1.

WSTĘP DO DIETETYKI

Dietetyka

, nauka o racjonalnym żywieniu człowieka, 

łącząca wiedzę takich nauk jak: biologia, biochemia, 
fizjologia i patofizjologia, medycyna kliniczna, higiena, 
profilaktyka zdrowia, technologia żywności i techniki 
przyrządzania pożywienia. Dietetyka bada rolę 
składników pokarmowych w przemianach materii i 
energii na poziomie komórek, narządów, układów i 
całego organizmu. Dzięki, wynikom tych badań możliwe 
jest wskazywanie zagrożeń wynikających z 
niewłaściwego odżywiania, weryfikacja 
dotychczasowych poglądów oraz określenie konkretnych 
zaleceń i diet najlepiej służących utrzymaniu zdrowia.
Na tym kierunku zdobywasz zaawansowaną wiedzę i 
umiejętności z zakresu żywienia człowieka zdrowego i 
chorego, technologii przygotowywania potraw oraz 
profilaktyki chorób żywieniowo-zależnych.

Dietetyka

... to nauka o racjonalnym żywieniu człowieka, łącząca wiedzę 

takich nauk jak: biologia, biochemia, fizjologia i patofizjologia, 

medycyna kliniczna, higiena, profilaktyka zdrowia, technologia 

żywności i techniki przyrządzania pożywienia. Dietetyka bada 

rolę składników pokarmowych w przemianach materii i energii 

na poziomie komórek, narządów, układów i całego organizmu. 

Dzięki, wynikom tych badań, możliwe jest wskazywanie 

zagrożeń wynikających z niewłaściwego odżywiania, 

weryfikacja dotychczasowych poglądów oraz określenie 

konkretnych zaleceń i diet najlepiej służących utrzymaniu 

zdrowia.

W społeczeństwach o najwyższym rozwoju cywilizacyjnym 

najczęstszą przyczyną chorób i śmierci stały się choroby 

wynikające z zaburzeń przemian metabolicznych jak: cukrzyca, 

miażdżyca i choroby nowotworowe. Jedną z głównych przyczyn 

ich powstawania jest zbyt duże spożywanie wysokokalorycznych 

pokarmów zawierających tłuszcze i białka. Medycyna kliniczna 

leczy skutki tych chorób, dietetyka dostarcza informacji do 

opracowywania zasad zdrowego odżywiania, które w połączeniu z 

odpowiednim trybem życia są najskuteczniejszą metodą 

zapobiegania chorobom cywilizacyjnym. Na przykład odkrycie 

niszczącej roli wolnych rodników tlenu i działania kwasów 

tłuszczowych w organizmie stało się przyczyną zmian niektórych 

zaleceń żywieniowych.

Dietetyka pomaga w opracowaniu diet dla dzieci, 

młodzieży, dorosłych, sportowców itp. Osiągnięcia 

dietetyki wykorzystywane są w dietoterapii, czyli 

wspomaganiu leczenia odpowiednią dietą, np. w 

chorobach nerek, wątroby, alergii, nadwrażliwości 

pokarmowej, cukrzycy, chorób układu krążenia lub 

nowotworów. Badaniami z zakresu dietetyki zajmuje 

się Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw 

Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz Światowa 

Organizacja Zdrowia (WHO). W Polsce badania takie 

prowadzi Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie, 

Komitet Żywienia Człowieka PAN, Wydział Nauk o 

Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w 

Warszawie, Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych 

i akademie medyczne

Kierunek dietetyka przygotowuje do: 

1. kontrolowania jakości produktów żywnościowych i 

warunków ich przechowywania oraz produkcji 

potraw zgodnie z zasadami systemu Analizy 

Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontroli (Hazard 

Analyzes Critical Control Points – HACCP), 

2. oceny stanu odżywienia, sposobu żywienia, 

zapotrzebowania na makro- i mikroskładniki 

odżywcze pacjentów,

3. oceny wpływu choroby na stan odżywienia i wpływu 

żywienia na wyniki leczenia chorób, 

4. oceny wzajemnego wpływu farmakoterapii i 

żywienia, 

5. planowania i przygotowywania potraw wchodzących 

w skład poszczególnych diet zgodnie z 

obowiązującą klasyfikacją, 

6. planowania i wdrażania opartego o podstawy 

naukowe żywienia indywidualnego, zbiorowego i 

7. planowania racjonalnego żywienia dla różnych grup 

ludności,

8. profilaktyki i leczenia dietetycznego chorób 

żywieniowo-zależnych, 

9. prowadzenia dokumentacji dotyczącej żywienia 

pacjentów. 

10.prowadzenia edukacji żywieniowej. 

11.prowadzenia oświaty zdrowotnej w zakresie zasad 

12.prawidłowego żywienia (edukacja żywieniowa) oraz 

13.przygotowywania potraw wchodzących w skład 

poszczególnych diet, 

14.rozpoznawania, zapobiegania i leczenia 

niedożywienia, w tym niedożywienia szpitalnego, 

15. stosowania żywienia klinicznego z wykorzystaniem 

diet naturalnych oraz produktów leczniczych 

specjalnego 

16. żywieniowego przeznaczenia w leczeniu chorób 

przebiegających z niedożywieniem lub powstających 

Perspektywy pracy

1. Zgodnie z posiadaną wiedzą i umiejętnościami 

uzyskanymi podczas studiów absolwenci są 

przygotowani do pracy w: 

2. domach opieki społecznej i zakładach żywienia 

zbiorowego, 

3. instytucjach naukowo-badawczych i ośrodkach 

badawczo-rozwojowych oraz 

4. jednostkach zajmujących się poradnictwem i 

upowszechnianiem wiedzy z zakresu żywienia 

człowieka. 

5. organizacjach konsumenckich, 

6. placówkach sportowych i innych (w zależności od 

rodzaju dodatkowych kwalifikacji)

7. publicznych i niepublicznych placówkach ochrony 

zdrowia, 

8.    zakładach żywienia zbiorowego i zakładach 

dostarczających pożywienie do szpitali i 

innych placówek zbiorowego żywienia 

(catering),

9.   szkolnictwie – po ukończeniu specjalności 

nauczycielskiej (zgodnie z odpowiednim 

rozporządzeniem ministra właściwego do 

spraw szkolnictwa wyższego w sprawie 

standardów kształcenia nauczycieli).

KURS PRZYGOTOWANY I OPRACOWANY PRZEZ 

PORADNIĘ DIETETYCZNĄ I PROFILAKTYKĘ ZDROWIA 

POD  KIERUNKIEM KIEROWNIKA PORADNI 

mgr Ewa Cepiga-Salabura