Wprowadzenie

Wskaźniki efektywności transportu

Wprowadzenie



Istota tworzenia wskaźników
(wykorzystania majątku)



ocena funkcjonowania systemu
transportowego – diagnoza stanu
aktualnego



księgowość (amortyzacja, zarząd, itp.)



porównanie do konkurentów, ang.
benchmarking



słabe vs. mocne strony systemu



poszukiwanie sposobów i obszarów
poprawy

Wskaźniki techniczno – eksploatacyjne pojazdu

Wskaźniki techniczno –

eksploatacyjne pojazdu

Wskaźnik

wykorzystania taboru

Wskaźnik

wykorzystania

przebiegu

Wskaźnik

wykorzystania

ładowności

Odnoszący się

do czasu

Odnoszący się do

przebiegu i ładowności



Współczynnik wykorzystania taboru – stosunek liczby dni pracy samochodu
do całkowitej liczby dni w rozpatrywanym okresie



Współczynnik wykorzystania

czasu pracy

taboru – stosunek czasu pracy

pojazdu bez postojów do całkowitego czasu inwentarzowego



Współczynnik wykorzystania przebiegu – stosunek przebiegu samochodu z
lądunkiem do całkowitego przebiegu samochodu w rozpatrywanym okresie,



Współczynnik wykorzystania ładowności pojazdu – stosunek masy
przewiezionego ładunku do ładowności samochodu

Współczynnik wykorzystania przebiegu Qp



wskaźnik określający stopień wykorzystania ogólnego

przebiegu pojazdu lub taboru na jazdę ładowną.



Wykorzystanie przebiegów powrotnych jest na krótkich

odległościach przewozu na ogół niemożliwe, toteż na

wysokość tego wskaźnika wpływa w dużej mierze odległość

przewozu oraz organizacja pracy przewozowej i spedycji.



Przy przewozach jednokierunkowych (bez wykorzystania

przebiegu powrotnego) wskaźnik wykorzystania przebiegu

jest przeważnie mniejszy niż 50% ponieważ straty

spowodowane niewykorzystaniem przebiegu powrotnego

powiększają się o tak zwane przebiegi zerowe

(podstawienie pojazdu pod załadunek i powrót pojazdu do

zajezdni lub garażu po wykonaniu pracy).

Terminologia w sferze transportowej



Ładunek – towary (przedmioty przewozu),



Jednostka ładunkowa – ilość ładunku zestawionego
w jedną całość z wykorzystaniem pomocniczych
środków wiążących lub urządzeń transportowych,



Naładunek – umieszczenie ładunku na środku
transportowym

Przestrzeń ładunkowa



Dopuszczalna masa całkowita (dmc.) – według kodeksu drogowego

największa, określona właściwymi warunkami technicznymi, masa

pojazdu, obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do

poruszania się po drodze.



ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 31 grudnia

2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu

ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z dnia 26 lutego 2003 r.)

Wskaźniki efektywności transportu

Wielkość przewozów towarów

(tony), ustala się jako sumę masy wszystkich

przesyłek przyjętych do przewozu. Wielkość przewozów ładunków równa się

więc odpowiednio sumie masy przesyłek przyjętych do przewozu

bezpośrednio od nadawców ładunków do odbiorcy.

Przy obliczaniu ww. wielkości należy stosować następujące zasady:



w przypadku przewożenia ładunków w opakowaniach za masę przesyłki

przyjmuje się jej całkowitą masę, a więc sumę mas właściwego ładunku i

masy jego opakowania (tary);



w przypadku przewożenia ładunków w kontenerach masę tych kontenerów

wlicza się do wielkości przewozów ładunków;



masę kontenerów przewożonych w stanie próżnym wlicza się również do

wielkości przewozów ładunków.

Wskaźniki efektywności transportu

Wykorzystanie zdolności przewozowej określa się za pomocą

wskażników wyrażających proporcję wielkości wykonanych przewozów

i zdolności przewozowej.

Wskaźnik wykorzystania zdolności przewozowej [t]

t =

prz /

prz – tony przewiezione rzeczywiście

zp – tony zdolności przewozowej

Wskaźnik wykorzystania zdolności przewozowej w pasażerach [p]

p =

ppp /

maxp

ppp – liczba przewiezionych pasażerów,

maxp – liczba pasażerów, którą można przewieżć przy pełnym wykorzystaniu

zdolności przewozowej

Współczynnik wykorzystania

czasu pracy

pojazdu

stosunek czasu pracy pojazdu bez postojów do całkowitego czasu

inwentarzowego.

Wwp <0,1>

Zad.

Średniej wielkości przedsiębiorstwo transportowe dysponuje jednym pojazdem

dostawczy. Pod koniec każdego kwartału analizowany jest stopień

wykorzystania pojazdu. Oblicz współczynnik wykorzystania pojazdu.

Przeanalizuj wynik



czas pracy pojazdu: 901 godzin



całkowity czas inwentarzowy: 1258 godzin

Współczynnik gotowości technicznej (Wgt)



określany jest dla ustalonego przedziału czasu, zarówno dla
pojedynczego pojazdu, jak i dla całego taboru.



Współczynnik Wgt jest miarą gotowości technicznej pojazdu
/ taboru mówiącą o tym,

jakie jest prawdopodobieństwo,

że w dowolnej chwili tabor będzie gotowy do
wykorzystania



Współczynnik ten

świadczy

również

o racjonalności

polityki gospodarowania taborem

, wyrażonej proporcją

pomiędzy czasem użytkowania i obsługiwania taboru.



Optymalna wartość tego wskaźnika kształtuje się na
poziomie 80-85%.

