społecznej, o zróŜnicowanym charakterze 
w  zaleŜności  od  specyfiki  zdegradowanego  obszaru  (np.  byłe  obszary  wojskowe,  górnicze, 
kolejowe, przemysłowe, „blokowiska”, historyczne centra miast). 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

28 

V

V

.

.

 

 

 

 

O

O

B

B

S

S

Z

Z

A

A

R

R

 

 

R

R

E

E

W

W

I

I

T

T

A

A

L

L

I

I

Z

Z

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

W oparciu o: 

1.  analizę aktualnej pozycji rozwojowej i potrzeb rozwojowych miasta,  

2.  analizę  zewnętrznych  uwarunkowań  programowych  i  finansowych  dla  programów  i 

projektów rewitalizacyjnych,  

3.  konsultacje w gronie przedstawicieli samorządu i administracji lokalnej 

proponuje  się  objęcie  lokalnym  programem  rewitalizacji  terenu  osiedla  górniczego  „Stara 
Kolonia”, połoŜonego na terenie miasta Brzeszcze w bezpośrednim sąsiedztwie Kopalni KWK 
Brzeszcze – Silesia.  

Lokalizacja osiedla na planie miasta Brzeszcze przedstawiona jest w 

Załączniku graficznym.  

Osiedle  zajmuje  w  przybliŜeniu  obszar  ok.  37.500  m²

. 

Mieszka  tutaj    619  osób  w  14 

budynkach, w 103 mieszkaniach. 

 

Uzasadnienie: 

Lokalny Program Rewitalizacji powinien być z jednej strony moŜliwie spójny programowo, a z 
drugiej  strony  powinien  mieć  wymiar  praktyczny,  realizacyjny,  a  w  dłuŜszej  perspektywie 
nieść korzyści nie tylko dla mieszkańców i właścicieli nieruchomości zlokalizowanych ściśle w 
obszarze rewitalizacji, lecz równieŜ dla całej społeczności miasta. 

Taki  potencjał  niesie  podjęcie  procesu  rewitalizacji  historycznego  osiedla  górniczego  „Stara 
Kolonia”, które: 

-  jest  obszarem  z  niekorzystnym  lokalnym  wizerunkiem,  zdegradowanym  materialnie  i 
ekonomicznie, nieaktywnym gospodarczo, zagroŜonym degradacją społeczną,  

- jednocześnie jest obszarem historycznie waŜnym dla mieszkańców miasta, reprezentującym 
tradycje górnicze, do których społeczność lokalna jest bardzo przywiązana, 

- stanowi zwarty zespół zabytkowych budynków o unikalnym w Małopolsce charakterze, co – 
pod  warunkiem  zachowania  historycznego  charakteru  i  przeprowadzenia  odnowy  substancji 
materialnej  budynków  -  moŜe  być  podstawą  do  turystycznej  aktywizacji  obszaru  w 
przyszłości jako atrakcji turystycznej miasta (zarówno dla przyjezdnych odwiedzających rejon 
Brzeszcz  w  ramach  ruchu  pielgrzymkowego  do  miejsc  martyrologii  związanych  z  KL 
Auschwitz-Birkenau,  jak  dla  celów  wewnątrzregionalnej,  małopolskiej  szkolnej  turystyki 
edukacyjnej dzieci i młodzieŜy).  

 

 

 

29

 

C

C

H

H

A

A

R

R

A

A

K

K

T

T

E

E

R

R

Y

Y

S

S

T

T

Y

Y

K

K

A

A

 

 

O

O

B

B

E

E

C

C

N

N

E

E

J

J

 

 

S

S

Y

Y

T

T

U

U

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

N

N

A

A

 

 

O

O

B

B

S

S

Z

Z

A

A

R

R

Z

Z

E

E

 

 

R

R

E

E

W

W

I

I

T

T

A

A

L

L

I

I

Z

Z

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

30

 

V

V

I

I

.

.

 

 

O

O

G

G

Ó

Ó

L

L

N

N

A

A

 

 

C

C

H

H

A

A

R

R

A

A

K

K

T

T

E

E

R

R

Y

Y

S

S

T

T

Y

Y

K

K

A

A

 

 

O

O

S

S

I

I

E

E

D

D

L

L

A

A

 

 

„

„

S

S

T

T

A

A

R

R

A

A

 

 

K

K

O

O

L

L

O

O

N

N

I

I

A

A

”

”

 

 

Osiedle  Stara  Kolonia,  to  stare  robotnicze  osiedle  górnicze,  z  tradycyjną  dla  tego  regionu 
zabudową wielorodzinną.  

Powstawało  po  odkryciu  złóŜ  węgla  kamiennego,  równocześnie  z  budującą  się  kopalnią  w 
Brzeszczach, począwszy od 1903 roku. Większość budynków ukończono w latach 1906-1909. 
Osiedle było zapleczem dla kopalni, zasiedlone zostało pracownikami kopalni i ich rodzinami. 
Niektórzy  rdzenni  mieszkańcy  pamiętają  czasy  świetności,  piękno  osiedla  i  współpracę 
sąsiedzką.  

Od  lat  postępujący  upadek  przemysłu  górniczego  (chociaŜ  Kopalnia  KWK  Brzeszcze-Silesia 
jest w zupełnie dobrej kondycji i ma zapewnioną eksploatację złóŜ na ok. 30 lat) nie ominął 
równieŜ Osiedla Stara Kolonia. 

Stan  budynków  i  otoczenia  jest  zły  i  wymaga,  co  zostało  podkreślone  w 

Studium  

uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Brzeszcze, 

 rehabilitacji 

w zakresie dostosowania budynków do współczesnych standardów, przy zachowaniu formy i 
struktury przestrzennej oraz w zakresie funkcjonowania i ukształtowania ich bezpośredniego 
otoczenia.  

Autorzy  studium  proponują  wpisanie  zespołu  budynków  Starej  Kolonii  (wraz  z  pozostałymi 
dwoma  historycznymi  osiedlami  przy  kopalni  –  tzw.  Nową  Kolonią  i  Kolonią  Urzędniczą)  do 
rejestru zabytków. 

Z

Z

a

a

s

s

o

o

b

b

y

y

 

 

l

l

o

o

k

k

a

a

l

l

o

o

w

w

e

e

,

,

 

 

s

s

y

y

t

t

u

u

a

a

c

c

j

j

a

a

 

 

w

w

ł

ł

a

a

s

s

n

n

o

o

ś

ś

c

c

i

i

o

o

w

w

a

a

 

 

Osiedle  zajmuje  w  przybliŜeniu  obszar  ok.  37.500  m²

. 

Mieszka  tutaj    619  osób  w  14 

budynkach, w 103 mieszkaniach. 

Tabela 11. Wykaz budynków mieszkalnych na Osiedlu Stara Kolonia. 

L.p. 

