Instytut Metrologii i Inżynierii Biomedycznej 

Wydział Mechatroniki 

Część I 

1. Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

2.Główne zespoły maszyn i robotów pomiarowych  

3. Rodzaje konstrukcji maszyn pomiarowych,  
    

przykłady maszyn i ich parametry

  

Część I 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

Co się mierzy ? 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

Czym się mierzy ? 

Czym się mierzy ? 

Współrzędnościowa maszyna 
pomiarowa i mierzony przedmiot 
 
Współrzędne: 

         maszyny Xm, Ym, Zm 
         przedmiotu Xp. Yp, Zp 

 

Element 

Matematyczna min. 

liczba punktów 

Pomiarowa min. 

liczba punktów 

Punkt 

1 

1 

Prosta 

2 

3 

Płaszczyzna 

3 

4 

okrąg 

3 

4 

kula 

4 

6 

elipsa 

5 

6 

walec 

5 

8 

stożek 

6 

12 

Geometryczne elementy bazowe 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

 
1. 

Pomiar podstawowych elementów i figur geometrycznych 

    a) dobór głowicy i zestawu trzpieni pomiarowych, 
    b) kalibracji na kuli wzorcowej 

 
 
 
 
 
 
 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  
Czynności przygotowawcze i pomiarowe 

y 

z=0 

x 

Cel kalibracji głowicy pomiarowej ? 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

Wyznaczenie układu współrzędnych przedmiotu 

x 

z 

y 

Znalezienie relacji między współrzędnymi 

przedmiotu i maszyny 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

Pomiary poszczególnych elementów geometrycznych, 
na przykład pomiar walca 

x 

z 

y 

Walec 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  

x 

z 

y 

Pomiar 1-szy 

Wykonanie 12 pomiarów 

Wynik 
średnica d=23,987mm 

E. Ratajczyk 

Współrzędnościowa 

technika pomiarowa 



 Odległość między punktami w 

jednej z płaszczyzn układu (np. 

między środkami okręgów) 

Relacje między elementami – procedury obliczeniowe 

1.Istota  pomiarów przestrzennych (współrzędnościowych)  



Kąt między płaszczyznami 

1– zespół nośny – 

mechanika, łożysk. 

aerostatyczne, 

2 – układy 

pomiarowe, 

3 – komputer z 

      osprzętem,  
4 – układ napędowo- 

      sterujący, 
5 – głowica (sonda)   

pomiarowa 

2.Główne zespoły maszyn i robotów pomiarowych 

Rodzaj konstrukcji 

maszyny 

Orientacyjny zakres pomiarowy 

(mm) 

portalowa 

700÷4500 

mostowa 

1200÷3000 (16000) 

wspornikowa 

300÷700 

w

ysięgnikowa 

(d.kolumnowa) 

800÷5000 

hybrydowa 

100÷850 

3. Rodzaje konstrukcji maszyn pomiarowych,  
    

przykłady maszyn i ich parametry

  

3. Rodzaje konstrukcji maszyn pomiarowych,  
    

przykłady maszyn i ich parametry

  

Główne parametry maszyn pomiarowych 

-Zakresy pomiarowe w osi X, w osi Y, w osi Z, 
-

Błąd wskazania podczas pomiaru wymiaru E , 

-

Błąd graniczny dopuszczalny podczas pomiaru wymiaru MPE

E 

, 

 

Parametry dotyczące głowicy pomiarowej  
-

Błąd głowicy pomiarowej w trybie pomiarów punktowych P, 

-

Błąd graniczny dopuszczalny głowicy pomiarowej MPE

P

, 

-

Błąd głowicy pomiarowej w trybie pomiarów skaningowych Tij,  

-

Błąd graniczny dopuszczalny głowicy w trybie pomiarów skaningowych MPE

Tij

, 

-Czas trwania skaningu 



ij lub 



, 

-Maksymalny dopuszczalny czas trwania testu skanowania MPT



ij.  

Schemat kinematyczny maszyny o  konstr. portalowej 

3. Rodzaje konstrukcji maszyn pomiarowych,  
    

przykłady maszyn i ich parametry  

Maszyna PRISMO Vario 

prod. firmy C.Zeiss 

Zakresy pomiarowe  PRISMO Vario: 

oś X: 700-1600 mm 

oś Y: 900-3000 mm 

oś Z: 500-1000 mm 

Błąd graniczny dopuszczalny  

(L–długość w mm): 

Standard (maszyny 5+7) 

MPE

E

 = (1,7 + L/300) μm 

max. masa mierzonego elementu:  

