background image

zło

ż

enie odwzorowa

ń

 

Je

ż

eli 

:   ,    :   

 to 

    :   

  zdefiniowane 

wzorem 

              

 nazywamy 

zło

ż

eniem odwzorowa

ń

 

odwzorowanie odwrotne do zło

ż

enia 

Niech 

:   , :   

-bijekcje,  

   



 



 



 

Dowód: 

   



                           

  





 



   



    







   



 

    



    



       



       



 

 

  



    



 



     



 

  

odwzorowanie odwrotne do danego 

Niech 

:   

 – bijekcja (warunek istnienia) 

Odwzorowanie 

:   

   takie, 

ż

            

               



  naz. odwrotnym do danego 

moduł iloczynu dwóch liczb zespolonych 





 



 



,  



 



 



, | 



|  |



|  

  

|



· 



|  | 



 



  ·  



 



 |

 

 ! 





 











 





   ·   



 

zespolon

ą

 w postaci wykładniczej 

|| · e



 - posta

ć

 wykładnicza funkcji zespolonej 

||

 – moduł liczby z, 

- liczba Eulera, 



 - jednostka urojona 

#

 – argument ,  

|



| · e

భ

· |



| · e

మ

 |



| · |



| · e

భమ

  

cosinus i sinus zale

ż

no

ś

ci od fnc wykładniczej. 

cos #  

e೔കeష೔ക



,   

sin #  

e೔ക eష೔ക



 

) e



 cos #   sin #  · 

e



 cos *#   sin *#  ·  

 

Kiedy wektory  e

1

,...e

n

  nazywamy liniowo niezale

ż

nymi 

gdy 

,



, … , ,

 .    ∑ ,



e0



 0   2  ,



. . .  ,

 0

 

 

α



1,2   α



4, *1   α

*2,3    0,0 ,     α



, α



, α

 9

 

baza przestrzeni wektorowej  Co ł

ą

czy dwie bazy

 

Baza przestrzeni wektorowej jest to zbiór wektorów 

e0



, … , e0

 liniowo niezale

ż

nych, które generuj

ą

 dan

ą

 

przestrze

ń

. Dwie bazy tej samej przestrzeni maj

ą

 t

ą

 sam

ą

 

ilo

ść

 elementów.

 

reprezentacj

ę

 macierzow

ą

 odwzorowania liniowego 

Niech 

:, ;

- przestrzenie wektorowe nad 

<

e0



, … , e0

 - 

baza w 

:

E>



, … , E>

 - baza w 

;

 

?: :  ;

- odwzorowanie liniowe. 

 @  A1, … , BC    ?e0



  ∑ 



E>





 

 - Reprezentacja 

macierzowa odwzorowania 

?

 w danych bazach: 

  D





.

.





E

   

iloczyn macierzy. 

:, ;, F

- przestrzenie wektorowe, 

e0



, … , e0

 - baza w 

:

E>



, … , E>

 - baza w 

;

,

  ε0



, …, ε0

 - baza w 

F

 

?: :  ;,   H: ;  F,    H   ? : :  F

 – odwz. liniowe, 



 – rep. odwzorowania 

?

– rep. odwzorowania 

H

 

H   ? I   H? I 

, Niech 

 rep. mac. odwz. 

H   ?

 

 @  A1, … , BC  ?e0



  ∑ 



E>





 

  

   A1, … , C  H E>



  ∑ 



ε0





 

  

H   ? e0



  H J?e0



K  H∑ 



E>





 

   ∑ 



H E>



 



 

∑ 







ε0





 

 



 

  

   

∑  ∑ 









 

ε0





 

 ∑





ε0





 

   



 ∑ 









 

 

       

transpozycj

ę

 iloczynu macierzy 



-macierz 

B L , 

-macierz 

 L M     · 



 



· 



 

Dowód: 

   · ,    



 ∑











 

  



  





 





  ∑











 

 



 ∑









 ∑















 



 

  

wyznacznik iloczynu macierzy 

Niech 

, 

 - macierze 

B L B

det  ·    det    · det  

 

rozwini

ę

cie Laplace’a wyznacznika macierzy 

Niech 



 - macierz 

B L B

det    ∑ 







 

 gdzie 

  1, 2, … , B





  *1



· P



 - dopełnienie algebraiczne 

elementu 





P



 – minor macierzy 



 

macierz nieosobliwa

 