Adres budynku 

Liczba mieszkań  

Pow. uŜytk. budynku (m²) 

1. 

ul. Górnicza 1 

11 

564,90 

2. 

ul. Górnicza 2 

6 

297,50 

3. 

ul. Górnicza 3 

9 

576,40 

4. 

ul. Górnicza 4 

5 

296,80 

5. 

ul. Górnicza 5 

9 

573,40 

6. 

ul. Górnicza 8 

6 

290,50 

7. 

ul. Górnicza 9 

11 

566,50 

8. 

ul. Górnicza 12 

7 

293,50 

9. 

ul. Górnicza 16 

8 

290,40 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

31 

10. 

ul. Górnicza 20 

7 

293,10 

11. 

ul. T.Kościuszki 12 

7 

294,00 

12. 

ul.T. Kościuszki 12 a 

7 

290,44 

13. 

ul.T. Kościuszki 12 b 

4 

296,20 

14. 

ul.T. Kościuszki 12 c 

6 

295,80 

 

Poza  budynkami  mieszkalnymi,  na  terenie  Osiedla  Stara Kolonia,  znajdują  się  dwa  budynki, 
gdzie  właścicielem  części  lub  całości  jest  Fundacja  Pomocy  Społecznej  w  Brzeszczach 
(ul.T.Kościuszki  4,  ul.  Górnicza  7),  dwa  budynki  zlokalizowane  na  działkach,  będących 
własnością gminy: 

- budynek biurowo-warsztatowy, ul. Kościuszki 6, pow. 260,48 m²,  

-  budynek  magazynowy,  ul.  Kościuszki  6,  pow.  168,87  m²,  na  trzech  działkach  o  łącznej 
powierzchni 20,73 a  

oraz  budynek  Policji  (pow.  działki  10,03  a)  i  działka  o  pow.  20,  75  a,  bezpośrednio 
przylegająca do niego z niewyjaśnioną sytuacją własnościową.  

Na tym terenie, przy ul. Szkolnej 6, znajduje się teŜ Szkoła Podstawowa nr 1 im. Stanisława 
Staszica i Gimnazjum im. Księdza Jana Twardowskiego. 

Właścicielami  budynków  mieszkalnych  na  Starej  Kolonii  są  wspólnoty  mieszkaniowe. 
Współwłaścicielem, w kaŜdym budynku jest Nadwiślańska Spółka Mieszkaniowa sp. z o.o. w 
Brzeszczach. Najmniejsze udziały NSM posiada w budynkach przy ul. Górniczej 4 (17,69%) i 
Górniczej 8 (37,35%), największe, 100%, w budynkach przy ul Górniczej 3 i 9. 

S

S

t

t

a

a

n

n

d

d

a

a

r

r

d

d

 

 

i

i

 

 

s

s

t

t

a

a

n

n

 

 

t

t

e

e

c

c

h

h

n

n

i

i

c

c

z

z

n

n

y

y

 

 

b

b

u

u

d

d

y

y

n

n

k

k

ó

ó

w

w

 

 

m

m

i

i

e

e

s

s

z

z

k

k

a

a

l

l

n

n

y

y

c

c

h

h

 

 

 

 

Zabudowania  na  terenie  całej  Starej  Kolonii  są  mocno  zdekapitalizowane  i  wymagają 
podjęcia szybkich prac remontowych. RównieŜ otoczenie, z charakterystycznymi tradycyjnymi 
„szopkami”  w  przestrzeniach  pomiędzy  poszczególnymi  budynkami  mieszkalnymi,  wymaga 
odtworzenia i nowego zagospodarowania. 

W  większości  budynków  potrzeby  remontowe  określane  są  podobnie. 

Protokół  okresowej  – 

pięcioletniej  kontroli  stanu  technicznej  sprawności  obiektów  budowlanych

,  sporządzony  dla 

kaŜdego  budynku  mieszkalnego  na  Starej  Kolonii  w  czerwcu  2004r.  określa  te  potrzeby 
szczegółowo, podobnie dla kaŜdej jednostki. 

I tak, dla budynku przy ul. Górniczej 20 we wnioskach końcowych stwierdzono, Ŝe potrzebuje 
w trybie pilnym gruntownego remontu: 

- 

fundamentów, szczególnie naprawy pęknięć i izolacji, 

- 

schodów zewnętrznych, 

- 

ścian – naprawy pęknięć i izolacji, 

- 

tynków w raz z remontem w zakresie ochrony cieplnej, 

- 

kominów  włącznie  z  przebudową  dla  dostosowania  do  obecnych  wymogów  i 
zapotrzebowań 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

32 

- 

wyposaŜenia instalacyjnego, pieców kaflowych. 

 

Ponadto  według  zarządzającej  13  budynkami  Administracji  Mieszkań  „Silesia”  sp.  z  o.o., 
Zakład nr 1 w Brzeszczach priorytetowymi przedsięwzięciami w budynkach powinno być: 

- 

wykonanie  odwodnienia  budynków  wraz  z  izolacją  pionową  i  poziomą 
fundamentów, 

- 

remont kanalizacji deszczowej i sanitarnej, 

- 

przebudowa  i  remont  kominów  lub  rozwaŜenie  moŜliwości  wprowadzenia 
alternatywnego  sposobu  ogrzewania  mieszkań  poprzez  wykonanie  sieci 
centralnego  ogrzewania  przez  Nadwiślańską  Spółkę  Energetyczną  i  dostarczenie 
ciepła z Kopalni Brzeszcze, 

- 

remont instalacji elektrycznych, 

- 

budowa instalacji gazowych, 

- 

remont elewacji budynków, 

- 

przebudowa, remont lub wyburzenie pomieszczeń gospodarczych, 

- 

remont i przebudowa ogrodzeń, 

- 

porządkowanie i zagospodarowanie terenów wokół budynków. 

 

W 

trakcie 

przeglądów 

technicznych 

stwierdzono 

znaczne 

zaawansowanie 

prac 

modernizacyjnych  w  mieszkaniach,  często  prowadzonych  metoda  gospodarczą  i 
wykonywanych własnoręcznie. To jest zjawisko dość powszechne we wszystkich budynkach 
na terenie Osiedla Stara Kolonia.  

W  pierwotnej  wersji  mieszkania  nie  były  wyposaŜone  w  indywidualne  WC,  na  dwa 
mieszkania przypadał jeden, na korytarzu. Dostosowując się do współczesnych standardów, 
wiele rodzin wykupiło drugie mieszkanie na piętrze, łączyło w jedno i w ten sposób równieŜ 
pozyskiwało pomieszczenie WC do indywidualnego wykorzystania. Nie dotyczy to wszystkich 
mieszkań - nadal istnieją mieszkania nieposiadające łazienki, z ubikacją na korytarzu. 

Budynki  wyposaŜone  są  w  instalację  elektryczna,  wodociągową  i    kanalizacyjną,  mieszkania 
ogrzewane są indywidualnie piecami węglowymi. 

Mieszkańcy  Starej  Kolonii  to  w  większości  osoby  z  niskimi  uposaŜeniami,  nie  stać  ich  na 
zgromadzenie  odpowiednich  funduszy,  które  pozwoliłyby  na  przeprowadzenie  generalnych 
remontów swoich budynków i mieszkań. 

