ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA KOBIET CIĘŻARNYCH I KARMIĄCYCH

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA

KOBIET CIĘŻARNYCH

KATARZYNA PALUCH

KAROLINA SALAMON

Odżywianie w czasie ciąży jest bardzo ważne, gdyż

kobieta nie dba tylko o siebie, ale również o dziecko,

które w niej się rozwija. Ważne jest, aby dostarczyć

maleństwu wraz

z dietą wszystkich niezbędnym składników

odżywczych

Ciąża nie oznacza, że należy jeść dwa razy więcej niż

zwykle – kobieta je nie za dwoje, ale dla dwojga.

Dzienne zapotrzebowanie na kalorie zwiększa się o

10% w każdym trymestrze.

W pierwszym wynosi 2200-2500 kalorii dziennie, w

drugim 2500,

a w trzecim – 2800

•

Ile można przytyć? To zależy od BMI przed
ciążą...

ane dotyczą ciąży pojedynczej. Jednak nawet przyszłe mamy bliźniaków nie

powinny przybrać na wadze ponad 20 kg. Nie ma natomiast znaczenia, która jest
to ciąża, gdyż zalecenia dotyczące przyboru wagi są takie same w każdej kolejnej
ciąży.

Indeks masy ciała przed ciążą

Najlepiej, jeśli w ciąży przytyjesz

Niski (poniżej 19) - niedowaga

13-16 kg

Normalny (19-26) - prawidłowa waga

11-13 kg

Wysoki (26-29) - nadwaga

10-11 kg

Bardzo wysoki (powyżej 29) - otyłość

do 10 kg

Nadwaga w ciąży sprzyja nadciśnieniu lub cukrzycy

ciążowej. Nadciśnienie upośledza dopływ krwi i

składników odżywczych do dziecka, czego efektem

może być niska waga urodzeniowa. Przy cukrzycy

zaś dzieci często rosną zbyt duże, co może

prowadzić do kłopotów przy porodzie i późniejszej

otyłości.

Może również prowadzić długiego porodu lub

cesarskiego cięcia.

Pierwszy trymestr

- rozwijają się wszystkie najważniejsze organy

dziecka - pełnowartościowe białko

- syntezę białek wspiera cynk
- wzrasta zapotrzebowanie na jod odpowiedzialny

za prawidłowe funkcjonowanie tarczycy

- Wapń - podstawowy budulec kości i zębów
- magnez zapobiega poronieniom, przedwczesnym

porodom, poprawia pracę serca oraz działa

przeciwobrzękowo

- żelazo odpowiada za produkcję czerwonych

krwinek oraz transport tlenu do komórek

Drugi trymestr

- dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości

płynów - co najmniej 2l - konieczność

lepszego ukrwienia łożyska

- produkty bogate w węglowodany (produkty

zbożowe, owoce i warzywa)

- źródłem energii są tłuszcze - tłuszcze roślinne

(w słoneczniku, oliwkach, soi, migdałach,

orzechach, kukurydzy)

- niewielka ilość tłuszczów zwierzęcych, np.

masło.

Trzeci trymestr

- zwiększyć spożycie żelaza

- witamina C -poprawia przyswajalność

żelaza, która ponadto bierze czynny

udział

w produkcji kolagenu

- dziecko potrzebuje więcej wapnia

- probiotyki- pomagają

w utrzymaniu korzystnej mikroflory

jelitowej i wywierają dobry wpływ na

zdrowie

BIAŁKO

TŁUSZCZE

CUKRY

0,8

BIAŁKO

To budulec niezbędny do powstawania nowych

komórek

- Znajdziesz je w: mleku i jego przetworach, mięsie

chudym, rybach, jajach i warzywach strączkowych

- Zapotrzebowanie dzienne : 90 gramów

TŁUSZCZE



Stanowią 30% zapotrzebowania

energetycznego w tym:

10% to kwasy tłuszczowe nasycone

4,5% to kwasy tłuszczowe nienasycone

wpływające na rozwój mózgowia i

siatkówki płodu

Ikosanoidy wpływają na procesy

krzepnięcia oraz na mięśnie gładkie

(macica, jelito grube)

WĘGLOWODANY



Stanowią 50-60% zapotrzebowania

energetycznego, powinny być złożone. Istotne z

punktu widzenia profilaktyki zaparć w czasie ciąży

jest spożywanie odpowiedniej ilości błonnika

(20-40 g/24h). Produkty zbożowe są źródłem

tiaminy, niacyny, pirydoksyny, żelaza, błonnika

ŻELAZO



Jest składnikiem hemoglobiny, która

dostarcza tkankom tlenu. Nie dopuszcza

do anemii kobiety i dziecka. Żelazo

wzmacnia organizm przed infekcjami.

