background image

Nadwaga 

i otyłość

oznaki 

dobrobytu czy 

zagrożenie 

cywilizacji ?

Prof. dr hab. Barbara Filipek

background image

Definicje

• Zdefiniowanie nadwagi i otyłości
• Najbardziej powszechnie stosowanym narzędziem 

służącym do określenia czy dana osoba ma nadwagę 
lub czy jest już otyła to wskaźnik masy ciała (BMI)

• Obliczanie BMI
• BMI oblicza się dzieląc masę ciała (określoną w 

kilogramach) przez wzrost (określony w metrach 
podniesiony do kwadratu:

• BMI = masa ciała (kg) / wzrost (metry)

2

background image

Definicje

• Otyłość jest chorobą przewlekłą spowodowana 

nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach w 
stosunku do zapotrzebowania organizmu, skutkiem 
czego jest 

patologiczne

nagromadzenie 

tkanki 

tłuszczowej

w organizmie, przekraczające jego 

fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne.

background image

Określenie wskaźnika nadwagi/niedowagi w oparciu o 
wskaźnik masy ciała

background image

Międzynarodowa klasyfikacja niedowagi, 
nadwagi i otyłości u osób dorosłych
według wskaźnika masy ciała/BMI 

Niedowaga

< 18,5

Prawidłowa masa ciała

18,5 - 24,99

Nadwaga

> 25

Nadwaga bez oty

łości

25 - 29,99

Oty

łość

> 30

Stopień I otyłości

30 - 34,99

Stopień II otyłości

35 - 39,99

Stopień III otyłości

> 40

background image

Interaktywne kalkulatory BMI 

background image

Ograniczenia wskaźnika masy ciała (BMI)

• W zastosowaniu wskaźnika masy ciała (BMI) występują 

pewne ograniczenia ponieważ przy jego obliczaniu nie 
bierze się pod uwagę ani budowy ciała ani 
rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Dlatego też metoda 
BMI nie powinna być stosowana do oceny nadmiernej 
masy ciała u:

– kobiet w ciąży
– osób wysportowanych z dobrze rozwiniętymi mięśniami
– osób skłonnych do obrzęków

background image

Badanie populacji GSK CH Polska

• liczymy własny BMI

BMI

Liczba osób na sali

< 18,5

18,5 - 24,99

> 25

25 - 29,99

> 30

30 - 34,99

35 - 39,99

> 40

background image

Pomiar obwodu talii

• Obwód talii jest wskaźnikiem dla tkanki tłuszczowej 

brzusznej, która jest kojarzona z poważnymi 
podstawowymi zagrożeniami zdrowia

• Pomiar obwodu talii może być stosowany obok 

wskaźnika masy ciała (BMI) w celu oceny ryzyka 
wystąpienia u danej osoby  innych przewlekłych 
problemów zdrowotnych 

– Wynik niski:  < 94 cm u mężczyzn,  <  80 cm u kobiet
– Wynik wysoki:  94-102 u mężczyzn,  80-88 cm u kobiet
– Wynik bardzo wysoki:  > 102 cm u mężczyzn,  >  88cm u kobiet.

background image

Tłuszcz trzewny i zagrożenia zdrowotne

• Tkanka tłuszczowa trzewna (tłuszcz zlokalizowany w 

jamie brzusznej) uważana jest za najbardziej 

niebezpieczny rodzaj tkanki tłuszczowej 

• Tłuszcz trzewny jest bardziej aktywny metabolicznie niż 

tłuszcz podskórny i produkuje m.in. leptynę, 

adiponektynę, rezystynę, TBF-alfa, IL-6 i PAI-1, a przede 
wszystkim procesy lipolizy 

– wolne kwasy tłuszczowe 

(WKT)

• prowadzi to między innymi do: 

– zapalenia w tętnicach wieńcowych
– oporności na insulinę, kluczowego czynnika w rozwoju cukrzycy 

typu 2

– nadciśnienia tętniczego

background image

Dla zdrowia publicznego nadwaga i otyłość to 
poważny problem

• Skala zjawiska

– Otyłość jest narastającym 

problemem zdrowia publicznego. 

Światowa Organizacja Zdrowia 

określa nawet otyłość jako problem 

o rozmiarze epidemicznym (WHO 

Charter/ Karta Światowej Organizacji 

Zdrowia).

background image

Otyłość uznana przez WHO za chorobę od 1997r. –
nie jest to tylko defekt kosmetyczny.

