8) Czynność bioelektryczna mózgu: rodzaje fal mózgowych, obraz EEG w czasie snu i 
czuwania.

Wykonywanie podstawowych czynności w życiu człowieka jest ściśle związane z korą 
mózgu. Aby wykonywane przez nas zadania były ściśle powiązane i zsynchronizowane musi 
dojść do odpowiedniego wzbudzenia kory mózgu, za co odpowiada układ siatkowaty mózgu. 
Czynność mózgu w trakcie snu i czuwania jest rejestrowana za pomocą fal EEG. 
Wywoływane potencjału zapisywane są na przesuwającym się papierze i dają nam informacje 
o aktywności mózgu w danym momencie. Wyróżniamy następujące fale EEG

PODZIAŁ OGÓLNY:

1)

Fale szybkie

, – jeżeli neurony mózgu wytwarzają potencjały w sposób nieskoordynowany 

powstają fale EEG o dużej częstotliwości oraz małej amplitudzie. Są to tak zwane fale 
szybkie a czynność mózgu w trakcie ich powstawania nazywamy zdesychronizowaną. 

2)

Fale wolne

, - jeżeli neurony mózgu wytwarzają potencjały w sposób skoordynowany i 

rytmiczny powstają fale EEG o małej częstotliwości a dużej amplitudzie. Nazywamy je 
falami wolnymi, natomiast czynność mózgu w trakcie działania takich fal określa się 
mianem czynności zsynchronizowanej. 

SZCZEGÓŁOWE FALE EEG WYSTĘPUJĄCE U CZŁOWIEKA 

1) FALE ALFA

- specyficzne tylko dla człowieka i tylko w trakcie czuwania w 

momencie odprężenia psychicznego, kiedy mamy zamknięte oczy. Charakteryzują się 
tym, że mają małą częstotliwość i dużą (zmienną)amplitudę, więc są falami wolnymi. 
Do desynchronizacji tych fal dochodzi w trakcie otworzenia oczu. Występują w 
okolicy potylicznej i ciemieniowej.

2) FALE BETA- 

są to fale o małej amplitudzie i częstotliwości, powyżej 15Hz. 

Występują w trakcie zdesynchronizowanej aktywności mózgu. Towarzyszą one 
czuwaniu, więc występują w momencie mobilizacji organizmu do pracy. 
Rejestrowane w okolicy czołowej.

3) FALE DELTA

- charakterystyczne dla snu wolnofalowego. Mają częstotliwość od 

0.5 Do 4 Hz oraz wysoką amplitudę. Należą, więc do fal wolnych w trakcie snu. 

ZAPIS EEG W TRAKCIE CZUWANIA 

1)

W trakcie czuwania w momencie relaksu

, odpoczynku psychicznego przy 

zamkniętych oczach rejestrowana jest zsynchronizowana praca mózgu. Oznacza to, że 
fale są falami alfa o dużej amplitudzie małej częstotliwości. Są ona charakterystyczne 
dla człowieka i rejestrowane są w korze płata ciemieniowego i potylicznego. Do 
przerwania tego stanu wystarczy otworzyć oczy i skupić się na danej rzeczy.

2)

W momencie zadziałania jakiegoś bodźca

 np. dźwięku lub bodźca bólowego 

następuje zdesynchronizowanie czynności mózgu i mobilizacja do działania. W 
okolicy czołowej pojawiają się w miejsce fal alfa fale beta.

ZAPIS EEG W TRAKCIE SNU

- wyróżniamy dwie fazy snu NREM i REM. 

W fazie NREM wyróżniamy 4 etapy:

1) W pierwszej fazie, 

która jest fazą przejściową miedzy czuwania a dokładnie 

wypoczywania przy zamkniętych oczach zanikają fale alfa, a na ich miejsce pojawiają się 
fale beta o bardzo małej amplitudzie. Jest to wtedy sen płytki, w, którym badany budzi się 
na swoje imię.

2) W drugiej fazie NREM 

występują nieliczne wyładowania w postaci wrzecion i 

niekiedy tzw. zespoły K – pojedyncze wyładowania o dużej amplitudzie, po którym 
występuje fala wolna. Sen pogłębia się a śpiący poprawia pozycję ciała.

3) Sen głęboki 

– pojawiają się fale wrzecionowe przerywane przez nieliczne fale delta o 

dużej amplitudzie. Śpiący obudzony przez telefon nie pamięta tego.

 

4) W czwartej fazie NREM 

występują nieprzerwane fale delta- sen delta. Bardzo głęboki 

sen z realistycznymi marzeniami sennymi. 

NREM- mobilizacja układu przywspółczulnego. 

Obniżenie pobieranego powietrza oraz 

zmniejszony przepływ krwi a także spadek napięcia mięśni i temperatury ciała.

W FAZIE REM – zapis EEG wygląda jak w 1 etapie fazy NREM, – więc zanikają fale 
delta i na ich miejsce pojawiają się szybkie fale beta. Mobilizacja układu współczulnego. 
Przyśpieszenie akcji serca i oddychania, raptowne szybkie ruchy gałek ocznych.