Prawo rodzinne i spadkowe

Kodeks rodzinny i opiekuńczy zawiera regulacje dotyczące:

- małżeństwa,

- pochodzenia dziecka z małżeństwa,

- przysposobienia – adopcji,

- obowiązek alimentacyjny,

- stosunki między rodzicami i dziećmi,

- opieka i kuratela,

Prawo rodzinne nie definiuje pojęcia rodziny – pozostawia to doktrynie,

- doktryna przyjmuje szerokie rozumienie rodziny:

- różne węzły wynikające z więzów krwi jak i z małżeństwa,

- KRO przyjmuje węższe rozumienie pojęcia rodziny:

- osoby w najbliższych więzach krwi – rodzice, dzieci i dalsi 

krewni,

- osoby, które są powiązane więzami krwi, wywodzą się od 

jednego przodka i mogą wywieść to swoje pochodzenie,

- w szeroki zakres rodziny wchodzą także małżonkowie – w tym 

znaczeniu rodziną będzie także konkubinat,

- osoby, które nie są powiązane węzłem małżeńskim, ale np. z tego 

związku zrodziły się dzieci,

- prawo rodzinne jako kodeks rodzinny chroni takich nieformalnych

związków,

Kodeks rodzinny i opiekuńczy w art. 1 określa przesłanki zawarcia 

małżeństwa – moment, w którym małżeństwo zostaje zawarte:

- odmienność płci,

- KRO wyraźnie mówi mężczyzna i kobieta; ta odmienność wynika 

z aktu urodzenia,

- równoczesna obecność nupturientów,

1

Prawo rodzinne i spadkowe

- jest pewne odstępstwo, ponieważ można zawrzeć małżeństwo 

przez pełnomocnika; chodzi o to, że w miejsce jednego z małżonków stawia się 

pełnomocnik – czyli i tak muszą być dwie osoby,

- na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika musi wyrazić zgodę 

sąd opiekuńczy o ile występują ważne powody – sąd sam je określa,

- to pełnomocnictwo musi wskazywać osobę, z którą małżeństwo 

ma być zawarte; pisemne a podpis musi być urzędowo poświadczony,

- zgodne oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeńskie,

- mówi się o oświadczeniu a nie o oświadczeniu woli; w literaturze 

i orzecznictwie podnosi się w większości, że jest to inne oświadczenie z zakresu 

prawa rodzinnego, wywołujące skutki prawne i w związku z tym nie stosuje się 

przepisów o wadach oświadczenia woli,

- obecność osoby, przed którą można złożyć takie oświadczenie,

- osobą uprawnioną do przyjęcia oświadczenia jest kierownik 

Urzędu Stanu Cywilnego – pełni funkcję na mocy uchwały Rady Gminy; osoba 

ta ma pełnomocnictwo na mocy uchwały,

- od 1998 taką osobą jest także osoba duchowna – potocznie mówi 

się o związku zawartym tylko przed osobą duchowną jako o małżeństwie 

konkordatowym;

- jest to niewłaściwe, ponieważ rzeczywiście źródłem zmian 

w KRO był konkordat, ale jest on umową międzynarodową między Państwem 

polskim a Państwem Watykańskim, na mocy, którego, dwie umawiające się 

strony, przyjęły zaistnienie takiego sposobu zawierania małżeństw – musiała 

nastąpić zmiana KRO,

- konkordat dotyczy tylko kościoła rzymskokatolickiego, 

natomiast małżeństwo wyznaniowe można zawrzeć także w innych kościołach –

dlatego prawidłowe byłoby używanie terminu małżeństwo przed osobą 

duchowną,

2

Prawo rodzinne i spadkowe

- powstaje pytanie, przed jaką osobą duchowną można zawrzeć 

związek małżeński:

- chodzi o takie kościoły i związki wyznaniowe, które mają 

uregulowany status między państwem polskim a danym kościołem; czyli takie, 

co do których istnieje regulacja ustawowa o wzajemnej regulacji stosunków 

między państwem a kościołem; zalicza się do nich:

- kościół rzymskokatolicki, polsko-katolicki, dwa 

kościoły protestanckie, trzy kościoły prawosławne, kościół 

augsburkoewangelicki, kościół reformowany, zielonoświątkowy, adwentystów 

dnia siódmego, związek mojżeszowy,

- powstaje problem ze związkiem wyznaniowym, który ma nawet 

uregulowany status, ale w zakresie zawierania związków małżeńskich 

przewiduje wielożeństwo – związki islamskie,

- katalog związków wyznaniowych czy kościołów nie jest 

zamknięty, gdyż zawsze nowe wyznanie może uzyskać status kościoła, które 

będzie mieściło się w ramach tej normy prawnej,

- składając oświadczenie przed osobą duchowną muszą być 

spełnione jeszcze dwie przesłanki:

- małżonkowie muszą złożyć oświadczenia, że chcą 

wywołania skutków w sferze prawa cywilnego,

- musi być sporządzony akt małżeństwa,

- akt małżeństwa sporządza kierownik USC – wg KRO

osoba duchowna ma obowiązek w ciągu 5 dni od osobiście lub listem 

poleconym przekazać dokumenty do USC właściwego wg miejsca zawarcia 

związku małżeńskiego,

- termin 5 dni jest terminem zawitym i 

niezachowanie tego terminu powoduje, że kierownik USC odmawia 

sporządzenia aktu małżeństwa,

3

http://notatek.pl/prawo-rodzinne-i-spadkowe-wyklady?notatka