Układ krążenia część II
Układ krążenia część II
krew
•
Całkowita objętość krwi wypełniająca łożysko
naczyniowe stanowi 1/20 masy ciała
•
Krew składa się z elementów
upostaciowanych:erytrocytów,leukocytów,
trombocytów oraz z osocza
•
Elementy morfotyczne stanowią mniej niż 50%
objętości krwi
•
W składzie krwi u mężczyzn i kobiet występują
ilościowe róznice
Rola krwi w organizmie
•
Transport tlenu z płuc do tkanek
•
transport dwutlenku węgla z tkanek do płuc
•
transport do wszystkich tkanek produktów
energetycznych i budulcowych wchłoniętych z
przewodu pokarmowego
•
Transport produktów przemiany materii do nerek
•
Transport hormonów
•
Magazynuje hormony poprzez wiązanie ich z
białkami osocza
•
Wyrównuje ciśnienie osmotyczne we wszystkich
tkankach
•
Wyrównuje stężenie jonów wodorowych w
organizmie
•
Bierze udział w termoregulacji
•
Tworzy barierę przed inwazją
drobnoustrojów:leukocyty
,makrofagi,przeciwciała,układ dopełniacza
•
Pełni formę pamięci immunologicznej
Tkanka krwiotwórcza
•
Centralne tkanki hematopetyczne:szpik
czerwony i grasica
•
Obwodowe tkanki hematopetyczne:węzły
chłonne,grudki chłonne w błonach
śluzowych i śledziona
Szpik kostny
•
Zawarty jest w częściach gąbczastych kości
płaskich,w mostku,żebrach,,kościach
biodrowych,trzonach kręgów,w sąsiedztwie nasad
kości długich
•
W skład szpiku czerwonego wchodzą :komórki
hamatopoetyczne w różnym stopniu
zróżnicowania,adipocyty,komórki zrębu,komórki
stanowiące ściany zatok szpikowych(komórki
przydanki i śródbłonka),komórki bariery
Zrąb szpiku kostnego
•
Komórki zrębu są to komórki siateczki
które stanowią zawieszenie tkanki
szpikowej.pełnia funkcję podporowa i
żerną(pochłaniają jądra komórkowe
wydalane przez dojrzałe
erytrocyty),wydzielaja czynniki
wzrostowe,leukotrieny,cytokininy,prostagla
ndyny,chemoprzekaźniki
Komórki bariery
•
Komórki te mają zdolność kurczenia się
łącząc się ze sobą otaczają kolonie
komórek hematopoetycznych,chroniąc je
przed działaniem czynników niepożądanych
•
Wszystkie elementy morfotyczne krwi
powstają z z komórki szpiku
pluripotencjalnej hematopoetycznej pnia
•
Pod wpływem czynnika wzrostowego
granulocytów(Il-1,Il-6,Il-7,Il-10,Il-11,Il-12)
z komórki pluripotencjalnej powstają
komórki macierzyste nieukierunkowane i
komórki macierzyste limfoidalne
Komórki macierzyste
nieukierunkowane
•
Przekształcaja się w :
•
Komórki ukierunkowane linii erytrocytów
•
Komórki ukierunkowane granulocytów i
makrofagów
•
Komórki macierzyste linii eozynofilów
•
Komórki macierzyste linii bazofilów
•
Komórki ukierunkowane linii
megakariocytów
Komórki macierzyste limfoidalne
•
Przekształcają się w szpiku w limfocyty
pre-B i limfocyty pre-T oraz limfocyty NK
erytropoeza
•
Komórka ukierunkowana linii erytrocytów (BFU-
E)
•
Komórka macierzysta linii erytrocytów(CFU-E)
•
Proerytroblasty
•
Erytroblasty zasadochłonne I i II
•
Erytroblasty polichromatofilne
•
W erytroblastach cytoplazma wypełnia się
hemoglobiną
•
Erytroblasty ortochromatyczne przechodzą do
zatok żylnych szpiku zostawiając tam jądra
komórkowe przechodząc w retikulocyty
•
Cykl rozwojowy erytrocytów trwa ok..5 dni
•
We krwi obwodowej retikulocyty stanowią
ok..0,5%
•
Czynnikiem pobudzającym erytropoezę jest
ERYTROPOETYNA, wytwarzana w 85% w
nerkach i 15% w wątrobie
•
Spadek prężności tlenu we krwi powoduje
•
wzrost wytwarzania erytropoetyny
•
Erytroblasty pozyskują jony żelaza za
pośrednictwem białka transferyny
•
Prawidłowa erytropoeza zależy od witaminy B12i
kwasu foliowego
•
W regulacji erytropoezy uczestniczą hormony
gruczołu tarczowego (T3iT4) pobudzająco
•
Hormony płciowe-androgeny pobudzają,
metabolity estrogenów hamują
granulocytopoeza
•
NEUTROFILE -granulocyty obojętnochłonne