Definicje Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

– nadwaga BMI od 25-29,9 kg/m

2

– otyłość BMI 

30 kg/m

2

Świat – fakty:

– ponad miliard dorosłych ma nadwagę;
– z ww. liczby przynajmniej 300 milionów to ludzie otyli

• Światowa Organizacja Zdrowia określa otyłość jako 

problem o rozmiarze epidemicznym (WHO Charter/ 

Karta Światowej Organizacji Zdrowia).

Źródło dot. statystyk o chorobowości: WHO. „The challenge of obesity in the WHO European Region. 

Fact sheet EURO/13/05. 2005a”

Dla zdrowia publicznego nadwaga i otyłość to poważny 
problem

background image

• Europa

– niemal 400 milionów dorosłych ma nadwagę
– z ww. liczby około 130 milionów to ludzie otyli;

• Do 2010 roku, na obszarze Europy objętym 

szacunkami WHO, na otyłość cierpieć będzie około 
150 milionów dorosłych osób;

• W Europie, średni współczynnik BMI to 26.5 kg/m

2

• Źródło dot. statystyk o chorobowości: WHO. „The challenge of 

obesity in the WHO European Region. Fact sheet EURO/13/05. 

2005a”

Dla zdrowia publicznego nadwaga i otyłość to poważny 
problem

background image

Plaga otyłości dotarła do  Polski

• Na każdych 5 Polaków - 1 jest otyły, 2 ma nadwagę, a tylko 2 utrzymuje 

prawidłową wagę ciała (ref.1).

• Inne badania wskazują że nadwagą i otyłością dotknięte jest w Polsce 

ok. 61% społeczeństwa (ref. 2)

Ref. 1: Informacja wysłana do lekarzy z najpopularniejszego portalu internetowego dla lekarzy 
„Eskulap” z biuletynu edukacyjnego „Goniec  Medyczny”  10 XII 2007 r
Ref .2: na podstawie „Wieloośrodkowego ogólnopolskiego badania stanu zdrowia ludności”

background image

47%

34%

19%

praw idłow y BMI

nadw aga

otyłość

Otyłość w Polsce – dane z 2002 r

25%

40%

35%

NATPOLIII study 2002 , on 3046 persons

Otyłość u pacjentów z nadciśnieniem

61%

30%

9%

Otyłość u pacjentów z prawidłowym 
tętniczym ciśnieniem krwi

background image

Nadwaga i otyłość u dzieci

• Wg raportu z 2007 coraz więcej dzieci w Polsce cierpi na nadwagę i 

otyłość 

– wśród dzieci w wieku 13 - 15  lat  

8.8%  cierpi na nadwagę , a 4.5% na 

otyłość

ref. nr : S.Zagórski, Zginiemy z przejedzenia, Gazeta Wyborcza 22-23.09.2007 r,  str 11 Dział Nauka

background image

Otyłość – świadomość pacjenta

0

20

40

60

80

%

18-30

31-44

45-64

>64

 

0

20

40

60

80

%

18-30

31-44

45-64

>64

Kobiety 

Mężczyżni

Ratio of persons self-

declaring obesity and its real prevalence in relation to sex and age’

‘NATPOL Plus study, 2002

Duża część pacjentów nie jest świadoma swojej otyłości

Kolor zielony 

– samoocena

Kolor różowy – poziom BMI

background image

Przyczyny  nadmiernej masy ciała -

środowisko sprzyjające otyłości

• zmieniające się uwarunkowania społeczne, ekonomiczne, kulturowe 

i fizyczne (WHO Charter/Karta Światowej Organizacji Zdrowia):

• zmieniające się wzorce dietetyczne, ze zwiększoną ilością 

wysokokalorycznego, ale odżywczo ubogiego pożywienia 
(zawierającego wysoki procent tłuszczów nasyconych, soli i cukrów 
w połączeniu z niskim spożyciem owoców i warzyw) przyczyniają 
się do tworzenia tak zwanego „środowiska sprzyjającego otyłości”

• zmniejszenie aktywności fizycznej - około dwie trzecie dorosłych 

Europejczyków nie jest wystarczająco aktywna fizycznie

• nadwaga dotyka wszystkie grupy społeczno-ekonomiczne              

(C. Law, 2007).