U

U

w

w

a

a

r

r

u

u

n

n

k

k

o

o

w

w

a

a

n

n

i

i

a

a

 

 

z

z

w

w

i

i

ą

ą

z

z

a

a

n

n

e

e

 

 

z

z

 

 

o

o

c

c

h

h

r

r

o

o

n

n

ą

ą

 

 

ś

ś

r

r

o

o

d

d

o

o

w

w

i

i

s

s

k

k

a

a

 

 

Obszar, na którym znajduje się Stara Kolonia połoŜony jest w rejonie o wysokim wskaźniku 
emisji  zanieczyszczeń  pyłowych  i  gazowych.  NajwaŜniejszym  źródłem  emisji  są  instalacje 
grzewcze. Mieszkania na tym terenie ogrzewane są przede wszystkim piecami węglowymi, a 
węgiel nie najlepszej jakości jest przyczyną niskiej emisji.  

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

33 

Głównym  emitorem  zanieczyszczeń  technologicznych  jest,  bezpośrednio  przylegająca  do 
osiedla,  Kopalnia  KWK  Brzeszcze-Silesia.  Jej  urządzenia  wprowadzają  do  atmosfery 
zanieczyszczenia  pochodzące  ze  spalania  metanu  (tlenki  węgla  i  azotu,  węglowodory)  oraz 
obróbki mechanicznej węgla  (pyły).  Źródłem pylenia są teŜ  gromadzone w okresach letnich 
zwały węgla. W celu jego ograniczenia, zrasza się je systematycznie wodą, niemal całkowicie 
eliminując ten rodzaj zanieczyszczeń. 

PołoŜenie  osiedla  w  bezpośrednim  sąsiedztwie  kopalni  powoduje  równieŜ  naraŜenie  ludzi  i 
budynków  na  nadmierny  hałas  i  wibracje.  Źródłem  ich  jest  praca  spręŜarek,  taśmociągów, 
przenośników i wentylatorów umieszczonych na szybach wentylacyjnych. 

D

D

z

z

i

i

a

a

ł

ł

a

a

l

l

n

n

o

o

ś

ś

ć

ć

 

 

g

g

o

o

s

s

p

p

o

o

d

d

a

a

r

r

c

c

z

z

a

a

 

 

Na  obszarze  Starej  Kolonii  praktycznie  niezauwaŜalna  jest  działalność  jakichkolwiek 
podmiotów gospodarczych. W ewidencji działalności gospodarczej znajduje się jeden wpis – 
Firma  Eco-Scooter  przy  ul.  Górniczej  1,  zajmująca  się  wypoŜyczaniem  artykułów  uŜytku 
osobistego i domowego. Daje się zauwaŜyć jedynie działalność Fundacji Pomocy Społecznej, 
która  zajmuje  się  wypoŜyczaniem  i  sprzedaŜą  sprzętu  rehabilitacyjnego  dla  osób 
niepełnosprawnych. 

B

B

e

e

z

z

r

r

o

o

b

b

o

o

c

c

i

i

e

e

 

 

W lipcu 2005 r. na terenie Starej Kolonii zarejestrowanych było 48 osób bezrobotnych, w tym 
głównie kobiety (32).  

Największą  grupę  stanowiły  osoby  z  wykształceniem  zawodowym  (40%)  i  podstawowym 
(40%). 

Tabela 12. Bezrobotni - Osiedle Stara Kolonia.  

Wiek 

Wykształcenie 

Wyszczególnienie 

  

<24 lata 

>24 
lata 

wyŜsze 

polic i 

średnie 

zawodowe 

średnie 

ogólnokształcące 

zasadnicze 

zawodowe 

podstawowe 

i niepełne 

podstawowe 

Brzeszcze 
ogółem 

12 

36 

3 

8 

1 

18 

18 

Brzeszcze 
kobiety 

4 

28 

2 

5 

0 

14 

11 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

34 

P

P

a

a

t

t

o

o

l

l

o

o

g

g

i

i

e

e

 

 

s

s

p

p

o

o

ł

ł

e

e

c

c

z

z

n

n

e

e

,

,

 

 

p

p

r

r

z

z

e

e

s

s

t

t

ę

ę

p

p

c

c

z

z

o

o

ś

ś

ć

ć

 

 

Rejon Starej Kolonii pozornie wydaje się miejscem bardziej niebezpiecznym niŜ reszta miasta, 
kojarzony jest z większą niŜ gdzie indziej liczbą przestępstw. Przyczyna tkwi w wizerunku jaki 
przylgnął do tego miejsca – zaniedbane domy, ubodzy mieszkańcy.  

Statystyki policyjne tego zjawiska  nie potwierdzają.  

Tabela 13. Wykaz  przestępstw kryminalnych  na terenie Starej Kolonii w latach 2000-
2004

 

Rok 

Liczba przestępstw kryminalnych 

2000 

14 

2001 

6 

2002 

4 

2003 

6 

2004 

3 

Na przestrzeni pięciu lat widać wyraźny spadek przestępczości - w porównaniu z rokiem 2000 
trzy  i  pół  krotny.  Analizując  wskaźniki  ze  Starej  Kolonii  i  całego  miasta  Brzeszcze, 
zdecydowanie korzystniej wypada Osiedle. W 2004 r. wskaźnik przestępczości na 100 osób, 
dla  gminy  wynosił  1,56  (liczba  przestępstw/liczba  mieszkańców/100),  dla  Starej  Kolonii  – 
0,48. 

P

P

o

o

m

m

o

o

c

c

 

 

s

s

p

p

o

o

ł

ł

e

e

c

c

z

z

n

n

a

a

 

 

 

 

Analiza danych Ośrodka Pomocy Społecznej w Brzeszczach nie wykazuje szczególnych róŜnic 
dotyczących  problemów  społecznych,  w  odniesieniu  do  osiedla  w    porównaniu  z  miastem, 
poza  problemem  alkoholizmu,  który  tutaj  jest  blisko  czterokrotnie  większy  od  przeciętnej. 
Widoczne  mankamenty  tutejszego  środowiska  to:  stosunkowo  niskie  dochody  większości 
mieszkańców,  trudniejsze  funkcjonowanie  osób  i  rodzin  ze  względu  na  złe  warunki 
mieszkaniowe, ograniczone moŜliwości spędzania wolnego czasu przez dzieci i młodzieŜ, brak 
placu  zabaw,  boiska,  uciąŜliwość  kopalni  (hałas,  wibracje),  ograniczenia  estetyczne  – 
zaniedbane  ogródki,  ogrodzenia,  chodniki,  obecność  problemu  alkoholizmu  (spośród 
trzynastu  rodzin  obecnie  korzystających  z  zasiłków  na  podstawie  ustawy  o  pomocy 
społecznej, dziesięciu dotyczy ten problem. 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

35 

Tabela 14. Problemy mieszkańców Osiedla Stara Kolonia w latach 2000-2005.  

2000r. 

Stara Kolonia 

Cała gmina 

Problem 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Korzystający ogółem 

15 

54 

455 

1429 

 

Ubóstwo 

13 

50 

259 

855 

Bezrobocie 

13 

50 

201 

698 

Alkoholizm 

7 

23 

89 

280 

Niepełnosprawność 

5 

20 

197 

563 

 

 

2001r. 