Współczynnik gotowości technicznej taboru

stosunek

czasu użytkowania

pojazdu do całkowitego czasu inwentarzowego.

Wgt <0,1>

Zad.

Średniej wielkości przedsiębiorstwo transportowe dysponuje jednym pojazdem

dostawczy. Pod koniec każdego kwartału analizowany jest stopień gotowości

pojazdu. Oblicz współczynnik gotowości technicznej pojazdu.

Przeanalizuj

wynik



czas użytkowania środka transportowego: 189 godzin



całkowity czas inwentarzowy: 258 godzin

Współczynnik wykorzystania środka transportu

Współczynnik syntetyczny i jest określony iloczynem
współczynnika nośności (

wskaźnik wykorzystania zdolności

przewozowej

) i współczynnika przebiegu pojazdu

Qw = Qp *

//----------------------------------------……---------------------------.--------

Wt = Tprz / Tzp (

wskaźnik wykorzystania zdolności przewozowej

)

Tprz – tony przewiezione rzeczywiście
Tzp – tony zdolności przewozowej

//------------------------------------------------

stosunek drogi przebytej przez środek transportu z lądunkiem (V) do
całkowitej drogi przebytej (Vc) w rozpatrywanym okresie

średni dobowy czas pracy



iloraz czasu pracy w godzinach (t) i dni pracy (dp). Wysoki wskaźnik Td
może rekompensować straty wynikające z niskiego wskaźnika "A„(wskaźnik
wykorzystania taboru). Może być bowiem w pełni uzasadnione posiadanie
pojazdu, który pracuje tylko przez 60% dni w roku, ale za to średnio po
16 godzin. Dlatego też wskaźniki A i Td należy analizować łącznie.

Śtp= t / dp

t - czasu pracy w godzinach,
dp – dni pracy
Zad: Przedsiębiorstwo transportowe posiada dwa samochody, które w ciągu
dwóch dni przepracowały łącznie 20 godz. Jaki jest średniodobowy czas
pracy pojazdów?
Średnio, każdy samochód pracował ??? Godz.

Wskaźniki efektywności transportu

Praca przewozowa

Wielkości pracy przewozowej (tonokilometry) wykonywanej przy przewozie

towarów oblicza się jako sumę iloczynów masy poszczególnych przesyłek

przewiezionych w wagonach towarowych/ samochodach ciężarowych i

odległości ich przewozu.



Zad



Pracownik hurtowni zawiózł towar o ciężarze 10,2 [t] do odbiorcy w kraju

na trasie Warszawa – Białystok – 190 [km]. Oblicz ile wynosi wykonana

praca przewozowa.

Współczynnik wykorzystania pracy przewozowej

= Q

/ Q

cal



– praca przewozowa



poj

– całkowita praca przewozowa



<1;0>

Zadania: ładowność pojazdu i przestrzeni ładunkowej

Współczynnik wykorzystania

przestrzeni ładunkowej

pojazdu: w

= v

/ v

poj



– objętość ładunku



poj

– objętość przestrzeni bagażowej



<1;0>

Wskaźnik wykorzystania

ładowności

: w

= m

/ l

poj



– masa ładunku (ciężar przewożonego ładunku)



poj

– ładowność maksymalna pojazdu



Zad 1: Dana jest - objętość naczepy [m3] = 100,04m3; objętość

przewożonego ładunku = 91,3 m3. Oblicz

wskaźnik wykorzystania

przestrzeni ładunkowej

pojazdu.



Zad 2: Dana jest – ciężar przewożonego ładunku 23843 [kg]; ładowność

naczepy 29123 kg. Oblicz

wskaźnik wykorzystania ładowności

pojazdu.

Wozokilometr



jednostka miary długości drogi (km) wykonanej
przez środki transportu (wozy) w określonym czasie
(np. doby, miesiąca, roku, wybranego kursu itp.).



Przykład: Dana autobusowa linia komunikacyjna transportu miejskiego ma
trasę długości 10 km, która jest obsługiwana przez 2 autobusy (wozy), z
których każdy wykonuje na dobę po 36 kursów.



10 km · 36 kursów = 360 km



360 km · 2 wozy = 720 wkm



Dobowa długość drogi tej linii wynosi 720 wozokilometrów.

Efektywność pojazdu / taboru

Wartości wskaźników: EF, KW i KT informują nas o

efektywności finansowej

realizowanych przewozów

. Wszystkie mogą być obliczane dla

pojedynczego pojazdu i/lub całego taboru w określonym przedziale
czasu.



Efektywność pojazdu / taboru EF [tkm/wkm]



Koszt wozokilometra KW [zł/wkm]

Zad

- (każda osoba przygotowuje zadanie, przynosi wydrukowane zadanie

na ćwiczenia)

Firma Y chce zakupić samochód osobowy klasy średniej o pojemności silnika do 1400 cm

. Firma otrzymała

oferty na następujące marki samochodów: Ford Focus, Fiat Punto, Renault Clio, Opel Astra, Skoda Fabia.
Swój wybór firma opiera na sześciu wymiernych kryteriach:



X1 – cena w tys. zł,



X2 – moc silnika w km,



X3 – pojemność bagażnika w dm3,



X4 - Przyśpieszenie w s do osiągnięcia prędkości 100 km/h,



X5 – zużycie paliwa w l na 100 km jazdy,



X6 – bezpieczeństwo jazdy wyrażone liczbą zainstalowanych poduszek powietrznych,

Samochód

Ford Focus,

Fiat Punto

Renault Clio

Opel Astra

Skoda Fabia