Upośledzenia
Abazja – zaburzenie równowagi, chory nie może utrzymać pozycji siedzącej.
Abulia – chorobliwe osłabienie lub brak woli, niemożność podjęcia decyzji, może być
przemijająca lub długotrwała.
Achondroplazja – chondrodystrofia – wada rozwojowa, w której przy prawidłowym
rozwoju tułowia wytępuje karłowatość z powodu niedostatecznej długości kończyn
dolnych i ich wykrzywienia.
Achromatopsja – zaburzenie widzenia polegające na całkowitej ślepocie na barwy.
Aerofagia – łykanie powietrza, zwłaszcza w nadmiernej ilości podczas jedzenia.
Afazja – niemota – zaburzenie mowy powstające wskutek uszkodzenia ośrodków
mowy.
Afonia – bezgłos – utrata dźwięczności głosu wskutek zaburzeń czynności strun
głosowych (porażenie mięśni krtani) – chory może mówić tylko szeptem.
Agenezja – zaburzenie rozwojowe polegajace na niewykształceniu się pewnych
narządów.
Ageusia – osłabienie lub zanik wrażliwości smakowej.
Agnozja – upośledzenie lub utrata zdolności rozpoznawania bodźców zewnętrznych
działających na poszczególne zmysły. Może być: wzrokowa (nierozpoznawanie
przedmiotów przy zachowaniu wzroku), słuchowa, węchowa, smakowa, dotykowa.
Agrafia – zaburzenia w zdolności pisania.
Agramatyzm – błędne budowanie zdań, niezdolność tworzenia prawidłowych form
gramatycznych.
Akalkulia – niemożność wykonywania jakichkolwiek obliczeń.
Akinezja – brak ruchów, zaburzenie psychiczne, np. osłupienie, histeria.
Akrania – wada polegająca na całkowitym lub częściowym braku kości czaszki.
Alalia – niezdolność mówienia spowodowana zaburzeniami systemu nerwowego lub
defektami narządów mowy.
Albinizm – bielactwo – wrodzony brak barwnika.
Aleksja – utrata zdolności czytania.
Amastia – wada rozwojowa polegająca na braku zawiązku sutka, zwykle połączona z
brakiem brodawki.
Ambliopia – niedowidzenie – upośledzenie wzroku w następstwie zmniejszenia
przejrzystości układu optycznego oka, np. bielmo, zez, zmiany w siatkówce.
Amelia – rzadka wada rozwojowa polegająca na braku kończyn.
Ametropia – wada wzroku (krótkowzroczność, nadwzroczność, niezborność),
nieprawidłowy stosunek zbierającej zdolności soczewki do długości gałki ocznej.
Amimia – utrata zdolności mimicznych, tzw. maskowatość twarzy.
Amuzja – niemożność rozróżniania tonów (dźwięków).
Anartria – niezdolność ruchowa narządów mowy do wytwarzania dźwięków.
Androgynia – obojnactwo – rzekome częściowe, np. mężczyzna z jądrami
niezstąpionymi do moszny i zewnętrznymi narządami płciowymi upodobnionymi na
narządów płciowych kobiecych.
Anorchizm – wrodzony brak jednego lub obu jąder.
Anosmia – utrata powonienia wskutek uszkodzenia receptorów węchowych.
Aplazja – wrodzony brak jakiegoś narządu.
Apraksja – nieporęczność – zaburzenie czynności ruchowych, polegające na
niemożności wykonywania określonych (złożonych) czynności przy zachowaniu
zdolności wykonywania ruchów, np. zapięcie zamka, guzika itp.
Aspermia – brak nasienia lub niemożność jego wydalania, jedna z przyczyn
niepłodności mężczyzny.
Astazja – zaburzenie równowagi, chory nie może utrzymać pozycji stojącej.
Astereognozja – niemożność rozpoznawania dotykanych przedmiotów mimo
zachowania czucia dotyku.
Astygmatyzm – niezborność – wada wzroku spowodowana niedokładnie kulistą
powierzchnią rogówki lub soczewki oka, co prowadzi do zaburzeń ostrości widzenia.
Asynergia – zaburzenie koordynacji ruchów (w uszkodzeniu móżdżku).
Ataksja – niezborność ruchów, brak współdziałania grup mięśniowych, np. brak
koordynacji, bezwładność, zaburzenia równowagi.
Atawizm – wystąpienie cechy odległych przodków, np. nadmierne owłosienie,
dodatkowe sutki, ogon.
Atetoza – mimowolne, powolne ruchy kończyn, głównie palców dłoni, nasilające się w
czasie emocji, a ustępujące we śnie.
Atrezja – zarośnięcie – patologiczne zamknięcie i spowodowana tym niedrożność
naturalnego przewodu (jelita, pochwy, odbytu).