1200÷3500 kg 

głowica: DT,   VAST

XT

,  

RDS+RST-P lub TP6,TP20;  ViScan  

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

PRISMO Vario,

  

prod. firmy C.Zeiss 

System głowic pomiarowych 
 DT, VAST

XT

 – 

skaningowe, 

 RDS +RST-P, TP6, TP20 –        

 

stykowe, 

 VIScan, DTS – 

optyczne

, 

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna  

PRISMO navigator, 

prod. C.Zeiss 

PRISMO 5+7, PRISMO 10, 

PRISMO 14 
Graniczny błąd dopuszczalny 
dla PRISMO 5+7 w wykonaniu 

HTG z głowicą VAST Gold  

   

MPE

E

=1,4+L/333 (µm) 

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

 

 

Głowice pomiarowe maszyny

 

PRISMO navigator 

Graniczny błąd 

dopuszczalny głowicy 

pomiarowej dla pomiarów 

punktowych 

MPE

P

=1,4 µm 

Graniczny błąd dopuszczalny 

głowicy pomiarowej dla 

pomiarów skaningowych 

MPE

Tij

=4,4 µm,  

29s (

program CALYPSO) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy pomiarowe: 

oś X: 700, 1000 mm 

oś Y: 700, 1000, 1600 mm 

oś Z: 580, 600 mm 

Graniczny bład dopuszczalny 
 (L – dł. w mm): 
dla maszyny ECLIPSE 700 

MPE

E

=2,5+L/250 (µm) 

 

dla maszyny ECLIPSE 1000  

MPE

E

=4,2+L/200 (µm) 

max. masa mierzonego elementu: 

560, 730, 925, 1600 kg 

Maszyna 

ECLIPSE

 

 firmy C.Zeiss 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Zakresy pomiarowe 

SPECTRUM 700:  

          700x700x600;     

 

700x1000x600mm 

SPECTRUM 1000: 

          1000x1000,600; 

 

1000x1600(2000)x600mm 

  

Graniczny błąd dopuszczalny 

 (L – dł. w mm): 
 maszyny SPECTRUM 700 

MPE

E

=2,2+L/300 (µm) 

 maszyny SPECTRUM 1000  

MPE

E

=2,8+L/300 (µm) 

Maszyna pomiarowa

 

SPECTRUM

 

firmy C.Zeiss

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

 

 

 

 

 

 

                   Stykowe                     optyczne             skaning 
                                                                                 pasywny 
 
     RST-P     TP6/2      TP20     ViScan    DTS          SP600 
 

ST3             PH10 
 
 

TP2/20/200 

Głowice pomiarowe maszyny

 

ECLIPSE i SPECTRUM 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy pomiarowej ST3 

MPE

P

=3,3; 4,9 (µm) maszyn ECLIPSE 

MPE

P

=2,0; 2,6(µm) maszyn SPECTRUM 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Zakres Pomiarowy X,Y,Z (mm) 

700 x 700 (1000) x 600 
1000 x 1200 

– 2100 x 600 

1000 x 1200 

– 2100 x 600  

Graniczny błąd  dopuszczalny wskazania 

(L – dł.w mm): 

MPE

E

 = (2.7 + L/300) µm 

Maszyna 

CONTURA G2

 

firmy C.Zeiss 

Głowice pomiarowe: 
VAST

XXT 

, ViSCAN, DTS, DT Dyna Touch, VAST

XT, 

RDS  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

ACCURA 

prod. C.Zeiss

 

 

ACCURA 5+7, ACCURA 10x=1200, 

ACCURA 10x=1600 i ACCURA 1400 

Graniczny błąd dopuszczalny 

 wskazania 

dla maszyny ACURA 5+7 

MPE

E

=1,7+L/333 (µm) 

dla temperatury 18-22

o

C 

 

MPE

E

=2,1+L/300 (µm) 

Dla temperatury 18-24

o

C 

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Głowice pomiarowe maszyny

 

ACCURA 

Graniczny błąd 

dopuszczalny głowicy 

pomiarowej dla pomiarów 

punktowych 
MPE

P

=1,7 µm 

Graniczny błąd dopuszczalny 

głowicy pomiarowej dla 

pomiarów skaningowych 
MPE

Tij

=2,9 µm, 50s 

Dla maszyny 

ACCURA 5+7 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

ACCURA II 

prod. C.Zeiss

 

 

ACCURA II

  9/14/8, 9/18/8 

Zakresy pomiarowe: 
 900x(1400,1800), 800mm 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
MPE

E

=1,6+L/333 (µm) 

dla temperatury 20

÷26

o

C 

ACCURA II

 12/18/10, 12/24/10 

Zakresy pomiarowe: 
 1200x(1800,2400), 1000mm 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
MPE

E

=2,2+L/300 (µm) 

dla temperatury 20

÷26

o

C 

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

ACCURA II 

prod. C.Zeiss

 

 

ACCURA II

 

9/14/8, 9/18/8

 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
pomiarowej dla pomiarów punktowych 
MPE

