Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

       Strona

 1.  Cel .............................................................................................................

2

 2.  Zakres stosowania.....................................................................................

2

 3.  Odpowiedzialność .....................................................................................

2

 4.  Definicje ....................................................................................................

2

 5.  Opis postępowania ....................................................................................

5

5.1. Działania na miejscu  zdarzenia ..........................................................

5

5.2. Działania na miejscu zdarzenia jednostek KSRG, 
       w zakresie związanym z ratownictwem medycznym ...........................

6

5.3. Działania podejmowane na poziomie dysponenta  .............................

     7

5.4. Działania podejmowane przez LKRM.................................................. 

9

 6. Wykaz załączników .................................................................................... 

11

 7. Dokumenty związane ................................................................................. 

11

1

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

1.  Cel

Zapewnienie   sprawnego   funkcjonowania   systemu   PRM,   w   tym   podjęcia  medycznych 

czynności   ratunkowych,   ich   przeprowadzenia   oraz   zapewnienia   koordynacji

i kierowania tymi czynnościami.

2.  Zakres  stosowania

Procedurę stosuje się w przypadku podejmowania działań systemu PRM,  w tym wystąpienia 

zdarzeń   masowych   i   katastrof.  Procedurą   objęte   są   wszystkie   podmioty   biorące   udział

w działaniach z zakresu ratownictwa medycznego.

3. Odpowiedzialność

Za wdrożenie i nadzór nad stosowaniem niniejszej procedury odpowiedzialni są kierownicy 

podmiotów   realizujących   działania   z   zakresu   ratownictwa   medycznego   objętych  niniejszą 

procedurą. 

4. Definicje

DYSPONENT JEDNOSTKI  - zakład opieki zdrowotnej, w którego skład wchodzi jednostka 

systemu, tzn.: 



szpitalny oddział ratunkowy;



zespół ratownictwa medycznego;



lotniczy zespół ratownictwa medycznego. 

DYSPOZYTOR MEDYCZNY (DM) – osoba, którą zatrudnił dysponent jednostki lub zawarł 

z nią umowę cywilnoprawną na wykonywania zadań wynikających z ustawy o Państwowym 

Ratownictwie   Medycznym,   (DMS  -   dyspozytor   medyczny   działający   w   województwie 

sąsiednim);

2

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

JEDNOSTKA WPÓŁPRACUJĄCA Z SYSTEMEM - służby ustawowo powołane do niesienia 

pomocy osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, w szczególności:



jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej;



jednostki   ochrony   przeciwpożarowej   włączone   do   krajowego   systemu   ratowniczo-

gaśniczego;



Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe;



Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe;



jednostki   podległe   lub   nadzorowane   przez   ministra   właściwego   do   spraw 

wewnętrznych i Ministra Obrony Narodowej;



społeczne organizacje ratownicze, które, w ramach swoich zadań ustawowych lub 

statutowych,   są   obowiązane   do   niesienia   pomocy   osobom   w   stanie   nagłego 

zagrożenia   zdrowotnego,   wpisane   do   rejestru   jednostek   współpracujących

z systemem prowadzonego przez wojewodę.

KIERUJĄCY  –   wyznaczona   przez   dyspozytora   medycznego   osoba,   kierująca   akcją 

medycznych działań ratunkowych; 

KIERUJĄCY DZIAŁANIEM RATOWNICZYM (KDR) –  osoba uprawniona, która oddziałuje 

na   podległe   siły   podmiotów   krajowego   systemu   ratowniczo–gaśniczego   na   miejscu 

zdarzenia,   zgodnie   z   przyjętymi   procedurami   i   planami   ratowniczym,   w   celu   wykonania 

określonych czynności ratowniczych, na zasadach określonych w odrębnych przepisach;

KWALIFIKOWANA PIERWSZA POMOC  - czynności podejmowane wobec osoby w stanie 

nagłego zagrożenia zdrowotnego przez ratownika;

LEKARZ SYSTEMU - lekarz posiadający tytuł specjalisty lub specjalizujący się w dziedzinie 

medycyny   ratunkowej,   z   zastrzeżeniem   art.   57   ustawy     o   Państwowym   Ratownictwie 

Medycznym; 

3

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

LEKARZ   KOORDYNATOR   RATOWNICTWA  MEDYCZNEGO   (LKRM)  –   lekarz   systemu 

działający   w   Wojewódzkim   Centrum   Zarządzania   Kryzysowego,   (LKRMS  –   lekarz 

koordynator ratownictwa medycznego z województwa sąsiedniego);   

MEDYCZNE   CZYNNOŚCI   RATUNKOWE  -   świadczenia   opieki   zdrowotnej   w   rozumieniu 

przepisów   o   świadczeniach   opieki   zdrowotnej   finansowanych   ze   środków   publicznych, 

udzielane przez jednostkę systemu,  w warunkach pozaszpitalnych, w celu ratowania osoby 

w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego; 

