background image

Etykieta cz. II 

Etykieta przy stole 

Elementy etykiety 

międzynarodowej  

background image

Zaproszenia – istotne informacje 

Wysyłamy co najmniej na 72 godziny przed 

przyjęciem, wydarzeniem. 

R.S.V.P. (Repondez s'il vous plaît

(należy 

potwierdzić przybycie na podany adres lub telefon) 

R.S.V.P. – regrets only 

(zawiadomić o niemożności 

przyjścia) 

 Black tie (smoking/suknia lub długa 

spódnica) 

White tie albo full dress 

 (frak/suknia balowa bez rękawów) 

 

background image

Spotkania towarzyskie  

i służbowe  

RODZAJE PRZYJĘĆ  

 

Przyjęcia na stojąco: lampka wina, cocktail party, 
recepcja, przyjęcie bufetowe, garden party. 
 

Przyjęcia na siedząco: bankiet, obiad, śniadanie 
(lunch)  

background image

RODZAJE PRZYJĘĆ 

Przyjęcia na stojąco: 

Lampka wina, skromne przyjęcie 

okolicznościowe (np. otwarcie wystawy, 
konferencja prasowa), 

może odbywać się o każdej porze dnia, 

- trwa ok. 30 minut, 

napoje gorące + wino, aperitify, soki, 

zakąski tylko zimne np. orzeszki, paluszki, 

migdały. 

background image

RODZAJE PRZYJĘĆ 

Cocktail party,  

przyjęcie w godzinach popołudniowych, 

trwa około 2 godziny i kończy się przed 20 00 (w 

zaproszeniu podaje się godz. rozp. i zakoń.), 

goście obsługują się sami, kelnerzy obsługują bar i zbierają 

naczynia, 

podaje się głównie przekąski zimne i napoje. 

Przyjęcie bufetowe lub recepcja, te same zasady co przy 

cocktail party, z tą różnicą, że podaje się także kilka ciepłych 

dań do wyboru. 

Garden party

, odmiana cocktail party na świeżym powietrzu. 

background image

PRZYJĘCIA NA SIEDZĄCO 

Obiad

, uroczysta forma przyjęcia na siedząco. 

rozpoczyna się zwykle około godziny 20.00, 

trwa około 2,5 - 3 godziny, 

czekając na przybycie gości podaje się aperitif (ok.20 minut), 

jeśli w przyjęciu bierze udział więcej niż osiem osób, przed każdym z 

gości powinien się znaleźć kartonik z nazwiskiem. 
 

Śniadanie, z ang. lunch, ma formę podobną do obiadu. 

zaczyna się około godziny 13 00, 

- trwa 2-2,5 godziny, 

menu skromniejsze, na ogół nie podaje się zupy. 

 

Bankiet

, zasady podobne jak na obiedzie, lecz organizowany dla dużej 

grupy osób, nawet kilkuset. 

do zaproszenia dołącza się zwykle plan sali z zaznaczeniem miejsca, 

które ma zająć zaproszony. 

background image

Usadzenie przy stole 

Gospodarze siedzą naprzeciw siebie 

Gość honorowy po prawej stronie 
gospodarza 

Kolejność: mężczyzna-kobieta-mężczyzna 

Małżeństwa, pary siedzą oddzielnie (np. 
naprzeciw siebie)  

background image

ZASADY NAKRYWANIA  

STOŁU 

zestaw nakrycia dla każdego gościa składa się z 
metalowej (ew. porcelanowej) podstawki, na którym 
kładziemy okrągłą serwetę i talerz podstawowy, 

serwety służące do przykrycia kolan powinny się 
znaleźć po lewej stronie lub na talerzu, 

zasada układania sztućców - powinny być ułożone 
według kolejności użycia, zaczynając od tych 
najdalej od talerza, 

powyżej talerza znajdują się sztućce deserowe, 
 

background image

ostrze noży powinno być skierowane w stronę 

talerza, widelce grzbietami w dół, 

powyżej talerza, po lewej stronie znajduje się 

talerzyk na sałatkę i talerzyk na pieczywo i masło, 

po prawej, na górze, również w kolejności użycia 

stoją kieliszki, 

kieliszków do likierów i koniaku nie stawia się na 

stole, ponieważ są podawane razem z kawą, 

najczęściej przy innym stole. 

ZASADY NAKRYWANIA  

STOŁU 

background image

Nakrycie stołu 

background image
background image
background image
background image

O czym informuje ułożenie  

sztućców?  

