background image

Macierz BCG

Najbardziej   znana   jest   analiza   zainicjowana   przez   firmę   doradczą   Boston   Consulting
Group,   utworzoną   przez   Bruce   Hendersona,   w   następstwie   badań   prowadzonych   nad

dużymi zróżnicowanymi przedsiębiorstwami amerykańskimi i wielonarodowymi. Firma ta
rozpoczęła od bardzo prostego modelu, jednego z „banałów” analizy strategicznej. Jego

główną  myślą jest to, że rodzaje działalności w dużym przedsiębiorstwie mogą  ulegać
podziałowi w zależności od:

dynamiki rozwoju rynku danego produktu: czy znajdzie się on w fazie 2 i 3 cyklu życia,
czy też w fazie 4 i 5 (dojrzałość i starzenie)

siły rynkowej przedsiębiorstwa: czy najdzie się ono w korzystnej sytuacji, a szczególnie
jego udział w rynku w stosunku do jego głównego konkurenta ?

Udział w rynku jest mierzony następującym wskaźnikiem:

Udział w rynku danego przedsiębiorstwa

Udział w rynku głównego konkurenta

Wg modelu BCG wskaźnik ten pozwala szybko określić pozycję przedsiębiorstwa na skali

kosztów, a tym samym jego sytuację rynkową.

Dynamika rynku

Wysoka

Niska

Pozycja

konkurencyjna

Silna

Słaba

Słaba

Silna

Tę tabelę wyjaśnia się w następującej znanej formie:

Silny

Gwiazda

Dylemat

Słaby

Krowa mleczna

Obciążenie

samobójcze

Duży

Mały

Macierz BCG powstaje ze skrzyżowania wymiaru „stopa wzrostu segmentu działalności” z
wymiarem   „relatywny   udział   przedsiębiorstwa   w   rynku”.   To   drugie   kryterium   jest

prezentowane w postaci skali wartości od 0 do 10. Średnia przypada na punkt o wartości
1.  Stopa  wzrostu   zaś   może   przybierać  wartość   od  0  –  20  %  lub  więcej:  w  momencie

narodzin modelu średnia wartość stopy wzrostu przyjęto na poziomie 10 %, ale później
stosowano średnią zmieniającą się  w zależności od stopy dochodu krajowego brutto.

Przyjęcie tych założeń umożliwia rozrysowanie macierzy w postaci prostokąta, w którego
cztery   wyodrębnione   pola   wpisuje   się   segmenty   działalności   przedsiębiorstwa   o

określonych charakterystykach.

1

ROZWÓJ

RYNKU

UDZIAŁ W  RYNKU

( w stosunku do głównego konkurenta)

background image

GWIAZDY

-

wysoka rentowność

-

duże zapotrzebowanie

kapitałowe

-

 PŁYNNOŚĆ = 0

DYLEMATY

-

niska rentowność

-

duże zapotrzebowanie

kapitałowe

 PŁYNNOŚĆ  UJEMNA -

DOJNE KROWY

-

wysoka rentowność

-

duże zapotrzebowanie

kapitałowe

-

 WYSOKA  PŁYNNOŚĆ +

BALASTY (PSY)

-

wysoka rentowność

-

duże zapotrzebowanie

kapitałowe

-

 PŁYNNOŚĆ = 0

Schemat ten przedstawia 4 rodzaje działalności:

DOJNE KROWY – to te segmenty działalności, które charakteryzują się słabym wzrostem,

ą   w   fazie   dojrzałości   lub   schyłku,   wymagają   niewielkich   dodatkowych   nakładów,   ich
zdolności wytwórcze zapewniają dopływ kapitałów na finansowanie środków obrotowych.

Są to segmenty o wysokiej rentowności, jeśli przedsiębiorstwo zajmuje na rynku pozycję
dominującą. Cechuje je dodatnie płynność finansowa, z której nadwyżki należy rozsądnie

reinwestować.