background image

Nadwaga i otyłość

• Nadwaga i otyłość mają niekorzystny  

wpływ na zdrowie jednostki, chociaż 

wpływ ten może być opóźniony o co 

najmniej 10 lat

• Insulinooporność towarzysząca 

otyłości wyprzedza zachorowanie na 

cukrzycę typu 2 o ponad 10 lat 

background image

Wskaźnik masy ciała (BMI) jest powiązany z 

zagrożeniami zdrowotnymi

• Nadwaga pociąga za sobą zagrożenia zdrowotne. Nawet 

niewielkie podwyższenie wskaźnika masy ciała (BMI) 
danej osoby może mieć negatywny wpływ na zdrowie 

– zgodnie ze Światowym Raportem Zdrowia ryzyko chorób we 

wszystkich populacjach wzrasta wraz ze wzrostem wskaźnika 
masy ciała (BMI) powyżej wartości 25 kg/m

2

– prawdopodobieństwo i nasilenie problemów zdrowotnych  jest 

znacznie wyższe kiedy nadwaga przechodzi w otyłość ( BMI 
powyżej 30 kg/m

2

)

background image

• Niekorzystny wpływ na ciśnienie tętnicze krwi, poziom 

cholesterolu, triglicerydów i insulinowrażliwość;

• Podwyższone zagrożenie chorobą wieńcową, udarem 

mózgu i cukrzycą typu II

• Podwyższone ryzyko wystąpienia pewnych nowotworów:

piersi, jelita grubego, prostaty, endometrium, nerek i
pęcherzyka żółciowego

Nadwaga i otyłość – następstwa kliniczne

Źródło danych o podwyższonym ryzyku zachorowalności na chorobę wieńcową serca,

udar mózgowy, cukrzycę typu II i nowotwory: World Health Organization. 
„Quantifying selected major risks to health”.  Rozdział 4 w raporcie „The World Health Report 2002”. 

http://www.who.int/whr/2002/chapter4/en/print.html

Źródło danych o podwyższonym ryzyku zachorowalności na chorobę wieńcową serca, udar mózgowy, cukrzycę typu II i 
nowotwory: 

Źródło dot. danych o wpływie na chorobę zwyrodnieniową układu kostno-stawowego  Woolf AD, Breedveld F, 

Kvien TK. 

„Controlling the obesity epidemic is important for maintaining musculoskeletal health”. Ann Rheum Dis 2006; 65

1401-2

background image

• Przewlekła nadwaga i otyłość to jedne z głównych 

przyczyn choroby zwyrodnieniowej układu kostno-
stawowego

• Otyłość wywiera niekorzystny na funkcjonowanie układu 

oddechowego, w stopniu zależnym od zaawansowania

Zmniejszenie objętości płuc

Hipoksemia

Zespół bezdechów sennych

senność w ciągu dnia i zmęczenie 

Rozwój nadciśnienia płucnego 

Efektem jest obniżona jakość życia oraz podniesione 
ryzyko przedwczesnego zgonu

Nadwaga i otyłość – następstwa kliniczne

background image

Nadwaga i otyłość – następstwa kliniczne 

Polska

• Badanie IDEA, którego wyniki opublikowano w 2007 r 

przeprowadzone w Polsce  na 5371 osobach w  wieku od 16 

do 51 lat wykazało, że otyłość lub nadwaga występowały u 

67,6% badanych. 

– Nadciśnienie tętnicze występuje aż u 45,7% badanych Polaków. 

Wśród chorych z nadciśnieniem tętniczym 8 na 10 Polaków i  aż 9 

na 10 Polek ma otyłość brzuszną. (obwód w talii u kobiet > niż 88 

cm, u mężczyzn >102 cm) 

– Badanie to wykazało, że częstość chorób sercowo -

naczyniowych w Polsce jest znacznie wyższa niż wśród innych 

badanych krajów Europy Zachodniej, Północnej i Południowej.   

ref. : Otyłość brzuszna, a choroby układu sercowo-naczyniowego na świecie i  w Polsce – wyniki badania IDEA , Gabinet Prywatny nr 

04/2008 r Informacja z sekcji :Akcje, programy , kampanie str. nr 19

background image

Względne ryzyko wystąpienia problemów 

zdrowotnych powiązanych z otyłością 

• Ryzyko znacznie zwiększone (względne ryzyko > 3) 