       

Jeszcze nie skończyłem jedzenia  
 
      

Jestem jeszcze głodny i proszę o ponowne nałożenie  
 
        

Skończyłem jedzenie. Proszę sprzątnąć nakrycie  

background image

Dobór win i napojów  

Aperitif  

- gin z tonikiem, campari 
(wino ziołowe) z sokiem, 

whisky z lodem, białe 

wino, szampan, wódki zwł. 

ziołowe. schłodzone  

Schłodzone 

(szampany 6-8

°C) 

Zupa  

NIE PODAJEMY 

ALKOHOLU  

Ryby, białe mięso 

Wino białe wytrawne 

Schłodzone (ok. 8-12°C ) 

Ciemne mięso, dziczyzna 

Wino czerwone wytrawne 

Temperatura pokojowa 

(ok. 18

°C) 

Sery 

Wino czerwone wytrawne, 

porto 

Temperatura pokojowa 

 

Deser 

Wino deserowe 

Temperatura pokojowa 

 

Kawa  

- koniak, brandy, likiery, 

miody pitne, wermuty  

Temperatura pokojowa 

 

background image

SPOSÓB PODAWANIA I JEDZENIA 

NIEKTÓRYCH POTRAW 

jeśli nie potrafimy czegoś jeść, nie 
eksperymentujemy, lecz obserwujemy 
gospodarza, 

bułki na przyjęciach nie gryziemy, lecz 
odłamujemy po kawałku, 

talerz na zupę przechylamy w kierunku od 
siebie, 

ryby jemy widelcem lub widelcem i nożem - 
nigdy dwoma widelcami, 

 

°C 

°C 

background image

SPOSÓB PODAWANIA I JEDZENIA 

NIEKTÓRYCH POTRAW 

awokado lub kiwi, podane ze skórką jemy 

łyżeczką, 

kompoty i desery powinny być przygotowane z 

owoców wypestkowanych, jeśli jednak 

znajdziemy pestkę wypluwamy ją na łyżeczkę, 

nie na dłoń, 

ziemniaki w całości jemy tylko widelcem, nigdy 

nie pomagamy sobie nożem  

kawior rozsmarowujemy na kawałku pieczywa, 

nigdy nie wkładamy go sztućcami wprost do ust, 

°C 

°C 

background image

Etykieta w biznesie 

międzynarodowym 

 

background image

JAPONIA 

background image

 
W Japonii biznes zawsze ma 

pierwszeństwo. Godziny pracy 

obejmują obiad. 

background image

Środowisko biznesu jest 

zdominowane przez mężczyzn. 

background image

 

Spotkanie może się zacząć od 

ceremonii picia herbaty. Weź     w 

niej udział. 

background image

 
Zasady  

Zachowuj się w sposób bardzo oficjalny. Nie ucinaj 

sobie pogawędek z recepcjonistkami i sekretarkami. 

Nie patrz ciągle prosto w oczy. Bądź ,,skromny". 

Nikogo nie dotykaj i nie stawaj zbyt blisko osoby, z którą 
rozmawiasz. 

Oczekują prezentów. Stosowne jest coś 

reprezentatywnego dla twego kraju i w dobrym guście. 

Prezentów 

nie

 

otwiera się w obecności ofiarodawcy. 

Bądź uprzejmy, opanowany, nie okazuj emocji.  

background image

Przywitanie  

Uścisk dłoni 

nie

 jest specjalnie rozpowszechniony jako 

powitanie. Kłaniaj się tylko, gdy ktoś kłania się tobie. 

Rób to schylając się od pasa, z 

jednoczesnym

 

pochyleniem głowy o ok. 30 cm i złożeniem rąk. Jeśli 

otrzymasz upominek, podziękuj i ukłoń się. Im 

ważniejsza lub starsza osoba, której się kłaniasz, tym 

ukłon głębszy. 

background image

 
 
Zasady 

Nie zdejmuje się obuwia w biurach. Bądź jednak 

przygotowany, ze przyjdzie ci zdjąć buty w 

restauracji lub czyimś domu. Potwierdzaj datę 

spotkania na piśmie i wyślij wcześniej porządek 
dzienny. 

Zaopatrz się w wielką ilość wizytówek, ale wręczaj 

je na początku, a nie na końcu rozmowy. Uchodzi 

za niegrzeczność trzymanie wizytówek w kieszeni 

spodni; właściwe miejsce zapasu wizytówek to 

kieszeń marynarki. 

background image

Jeśli jesteś mężczyzną, nie zabieraj ze sobą żony 

W wielu restauracjach kelnerkami są nadal gejsze. 

Zostaw buty w domu zaraz za drzwiami. Ich nosy powinny 

być skierowane na dwór.  

Zgodnie z obyczajem można włożyć podane pantofle 
domowe. 

Nie stawaj na progu domu, a siedząc za stołem nie zwracaj 

stóp ku innemu gościowi. Podwiń nogi pod siebie, albo na 
bok. 

