background image

      KASZUBSKIE WYRAŻENIA :

beczek 

- zapłakany; 

blyrwa 

- lub 

blerba

 - przezwisko na niebywale szkaradną dziewczynę albo 

też owca; 

brukować 

- potrzebować; 

brzad 

- owoc; 

buksy 

- spodnie; 

bulwy 

- ziemniaki; 

bykowe 

- opłata za pokrycie krowy; 

chodaki 

- drewniane buty; 

chruściki 

- zawijane ciasteczka pieczone na oleju (por. faforek); 

chwatko 

- szybko; 

darować

 - trwać; 

dulczyć 

- narzekać (por. 

jamrować

); 

dycht 

- tak samo, podobnie; 

erbnąć 

- dziedziczyć; 

erbnięty

 - szalony; 

fafernuchy 

- cukierki jak kopytka z buraków cukrowych, drożdży, mąki 

żytniej i pszennej; 

faforek 

- wstążka; 

faksować 

- dowcipkować (

faksiarz 

- dowcipniś); 

farfocel 

- kiedyś żupany miały to do siebie, że się mechaciły i szczególnie w 

jamie pępkowej gromadził się farfocel;
 

farfocle 

- wszelakiego pochodzenia zanieczyszczenia np. w butelce; 

faryna 

- cukier (sypki); 

fjyrana 

- firana; 

frantówka 

- przyśpiewka; 

futrować

 - karmić; 

gapa 

- wrona; 

gloka 

- abażur; 

grapa 

- garnek; 

gulon i guła 

- indyk i indyczka; 

giry 

- nogi; 

gzub 

- dziecko; 

hahać

 - spać (o dzieciach);

hajta

 - polowanie; 

background image

haka 

- motyka; 

hanaj 

- kij; 

hładko

 - szybko, sprawnie; 

iglija 

- świerk (zapożyczenie z dialektów pruskich); 

jeno 

- tylko;

 jo 

- tak; 

kałdun 

- brzuch; 

karować się 

- wchodzić bez zaproszenia, pchać się na siłę np. w kolejkę; 

kejter 

- pies; 

kietować 

- zamykać na klucz; 

kipa 

- kosz; 

klajster 

- klej; 

klatrować 

- wspinać się, wchodzić np. nie klatruj tamuj; 

klatry 

- włosy; 

klempa 

- krowa; 

kluk 

- nos; 

klupówki 

- kalosze; 

knyp 

- nóż; 

koder 

- ścierka (por.

 "teptuch"

); 

kuch 

- ciasto; 

lofer 

- łazik; 

łordzić 

- gdzieś biegać/jeździć; 

machlować

 - oszukiwać; 

munia 

- twarz, pysk; 

muszkibada 

(por. 

faryna

) - cukier; 

musztrych 

- musztarda; 

najrzyć się 

- przyjaźnić się; 

nazat 

- z powrotem; 

obuwać 

- ubierać, zakładać np. obuj te buksy; 

ochab 

- zły człowiek; 

ognaryja 

- miejsce na uboczu, poza stołem, lub poza centrum domostwa; 

pachtować 

- dzierżawić, kraść; 

papla 

- topola; 

pochowa 

- pogrzeb; 

podobiadek 

- drugie śniadanie; 

potrampać 

- podeptać; 

powidzta mnie 

- powiedzcie mi; 

przyścipny

 - sprytny, cwany; 

psiankny

 - piękny; 

pujek 

- kot; 

pupa 

- lalka; 

pyda 

- kij zakończony rzemieniami do bicia; 

rajby

 - swaty; 

ronkiel 

- burak pastewny; 

ruchanki 

- racuchy; 

rudle 

- sanki; 

background image

rychło w czas 

- w ostatniej chwili; 

rychtować 

- ogólnie coś robić; 

ruczka

 - taboret, małe składane krzesełko; 

sklep 

- piwnica; 

skład 

- sklep; 

skweres

 - bieda; 

sota 

- jesteście np. wy sota mieskie bówki; 

statory, statki 

- naczynia kuchenne; 

szałerek 

- schowek, komórka; 

szaszrować 

- robić zamęt, hałas; 

szlory

 - kapcie; 

szmyrgnąć 

- rzucić/cisnąć coś np. w kąt; 

szneptuch 

- chustka do nosa; 

sznyta 

- blizna; 

sznytka 

- kromka chleba; 

szporować 

- oszczędzać; 

szportować

 - żartować (por. 

faksować

); 

szuńdy 

- zakładane na kark do noszenia np. koszy; 

szur 

- przezwisko np. "ty szurze jeden"; 

szuraj

 - wiata, składzik; 

ślipsie 

- oczy; 

tamuj 

- tam np. tamuj my poszlim; 

teptuch 

- ścierka (por. 

"koder"

); 

tolkować 

- plotkować; 

topek 

- nocnik; 

trusiek 

- królik; 

tryfta

 - droga, ścieżka; 

trygiel 

- garnek; 

tutka, tuta 

- papierowa torebka; 

tynta

 - atrament; 

uczba 

- nauka; 

uśpionka 

- kołysanka; 

wajczeć 

- płakać; 

wetchnóńć 

- zatknąć, wcisnąć; 

wiater 

- wiatr; 

wysatka

 - wyrośnięte buraki pastewne na nasiona; 

zakietować 

- zamknąć drzwi na klucz; 

zebuwać 

- rozbierać, zdejmować; 

złoić 

- zlać kogoś np. pasem; 

zug 

- przeciąg; 

żaga 

- piła;