Stara Kolonia 

Cała gmina 

Problem 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Korzystający ogółem 

23 

69 

474 

1488 

Ubóstwo 

21 

66 

265 

871 

Bezrobocie 

18 

59 

236 

861 

Alkoholizm 

10 

35 

101 

324 

Niepełnosprawność 

8 

26 

194 

515 

 

 

2002 r. 

Stara Kolonia 

Cała gmina 

Problem 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Korzystający ogółem 

20 

62 

509 

1533 

Ubóstwo 

18 

58 

336 

1118 

Bezrobocie 

16 

53 

276 

912 

Alkoholizm 

9 

33 

113 

344 

Niepełnosprawność 

5 

19 

202 

536 

 

 

2003 r. 

Stara Kolonia 

Cała gmina 

Problem 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Korzystający ogółem 

20 

55 

516 

1564 

Ubóstwo 

17 

50 

319 

993 

Bezrobocie 

17 

49 

269 

913 

Alkoholizm 

9 

29 

117 

340 

Niepełnosprawność 

7 

16 

220 

591 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

36 

2004r. 

Stara Kolonia 

Cała gmina 

Problem 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Liczba rodzin 

Liczba osób w tych 

rodzinach 

Korzystający ogółem 

16 

54 

438 

1335 

Ubóstwo 

14 

49 

279 

873 

Bezrobocie 

15 

53 

244 

822 

Alkoholizm 

8 

22 

75 

202 

Niepełnosprawność 

6 

16 

118 

315 

 

W  2004  roku  nastąpiło  zmniejszenie  liczby  osób  korzystających  z  pomocy  społecznej. 
Wyraźnie  widać  to  na  przykładzie  miasta,  trochę  mniej  wyraźna  tendencja  zaznacza  się  na 
terenie Starej Kolonii.  

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

37 

C

C

E

E

L

L

E

E

 

 

I

I

 

 

D

D

Z

Z

I

I

A

A

Ł

Ł

A

A

N

N

I

I

A

A

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

U

U

 

 

P

P

L

L

A

A

N

N

O

O

W

W

A

A

N

N

E

E

 

 

N

N

A

A

 

 

R

R

E

E

W

W

I

I

T

T

A

A

L

L

I

I

Z

Z

O

O

W

W

A

A

N

N

Y

Y

M

M

 

 

O

O

B

B

S

S

Z

Z

A

A

R

R

Z

Z

E

E

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

38 

V

V

I

I

I

I

.

.

 

 

 

 

C

C

E

E

L

L

E

E

 

 

I

I

 

 

D

D

Z

Z

I

I

A

A

Ł

Ł

A

A

N

N

I

I

A

A

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

U

U

 

 

 

 

Cele  programu  rewitalizacji  uzgodnionego  dla  osiedla  „Stara  Kolonia”  sformułowane  zostały 
w oparciu o wyniki analizy stanu obecnego w mieście i na obszarze rewitalizacji oraz wyniki 
warsztatów konsultacyjnych i dyskusji prowadzonych z lokalnymi interesariuszami Programu 
(raport dokumentujący ustalenia warsztatowe ujęty jest w

 Załączniku tekstowym

).  

 

Nadrzędnym  celem  ‘

Lokalnego  Programu  Rewitalizacji  Osiedla  „Stara  Kolonia” 

jest: 

 

 

Odnowa i oŜywienie górniczego osiedla „Stara Kolonia” . 

 

 

 

Kryteriami  sukcesu  w  postępach  i  realizacji  Programu,  a  więc  innymi  słowy  głównymi 
wskaźnikami realizacji - wskaźnikami osiągnięć - Programu, będzie: 

A/  rozwój  zatrudnienia  na  terenie  osiedla  Stara  Kolonia,    rozumiany  jako  przyrost 
miejsc  pracy  zlokalizowanych  w  obszarze  Starej  Kolonii  (zarówno  w  organizacjach  i 
instytucjach, jak i w ramach działalności gospodarczej, w tym samozatrudnienia),  

B/ zmniejszenie liczby bezrobotnych mieszkańców osiedla.  

Pierwszy  wskaźnik  –  rozwój  zatrudnienia  na  terenie  osiedla  –  pokaŜe  na  ile  faktycznie 
dochodzi  do  oŜywienia  osiedla  i  jego  włączenia  w  codzienny,  społeczno-gospodarczy 
krwioobieg miasta.  

Drugi  wskaźnik  –  zmniejszenia  liczby  bezrobotnych  mieszkańców  osiedla  –  pokaŜe  w  jaki 
sposób faktycznie poprawia się społeczny i ekonomiczny status społeczności osiedla.  

 

Cel nadrzędny będzie realizowany poprzez lokalne przedsięwzięcia podejmowane w czterech 
obszarach  problemowych.  Dla  kaŜdego  obszaru  problemowego  uzgodniony  został  cel 
kierunkowy, którego osiągnięciu słuŜyć powinny poszczególne projekty realizacyjne.  

Cele  kierunkowe  programu,  jak  i  przedstawione  dalej  propozycje  projektów,  określone 
zostały  oparciu  o  przeprowadzoną  z  udziałem  mieszkańców  oraz  przedstawicieli 
zainteresowanych  instytucji  i  organizacji  analizę  najwaŜniejszych,  najbardziej  dotkliwie 
odczuwanych problemów i niedogodności w Ŝyciu w lokalnej wspólnoty Starego Osiedla.  

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

39 

 

Tabela 15. Podstawowa struktura Programu (obszary, problemy, cele, wskaźniki).  

Obszar  

problemowy 

 

Problem  

kluczowy  

 

Cel  

kierunkowy 

 

 

Wskaźniki  

osiągnięć  

Programu 

 

Degradacja 
techniczna 
budynków i 
architektury 

Zła jakość budynków i 
infrastruktury 

Piękne osiedle 

Standard i wyposaŜenie 
mieszkań w 
podstawowe instalacje 
nieodbiegające od 
przeciętnego poziomu 
dla miasta 

Jednolite 
zagospodarowanie 
wszystkich terenów 
otwartych na osiedlu 

Zagospodarowanie 
czasu wolnego, 
mała architektura 

Brak rozwiązań 
architektoniczno-
przestrzennych dla 
dzieci i dorosłych  

Rozwiązania 
architektoniczno-
przestrzenne 
związane z 
zagospodarowaniem 
wolnego czasu 

Powierzchnia 
zagospodarowana na 
cele publiczne 

Bezrobocie, 
ubóstwo  

oraz  

Edukacja i 
wykształcenie 

Bezrobocie  

Brak chęci do zmian  

Aktywizacja 
zawodowa 
mieszkańców  

Zmiana mentalności 
mieszkańców 

Liczba bezrobotnych, 
którzy podjęli 
zatrudnienie lub 
samozatrudnienie  

Udział mieszkańców w 
zajęciach i projektach 
społecznych (liczba 
uczestników) 

Infrastruktura 
związana z 
ochroną 
środowiska 

Degradacja 
środowiska  

Zdrowe środowisko 

Zmniejszenie poziomu 
niskiej emisji  

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

40

 