Macierz

ą

 nieosobliw

ą

 nazywamy macierz kwadratow

ą

której wyznacznik jest ró

ż

ny od zera. Aby sprawdzi

ć

 czy 

macierz jest nieosobliwa nale

ż

y policzy

ć

 wyznacznik. 

wzory Cramera

 







ೣ



    M  1, 2, … , B

 , 

B

 - liczba niewiadomych 





 – 

M

-ta niewiadoma , 

Q

 – wyznacznik główny macierzy 



 kwadratowej, nieosobliwej , 

Q

ೖ

 - Wyznacznik 

otrzymany z wyznacznika głównego przez zast

ą

pienie w 

nim 

M

-tej kolumny kolumn

ą

 wolnych wyrazów 

elementy macierzy odwrotnej 

Niech 



 - nieosobliwa macierz 

B L B





 

 







ೕ೔

||

      , @  1, 2, … , B

  gdzie 





 - element macierzy 



 

rz

ę

dem macierzy, zwi

ą

zek z jej wymiarem

 

Rz

ę

dem macierzy 



 nazywamy wymiar najwi

ę

kszej 

nieosobliwej podmacierzy kwadratowej 



. Rz

ą

d to rz

ą

odwzorowania liniowego zwi

ą

zanego z t

ą

 macierz

ą

wyznaczy

ć

 rz

ą

d macierzy 



 - macierz 

 L B

 (niezerowa, je

ś

li zerowa to 

R    0 

). 

Liczymy podwyznaczniki macierzy 



 stopnia 

M

 dla 

M  minA, BC , … , 1

 do momentu otrzymania warto

ś

ci 

niezerowej. Za rz

ą

d przyjmujemy wymiar najwi

ę

kszej mac. 

nieosobliwej b

ę

d

ą

cej podmacierz

ą

 kwadratow

ą

 



twierdzenie Sylvestera 

R  ·   T min AU  , R  C

 

 
 
 
 
 
 
 

Kroneckera – Capelliego. 

V





· 



 W  



· 

 



X





· 



 W  



· 

 



+  I  0

 

Powy

ż

szy układ ma co najmniej jedno rozwi

ą

zanie 

 R    R Y

 

Dowód: 

R    R Y  

 kolumna 

0

 jest lin. zale

ż

na od 

pozostałych 

 Z,



, … , ,

∑ ,



,



 

 



      @  1, … , 

  

∑ ,







 

 



      @  1, …, 

  - układ równa

ń

 

R   [ R Y  

 kolumna 

0

 jest liniowo niezale

ż

na od 

pozostałych 

 0

 nie jest kombinacj

ą

 liniow

ą

 

∑ ,







 









 zadany układ równa

ń

 nie ma rozwi

ą

zania 

układ równa

ń

 algebraicznych liniowych b

ę

dzie miał jedno 

rozwi

ą

zanie dla ka

ż

dej kolumny wyrazów wolnych 

V





· 



 W  



· 

 



X





· 



 W  



· 

 



+  I  0

 

Powy

ż

szy układ posiada rozwi

ą

zania 

0  ;  R    

  

Dowód: 

R      R Y   

 



 - macierz 

 L B, Y

 - macierz 

 L  B  1

 

R   T R Y  T minA, B  1C   T R    R Y   

 

R   \   Z0 

dla którego 

R Y  ] R   

 nie ma rozw. 

zwi

ą

zek mi

ę

dzy wyz. mac. a wyz. mac. odwrotnej 

det   · ^_` 



 1

 

 · 



 Ι

   wobec tego 

det  · 



  det Ι   1

 

Z twierdzenia Cauchy’ego 

det   · det 



 1 

det 







 

 

transpozycj

ę

 macierzy odwrotnej 







  





     

 · 



 Ι

     

 · 





 Ι



 Ι

 

Na transpozycj

ę

 iloczynu:   







· 



 Ι

       







  





 

forma dwuliniowa Co nazywamy jej repr. macierzow

ą

 

:, ;

 - przestrzenie wektorowe nad ciałem 

<

 