- Znajdziesz je w: podrobach tj. wątróbce,

nerkach, ozorkach i innych, chudym

mięsie, kapuście, szpinaku, warzywach

strączkowych, suszonych owocach,

pieczywie i w kaszach

- Zapotrzebowanie dzienne : 30 miligramów

Kwas foliowy

Jest niezbędny do tego, aby u dziecka rozwinęła się

prawidłowo cewa nerwowa tj. mózg i rdzeń kręgowy

Kobiety powinny od 1 do 3 miesięcy przed planowaną

ciążą zażywać tą witaminę

Obecność tego kwasu sprawia, że organizm

prawidłowo wchłanianie i wykorzystuje dostarczane

żelazo

Znajdziesz je w: drożdżach, zielonolistnych

warzywach, a szczególnie w szpinaku i sałacie;

podrobach, w pomarańczach, burakach, soczewicy,

nasionach słonecznika i suszonych owocach

Zapotrzebowanie dzienne : 800 mikrogramów

CYNK

odpowiada za prawidłowy rozwój umysłowy

dziecka i za prawidłowy rozwój wagowy

- niezbędny przy prawidłowym przyswajaniu

kwasu foliowego

- znajdziesz go w: podrobach, mięsie, pestkach

dyni i słonecznika, w orzechach, kiełkach

pszenicy

- zapotrzebowanie dzienne : 15 miligram

WITAMINY

Witamina B12

odpowiada za prawidłowe

podziały komórkowe oraz produkcję

głównego składnika budującego komórki i

narządy jakim jest białko. Występuje w

pokarmach bogatych w białko zwierzęce:

mięso, ryby, jaja i mleko.

Witamina B6

stanowi niezbędny składnik do

wytwarzania białka, cukrów i tłuszczów.

Odpowiada za prawidłową czynność

czerwonych krwinek oraz odporność ustroju.

Bogate w wit. B6 jest mięso, wątroba, nerki,

ziarno. Zaleca się jednak ciężarnym doustne

uzupełnianie zapotrzebowania na tę wit. w

postaci dodatkowej dawki 2 mg dziennie.

Witamina C

występuje w świeżych owocach i

warzywach (warzywa zielone, pomidory,

ziemniaki). Dzienne zapotrzebowanie na wit. C

w ciąży wzrasta o 10 mg dziennie i wynosi 70

mg.

Witamina A

niezbędna jest do prawidłowego

funkcjonowania oczu oraz skóry, a także

wzrostu i różnicowania komórek. Występuje

obficie w marchwi, warzywach liściastych,

wątrobie, jajach, mleku i maśle.

Zapotrzebowanie na tę wit. nie zwiększa się w

ciąży, tak więc nie istnieje potrzeba jej

uzupełniania. Należy pamiętać, że nadmiar wit.

A może być szkodliwy dla płodu ( wady czaszki

i układu nerw.).

WAPŃ

- Jest niezbędnym budulcem układu

kostnego. Dziecko prawidłowo rozwija

się i prawidłowo kształtuje się jego

układ nerwowy

- dzienne zapotrzebowanie to1200 mg

-Jego niedobór może objawiać się

skurczami mięśni, a co za tym idzie,

doprowadzić może do wystąpienia porodu

przedwczesnego.

Tego nie

powinna jeść kobieta w ciąży:

1) S

urowego lub niedogotowanego mięsa (tatar, krwisty

befsztyk) -

może być źródłem zakażenia toksoplazmą.

Serów pleśniowych i miękkich typu feta czy camembert -

spotyka się w nich bakterie z rodzaju listeria.
3)

Surowych owoców morza i ryb (sushi, ostrygi) - bywają

zakażone bakteriami lub pasożytami.
4) Kawy, mocnej herbaty, Coli -

zawierają kofeinę, która

nadmiernie pobudza organizm matki i dziecka i może prowadzić
do zaburzeń rytmu serca. Picie dużej ilości kawy może
spowodować poronienie, przedwczesny poród (przedwczesne
pękniecie błon płodowych) oraz urodzenie dziecka o niskiej
masie urodzeniowej.

5) Surowych jaj, niepasteryzowanego mleka -

bywają

zakażone salmonellą.

6) Nadmiaru soli kuchennej

(zwiększa obrzęki nóg, może

wywołać nadciśnienie tętnicze)
7) Alkoholu

(picie nawet niewielkich ilości zwiększa ryzyko

poronienia, odklejenia łożyska i urodzenia dziecka o małej wadze;

może powodować zespół FAS)

8) S

łodyczy, chipsów, ciastek, fast foodów, napojów

gazowanych

(zawierają tzw. “puste kalorie”,które powodują

nadmierny przyrost wagi; sprzyjają także próchnicy, na którą

kobiety ciężarne są szczególnie narażone)

9) Produkt

ów sztucznie konserwowanych i barwionych

10) Nadmiaru

tłuszczów, zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego

(sprzyjają otyłości, miażdżycy, chorobie wieńcowej)

Nieprawidłowa dieta może powodować poronienie

lub przedwczesny poród!

Może także spowodować zaburzenia organogenezy

rozwijającego się płodu.

Dieta w ciąży może na trwałe zmieniać aktywność

genów u potomstwa.

Dieta w okresie ciąży wpływa na jakość snu

noworodka.

Tłusta dieta w ciąży sprzyja chorobom serca u

potomstwa.

Podczas ciąży

•Jeść częściej i mniejsze porcje.
•Zadbać o odpowiednią ilość węglowodanów w diecie.
•Starannie myć wszystkie warzywa i owoce.
•Dzięki odpowiedniej diecie można zapewnić rozwijającemu

się organizmowi niezbędne składniki budulcowe, energetyczne

i regulatorowe.