Tabela 16. Szczegółowa struktura Programu (przedsięwzięcia i projekty).  

planowana 

realizacja 

cel 

kierunkowy 

rewitalizacji 

lp. 

projekt lub przedsięwzięcie 

od 

do 

szacunkowy 

koszt 

uwagi 

 
Piękne osiedle (poprawa stanu technicznego budynków i ich infrastruktury) 

  
 

1 

wykonanie ekspertyzy stanu technicznego 
obiektu i określenie docelowych funkcji dla 
nieruchomości przy ul. Kościuszki 6 

2005 

2005 

3 000 

na posesji ul. Kościuszki 6 zlokalizowane są 2 obiekty, w 
tym jeden zrujnowany, w bardzo złym stanie technicznym, 
który wymaga decyzji co remontu lub rozbiórki i 
ewentualnej ponownej zabudowy; nieruchomość jest 
własnością gminy 

  

2 

budowa kanalizacji deszczowej i sanitarnej 
oraz podłączenie do kanalizacji zbiorczej 
budynków na terenie osiedla, w rejonie ulic 
Górniczej, Leśnej (część) oraz Kościuszki 

2005 

2006 

do ustalenia 

projekt priorytetowy, który powinien być realizowany w 
pierwszej kolejności, jako, Ŝe warunkuje realizację 
kolejnych przedsięwzięć, zarówno słuŜących 
zagospodarowaniu przestrzeni osiedla, jak i poprawie 
standardu budynków i mieszkań 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

41 

  

 3 

wypracowanie zasad polityki mieszkaniowej 
gminy na terenie historycznych osiedli, w tym 
"Starej Kolonii" 

2005 

2006 

3 000 

pełna rewitalizacja historycznego osiedla wymaga 
aktywności i zaangaŜowania osób uŜytkujących 
mieszkania, z których tylko część jest ich właścicielami; 
moŜliwość wykupu mieszkań na własność srzyjać będzie 
pełnemu zaangaŜowaniu lokalnej społeczności w projekty 
rewitalizacyjne, szczególnie wiąŜące się z wkładem 
finansowym;  

  

 4 

opracowanie całościowego planu 
zagospodarowania przestrzeni między 
budynkami ("przestrzeni wspólnej") z 
uwzględnieniem elementów małej 
architektury 

2005 

2006 

40 000 

wypracowanie koncepcji zagospodarowania 
przestrzennego osiedla, uwzględniającej jego walory 
historyczne i kulturowe - jako tradycyjnego mieszkalnego 
osiedla górniczego, jednego z nielicznych zachowanych 
zabytkowych osiedli robotniczych w Małopolsce; koncepcja 
powinna odwoływać się do pierwotnej wizji architektów 
stworzonej na początku XX wieku,  koncepcja powinna 
objąć: ujednolicenie wyglądu ogrodzeń i budynków 
gospodarczych, koncepcję zagospodarowania szopek, 
rozwiązania w/z organizacji ruchu kołowego, chodniki, 
lokalizację parkingów, stworzenie miejsc wspólnych 
spotkań dzieci i doroslych, elementy małej architektury, 
zieleń itp. 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

42 

  

 5 

odnowa budynków mieszkalnych i 
przywrócenie im wartości architektonicznej, 
remonty - etap I: szczegółowa inwentaryzacja 
potrzeb remontowych w poszczególnych 
obiektach, ekspertyzy techniczne i audyty 
energetyczne 

2005 

2006 

do ustalenia 

przygotowanie szczegółowej listy koniecznych do realizacji 
prac remontowo-budowlanych w poszczególnych 
obiektach, które mają się kwalifikować do wsparcia ze 
środków publicznych  wymaga przeprowadzenia 
szczegółowej inwentaryzacji i oceny potrzeb, takŜe w 
zakresie energetycznym; wymaga równieŜ uzgodnienia 
docelowego systemu ogrzewania budynków i mieszkań i w 
tym zakresie musi być skoordynowane z zadaniami dot. 
zmiany sposobu ogrzewania; zadanie realizowane jako 
wkład własny właścicieli i zarządców nieruchomości 

  

6 

odnowa budynków mieszkalnych i 
przywrócenie im wartości architektonicznej, 
remonty - etap II: uzgodnienie 
szczegółowego planu prac remontowo-
budowlanych i konserwatorskich i 
przygotowanie wybranych projektów jako 
wniosków o dofinansowanie 

2006 

2006 

30 000 

szczegółowa lista koniecznych do realizacji prac 
remontowo-budowalnych w poszczególnych obiektach 
musi powstać z uwzględnieniem dostępu do potencjalnych 
źródeł finansowania z zewnątrz oraz w powiązaniu z 
potwierdzonymi moŜliwościami finansowania wkładu 
własnego przez właścicieli nieruchomości (szacunkowo 
min. 40% kosztu prac) 

  

 7 

zagospodarowanie wspólnych przestrzeni 
osiedla, zgodnie z koncepcją 
zagospodarowania przestrzennego 

2006 

2008 

do ustalenia 

realizacja uzgodnionej i opracowanej koncepcji 
zagospodarowania przestrzennego osiedla, przy 
współpracy lokalnych interesariuszy; realizacja etapami - w 
zaleŜności od moŜliwości uzyskania środkow finansowych; 

  

 8 

Program: Stara Kolonia - tradycja, 
bezpieczeństwo, rodzina 

2006 

2008 

do ustalenia 

przedsięwzięcie obejmuje m.in. działania własne Policji na 
rzecz odzyskania terenu prywatnego zlokalizowanego w 
sąsiedztwie Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej i 
Fundacji Pomocy Społecznej przy ul. Kościuszki i 
zlokalizowanie nowej siedziby Komisariatu Policji w 
budynku na tym terenie; projekt zgłoszony przez Policję 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

43 

  

 9 

"Odtworzyć historię" - zewnętrzna renowacja 
obiektu przy ul. Kościuszki 4 

2007 

2009 

do ustalenia 

odtworzenie zewnętrznej postaci dawnego kopalnianego 
obiektu administracyjnego, wykonanego techniką tzw. 
"muru pruskiego", wkomponowanego ściśle w ogólny 
krajobraz górniczego osiedla; przeprowadzenie remontu 
części elewacji budynku oraz dachu; projekt zgłoszony 
przez właściciela: Fundację Pomocy Społecznej w 
Brzeszczach 

  

 10 

"Przywrócenie górniczego klimatu" - 
zewnętrzna rekonstrukcja obiektu przy ul. 
Górniczej 7 - przykładu tradycyjnej zabudowy 
górniczej 

2007 

2009 

do ustalenia 

odtworzenie zewnętrznej postaci dawnego obiektu 
mieszkalnego tzw. "familoka", wkomponowanego ściśle w 
krajobraz górniczego osiedla; przeprowadzenie remontu 
kapitalnego i elewacji budynku oraz dachu; projekt 
zgłoszony przez właściciela: Fundację Pomocy Społecznej 
w Brzeszczach 

  

 11 

odnowa budynków mieszkalnych i 
przywrócenie im wartości architektonicznej, 
remonty - etap III: realizacja  