: : L ;  <

 nazywamy form

ą

 dwuliniow

ą

 gdy: 

1°  0  ; c  · , 0  c :  <

 jest form

ą

 liniow

ą

 

2°  I  : c  I, ·  c ;  <

 jest form

ą

 liniow

ą

 

Reprezentacja macierzowa: 

 c : L :  <, 

 

e0



, … , e0

 - baza w 

:

,   

 I, 0   ∑ 



e0



 

, ∑ 



e0



 

  ∑ ∑ 







e0



, e0



 

 

 

∑ ∑ 











 

 

  

form

ę

 dwuliniow

ą

 nazywamy symetryczn

ą

 (anty)

 

Form

ę

 dwuliniow

ą

 

: : L :  <

 nazywamy form

ą

 

symetryczn

ą

 je

ś

li 

I, 0  :      I,0    0, I

antysymetryczn

ą

 je

ś

li 

I, 0  :      I, 0   * 0, I

 

twierdzenie o rozkładzie macierzy na cz

ęść

 sym/anty 

  



 



  gdzie 





 - macierz sym., 





 - macierz anty. 

Dowód: 










  



, 








 * 



 

 

 




 













 *








 

 

 

iloczynu skalarnego 

0   0  |0| · d >d · cos 0, 0

 dla 

0, 0 [ 0

 

0   0  







 







 



 

Własno

ś

ci iloczynu skalarnego: 

1°  0, 0, I     0  0   I  0   I  0   I

 

2°  0, 0

 

  ,  9

   

,0    0  ,0   0  0    ,0

 

3°  0, 0        0   0  0   0

 

4°  0            0   0  |0|



e 0

 

5°  0            0   0  0   0  0

 

6°  0, 0        0   0  0  0  0 h 0  0 h 0 i 0

 

iloczynu wektorowego 

Mówimy, 

ż

e iloczyn wektorowy wektorów niezerowych 

0

 i 

0

 jest równy 

I

, je

ż

eli 

1° 

Kierunek wektora 

I

, jest taki, 

ż

I i 0

 i 

I i 0

 

2° |I|  |0| · d >d · sin  0, 0

  

3° 

Zwrot wektora 

I

, jest tak dobrany, by trójka 

0, 0, I

 

tworzył układ o orientacji zgodnej z układem 
współrz

ę

dnych, 

I  0 L 0

 

Je

ż

eli 

0  00 h 0  00

 to 

I  00

 

Własno

ś

ci:  

1°  0, 0, I     0  0 L I  0 L I  0 L I

 

2°  0, 0

 

  ,  9

   

,0  L 0  ,0 L 0  0 L  ,0

 

3°  0, 0        0 L 0  *0 L 0

 

4°  0            0 L 0  00

 

5°                  0 L 0  0   0  0 h 0  0 h 0 j 0

 

iloczynu mieszanego 

0 L 0   I  k































k

 

Własno

ś

ci:  

1° 0 L 0   I  * 0 L I    0   I L 0    0  0 L I   0

 *0 L 0   I  *I L 0   0

 

2° d0 L 0   Id  l

(obj

ę

to

ść

 równoległo

ś

cianu o 

kraw

ę

dziach 

0, 0, I

)

 

odległo

ść

 punktu od płaszczyzny 

^ 

| భభ మమ యయ బ|

| |

   

odległo

ść

 punktu 

m n



, n



, n

 od płaszczyzny 

o

 danej 

równaniem 

B







 B







 B



 B



 0

 

k

ą

t miedzy wektorami 

Niech wektor 

0  



, 

 

, 

!



 oraz 

0  



, 

 

, 

!