MIEJSCE ZDARZENIA  - miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące stan nagłego 

zagrożenia zdrowotnego, i obszar, na który rozciągają się jego skutki;

STAN   NAGŁEGO   ZAGROŻENIA   ZDROWOTNEGO  -   stan   polegający   na   nagłym   lub 

przewidywanym   w   krótkim   czasie   pojawieniu   się   objawów   pogarszania   zdrowia,   którego 

bezpośrednim   następstwem   może   być   poważne   uszkodzenie   funkcji   organizmu   lub 

uszkodzenie   ciała   lub   utrata   życia,   wymagający   podjęcia   natychmiastowych   medycznych 

czynności ratunkowych i leczenia; 

SZPITALNY ODDZIAŁ RATUNKOWY (SOR) - komórka organizacyjna szpitala w rozumieniu 

przepisów   o   zakładach   opieki   zdrowotnej,   stanowiącą   jednostkę   systemu,   udzielająca 

świadczeń opieki zdrowotnej osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, spełniająca 

wymagania określone w ustawie;

ZESPÓŁ   RATOWNICTWA   MEDYCZNEGO   (ZRM)  -   jednostka   systemu     podejmującą 

medyczne   czynności   ratunkowe   w   warunkach   pozaszpitalnych,   spełniającą   wymagania 

określone w ustawie o systemie Państwowe Ratownictwo Medyczne.

4

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

5.  Opis postępowania

5.1.  Działania na miejscu zdarzenia

5.1.1   Akcja   prowadzenia   medycznych   czynności   ratunkowych   rozpoczyna   się

w momencie przybycia ZRM na miejsce zdarzenia.

5.1.2 Akcją  prowadzenia   medycznych  czynności  ratunkowych   kieruje  wyznaczony  przez  

DM  kierujący.

5.1.3.Przybywające kolejno  ZRM zgłaszają przybycie kierującemu.

5.1.4.   Podczas zdarzeń, w których prowadzone są także działania w zakresie gaszenia 

pożarów,   ratownictwa   chemicznego,   ekologicznego   lub   technicznego,   kierowanie   jest 

prowadzone przez KDR w  rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej. 

W   przypadku   akcji   związanych   z   przeprowadzeniem   zamachu   terrorystycznego   lub 

niebezpieczeństwa jego przeprowadzenia stosuje się zapisy „Zalecanej procedury   dla 

podmiotów   realizujących   działania   z   zakresu   ratownictwa   medycznego   na   wypadek 

zaistnienia  zdarzeń masowych i  katastrof, w  tym  zdarzeń związanych  z zagrożeniem 

incydentem bombowym oraz aktami terrorystycznymi”.

5.1.5.  W   przypadku   akcji   organizowanych   i   kierowanych   przez   uprawnionych   strażaków 

jednostek   ochrony   przeciwpożarowej   (KDR)   pierwszy   przybyły   na   miejsce   zdarzenia 

ZRM zgłasza sie do KDR. Przybywające do miejsca zdarzenia kolejne ZRM zgłaszają 

swoje przybycie kierującemu.

5.1.6.   Ratownicy jednostek współpracujących z systemem PRM po przybyciu na wezwanie 

DM   do   miejsca   zdarzenia   zgłaszają   swoją   obecność   kierującemu   akcją   prowadzenia 

medycznych czynności ratunkowych.

5.1.7.   W   przypadku   opisanym   w   pkt.   5.1.4   kierujący   koordynuje   medyczne   czynności 

ratunkowe i wspomaga KDR.

5.1.8.   Kierujący akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych:

5

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    



pozostaje w stałej łączności z właściwym DM;



nawiązuje łączność z KDR i ocenia sytuację;



określa liczbę potrzebnego personelu, sprzętu oraz nalicza potrzeby transportowe;



powiadamia o tych potrzebach właściwego DM;



wyznacza w porozumieniu z dowódcą akcji (KDR): 

•

punkt lub obszar segregacji medycznej,

•

obszar udzielania pomocy i oczekiwania, w tym punkt pomocy medycznej,

•

 obszar transportu, 



kieruje ZRM w miejscu zdarzenia;



kieruje   ratownikami   jednostek   współpracujących   z   systemem   PRM   –   w   zakresie 

kwalifikowanej pierwszej pomocy;



kieruje segregacją medyczną ofiar zdarzenia;



kieruje pracą punktu pomocy medycznej;



kieruje   transportem   poszkodowanych   z   miejsca   zdarzenia   do   szpitali   w   oparciu

o informacje od właściwego DM;



zasięga opinii lekarza wskazanego przez DM;



w razie potrzeby wyznacza:

•

koordynatorów odcinków medycznych czynności  ratowniczych,

•

koordynatora transportu.