– cukrzyca typu 2
– choroby pęcherzyka żółciowego
– nadciśnienie tętnicze kwi
– insulinooporność
– bezdech senny
– duszność
– astma
– wyobcowanie społeczne i depresja
– senność w ciągu dnia i zmęczenie 

background image

Względne ryzyko wystąpienia problemów 

zdrowotnych powiązanych z otyłością 

• Ryzyko umiarkowanie zwiększone (2-3)

– choroba wieńcowa
– udar mózgu
– dna moczanowa
– choroba zwyrodnieniowa układu kostno-stawowego
– choroby układu oddechowego
– przepuklina
– problemy psychologiczne 

background image

Względne ryzyko wystąpienia problemów 

zdrowotnych powiązanych z otyłością 

• Ryzyko nieznacznie zwiększone (1-2)

– nowotwory (m.in. piersi, jelita grubego, błony śluzowej macicy)
– nieprawidłowości układu rozrodczego / upośledzona płodność
– torbielowatość jajników
– choroby skóry
– zaćma
– żylaki
– schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego, bóle pleców
– wysiłkowe nietrzymanie moczu 

background image

4

6

5

3

2

1

0

<21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

Nawet względnie niewielka nadwaga ma ujemne 
konsekwencje dla zdrowia

kobiety

mężczyźni

4

6

5

3

2

1

0

<21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

Wskaźnik masy ciała BMI (kg/m

2

)

Wskaźnik masy ciała BMI (kg/m

2

)

w

zględ

ne 

ry

zy

ko

w

zględ

ne 

ry

zy

ko

Willett WC, et al. N Engl J Med. 1999;341:427

– 434.

kamica żółciowa

cukrzyca typu II

nadciśnienie

choroba wieńcowa 
serca

background image

• Zagrożenia dla zdrowia wywołane otyłością (BMI 

30 

kg/m

2

są dobrze znane. 

• Jednak świadomość, że zagrożenie dla zdrowia 

wywołane nadwagą zaczyna się już od wskaźnika BMI 
>25 kg/m

2

(tzn. poniżej dolnej granicy skali, która 

określa nadwagę [BMI 

25 to <30 kg/m

2

]) jest mniej 

rozpowszechniona.

• Podwyższony wskaźnik BMI jest powiązany z częstszą 

zachorowalnością na cukrzycę typu II, kamicę żółciową, 
nadciśnienie tętnicze oraz chorobę wieńcową serca.

Nawet względnie niewielka nadwaga ma ujemne 
konsekwencje dla zdrowia

background image

Wpływ nadwagi i otyłości na średnią długość życia u 

osób czterdziestoletnich

35

40

45

50

Female non-smoker

Male non-smoker

Śre

dn

ia 

ug

ość

 ży

cia

 (u 

osób

 40

-letni

ch)

Peeters 

i współpracownicy.  Ann Intern Med, 2003

BMI w normie 18.5

–24.9 kg/m

2

Nadwaga BMI 25

–29.9 kg/m

2

Otyłość BMI

30 kg/m

2

46.3

43.4

39.2

37.5

7.1 lat

5.8 lat

43.0

40.3

3.1 lat

3.3 lat

Badanie - Framingham Heart Study

35

40

45

50

Kobiety niepalące

Mężczyźni 

niepalący

background image

Nadwaga/o

tyłość – podsumowanie 

wpływu na zdrowie

Wysokie ciśnienie 

krwi

Wysoki 

cholesterol

Oporność na insulinę

Choroba wieńcowa 

serca

Cukrzyca typu 2

Udar 

niedokrwienny 

mózgu

Zwiększone ryzyko 

wystąpienia niektórych 

rodzajów nowotworów: 

sutka, jelita grubego, 

prostaty, błony śluzowej 

macicy, nerek i 

pęcherzyka żółciowego

Obniżenie jakości życia i zwiększone ryzyko przedwczesnej śmierci

Choroba 

zwyrodnieniowa 

układu kostno-

stawowego

background image

Rokowanie zdrowotne

• Większość negatywnych skutków zdrowotnych 

powiązanych z otyłością może zostać zredukowana 
poprzez utratę masy ciała 

• Zaniechanie obniżenia wagi może prowadzić nie tylko do 

wystąpienia komplikacji przedstawionych powyżej, ale 
też doprowadzić do przedwczesnego zgonu; każdego 
roku w Europie ponad milion osób umiera z powodu 
chorób bezpośrednio związanych z nadwagą