 

cos0, 0 

ೣ"ೣ೤"೤೥"೥

#ೣమ೤మ೥మ#"ೣమ"೤మ"೥మ

  

k

ą

t miedzy płaszczyznami  

Niech 

o



c 







 













 p



 0

,  

o



c 







 











 p



 0

 

cos #  









 











q





 









q





 









 

background image

elipsoidy 

మ
మ



 మ
"మ



!మ
$మ

 1

 

hiperboloidy jednopowłokowej 

మ
మ



 మ
"మ

*

!మ
$మ

 1

 

hiperboloidy dwupowłokowej 

మ
మ



 మ
"మ

*

!మ
$మ

 *1

 

paraboloidy eliptycznej 

మ
మ



 మ
"మ

 

 

paraboloidy hiperbolicznej 

మ
మ

*

 మ
"మ

 

 

walca eliptycznego 

మ
మ



 మ
"మ

 1

 

walca hiperbolicznego 

మ
మ

*

 మ
"మ

 1

 

walca parabolicznego 





 2n

 

twierdzenie o rozkładzie na czynniki pierwsze

 

B  r   Z!  n



, … , n



, n



 pierwsze 

Z!  ,



, … , ,



%

&೔'(

 takie, 

ż

e

n



\ n



\ W \ n



 oraz 

B  n



&భ

, … , n



&ೝ

 

Liczb

ę

 

B

 nazywamy pierwsz

ą

 je

ż

eli ma tylko dwa dzielniki  

relacji podzielno

ś

ci 

1° |     t   |

 

2° |  |  |

 

3° |  |  |  u 

 

4° |  |        ,   t



 

twierdzenie o algorytmie Euklidesa 

Algorytm Euklidesa zawsze daje w wyniku 

vQp , 

 

twierdzenie o przedstawieniu 

vQp , 

  

Niech 

,   r     ZY, w  t  vQp ,    Y  w

  

funkcj

ą

 Eulera, Ile dla liczby pierwszej 

Funkcja Eulera 

#: r  r

 dla dowolnej liczby 

B  r

 jest 

okre

ś

lona wzorem: 

# B   A  A0, … , B * 1C c vQp , B   1C

 

Dla liczby pierwszej 

n c  # n   n * 1, # n

&

  n

&

J1 *




K

  

własno

ś

ci relacji kongruencji.  

1°  ,           x  mod

 

2°  , ,       x  mod    x  mod

 

3°  , , ,   x  mod ,  x  mod    x  mod 

  

 

 x  mod

 i 

 x ^ mod     u  x  u ^ mod

 

 Je

ż

eli 

 x  mod

 i 

^|   x  mod^

  

pełnym zbiorem reszt modulo m 

Zbiór zawieraj

ą

cy 



 klas reszt nazywamy pełnym zbiorem 

reszt modulo 



 i oznaczamy jako 

yz  A  t c  x  mod C

 

 

t

/

 Ayz,  tC

 

Pełny zbiór reszt modulo 4: (co wy

ż

ej, podstawi

ć

 4 za m) 

element odwrotny do elementu ciała sko

ń

czonego 

Liczb

ę

 

  t

 nazywamy odwrotn

ą

 do 

  t

 modulo 



 i 

piszemy 

  



mod

 . Je

ż

eli 

 ·  x 1 mod

. Je

ż

eli 

vQp ,    1

, to istnieje 





mod 

 

Małe Twierdzenie Fermata? 

Niech 

n

 - liczba pierwsza 

1°    t   



x  modn

 

2°    t c n {     



x 1 modn

 

twierdzenie o równo

ś

ci pot

ę



x 



modn

 

Je

ż

eli 

– liczba pierwsza, 

n { 

 oraz 

B x  mod n * 1

 

to 



x 



modn

 

własno

ś

ci funkcji Eulera?  

1° 

Je

ż

eli 

n

 jest liczb

ą

 pierwsz

ą

, to 

# n   n * 1

 

 dla 

, ] 1  # n

&

  n

&

J1 *




K

 

3° 

Je

ż

eli 

vQp , B   1

 to 

# B   #   · # B

 

chi

ń

skie twierdzenie o resztach. 

Dany jest układ kongruencji: 

|

 x 



mod



X

 x 



mod





+

 

Je

ż

eli liczby całkowite dodatnie 





, … , 



 s

ą

 parami 

wzgl

ę

dnie pierwsze, a liczby

 



, … , 



 s

ą

 dowolnymi 

liczbami całkowitymi to istniej

ą

 rozwi

ą

zania 





, 



, 



, 



, 



, …

 tego układu kongruencji przy czym 





 



  · P

, gdzie 

P  



· … · 



 

Czemu jest równe 



 

modB

 

Je

ż

eli 

vQp , B   1

 to 



 

x 1 modB