mgr Jolanta Ignaczak 
nauczycielka przyrody 
S.P. nr  8  w Zgierzu 
 

 

Scenariusz zajęć dla  klasy 6 

Wychowanie do życia w rodzinie 

 
TEMAT :  

Dlaczego rodzi się dziewczynka albo chłopiec? 

 

CELE:  
UCZEŃ: 

-  utrwala sobie poprawne nazewnictwo narządów płciowych 
-  utrwala sobie budowę narządów płciowych męskich i żeńskich 
-  utrwala sobie budowę komórek rozrodczych 
-  poznaje mechanizm powstawania płci 
 

 

METODY:    pogadanka, gra dydaktyczna 
 
FORMA PRACY: praca zespołowa  i praca w grupach  
  
CZAS TRWANIA ZAJĘĆ:   45 minut 
 
MATERIAŁY: 

-  schemat budowy układu rozrodczego męskiego i żeńskiego dla grup – zał. 1 
-  kolorowanka dla każdego ucznia -  budowa układu rozrodczego – zał. 2 
-  plansze – układ rozrodczy męski i żeński, komórki rozrodcze, proces  

zapłodnienia 

-  rysunek – determinacja płci – zał. 3 

  
PRZEBIEG ZAJĘĆ: 
1.  Podanie tematu zajęć 
2.  Rozbudzenie zainteresowania - pytania do uczniów 

Dlaczego czasami rodzi się dziewczynka, a czasami chłopiec? 
Od którego momentu człowiek ma płeć? 
Kiedy można ustalić płeć dziecka? 

Na te pytania postaramy się dzisiaj odpowiedzieć. 
Na początek jednak musimy przypomnieć sobie podstawowe wiadomości. 
 
3.  Praca w grupach -  przypomnienie budowy układu rozrodczego męskiego i żeńskiego 

- rozwiązanie karty pracy (zał. 1) 

4.  Omówienie budowy układów rozrodczych – sprawdzenie poprawności rozwiązania kart 

pracy 

5.  Omówienie budowy komórek rozrodczych i procesu zapłodnienia. 
6. Wyjaśnienie uczniom co decyduje czy urodzi się chłopiec czy dziewczynka  (zał. 3) 
 
Wewnątrz komórek rozrodczych znajduje się jądro a w nim materiał genetyczny .  Na jednym 
z chromosomów zapisana jest informacja dotycząca płci. Plemnik ma 23 chromosomy tak 
samo jak komórka jajowa. Po zapłodnieniu, tj. po połączeniu obu komórek powstaje nowy 
organizm ludzki, który posiada 46 chromosomów zawierających pełną informację dotyczącą 
cech nowego organizmu. 

 
Istnieją dwa rodzaje plemników: 

1) z okrąglejszą główką i krótszą witką, zawierający chromosom  X 
2) z dłuższą główką i witką, zawierający chromosom Y. 

Komórka jajowa zawiera zawsze chromosom X. 
Jeżeli z komórką jajową połączy się plemnik z chromosomem X, to powstanie nowy 
organizm mający zestaw chromosomów  XX i urodzi się dziewczynka. 
Jeżeli z komórką jajową połączy się plemnik z chromosomem Y, to powstanie nowy 
organizm mający zestaw XY i urodzi się chłopiec. 
Tak więc o tym, czy rodzice będą mieli chłopca, czy dziewczynkę decyduje tato. 
 
7. Podsumowanie 
- Uświadomienie uczniom, że płeć mamy ustaloną do momentu poczęcia. 
-  Kiedy rodzice mogą dowiedzieć się jakiej płci jest ich dziecko? Badanie USG pozwala z 

dużym prawdopodobieństwem określić płeć dziecka w 5 miesiącu ciąży. Choć nie 
zawsze się to sprawdza.  

-  Kiedy przestajemy mieć płeć? – płeć mamy do końca życia. 
 
8. Zakończenie zajęć – utrwalenie nazewnictwa poszczególnych elementów układu 

rozrodczego męskiego i żeńskiego - karta dla każdego ucznia (zał. 2) 

 
 
 
 
 
Literatura: 
 
Alina Lichtarowicz (2003) Kiedy jestem płodna a kiedy nie Wydawnictwo Unia, Katowice 
J.S. Turner, D.B. Helms  (1999)Rozwój  człowieka WSiP Warszawa

Zał. 1a 
  

 

 
UKŁAD ROZRODCZY MĘSKI 

 
Podpiszcie elementy układu rozrodczego męskiego. 
 
 
 
 

 

 
 
 
 

Zał. 1b 
  

 

 
UKŁAD ROZRODCZY ŻEŃSKI 

 
Podpiszcie elementy układu rozrodczego żeńskiego. 
 
 
 
 
 

 

Zał. 3 

 

DETERMINACJA PŁCI 

 
 
 

 

Rysunek zaczerpnięty z książki Aliny Lichtarowicz Kiedy jestem płodna a kiedy nie 

Zał. 2 
  
UKŁAD ROZRODCZY MĘSKI

 

 

 

 
Pomaluj odpowiednim kolorem poszczególne elementy układu rozrodczego męskiego. 
Zielony – jądra 
Żółty – prącie, penis 
Niebieski – nasieniowód 
Pomarańczowy – moszna 
Granatowy – cewka moczowa 
 
 
 
 
 
UKŁAD ROZRODCZY ŻEŃSKI 

 

Pomaluj odpowiednim kolorem poszczególne elementy układu rozrodczego żeńskiego. 
Zielony – jajniki 
Żółty – macica 
Niebieski –jajowody 
Pomarańczowy – pochwa 
Granatowy – komórka jajowa