Kiedy korzystasz z toalety, zdejmij domowe pantofle i włóż za 

drzwiami łazienki inną parę, zostawioną na ten użytek 

Przyjęcia biznesowe  

w Japonii 

background image

 
 
 

Przyjęcia biznesowe… 

Do potraw - bardzo drogich - 

podaje się 

dużo napojów. Nigdy nie nalewaj sobie 

sake (japoński alkohol); zwykle nalewa się 

innym gościom      i pozwala się im nalewać 
sobie 

Nigdy nie zostawiaj pałeczek w misce. 

Nigdy nie zostawiaj pałeczek 

skrzyżowanych. Połóż je obok siebie na 
specjalnej podstawce. 

background image

 
 
 

Jedzenie pałeczkami  

Pałeczki trzyma się w prawej ręce, jeśli 
jesteś praworęczny. Miskę zupy lub ryżu 
trzyma się w ręce lewej. Nie wkładaj kciuka 
do swojej miski z zupą czy ryżem. Pałeczki 
pełnią funkcję widelców i łyżek; nie należy 
nimi wymachiwać w trakcie rozmowy ani 
wsadzać do jedzenia. 
Naucz się posługiwać nimi poprawnie. 

background image

Alkohol 

Nigdy sam sobie nie nalewaj. 

Zawsze podnoś czarkę, gdy ktoś Ci 
dolewa. 

Nigdy nie pozwalaj, aby czarka twojego 
gościa stała pusta. 

Nalewajcie sobie na zmianę. 

background image

Rozmowa 

Bezpieczne tematy: japońskie jedzenie, 
sporty, Japonia i inne miejsca, które się 
odwiedziło. 

Należy unikać mówienia o karierze, II 
wojnie światowej, cenach i życiu osobistym. 

W Japonii „milczenie jest złotem” – 
oznacza spokój.  

background image

ARABIA 

SAUDYJSKA 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Może być bardzo wylewne 

Rozmowa 

Tematy bezpieczne: kraj, rodzina (z wyjątkiem żon), 

podróże. Tematy niebezpieczne: polityka, kobiety. 

Punktualność 

– jest ceniona 

Bon ton 

Wszystko podajemy prawą ręką, siedząc stopy trzymamy 

na ziemi, nie odmawiamy jedzenia, nie należy prosić o 

napoje alkoholowe, nie przynosi się prezentów żonom 

arabskich kontrahentów. 

background image

AUSTRALIA 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Zwyczajowo hello; 

bądź przygotowany na rozdawanie 

wizytówek, ale niekoniecznie dostaniesz jakąś w zamian; nie 

używa się tytułów przy przedstawianiu. 

Rozmowa 

Tematy bezpieczne: sport, wycieczki. 

Punktualność 

– jest szanowana i uważana za normę.  

Bon ton 

W taksówce siada się na przednim siedzeniu; gest z kciukiem 

uniesionym do góry w Australii jest uważany za nieprzyzwoity;  

Spotkania towarzyskie 

W pubie wypada postawić kolację; jeśli jesteś zaproszony do domu 

trzeba wziąć upominek (wino, czekoladki, kwiaty). 

background image

FRANCJA 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Zwraca się uwagę na tytułu (szczególnie profesor i inżynier) 

Rozmowa 

Dobre tematy: miejsce, z którego pochodzisz, jedzenie, kultura, 

sport; unika się rozmów o cenach, dochodach i rodzinie 

rozmówcy. 

Punktualność 

– należy szanować czas. 

Bon ton 

Francuzi mogą stawać bliżej rozmówcy 

Spotkania towarzyskie 

Dla Francuzów jedzenie jest ważne – nie spieszą się; upominki 

– kwiaty w nieparzystej ilości; o interesach rozmawia się po 
obiedzie.  

 

 

background image

HONGKONG 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Uścisk dłoni i skinienie głowy, na wizytówkach powinno być chińskie 

tłumaczenie, zwraca się uwagę na hierarchię i starszeństwo. 

Rozmowa 

Dobre tematy: samopoczucie i interesy; unika się rozmów o polityce, 
cenzurze i opozycji. 

Punktualność 

– bardzo ceniona. 

Bon ton 

Trzeba zachować odpowiednią odległość od rozmówcy – ok,. 2 kroków; stopy trzymamy na 

podłodze. 

Spotkania towarzyskie 

12-

13 daniowe przyjęcia; mogą być podane pałeczki do jedzenia; nie 

zjadamy do końca potraw. Dawanie prezentów jest tu szeroko uznawane 

(unikamy dawania zegarków). Prezent tak jak wizytówkę wręczamy obiema 

rękami. Nie otwiera się prezentów przy ofiarodawcach.   