Atrofia – zanik – mięśnia, powstaje wskutek uszkodzenia nerwu obwodowego, choroby
rdzenia obejmującej jego rogi przednie lub wskutek długiej nieczynności mięśnia.
Azoospermia – brak plemników w spermie (niedorozwój jąder, uszkodzenie komórek
plemnikotworczych).
Biseksualizm – skierowanie popędu płciowego zarówno do osobników płci przeciwnej,
jak i własnej (najczęściej zdarza się u kobiet).
Daltonizm – ślepota barw – wrodzone i dziedziczne nierozpoznawanie niektórych barw
(najczęściej czerwonej i zielonej).
Debilizm – lekka postać niedorozwoju umysłowego.
Diplopia – ambiopia – widzenie podwójne.
Dysfagia – trudność lub niemożność przełykania.
Dysgrafia – zaburzenie pisma będące skutkiem uszkodzenia mózgu.
Dyspareunia – chorobliwy brak orgazmu u kobiety.
Dyzartria – zaburzenie wymowy polegające na niedokładnym lub zmienionym
wymawianiu niektórych spółgłosek, przy wymawianiu trudniejszych fonetycznie wyrazów,
mowa jest urywana, bełkocząca lub skandowana.
Echomimia – chorobliwe naśladowanie czyjejś mimiki lub gestów.
Ekshibicjonizm – zboczenie seksualne mężczyzn, polegające na zaspokajaniu popędu
płciowego przez obnażanie części płciowych ciała w obecności kobiet.
Ektopia – wrodzone przemieszczenie narządu wewnętrznego, który zajmuje wówczas
miejsce odległe od prawidłowego.
Fetyszyzm – zaburzenie popędu płciowego, doznawanie zadowolenia płciowego przez
oglądanie, np. bielizny osoby płci przeciwnej.
Fokomelia – wrodzony brak długich części kończyny, ręka lub stopa połączona jest
bezpośrednio z tułowiem.
Gerontofilia – zboczenie seksualne wyrażające się w pociągu płciowym do osób
starych.
Ginandria – obojnactwo rzekome u kobiet, przerost łechtaczki i zrośnięcie warg
sromowych większych.
Głuchociemnota – rzadkie kalectwo polegające na pozbawieniu wzroku i słuchu (a za
tym i mowy).
Głuchoniemota – głuchota połączona z brakiem mowy.
Hemianopsja – wada wzroku polegająca na widzeniu tylko połowy normalnego pola
widzenia.
Hipochondria – przesadna obawa o własne zdrowie i przypisywanie sobie nie
istniejących schorzeń, wyolbrzymianie istniejących objawów chorobowych i dolegliwości.
Hipoplazja – niedorozwój – wrodzone, niezupełne ukształtowanie się narządu o
rozmiarach znacznie poniżej normy z jednoczesnym upośledzeniem czynnościowym
(narządy rozrodcze, nerka, serce i inne).
Hirsutyzm – nadmierne i nieprawidłowe owłosienie skóry piersi, brzucha, kończyn i
twarzy występujące u kobiet.
Homoseksualizm – uranizm – popęd płciowy do osobników tej samej płci; –u mężczyzn
– pederastia, –u kobiet – safizm (miłość lesbijska).
Idiosynkrazja – uczulenie wrodzone, powstałe w życiu płodowym, na jeden lub kilka
alergenów.
Idiotyzm – najwyższy stopień niedorozwoju umysłowego.
Imbecylizm – średni stopień niedorozwoju umysłowego (niezdolność do nauczenia się
pisania, czytania itp.).
Impotencja – niemoc płciowa – niezdolność mężczyzny do odbywania stosunków
płciowych wskutek braku lub niedostatecznej erekcji prącia.
Infantylizm – opóźnienie rozwoju, utrzymanie się cech dziecięcych fizycznych i
psychicznych u osobnika dorosłego.
Jąkanie – wada wymowy, polegająca na zatrzymywaniu się na początku wyrazów lub
zgłosek lub powtarzaniu zgłosek i głosek.
Karłowatość – nanosomia – zahamowanie rozwoju kośćca w życiu płodowym,
niemowlęcym lub w dzieciństwie. Może być dziedziczna, nabyta lub wrodzona.
Katarakta – zaćma – zmętnienie soczewki oka powodujące upośledzenie wzroku. Może
być nabyta lub wrodzona.
Końskostopie – wrodzona lub nabyta wada stopy, polegająca na trwałym
podeszwowym zgięciu kości skokowej.
Koprofilia – skłonność do dotykania, a niekiedy nawet spożywania wydalin.
Kretynizm – matołectwo – choroba wrodzona wywołana niedorozwojem tarczycy.