5.2.   Działania   na   miejscu   zdarzenia   jednostek   Krajowego   Systemu   Ratowniczo     – 

Gaśniczego w zakresie związanym z ratownictwem medycznym

6

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

5.2.1. Kierujący działaniami ratowniczymi (KDR):



dokonuje   podziału   terenu   działania   na   strefy   w   zależności   od   stopnia 

niebezpieczeństwa;



wyznacza siłom uczestniczącym w działaniach ratowniczych zadania do realizacji; 



zezwala ZRM na prowadzenie działań w strefie obejmującej miejsce zdarzenia, po 

ustaleniu, że nie występuje tam zagrożenie dla życia i zdrowia ratowników lub po 

likwidacji takiego zagrożenia.

5.2.2.   W zakresie ratownictwa medycznego do zadań jednostek Krajowego Systemu 

Ratowniczo  – Gaśniczego należy:



ewakuacja   osób   poszkodowanych   poza   strefę   niebezpieczną   i   przekazanie   ich 

zespołom ratownictwa medycznego;



dekontaminacja osób poszkodowanych i ewakuowanych (w razie konieczności);



pomoc w realizacji działań podejmowanych przez zespoły ratownictwa medycznego 

(pomoc w transporcie poszkodowanych, realizacja czynności z zakresu ratownictwa 

medycznego zleconych przez kierującego akcją prowadzenia medycznych czynności 

ratunkowych).

5.3.  Działania podejmowane na poziomie dysponenta  

Zadaniem DM jest sprawna koordynacja działań ratowniczych na miejscu zdarzenia oraz 

zarządzanie ich siłami i środkami systemu PRM. 

5.3.1.  Opis czynności dyspozytora medycznego (DM).

Po przyjęciu zgłoszenia o zdarzeniu DM, w zależności od rodzaju zdarzenia:

a) dysponuje dostępne ZRM stosownie do potrzeb, nie pozostawiając swojego rejonu 

bez zabezpieczenia; 

b) wyznacza kierującego akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych;

7

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

c)

w zależności od potrzeb powiadamia oficerów dyżurnych Policji i Państwowej Straży 

Pożarnej oraz inne jednostki współpracujące z systemem; 

d) przekazuje   kierującemu   akcją   prowadzenia   medycznych   czynności   ratunkowych 

niezbędne informacje ułatwiające prowadzenie medycznych czynności ratunkowych 

na miejscu zdarzenia; 

e) wskazuje   SOR   lub   szpital   do   którego   ZRM   transportuje   osobę   w   stanie   nagłego 

zagrożenia zdrowotnego; 

f) powiadamia   o   zdarzeniu   szpitalne   oddziały   ratunkowe   lub,   jeżeli   wymaga   tego 

sytuacja   na   miejscu   zdarzenia,   jednostki   organizacyjne   szpitali   wyspecjalizowane

w   zakresie   udzielania   świadczeń   zdrowotnych   niezbędnych   dla   ratownictwa 

medycznego;

g) w   razie   konieczności   użycia   jednostek   systemu   PRM   spoza   obszaru   działania 

dysponenta jednostki (ze względu na obszar zdarzenia lub niewystarczające własne 

siły) powiadamia lekarza koordynatora ratownictwa medycznego; 

h) na bieżąco monitoruje przebieg zdarzenia;

i)

niezależnie od prowadzonych działań zbiera aktualne informacje o dostępnych na 

obszarze działania dysponenta jednostki jednostkach systemu PRM i ich gotowości 

oraz  przekazuje je LKRM;

j) zbiera i przekazuje LKRM informacje o poszkodowanych na zasadach określonych

w   procedurze:   „Zasady   przekazywania   informacji   o   osobach   poszkodowanych

w wyniku katastrofy lub zdarzenia masowego”;

k) dysponent jednostki dokonuje w dokumentacji medycznych czynności ratunkowych 

adnotacji o sposobie i zakresie użycia jednostek współpracujących. 

8

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

5.4.   Działania podejmowane przez Lekarza Koordynatora Ratownictwa Medycznego 

(LKRM)

Zadaniem   LKRM   jest   nadzór   merytoryczny   nad   pracą   dyspozytorów   medycznych   oraz 

koordynacja   współpracy   DM   w   sytuacjach   konieczności   użycia   jednostek   systemu   PRM 

spoza   obszaru   działania   dysponenta   jednostki,   a   także,   niezależnie   od   skali   zdarzenia, 

udzielanie DM niezbędnych informacji i merytorycznej pomocy. 