BALASTY  –   to   segmenty   o   słabym   potencjale   rozwojowym.   Wymagają   niewielkich
dodatkowych   nakładów   kapitałowych,   ale   ich   płynność   jest   zerowa,   rentowność   zaś   –

słaba (zerowa lub ujemna), zwłaszcza w przypadku przedsiębiorstw źle uplasowanych (w
porównaniu z konkurentem głównym) na krzywej doświadczenia. Segmenty te są mało

atrakcyjne i w końcu mogą stać się zagrożeniem dla przedsiębiorstwa.

DYLAMATY  – to segmenty o niskiej rentowności, ale szybkim wzroście. Wymagają one
znacznych   nowych   nakładów   (produkcyjnych,   handlowych,   finansowych),   aby   mogły

nadążać   za   wzrostem   rynku.   Jest   to   istotne   zwłaszcza   w   przypadku   przedsiębiorstw
chcących   poprawić   swoją   nie   najlepszą   pozycję.   Uzyskanie   płynności   finansowej

przychodzi   im   z   trudem.   Przedsiębiorstwo   musi   w   tych   segmentach   szybko   osiągnąć
dobrą   pozycję   rynkową,   bo   inaczej   jego   dylematy   mogą   pewnego   dnia   zmienić   się   w

balasty.

2

RENTOWNOŚĆ KAPITAŁU

POTRZEBY

KAPITAŁOWE

STOPA WZROSTU 
SEGMENTU

background image

GWIAZDY  – segmenty działalności 0 wysokiej stopie wzrostu. Jednak w tym przypadku

przedsiębiorstwo dominujące na rynku i mające niskie koszty oraz wysoką rentowność
może bez trudu doprowadzić do ich samofinansowania się. Mimo to równowaga finansowa

jest tu bardzo chwiejna, ponieważ szybki wzrost i niedojrzałość tych dziedzin działalności
nie   dają   przedsiębiorstwu   dostatecznej   ochrony   przed   gwałtownymi   niekorzystnymi

zmianami jego udziału w rynku.

ZALECENIA STRATEGICZNE wynikają z wyżej zaprezentowanej analizy, należy:

poprawić   rentowność  dojnych   krów.   Przedsiębiorstwo,   któremu   się   udało   osiągnąć
pozycję   oligopolu   w   jego   dojrzałych   dziedzinach,   powinno   bardzo   rygorystycznie

zarządzać tymi segmentami, aby wyciągać z nich jak najwięcej zysków. Zyski te powinny
być następnie reinwestowane w dziedziny przyszłościowe

porzucić lub zaprzestać dofinansowywania  balastów. Jeśli ich utrzymanie przynosi

jeszcze   zyski   to   można   podtrzymywać   tę   działalność   pod   warunkiem   wstrzymania
dodatkowego   zasilania   kapitałowego   i   wprowadzenia   zmian,   które   zapewniałyby   ich

płynność finansową. W przeciwnym razie lepiej działalności tej zaniechać, odsprzedając ją
lub   pozwalając   jej   „umrzeć   śmiercią   naturalną”.   Wycofanie   się   należy   prowadzić

stopniowo, starając się wybiórczą polityką cenową zapewniać sobie dobrą rentowność.

utrzymać   dominującą   pozycję  swoich   gwiazd   w   oczekiwaniu,   że   wejście   danych
dziedzin w fazę dojrzałości pozwoli je zmienić w dojne krowy przedsiębiorstwa.

Porzucenie   dylematów   albo   podwojenie   na   nie   nakładów   lub   przeformułowanie

dotychczasowej segmentacji. Należy się tu kierować takimi kryteriami, jak:
wielkość przyszłego rynku

wysokość niezbędnych nakładów dodatkowych
synergiczność tych dziedzin z innymi segmentami działalności przedsiębiorstwa

ich znaczenie wewnętrzne
istnienie odpowiednich nisz rynkowych

dysponowanie właściwymi umiejętnościami
zdolność do sfinansowania dodatkowych nakładów

Macierz ADL   (ADL Matrix)

Powstała ona w firmie doradczej A.D. Little Inc. w latach siedemdziesiątych. Model analiza
strategicznej ADL został skonstruowany na podstawie dwóch zmiennych:

3

http://notatek.pl/macierz-bcg-macierz-adl-mckinseya-hofera-9-stron-doc?notatka