background image

HbA1c

cholesterol HDL

ciśnienie krwi

trójglicerydy

całkowity poziom 

cholesterolu

utrata wagi

5%-10% 

utrata wagi 

~5% 

Nawet mała utrata wagi wpływa korzystnie na czynniki 
ryzyka

Utrata wagi rzędu 5%-10% może znamiennie pozytywnie wpłynąć na ciśnienie krwi, 
poziom cholesterolu (całkowity i HDL) oraz poziom trijglicerydów
Uwaga: 

pomiar poziomu HbA1c

(glikozylohemoglobiny) jest   uznawany za „złoty” standard 

kontroli wyrównania metabolicznego cukrzycy 

background image

Wpływ na społeczeństwo

• Otyłość pochłania do 6% kosztów opieki zdrowotnej 

• Dodatkowe pośrednie koszty utraty życia, 

produktywności czy powiązanego dochodu stanowią     
co najmniej dwukrotność wydatków opieki zdrowotnej 
związanych z otyłością

background image

Prawidłowe zasady zmniejszenia masy ciała

• wyznaczenie sobie realistycznych i zdrowych celów zmniejszenia  

wagi

• stopniowa utrata masy ciała zapewnia największą szansę 

powodzenia

• pacjenci powinni dążyć do niewielkiego, zrównoważonego spadku 

masy ciała  w wysokości 5-10% wagi wyjściowej 

• maksymalne tempo utraty masy ciała powinno wynosić od 0.5 kg   

do 1 kg na tydzień 

• po uzyskaniu celu związanego ze zmniejszeniem masy ciała 

pacjenci powinni przejść od etapu redukowania wagi do etapu jej 
kontrolowania

• zwykle ma to miejsce po 6-9 miesiącach od rozpoczęcia procesu 

zmniejszania wagi 

background image

Dostępne metody kontrolowania masy ciała 

• Dieta i wysiłek fizyczny

– Suplementy

• Leczenie farmakologiczne

– Rx
– OTC

• Leczenie chirurgiczne

• Inne

– terapia behawioralna (pod opieką specjalisty psychologa)
– hipnoza 
– akupunktura

background image

Dieta

• Wysiłki należy skoncentrować na tym, aby całkowita 

ilość energii dostarczanej organizmowi nie przekraczała 
ilości energii wydatkowanej  przez organizm

– do zrównoważonej utraty masy ciała zaleca się diety o deficycie 

600 kalorii na dzień lub zredukowanie kalorii poprzez obniżenie 
zawartości tłuszczu w diecie 

– można brać pod uwagę diety niskokaloryczne (dostarczające 

1000-1600 kalorii dziennie) 

– zagrożenie- niepełnowartościowe  

pod względem odżywczym 

– diety dostarczające poniżej 600 kalorii dziennie powinny być 

stosowane tylko w warunkach klinicznych 

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała - Rx

• Orlistat

– Xenical; orlistat 120mg (Roche)
– inhibitor lipazy układu pokarmowego, działa w świetle przewodu 

pokarmowego, nie wykazuje działania ogólnoustrojowego, 

zapobiega wchłanianiu tłuszczów z przewodu pokarmowego. 

– Skuteczność - po 12 miesiącach średnia utrata wagi przy 

zastosowaniu orlistatu w powiązaniu z dietą obniżającą wagę 
wynosi ok. 5,4 kg

– Bezpieczeństwo - ponieważ orlistat działa w układzie 

pokarmowym, nie wywiera bezpośredniego wpływu na mózg,  

nie przyspiesza metabolizmu ani nie podnosi ciśnienia krwi. 

Mniej, niż 2% orlistatu zostaje wchłonięte układowo, bez efektu 

kumulowania się w organizmie. Główne działania niepożądane 

odnoszą się do układu pokarmowego. 

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała - Rx

• Sibutramina (

Meridia - Abbott, Zelixa - Biofarm)

– hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny oraz 

wpływ na receptory 5 HT2 oraz 

b

– pobudzanie odczucia sytości i stymulowanie wydatkowania energii 
– Skuteczność - po 12 miesiącach średnia utrata wagi przy zastosowaniu 

sibutraminy w powiązaniu z dietą obniżającą masę ciała wynosiła 5,3 kg 

– Bezpieczeństwo - głównym niepożądanym działaniem sibutraminy jest 

wzrost spoczynkowego ciśnienia tętniczego krwi i częstości tętna.  Nie 
powinna być stosowana u osób z niewyrównanym nadciśnieniem, 
niewydolnością zastoinową serca, chorobami naczyń obwodowych, arytmią 
i chorobą naczyniową mózgu. Może też powodować rozszerzenie źrenic; 
powinno się unikać stosowania tego leku u osób z jaskrą z wąskim kątem 
widzenia.