5.4.1. Opis czynności podejmowanych przez LKRM 

LKRM w celu sprawnego podjęcia medycznych czynności ratunkowych, ich przeprowadzenia 

i zapewnienia kierowania tymi czynnościami,  po otrzymaniu informacji   o zdarzeniu - kiedy 

zachodzi konieczność użycia jednostek systemu PRM spoza obszaru działania dysponenta 

jednostki:

a) wyznacza   dla   całego   obszaru,   którego   dotyczy   sytuacja   określona   wyżej 

dyspozytorów medycznych realizujących następujące zadania:



przyjmowanie powiadomień o zdarzeniach, ustalanie priorytetów i niezwłoczne 

dysponowanie ZRM na miejsce zdarzenia;



przekazywanie niezbędnych informacji osobom udzielającym pierwszej pomocy;



przekazywanie   kierującemu   akcją   prowadzenia   medycznych   czynności 

ratunkowych   niezbędnych   informacji   ułatwiających   prowadzenie   medycznych 

czynności ratunkowych na miejscu zdarzenia;



zbieranie aktualnych informacji o dostępnych na obszarze działania dysponenta 

jednostki   jednostkach   systemu   PRM   i   ich   gotowości   oraz   przekazywanie   tych 

informacji lekarzowi koordynatorowi ratownictwa medycznego;



powiadamianie   o   zdarzeniu   szpitalnych   oddziałów   ratunkowych   lub,   jeżeli 

wymaga tego sytuacja na miejscu zdarzenia, jednostek organizacyjnych szpitali 

wyspecjalizowanych w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych niezbędnych 

dla ratownictwa medycznego;

9

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    



powiadamianie   o   zdarzeniu   jednostek   współpracujących   z   systemem,   jeżeli 

wymaga tego sytuacja na miejscu zdarzenia;

b) koordynuje działania dysponentów jednostek;

c) współpracuje   z     LKRMS   zgodnie   z   procedurą:   ”Współdziałanie   z   organami 

administracji publicznej i jednostkami systemu PRM z innych województw”;

d) koordynuje   transport   z   miejsca   zdarzenia   w   sytuacji   gdy   stan   poszkodowanego 

wymaga   transportu   bezpośrednio   do   jednostki   organizacyjnej   szpitala 

wyspecjalizowanej  w  zakresie udzielania  świadczeń zdrowotnych  niezbędnych dla 

ratownictwa medycznego lub gdy tak zadecyduje lekarz systemu obecny na miejscu 

zdarzenia, a znajdują się one poza rejonem działania dysponenta ZRM.

5.4.2. Pozostałe uprawnienia LKRM

a) w   przypadku   wystąpienia   katastrof   naturalnych   i   awarii   technicznych

w   rozumieniu   ustawy     o   stanie   klęski   żywiołowej   lub   gdy   w   ocenie   lekarza 

koordynatora   ratownictwa   medycznego   skutki   zdarzenia   mogą   spowodować   stan 

nagłego   zagrożenia   zdrowotnego   znacznej   liczby   osób,   lekarz   ten   informuje 

niezwłocznie   Wojewodę   Śląskiego   o   potrzebie   postawienia   w   stan   podwyższonej 

gotowości   wszystkich   lub   niektórych   zakładów   opieki   zdrowotnej,   działających   na 

obszarze  województwa śląskiego;

b) LKRM wydaje, na podstawie upoważnienia Wojewody Śląskiego, decyzję w sprawie 

obowiązku pozostawania w stanie podwyższonej gotowości wszystkich lub niektórych 

zakładów   opieki   zdrowotnej,   działających   na   obszarze   województwa   śląskiego,

  w celu przyjęcia osób znajdujących się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. 

Decyzji, o której mowa powyżej, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności;

c) LKRM bierze udział w pracach Wojewódzkiego Zespołu Reagowania Kryzysowego. 

10

Sposób koordynowania działań jednostek 

systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne 

oraz ich współpracy z  jednostkami współpracującymi 

z systemem    

6. Wykaz załączników

nie występują

7. Dokumenty związane:

Procedura:   „Zasady   przekazywania   informacji   o   osobach   poszkodowanych   w   wyniku 

katastrofy lub zdarzenia masowego”;

Procedura:  ”   Współdziałanie   z   organami   administracji   publicznej   i   jednostkami   systemu 

Państwowe Ratownictwo Medyczne z województw sąsiednich”.

Procedura   „Zalecana   dla   podmiotów   realizujących   działania   z   zakresu   ratownictwa 

medycznego   na   wypadek   zaistnienia   zdarzeń   masowych   i   katastrof,   w   tym   zdarzeń 

związanych z zagrożeniem incydentem bombowym oraz aktami terrorystycznymi”.

     

11