2007 

2015 

do ustalenia 

wybrane i przygotowane do wdroŜenia projekty będą 
realizowane w miarę pozyskiwanych środków finansowych 
i angaŜowanych wkładów własnych 

 
Zmiana  mentalności części  mieszkańców i aktywizacja mieszkańców na rynku pracy 

 
 

12 

Strona internetowa Starej Kolonii - historia i 
głos mieszkańców 

od 

2006 

 

do ustalenia 

projekt przewiduje uzyskanie na obszarze Starej Kolonii 
pomieszczenia na pracownie komputerową i wyposaŜenie 
go w kilka stanowisk komputerowych w celu 
zaangaŜowania mieszkańców w codzienne wykorzystanie 
nowoczesnych technologii teleinformatycznych,  
prowadzenie kursów komputerowych dla mieszkańców i 
pozyskanie osób do zespołów realizujących program, 
bieŜące tworzenie i obsługę strony; projekt zgłoszony 
przez Ośrodek Pomocy Społecznej, do realizacji w 
powiązaniu z projektem nr 13 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

44 

  

 13 

"Otwieramy okno Starej Kolonii na świat" 

od 

2006 

 

do ustalenia 

utworzenie kawiarenki internetowej z bufetem w 
istniejących niewykorzystanych pomieszczeniach; projekt 
zgłoszony przez Szkołę Podstawową,  do realizacji w 
powiązaniu z projektem nr 12 

  

14 

"Bądź świetlikiem ze świetlicy dla swojej 
okolicy- świetlica osiedlowa dla mieszkańców 
Starej Kolonii" 

od 

2006 

 

do ustalenia 

organizacja i nowoczesne wyposaŜenie świetlicy dla 
mieszkańców osiedla, prowadzącej działalność mającą na 
celu zaktywizowanie mieszkańców; projekt zgłoszony 
przez Ośrodek Kultury, planowany do realizacji we 
współpracy ze wspólnotami mieszkaniowymi, samorządem 
osiedlowym, gminą 

  

15 

Równe szanse dla kobiet (w zatrudnieniu) 

2006 

2006 

do ustalenia 

projekt dla ok. 20 kobiet korzystających z OPS (treningi, 
szkolenia, kursy zawodowe, staŜe, prace interwencyjne); 
projekt zgłoszony przez Ośrodek Pomocy Społecznej 

  

16 

"Mieszkańcy mojego domu - odkrywamy 
historię Starej Kolonii" 

2006 

2008 

14 500 

projekt przewiduje poszukiwanie przez mieszkańców 
osiedla (uprzednio przeszkolonych w zakresie metodologii 
prac archiwizacyjnych) informacji nt. historii osiedla oraz 
ludzi, którzy kiedyś zamieszkiwali ich domy; projekt 
zgłoszony przez Ośrodek Kultury, proponowany do 
realizacji wew współpracy ze Stowarzyszeniem na rzec 
Gminy Brzeszcze "Brzost" 

 
 

17 

"Stara Kolonia - dobra dzielnica" 

2006 

2008 

do ustalenia 

projekt ma na celu pobudzenie świadomości nt. 
historycznej i zabytkowej wartości "Starej Kolonii" wśród 
mieszkańców i poza nimi; w ramach projektu 
zorganizowana zostanie współpraca róŜnych podmiotów 
na rzecz wykreowania osiedla jako potencjalnej atrakcji 
turystycznej, zorganizowania właściwej informacji 
turystycznej i, w perspektywie, lokalnego zaplecza 
gastronomicznego; projekt zgłoszony przez Ośrodek 
Kultury, 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

45 

 

 
Zdrowe środowisko 

  

18 

określenie docelowego sposobu ogrzewania 
osiedla 

2005 

2005 

5 000 

analiza ekonomiczna, wynegocjowanie z właścicielami, 
zarządcami i mieszkańcami docelowej, wykonalnej 
ekonomicznie koncepcji ogrzewania osiedla 

  

 19 

zmiana sposobu ogrzewania mieszkań 

2007 

2010 

do ustalenia 

zamiana tradycyjnego ogrzewania węglowego na 
ogrzewanie mniej uciąŜliwe ekologicznie, moŜliwe do 
sfinansowania przez właścicieli nieruchomości i 
mieszkańców 

 
Rozwiązania architektoniczno-przestrzenne związane z zagospodarowaniem wolnego czasu 

 
  

20 

"Plac zabaw - zabawa na placu" 

2006 

2006 

do ustalenia 

Budowa placu zabaw, zaaranŜowanego z uwzględnieniem 
wyników wcześniejszego  konkursu prac dziecięcych nt. 
wizji placu; projekt zgłoszony przez Ośrodek Kultury, 
realizacja we współpracy z samorządem osiedlowym i 
wspólnotami mieszkaniowymi 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

46

 

V

V

I

I

I

I

I

I

.

.

 

 

S

S

Z

Z

A

A

C

C

U

U

N

N

K

K

O

O

W

W

E

E

 

 

K

K

O

O

S

S

Z

Z

T

T

Y

Y

 

 

R

R

E

E

A

A

L

L

I

I

Z

Z

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

P

P

R

R

O

O

G

G

R

R

A

A

M

M

U

U

 

 

W

W

 

 

L

L

A

A

T

T

A

A

C

C

H

H

 

 

2

2

0

0

0

0

5

5

-

-

2

2

0

0

0

0

6

6

 

 

 

 

Oszacowanie  pełnych  kosztów  programu  w  obecnym  kształcie  jest  utrudnione,  jako,  Ŝe 
większość  projektów  pozostaje  w  fazie  koncepcyjnej  i  nie  jest  zbudŜetowana  (projekty 
miękkie), ani nie posiada kosztorysów (projekty inwestycyjne).  

W  dwóch  przypadkach  (projekt  nr  14  i  20)  określenie  docelowych  kosztów  realizacji  będzie 
moŜliwe  po  rozstrzygnięciu  przez  Gminę  co  do  lokalizacji  projektu.  Wyszacowanie  kosztów 
kompleksowego  zagospodarowania  osiedla  oraz  remontów  budynków  równieŜ  wymaga 
uprzedniego  rozstrzygnięcia  co  do  szczegółowego  zakresu  prac,  co  jest  zaplanowane  do 
2006.  

Niemniej  opierając  się  na  cząstkowych  informacjach  od  projektodawców  oraz 
doświadczeniach z realizacji projektów o podobnym charakterze moŜna wstępnie oszacować 
koszty  realizacji  pozostałych  projektów,  przynajmniej  w  pierwszym  okresie  realizacji 
programu tj. w latach 2005-2006.  

Przedstawione  poniŜej  zestawienie  szacunkowych  kosztów  projektów  przewidzianych  do 
realizacji  w  latach  2005-2006  –  a  więc  we  wstępnym  okresie  realizacji  programu  –  naleŜy 
traktować  orientacyjnie,  jako  poziom  minimum  finansowania  programu,  który  pozwoli  na 
jego  właściwe  zainicjowanie.  Trzeba  równieŜ  zastrzec,  Ŝe  jednostkowe  kwoty  mogą  ulec 
zmianie w miarę pozyskiwania bardziej szczegółowych danych nt. ujmowanych w programie 
projektów.  