– Sibutramina nie powinina być stosowana u osób z chorobą dwubiegunową. 

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała -

Rx

• Rimonabant (

Acomplia)

– 23/10/2008 Europejski Komitet ds. Produktów Leczniczych 

Stosowanych u Ludzi (CHMP) na podstawie analizy 

dostępnych danych na temat korzyści i ryzyka związanych 

ze stosowaniem preparatu Acomplia uznał, iż ciężkie 

zaburzenia psychiatryczne, takie jak depresja, niepokój, 

zaburzenia snu i zachowania agresywne mogą 

występować w praktyce klinicznej częściej niż 

przewidywano w trakcie wydawania pozwolenia na 

dopuszczenie do obrotu. Depresja może prowadzić do 

myśli samobójczych czy nawet prób samobójczych.

– Komitet zalecił zawieszenie pozwolenia na dopuszczenie 

do obrotu preparatu Acomplia (Rymonabant) w Europie. 

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała - OTC

ORLISTAT

60 MG

GSK

background image

Pierwszy lek OTC w kategorii nadwagi i otyłości
Alli

• Od 2007 r w USA GlaxoSmithKline sprzedaje z wielkim 

sukcesem  lek bez recepty Alli (60 mg orlistatu)

• W X 2008 r Alli uzyskał pozytywną opinię Europejskiego 

Komitetu ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u ludzi 

(CHMP) jako produkt OTC

• Lek przeznaczony dla osób dorosłych z nadwagą lub otyłych 

lub z dodatkowymi wskazaniami ze względu na stan zdrowia 

(cukrzyca typu II , choroby serca)

• Badania kliniczne potwierdziły, że Alli w połączeniu z 

niskokaloryczną i niskotłuszczową dietą wspomaga utratę 

50% wagi więcej niż zastosowanie samej diety 

background image

Chirurgiczne metody kontrolowania masy 

ciała

• Zabiegowe ograniczenie pojemności żołądka 

– Laparoskopowe opasanie żołądka 
– System BIB, polegający na wprowadzeniu do żołądka balonu 

wypełnianego następnie solą fizjologiczną

– Chirurgiczne zmniejszenie żołądka

• Operacyjne skrócenie pasażu jelitowego
• Wskazania: Do operacyjnego leczenia mogą być 

kwalifikowani dorośli, u których BMI jest trwale większe 
od 40 lub 35 kg/m2, z chorobami towarzyszącymi 
otyłości.

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała – suplementy diety

• Chitosan - produkowany z 

chityny substancji 
otrzymywanej z egzoszkieletu 
(pancerzyków) skorupiaków. 
Twierdzi się, że zmniejsza 
wchłanianie tłuszczu 

• skuteczność chitosanu, jeżeli 

w ogóle, jest minimalna oraz 
jest mało prawdopodobne, aby 
była klinicznie znamienna 

• w badaniach chitosan nie miał 

żadnego wpływu na absorpcję 
tłuszczy

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała – suplementy diety

• Garcinia cambogia/kwas 

hydroksycytrynowy

• kwas hydroksycytrynowy, który 

otrzymuje się z ekstraktu G. 
cambogia 
(tamaryndowiec) ma 
działać jako środek hamujący 
apetyt oraz hamować 
ponowną syntezę kwasów 
tłuszczowych

• Dowody nie są oczywiste

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała – suplementy diety

• Chrom - niezbędny minerał, 

współpracuje z insuliną

• ma zmniejszać zawartość 

tłuszczu i zwiększać 
przemianę materii w 
organizmie

• dane sugerują, że jego wpływ 

nie jest klinicznie znaczący 

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała – suplementy diety

• Guma guar - włókno pokarmowe otrzymywane z nasion rośliny 

Cyamopsis tetragonoloba; 

ma zmniejszać masę ciała, ale wyniki 

metaanaliz sugerują, że jest nieskuteczna

• Hydroksymetylomaślan (hydroxy-methylbutyrate, HMB) -

metabolit leucyny, który hamuje rozkład białek. Jest stosowany 
głównie przez kulturystów

• Psyllium (wyciąg z babki ptasznika) - włókno pokarmowe 

produkowane z nasion rośliny Plantago psyllium lub plantago 
opata, 

rośliny zielnej, która jest powszechnie znana jako babka. 

