12. Ekonomia - Przedsiębiorstwo finanse

Ekonomia

WARSZAWA

200

Przedsi

biorstwo

jako podmiot gospodaruj

Opracowanie: Dr Dariusz Prokopowicz

© Copyright by Dariusz Prokopowicz

Zagadnienia tematu

Gospodarowanie finansami przedsiębiorstw

Rzeczowa i pienięŜna sfera gospodarowania w
przedsiębiorstwie

Kwestia podejmowania decyzji

Zarządzanie a rodzaj przedsiębiorstwa

Kwestia zysku w kontekście zarządzania finansami
przedsiębiorstw

Pozycja na rynku

Oczekiwania akcjonariuszy

Otoczenie przedsiębiorstwa

Gospodarowanie finansami przedsiębiorstw w warunkach rozwiniętej
gospodarki rynkowej obejmuje takŜe relacje z podmiotami otoczenia
rynku finansowego tj. róŜne instytucje właściwe dla tego systemu
gospodarowania

(w ramach rynku pienięŜnego i kapitałowego),

tj.:

Wprowadzenie

Gospodarowanie finansami

przedsi

biorstw

charakterystyczne dla tych rynków przedmioty obrotu (róŜne
rodzaje papierów wartościowych),

instytucje rynku kapitałowego (giełda papierów wartościowych,
biura maklerskie i brokerskie),

system bankowy, liczne niebankowe instytucje pośrednictwa
finansowego (np. kasy kredytu konsumpcyjnego, kasy
oszczędnościowo-budowlane, towarzystwa kredytu
hipotecznego),

towarzystwa ubezpieczeń i inne.

Rzeczowa i pieni

ęŜ

na sfera gospodarowania w

przedsi

biorstwie

Wbrew prostemu rozgraniczeniu z jednej strony

rzeczowej

sfery działalności przedsiębiorstwa, z drugiej –

pienięŜnej

sfery jego gospodarowania:

w praktyce obie te sfery są ze sobą bardzo silnie powiązane,

a stąd przy analizie pewnych kwestii gospodarki finansowej
przedsiębiorstw zasadne jest nawiązywać do rzeczowej strony
zjawisk, gdyŜ bez tego analiza problemów finansowych nie
byłaby pełna.

Kwestia podejmowania decyzji

Na przykład fundusze pienięŜne mogą być wykorzystywane do
inwestowania, przy czym istnieje moŜliwość lokowania ich np.
poprzez:

zakup papierów wartościowych

(

inwestycje finansowe

)

zakup czy budowie obiektów majątkowych

(

inwestycje rzeczowe

Najbardziej złoŜone jest zarządzanie

spółkami akcyjnymi

względu na określoną przez przepisy prawa szczeblową strukturę
ich władz (walne zebranie akcjonariuszy, rada nadzorcza, zarząd)
o podzielonych kompetencjach decyzyjnych.

ze względu na rozmiary i pozycję rynkową tych spółek, dysponują one
największymi funduszami pienięŜnymi,

mają najszerszy dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania,

mogą wykorzystywać największą liczbę instrumentów pozyskiwania
funduszów z tych źródeł,

są z reguły najbardziej typową formą duŜych przedsiębiorstw we
współczesnej rozwiniętej gospodarce rynkowej.

Zarz

dzanie finansami a rodzaj przedsi

biorstwa

Często wskazuje się, zwłaszcza w publicystyce gospodarczej,
Ŝe w gospodarce rynkowej kryterium racjonalności działania
przedsiębiorstw jest

maksymalizacja zysku

Jednak jest to nadmiernie

uproszczone

określenie

celu działania przedsiębiorstw, a więc takŜe i

kryterium oceny racjonalności decyzji w obszarze

zarządzania ich finansami.

Rola zysku w kontek

cie zarz

dzania finansami przedsi

biorstw

DąŜenie do maksymalizacji zysku, zwłaszcza w krótkich
okresach, moŜe prowadzić do zaniedbywania nakładów na:

Rola zysku

…

analizę potrzeb odbiorców i kształtowanie się popytu na rynku,

prace badawcze związane z modernizacją produkcji i
przygotowywaniem nowych produktów,

analizę działań podejmowanych przez konkurentów,

zdobywanie nowych rynków zbytu.

Rola zysku

…

Z tego względu za cel działania przedsiębiorstwa w gospodarce
rynkowej uznaje się maksymalizację jego wartości, na którą
składają się:

składniki materialne,

składniki

niematerialne

, np.:

- opinia o wysokości jakości i niezawodności produktów, solidnej
obsłudze klientów, perspektywach rozwojowych, ustabilizowanej
sytuacji finansowej.

... co oczywi

... co oczywiśśśście wymaga tak

cie wymaga tak

cie wymaga takŜŜŜŜe osi

e osi

e osiąąąągania korzystnych wynik

gania korzystnych wynik

gania korzystnych wynikóóóów finansowych dla

w finansowych dla

zapewnienia bie

zapewnienia bieŜą

Ŝą

Ŝących dochod

cych dochod

cych dochodóóóów w

w w

w włłłłaaaaśśśścicielom, ale ust

cicielom, ale ust

cicielom, ale ustęęęępuje przed d

puje przed d

puje przed dąŜ

ąŜ

ąŜeniem do

eniem do

powi

powięęęększania ich maj

kszania ich maj

kszania ich mająąąątku przez podnoszenie warto

tku przez podnoszenie warto

tku przez podnoszenie wartośśśści przedsi

ci przedsi

ci przedsięęęębiorstwa.

biorstwa.

Ogólnie właścicielom przedsiębiorstw

(akcjonariuszom, wspólnikom,

takŜe skarbowi państwa)

lepiej słuŜy pomnaŜanie ich majątku niŜ

podwyŜszanie bieŜących dochodów, czyli

większe efekty daje – najczęściej – wzrost

giełdowych kursów akcji

(jako odzwierciedlenie

rosnącej wartości spółki);

niŜ podwyŜszanie bieŜących

dywidend

od akcji.

Oczekiwania akcjonariuszy

Przedsiębiorstwo działa w określonym otoczeniu społecznym,
ekonomicznym, krajowym i zagranicznym.

Otoczenie to nieustannie zmienia się i wobec tego równieŜ nieustannie
ulegają zmianie warunki funkcjonowania przedsiębiorstwa

od najbardziej ogólnych

, np.:

koniunktura na rynku wewnętrznym i rynkach zagranicznych,

wynikające stąd zmiany wielkości popytu, jego struktury i
cen,

sytuacja na rynku pracy i wynikające z niej zmiany poziomu
wynagrodzeń.

Otoczenie przedsi

biorstwa

do bardzo szczegółowych

, np.:

rodzaje i poziom opodatkowania,

podaŜ i popyt na pieniądz na rynku kredytów bankowych i rynku
pienięŜnym,

podaŜ i popyt na kapitał na rynku kapitałowym,

zmiany stóp procentowych,

innowacje finansowe, takie jak nowe metody obsługi rozliczeń
pienięŜnych, rodzaje rachunków depozytowych i kredytowych w
bankach, rodzaje papierów wartościowych na rynkach
finansowych.

Otoczenie przedsi

biorstwa

- zarządzanie finansami przedsiębiorstwa nie jest łatwe
i wolne od ryzyka.

Wymaga znajomo

ci:

zarówno samego przedsiębiorstwa,

przesłanek kształtujących jego potrzeby finansowe,

jak i otoczenia gospodarczego, zwłaszcza
finansowego,

i mechanizmów jego działania.

Wobec powy

szego ...