 

Łącznie koszty realizacji pierwszego etapu programu obejmującego lata 2005-2006 szacować 
moŜna  na  minimum  322  500  zł,  przy  czym  zdecydowana  większość  wydatkowania  środków 
przypada na rok 2006. Kwota ta nie obejmuje – jak juŜ wspomniano na wstępie – niektórych 
projektów,  w  tym  tak  istotnych  i  znaczących  finansowo  jak  budowa  kanalizacji  (na  etapie 
projektowania).  Zestawienie  obejmuje  zarówno  projekty  Gminy  i  jej  jednostek,  jak  i 
zgłaszane przez partnerów społecznych, stąd ich finansowanie spoczywa nie tylko po stronie 
budŜetu Gminy, ale takŜe wnioskodawców.  

Z  łącznej  kwoty  322  500  zł  ponad  połowa  (54%)  tj.  174  000  zł  to  środki,  które  według 
aktualnego  stanu  moŜna  pozyskać  z  zewnętrznych  programów,  głównie  w  ramach  pomocy 
strukturalnej UE dla projektów społecznych, współfinansowanych  z Europejskiego  Funduszu 
Społecznego w ramach programu SPO RZL (patrz: załącznik tekstowy nr 3).  

Pozostała kwota 148 500 zł wymaga sfinansowania ze środków własnych projektodawców, w 
tym  ok.  108  500  zł  ze  środków  budŜetu  Gminy  (projekty  nr  1,  3,  4,  16,  17,  20,  udział  w 
projekcie nr 4 i 5).  

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

47

 

Tabela 17. Szacunkowe koszty projektów planowanych do wdroŜenia w latach 2005-2006.   

Szacunkowy 

koszt 

Nr 

proj. 

projekt lub przedsięwzięcie 

2005 

2006 

uwagi 

 
 

moŜliwość 

pozyskania 

zewnętrznych 

źródeł 

finansowania 

viii

 

 

1 

wykonanie ekspertyzy stanu technicznego obiektu i określenie docelowych 
funkcji dla nieruchomości przy ul. Kościuszki 6 

3 000 

- 

koszt ekspertyzy i koncepcji 

zagospodarowania  

- 

2 

budowa kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz podłączenie do kanalizacji 
zbiorczej budynków na terenie osiedla, w rejonie ulic Górniczej, Leśnej 
(część) oraz Kościuszki 

b.d. 

b.d. 

do ustalenia wg. kosztorysu 

do 75% ZPORR  

do 50% Program górniczy 

 3 

wypracowanie zasad polityki mieszkaniowej gminy na terenie historycznych 
osiedli, w tym "Starej Kolonii" 

- 

3 000 

koszt ekspertyz 

- 

 4 

opracowanie całościowego planu zagospodarowania przestrzeni między 
budynkami ("przestrzeni wspólnej") z uwzględnieniem elementów małej 
architektury 

- 

40 000 

koszt koncepcji zagospodarowania wraz z 

elementami projektowymi 

- 

 5 

odnowa budynków mieszkalnych i przywrócenie im wartości 
architektonicznej, remonty - etap I: szczegółowa inwentaryzacja potrzeb 
remontowych w poszczególnych obiektach, ekspertyzy techniczne i audyty 
energetyczne 

- 

35 000 

ok. 2 500 / budynek (14 budynków) 

- 

6 

odnowa budynków mieszkalnych i przywrócenie im wartości 
architektonicznej, remonty - etap II: uzgodnienie szczegółowego planu prac 
remontowo-budowlanych i konserwatorskich i przygotowanie wybranych 
projektów jako wniosków o dofinansowanie 

- 

30 000 

koszty przygotowania wniosków (w tym 

dokumentacja) 

- 

 7 

zagospodarowanie wspólnych przestrzeni osiedla, zgodnie z koncepcją 
zagospodarowania przestrzennego 

b.d. 

b.d. 

do ustalenia, po uzgodnieniu szczegółowej  

koncepcji zagospodarowania 

-  

(zewnętrzne finansowanie 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

48 

prawdopodobnie dostępne 

dopiero od roku 2007 w 

ramach NPR) 

 8 

Program: Stara Kolonia - tradycja, bezpieczeństwo, rodzina 

b.d. 

b.d. 

w ramach kosztów funkcjonowania komendy 

Policji 

- 

12 

Strona internetowa Starej Kolonii - historia i głos mieszkańców 

- 

6 000 

koszt zakupu sprzętu i programowania, 

koszty bieŜące 

do 100% EFS/ SPO RZL 

13 

"Otwieramy okno Starej Kolonii na świat" 

- 

15 000 

koszty adaptacji pomieszczenia i zakupu 

wyposaŜenia 

do 100% EFS/ SPO RZL 

14 

"Bądź świetlikiem ze świetlicy dla swojej okolicy- świetlica osiedlowa dla 
mieszkańców Starej Kolonii" 

-  

33 000 

koszty zorganizowania I wyposaŜenia 

świetlicy; docelowe koszty do ustalenia w 

zaleŜności od  ostatecznie wybranej 

lokalizacji 

do 100% EFS/ SPO RZL 

15 

Równe szanse dla kobiet (w zatrudnieniu) 

-  

120 000 

koszt realizacji projektu  

do 100% EFS/ SPO RZL 

16 

"Mieszkańcy mojego domu - odkrywamy historię Starej Kolonii" 

- 

5000 

łączny koszt 14 500 / 3 lata 

- 

17 

"Stara Kolonia - dobra dzielnica" 

- 

7500 

łączny koszt  22 520 / 3 lata 

- 

18 

określenie docelowego sposobu ogrzewania osiedla 

5 000 

- 

koszt ekspertyz 

- 

20 

"Plac zabaw - zabawa na placu" 

- 

20 000 

koszt zakupu wyposaŜenie i utwardzenia 

placu; docelowe koszty do ustalenia w 

zaleŜności od ostatecznie wybranej 

lokalizacji 

- 

ŁĄCZNIE w kolejnych latach: 

8 000 

314 500 

 

 

ŁĄCZNIE w  latach 2005-2006: 

 

322 500 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

49

 

I

I

X

X

.

.

 

 

Z

Z

A

A

R

R

Z

Z

Ą

Ą

D

D

Z

Z

A

A

N

N

I

I

E

E

 

 

P

P

R

R

O

O

C

C

E

E

S

S

E

E

M

M

 

 

R

R

E

E

W

W

I

I

T

T

A

A

L

L

I

I

Z

Z

A

A

C

C

J

J

I

I

 

 

 

 

Niniejszy program otwiera proces rewitalizacji wybranych rejonów miasta Brzeszcze.  

Przewiduje  się,  Ŝe  prace  nad  niniejszym  Lokalnym  Programem  Rewitalizacji  będą 
kontynuowane,  a  sam  program  aktualizowany  w  miarę  pozyskiwania  nowych  informacji  i 
ujawniania się nowych okoliczności warunkujących jego realizację. 