Psyllium 

nie wpływało na wagę organizmu w randomizowanej, 

kontrolowanej próbie

background image

Farmakologiczne metody kontrolowania masy 

ciała – suplementy diety

• Yerba maté - wiecznie zielone drzewo z Ameryki Południowej. 

Zostało przebadane w produkcie złożonym razem z guaraną i 
damianą i może być skuteczne w obniżaniu wagi ciała

• Johimbina - składnik kory wiecznie zielonego drzewa rosnącego 

w centralnej Afryce, który ma działanie antagonistyczne dla 
receptora 2-alfa

background image

Leki na receptę nie miały szansy oddziaływać na zdrowie publiczne ze 
względu na liczne przeszkody

ograniczony dostęp;

ograniczone użycie;

działania niepożądane.

konsumenci:

nie uważają, że ich zdrowie niedomaga.

nie łączą masy ciała z zachorowalnością.

mają nierealistyczne wymagania dot. utraty 
wagi.

nie poruszają tematu masy ciała w rozmowie z 
lekarzem.

uważają, że leki na receptę nie są bezpieczne.

bariery produktowe

bariery indywidualne

bariery indywidualne

wielu lekarzy:

•rzadko porusza temat wagi ciała w 
rozmowach z pacjentem;
• nie wierzy, że będą w stanie zmienić 
zachowanie pacjenta;
• uważa, że dobry lekarz nie przepisuje 
‘pigułek na odchudzanie’;
• wyraża sceptycyzm co do skuteczności 
kuracji odchudzających.

Badanie rynku w USA

background image

Korzyści wynikające ze zmniejszenia masy 
ciała

• Korzyści psychologiczne

– poprawa samopoczucia

– duma - zadowolenie z siebie

– optymizm - pozytywne nastawienie do życia

– uczucie atrakcyjności  - powrót do życia 

społecznego

background image

Korzyści wynikające ze zmniejszenia masy 

ciała

Śmiertelność

>  20% spadek dotyczący wszystkich kategorii 
/przyczyn zgonów 

Nowotwór

>  40% spadek  w ilości zgonów 
nowotworowych powiązanych z otyłością 

Cukrzyca

30% spadek w ilości zgonów związanych z 
cukrzycą

Obniżenie aż o 50% stężenia glukozy we krwi 

pełnej na czczo 

Korzyści dla zdrowia będące

wynikiem zmniejszenia  masy ciała o 10 kg 

background image

Korzyści wynikające ze zmniejszenia masy 

ciała

Nadciśnienie tętnicze 

Zmniejszenie o 10 mm Hg ciśnienia skurczowego
Zmniejszenie o 20 mm Hg ciśnienia rozkurczowego 

Lipidy 

30% spadek trójglicerydów
15% spadek lipoprotein niskiej gęstości
10% spadek cholesterolu całkowitego
8% wzrost lipoprotein wysokiej gęstości 

Inne korzyści 

Lepsze funkcjonowanie płuc
Zmniejszenie bólu pleców i stawów
Zmniejszenie duszności
Zredukowanie bezdechu sennego
Lepsza wrażliwość na insulinę 
Lepsze funkcjonowanie jajników 

Korzyści dla zdrowia będące

wynikiem zmniejszenia  masy ciała o 10 kg 

background image

Farmaceuci mogą odegrać ogromną rolę w profilaktyce 
oraz leczeniu nadwagi i otyłości

• Farmaceuci chętnie podejmują się 

kontrolowania zjawiska nadwagi i otyłości wśród 
pacjentów 

– duże zainteresowanie tą tematyką 

jest w UK i innych krajach w Europie jak też w  
USA

• Ważne, aby farmaceuta do doradczej roli był  

właściwie przygotowany i wyposażony w 
odpowiednie materiały edukacyjne 

background image

Jeżeli już wiemy do czego prowadzi 

nadwaga...

background image

a jak dobrze jest wyglądać tak:

background image

... może łatwiej będzie odmówić sobie 

przekąski...

background image

Dziękuję za uwagę