pochodzą z komórki macierzystej linii
neutrofilów(CFU-G)
•
Z nich powstają mieloblasty-promielocyty-
mielocyty
•
Proliferacja i dojrzewanie komórek linii
neutrofilowej zachodzi po wpływem
czynników:czynnika wzrosrowego
granulocytów,czynnika wzrostowego
pierwszego,czynnika wzrostowego granulocytów i
makrofagów
•
Dalszy etap to dojrzewanie bez mitotycznego
podziału,powstają:matamielocyty i nuetrofile o
jądrach komórkowych pałeczkowatych i
segmentowych.Czas trwania cyklu wynosi 6-7 dni
makrofagi
•
Duże komórki żerne występujące w tkankach i
szpiku czerwonym
•
Te same komórki krążące we krwi nazywamy
monocytami
•
Powstają z komórki macierzystej makrofagów
CFU-M) proliferując i różnicując się
przechodząc etapy:monoblastów ,promonocytów i
monocytów
•
Czas trwania cyklu wynosi od 1 do3 dni
trombocytopoeza
•
TROMBOCYTY-płytki krwi są to krążące we
krwi fragmenty cytoplazmy megakariocytów
•
Komórka macierzysta megakariocytów kończy
etap proliferacji w szpiku kostnym
•
Komórka ta dzieli się od 2 do 5 razy pod
wpływem IL-3 i czynnika wzrostowego
granulocytów i makrofagów.
•
Powstają kolejno :promegakarioblasty-
megakarioblasty-megakariocyty-trombocyty.
•
Czynnik powodujący uwalnianie do szpiku
trombocytów to trombopoetyna
limfocytopoeza
•
Zachodzi w tkankach limfoidalnych
centralnych(szpik kostny i grasica)oraz
obwodowych
•
W szpiku kostnym czerwonym z komórek
macierzystych powstają limfocyty pre-B,część
komórek krążąc we krwi przechodzi przez
grasicę dają początek limfocytom pre-T
•
Limfocyty pre-B dojrzewając w szpiku
przechodzą w limfocyty B wytwarzające
przeciwciała
•
limfocyty pre-T które wyszły w grasicy poza
naczynia krwionośne przechodzą w tymocyty-
limfocyty T
•
Limfocyty B i T krążą we krwi ,osiadają w
tkankach limfoidalnych obwodowych,gdzie
dzielą się i powracają do krwi.
•
Limfocyty B opuszczając szpik mają w
błonie komórkowej antygen głównego
układu zgodności tkankowej(MHC)
grasica
•
Limfocyt5y pre-T które z krwi dostają się do
grasicy osiadają w korze grasicy, przekształcając
się w tymocyty.
•
Tymocyty przenikają w głąb kory do granicy
rdzeniowej grasicy, przechodząc proces
dojrzewania stykając się z komórkami zrębu
grasicy
•
Komórki zrębu grasicy oddziałują na dojrzewanie
tymocytów poprzez wydzielanie tymozyny oraz
kontrolują występowanie w błonie komórkowej
ludzkiego leukocytarnego antygenu-HLA
•
W procesie dojrzewania w grasicy około 95%
tymocytów ginie, tylko 5% jest uwalniane z
grasicy do krwi jako limfocyty T
-immunologicznie kompetentne, które docierają
do śledziony i tam są ostatecznie kształtowane
Węzły chłonne i grudki chłonne
•
Obwodowa tkanka limfoidalna
•
Limfocyty napływają do węzłów z chłonką
•
Limfocyty T zatrzymują się w miąższu
węzłów w strefie przykorowej,tam dzielą
się tworząc ośrodki rozmnażania
•
Limfocyty B wnikają do warstwy
podtorebkowej jako ośrodki rozmnażania
śledziona
•
Przepływa przez nią krew -5% pojemności
minutowej serca w spoczynku
•
Krew tętnicza przepływa przez miazgę białą
utworzoną przez grudki chłonne należące do
obwodowego układu limfoidalnego
•
Krew żylna odpływa od miazgi czerwonej
•
Śledziona stanowi filtr dla elementów
morfotycznych krwi
•
Pierwszy filtr to miazga biała –zatrzymuje
wybiórczo limfocyty T i B
•
Drugi filtr to strefa przejściowa pomiędzy miazgą
białą a czerwoną gdzie zatrzymują się uszkodzone
erytrocyty,granulocyty,trombocyty,mikroorganiz-
my,monocyty które przekształcają się w
makrofagi
•
Miazga czerwona stanowi ostatni filtr
zatrzymujący wszystkie elementy
morfotyczne krwi
•
Zachodzą w śledzionie procesy:
•
Wytwarzanie limfocytów
•
Niszczenie trombocytów
•
Rozpad starych erytrocytów poprzez układ
siateczkowo-śródbłonkowy