 

 

background image

KOREA 

POŁUDNIOWA 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Lekki ukłon; kobieta pierwsza wyciąga rękę. 

Termin son sae nim 

oznacza „szanowaną osobę” – używa się go po 

nazwisku rodowym lub pełnym nazwisku.  

Koreańczycy posługują się nazwiskiem rodowym, klanowym i nadanym 
imieniem. 

Szacunek osobom starszym okazuje się poprzez wstanie i spuszczenie 
oczu. 

Rozmowa 

Dobre tematy: komplementy, ale otrzymując je wypada zaprzeczyć; 

rodzina. Należy unikać rozmów o polityce. 

Punktualność 

–ceniona, choć sami Koreańczycy bywają niepunktualni. 

Bon ton 

Nie wypada się głośno śmiać; nietaktem jest wydmuchiwanie nosa; przed 

wejściem do czyjegoś domu należy zdjąc buty; nie należy nikogo 

poklepywać po plecach

 

background image

Spotkania towarzyskie 

Odbywają się raczej w restauracjach niż w 
domach. 

Jeśli się zostało zaproszonym do czyejgoś 
domu, koniecznie należy przynieść prezent 
(skromny, np. kwiaty) i podać go oburącz. Nie 
otwiera się prezentu w obecności ofiarodawcy. 

Zwykle wszystkie dania podawane są 
jednocześnie. 

Ceni się formalny strój. 

background image

NIEMCY 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Witamy się ze wszystkimi na spotkaniu ściskając dłoń. 

Zamiast wręczać wizytówkę, dołącz ją do materiałów w folderze oferty; jeśli 

na spotkaniu nie ma takich materiałów wręcz wizytówkę tuż przed 

wyjściem.   

W południowych Niemczech do osób z wyższym wykształceniem 

(zwłaszcza lekarzy, prawników, duchownych, itp.) należy zwracać się Herr 
Doktor

Rozmowa 

Naucz się kilku podstawowych zwrotów po niemiecku (np. Guten Tag, 
danke, Bitte
). 

Stosowne tematy: hobby, piłka nożna, miejsca, które się odwiedziło w 

Niemczech. Należy unikać rozmów o II wojnie, pytań osobistych 

dotyczących np. rodziny. 

Punktualność 

– niezwykle ważna.  

 

background image

Bon ton i spotkania towarzyskie 

Nie wolno trzymać rąk w kieszeniach, zuc 
publicznie gumy. 

Rozmowy o interesach przy lunchu 
biznesowym prowadzi się przed posiłkiem 
albo po ostatnim daniu. 

Odpowiedni upominek to niezapakowane 
kwiaty (unikaj lilii i róż). 
 

background image

WIELKA 

BRYTANIA 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Należy zachowywać dystans przestrzenny – ok. 2 kroków.. 

Używaj tytułów honorowych (jeśli rozmówca je posiada).  

Przy powitaniu używamy formuły How do you do? 

Rozmowa 

Stosowne tematy: hobby, piłka nożna, pogoda. 

Należy unikać pytań „Czym się zajmujesz?” (zbyt osobiste). Gdy mówisz o mieszkańcach z 

WB (Anglikach, Szkotach, Walijczykach i Irlandczykach) nzaywaj ich Brytyjczykami. Złe 
tematy to: polityka i religia. 

Punktualność 

– jest ceniona.  

Bon ton  

Dłonie powinny być zawsze widoczne; niegrzeczne jest pokazywanie czegoś palcem. 

Unikaj noszenia krawatów w paski. 

Nie wykonuj gestu zwycięstwa („viktorii”) wnętrzem dłoni do siebie – w WB uchodzi za 
wulgarny. 

Spotkania towarzyskie 

Prezenty powinny być skromne (poniżej 15 funtów). 
 

background image

SINGAPUR 

background image

Kilka wskazówek 

Powitanie 

Witając się z kimś, używamy tytułu i nazwiska rozmówcy 

Wizytówkę podajemy obiema dłońmi. 

Rozmowa 

Stosowne tematy: miejsca, w których się było, pogoda, długość pobytu w Singapurze. 

Złe tematy to: polityka i religia. 

Punktualność 

– jest bardzo ceniona.  

Bon ton  

Gestykuluj całą dłonią. 

Nie pokazuj siedząc podeszew butów. 

Nie wolno nigdy używać stóp do przesuwania czegoś. 

Spotkania towarzyskie 

Zwykle wszystkie dania podawane są jednocześnie 

Na prezenty nadają się kwiaty lub czekoladki. 

Unikaj dawania prezentów zanim nawiążesz współpracę – może być to odebrane jako 

łapówka.