Przewiduje się takŜe, Ŝe jako komplementarny uruchomiony zostanie w następnej kolejności 
program  rewitalizacji  dla  obszarów  poprzemysłowych  –  na  terenach  uwalnianych  przez 
Kopalnię KWK Brzeszcze-Silesia.  

 

Podmiotem  odpowiedzialnym  za  zarządzanie  realizacją  Lokalnego  Programu 
Rewitalizacji  Osiedla  „Stara  Kolonia”  jest  Pełnomocnik  Burmistrza  ds. 
Rewitalizacji, który odpowiada równieŜ za: 

1/ bieŜącą koordynację prac nad wdroŜeniem i realizacją Programu,  

2/ monitorowanie zewnętrznych uwarunkowań realizacji Programu, w tym pojawiających się 
nowych źródeł i mechanizmów finansowania,  

3/ przygotowanie i wdroŜenie poszczególnych, kolejnych projektów ujętych w Programie, ze 
szczególnym uwzględnieniem projektów własnych gminy i jednostek podległych.   

 

W  celu  bieŜącej  koordynacji  prac  nad  wdroŜeniem  i  realizacją  Programu,  a 
jednocześnie  w  celu  zapewnienia  bieŜącego  informowania  mieszkańców  miasta, 
interesariuszy  i  partnerów  Programu  o  jego  postępach,  ustala  się,  Ŝe  co  najmniej  raz  na 
kwartał odbywać się będą otwarte spotkania nt. postępów LPR.   

Spotkania  będą  organizowane  przez  Pełnomocnika  Burmistrza  ds.  Rewitalizacji,  w 
porozumieniu  z  interesariuszami  Programu,  m.in.  z  zaproszeniem  przedstawicieli 
reprezentujących  wszystkich  wnioskodawców  projektów  ujętych  w  aktualnej  wersji  LPR. 
Informacja  o  terminie,  miejscu  i  programie  spotkania  będzie  kaŜdorazowo  zamieszczana  z 
wyprzedzeniem  na  stronie  internetowej  Urzędu  Miasta  i  Gminy  Brzeszcze  oraz  rozsyłana  z 
odpowiednim wyprzedzeniem do interesariuszy programu.  

 

W  celu  śledzenia  postępów  w  realizacji  Programu  ustala  się,  Ŝe  raz  w  roku 
Burmistrz przedstawia Radzie sprawozdanie z postępów w realizacji LPR Osiedla 
„Stara Kolonia”.   

Sprawozdanie jest Radzie przedstawiane nie później niŜ wraz ze sprawozdaniem z wykonania 
budŜetu  za  rok  poprzedni.    Sprawozdanie  ujmuje  informację  nt.  rzeczowych  i  finansowych 
postępów  w  realizacji  Programu,  z  uwzględnieniem  bezpośredniego  odniesienia  do  celów 
Programu,  wskaźników  osiągnięć  zapisanych  w  Programie  oraz  listy  projektów  ujętych  w 
aktualnej wersji Programu.   

 

W  celu  zagwarantowania  aktualności  Programu  i  utrzymania  jego  walorów  jako 
praktycznego dokumentu zarządzania procesem rewitalizacji Osiedla ustala się, Ŝe Program 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

50 

moŜe być w miarę potrzeb aktualizowany, niemniej zaleca się, aby nie odbywało 
się  to  częściej  niŜ  raz  w  roku,  po  przedstawieniu  i  ocenie  sprawozdania  z 
postępów  w  realizacji  i  z  udziałem  partnerów  społecznych  z  terenu  i  otoczenia 
Osiedla.  

 

W  celu  rzetelnej  okresowej  oceny  (ewaluacji)  postępów  w  realizacji  Programu  i 
efektów,  które  niesie  Program  dla  lokalnej  społeczności  osiedla  oraz  miasta  i  gminy  jako 
całości  ustala  się,  Ŝe  Program  będzie  poddawany  zewnętrznej  ewaluacji  prowadzonej  przez 
niezaleŜnych  ekspertów,  przynajmniej  raz  na  cztery  lata  (raz  w  trakcie  bieŜącej  kadencji 
władz gminy).  

 

 

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

51 

A

A

N

N

E

E

K

K

S

S

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

52 

X

X

.

.

 

 

L

L

I

I

S

S

T

T

A

A

 

 

Z

Z

A

A

Ł

Ł

Ą

Ą

C

C

Z

Z

N

N

I

I

K

K

Ó

Ó

W

W

 

 

Lista załączników graficznych: 

A.  Mapy i schematy 

  Ogólna mapka  sytuacyjna. 

  Projekt Planu Miejscowego. 

  Fragment projektu planu z naniesionym obszarem Osiedla Stara Kolonia. 

  Lokalizacja  terenu  opracowania  na  tle  studium  uwarunkowań  i  kierunków 

zagospodarowania przestrzennego. 

  Schemat – Kolonie na terenie miasta Brzeszcze. 

  Stara Kolonia – rozmieszczenie budynków. 

B.  Dokumentacja fotograficzna – wybór.  

 

Lista załączników tekstowych: 

1.  Lista propozycji zgłoszonych do Lokalnego Programu rewitalizacji Osiedla „Stara 
Kolonia” przez uczestników procesu prac nad projektem programu. 

2.  Raport z warsztatów konsultacyjnych. 

3.  Potencjalne źródła finansowania projektów – przegląd wg. stanu w lipcu 2005r.  

 

 

Lokalny Program Rewitalizacji Osiedla „Stara Kolonia” w Brzeszczach

 

 

53 

X

X

I

I

.

.

 

 

 

 

P

P

R

R

Z

Z

Y

Y

P

P

I

I

S

S

Y

Y

 

 

 

 

                                            

i

 Za: Przewodnik dotyczący kryteriów planowania oraz zarządzania projektami dotyczącymi rewitalizacji 

zdegradowanych obszarów miejskich, po-przemysłowych i po-wojskowych w ramach zintegrowanego 
programu  operacyjnego  rozwoju  regionalnego  finansowanego  ze  środków  funduszy  strukturalnych. 
Ministerstwo  Gospodarki  i  Pracy  Departament  WdraŜania  Programów  Rozwoju  Regionalnego. 
Warszawa, Październik 2004.  

ii

  Patrz  np.:  Zarys  metodyki  opracowywania  programów  strategicznych.  Rządowe  Centrum  Studiów 

Strategicznych. Warszawa, październik 2004. 

iii

 Rozdział został przygotowany w oparciu o dane zaczerpnięte z:  

iv

  Strategia  Rozwoju  Województwa  Małopolskiego  na  lata  2000-2006.  Urząd  Marszałkowski 

Województwa Małopolskiego. Kraków, październik 2000.  

v

 Narodowy Plan Rozwoju na lata 2004-2006. Ministerstwo Gospodarki i Pracy. Listopad 2004. 

vi

    Podstawy  Wsparcia  Wspólnoty  na  lata  2004-2006.  Ministerstwo  Gospodarki  i  Pracy.  Październik  

2004. 

vii

  Wstępny  Narodowy  Plan  Rozwoju  na  lata  2007-2013.  Ministerstwo  Gospodarki  i  Pracy.  Styczeń 

2005. 

viii

 wg stanu na sierpień 2005r.