Lalopatia – niemożność wypowiadania słów odpowiadających myśli.
Lenistwo – niechęć do pracy w ogóle lub do pracy pewnego typu bez uzasadnionych
powodów.
Logopatia – wada mowy, np. jąkanie się, seplenienie.
Logorea – słowotok – pośpieszny sposób wypowiadania się, odzwierciedlający gonitwę
myśli.
Masochizm – zboczenie seksualne, polegające na doznawaniu rozkoszy płciowej pod
wpływem bólu zadawanego przez partnera.
Masturbacja – onanizm, samogwałt, ipsacja – zaspokajanie popędu płciowego bez
udziału partnera.
Mikrocefalia – małogłowie – nieproporcjonalnie mała mózgoczaszka w stosunku do
twardoczaszki (mały, niedorozwinięty mózg).
Miopia – krótkowzroczność – wada wzroku spowodowana wydłużeniem się gałki
ocznej w osi przednio–tylnej.
Mizogynia – patologiczny wstręt i unikanie kobiet.
Mongolizm – wrodzony stan niedorozwoju umysłowego.
Narcyzm – autoerotyzm – stan zakochania się we własnej osobie.
Nasieniotok – zmaza dzienna – nieprawidłowość polegająca na wydzielaniu spermy
bez bodźców seksualnych.
Nekrofilia – zboczenie polegające na pociągu płciowym do zmarłych.
Niedorozwój umysłowy – oligofrenia – stan sprawności umysłowej niższy od
przeciętnej (przyczyny: genetyczne, choroby zakaźne, zamartwica noworodka, cukrzyca,
zatrucie ciążowe, uraz porodowy, alkoholizm, narkomania).
Niepamięć – amnezja – osłabienie lub utrata pamięci pewnych zdarzeń lub okresów
własnego życia.
Nimfomania – utrzymujący się chorobliwie stan pobudzenia erotycznego u kobiet.
Oczopląs – mimowolne drgania gałek ocznych.
Oligofrenia – niedorozwój umysłowy, stan sprawności umysłowej niższej od przeciętnej.
Otępienie – demencja – upośledzenie inteligencji, zdolności rozumowania i krytycznej
oceny sytuacji, niekiedy i pamięci.
Parafazja – zaburzenie mowy, polegające na zastępowaniu słów lub ich części innymi,
na opuszczaniu słów i zbędnych wstawkach.
Paragrafia – zaburzenie pisma polegające na opuszczeniach, przestawieniach,
zniekształceniach i zbędnych dodatkach.
Paralalia – zaburzenie mowy polegające na myleniu wyrazów podobnie brzmiących.
Pedofilia – zboczenie seksualne, polegające na skierowaniu popędu płciowego ku
dzieciom.
Perseweracja – zaburzenie czynności mowy, a także motoryki – powtarzanie tych
samych słów lub ruchów (otępienie, katatonia, zaburzenia psychiczne).
Płaskostopie – platfus – zniekształcenie stopy polegające na obniżeniu się sklepień,
wskutek czego stopa staje się płaska i mało wydolna.
Polidaktylia – wada rozwojowa polegająca na występowaniu dodatkowych palców u rąk
i nóg – wielopalcowość.
Polimastia – wada rozwojowa polegająca na występowaniu wiecej niż jednej pary
gruczołów sutkowych.
Protanopia – wada wzroku, będąca odmianą daltonizmu, polegająca na ślepocie na
barwę czerwoną.
Sadyzm – zboczenie płciowe polegające na odczuwaniu zadowolenia płciowego przez
zadawanie partnerowi bólu.
Skolioza – nabyta wada kręgosłupa polegająca na jego bocznych skrzywieniach.
Sodomia – zoofilia – zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami.
Somnambulizm – wykonywanie czynności we śnie (lunatyzm, mówienie, inne
czynności) nie pozostających w pamięci po obudzeniu.
Spodziectwo – wada rozwojowa prącia polegająca na jego skróceniu i skrzywieniu w
stronę brzuszną.
Strabizm – zezowanie, zez.
Stulejka – fimoza – wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie
poza żołądź prącia (leczenie operacyjne).
Szpotawość – odchylenie osi odcinków kończyny, np. ramienia w stosunku do
przedramienia, uda w stosunku do podudzia.
Wnętrowstwo – wada rozwojowa występująca u mężczyzn polegająca na braku jednego
lub obu jąder w mosznie wskutek zatrzymania ich w jamie brzusznej lub częściej w
kanale pachwinowym.
Wodogłowie – hadrocefalia – nadmierne ilości płynu mózgowo–rdzeniowego,
powodujące rozszerzenie komór mózgowych, przejawiająca się u dzieci powiększeniem
głowy w części czołowej.