P

=1,7 µm 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
pomiarowej dla pomiarów skaningowych 
MPE

Tij

=2,5 µm, 50s 

Rodzaje stosowanych  
głowic pomiarowych 

zakresy pomiarowe: 

oś X: 850mm 

oś Y: 1150mm 

oś Z: 600mm 

Graniczny błąd 

dopuszczalny wskazania 

MPE

E

=0,7+L/600 (µm) 

CARAT – 

Coating Aging Resistant Aluminium Technology 

Głowica mierząca 

 VAST – skaning, 

rozdz. 0,1 µm, zakres ±0,2 µm 

MPE

Tij 

= 1,8µm,  88s

 

Maszyna 

UPMC 850

 firmy C.Zeiss 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna pomiarowa

 

UPMC ultra

 firmy C.Zeiss 

Zakresy pomiarowe: 

   

oś X: 850mm 

  

oś Y: 1150mm 

  

oś Z: 600mm  

 
Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
MPE

E

=0,4+L/1000 (µm)) 

 
Graniczny błąd dopuszczalny głowicy  
pomiarowej dla pomiarów punktowych 
MPE

P  

=0,5

µm 

Dla pomiarów skaningowych 
MPE

Tij

 = 

1,4µm,  88s 

 

Technologia CARAT 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy pomiarowe: 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
MPE

E

=(0,6 + L/600) 

µm 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy  
pomiarowej dla pomiarów punktowych 
MPE

P

=0,6 µm 

Dla pomiarów skaningowych 
MPE

Tij

 = 

1,5µm,  45s 

Temperatura 19-21

o

C 

oś X: 1200 mm 

oś Y: 1000 mm 

oś Z:   600 mm 

max. masa mierzonego elementu: 

1400 kg 

Maszyna 

PMM 12.10.6

 

produkcji 

firmy Leitz Messtechnik 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

PMM-C Infinity

 firmy Leitz Messtechnik (Hexagon Metrology) 

Zakresy pomiarowe: 
1200mmx1000mmx700mm 
Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
MPE

E

=(0,3 + L/1000) 

µm 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy  
pomiarowej dla pomiarów punktowych 
MPE

P

=0,4 µm 

dla pomiarów skaningowych 
MPE

Tij

=1,2 µm, 59s 

Zakres temperatury 19-21

o

C 

V

max

=300mm/s, a

max

=1500mm/s

2 

Rozdzielczość układów pomiarowych 
0,004 

µm

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

PMM-C1000, 

produkcji firmy Leitz Messtechnik  

i Brown&Sharpe (Hexagon Metrology) 

zakresy pomiarowe: 

 oś X:   1600 mm 

 oś Y:   1200 mm 
 oś Z:   1000 mm 

 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 

MPE

E

=1,3+L/500 (µm

) 

 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 

pomiarowej dla pomiarów punktowych 

MPE

P

=1,0 (µm)  

dla pomiarów skaningowych 

MPE

Tij

=1,8µm, 72s  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

PMM-C1000, 

produkcji firmy Leitz Messtechnik 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy pomiarowe 

oś X od  700 do 2000mm 

oś Y od  500 do 4000mm 

oś Z od  500 do 1500mm 

 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania 
od MPE

E

=1,5+L/333 do 4,5+L/200 (µm) 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
 dla pomiarów punktowych  
           MPE

P

=1,9µm 

 dla pomiarów skaningowych 
      MPE

Tij 

=3,4µm, 120s 

głowice: TP2, TP20, PH10M  (Renishaw) 

Maszyna 

GLOBAL Image

 

firmy włoskiej DEA (grupa Hexagon Metrology) 

Obecnie wytwarzane są 

GLOBAL

 Classic, Performance, eXtra, Advantage 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy pomiarowe: 

X: 400 mm, Y: 500 mm, Z: 350 mm 

Graniczny dopuszczalny błąd wskazania 

 (L – dł. w mm):  

 

tryb CNC 

          

MPE

E

=(2,4+L/300) µm 

 tryb ręczny 

        MPE

E

=2,9+L/250 

µm 

głowice:TP2 (Renishaw) i jako opcja; 

TP6, TP20 lub TP200 

max. masa mierzonego elementu: 280 kg 

 

Maszyna VISTA firmy C.Zeiss 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Przykłady maszyn pomiarowych 

 
 
 
 
 

Maszyna 

Micro-Hite 3D

 serii RC szwajcarskiej firmy TESA 

 
 
 
 
 
 

Zakresy pomiarowe: 
460x500xx420mm 
Graniczny błąd dopuszczalny: 

MPE

E 

= (3 + 4L/1000) 

µm 

dla temperatury 20

o

 

±1

o

C 

Głowica pomiarowa  
TESASTAR 
 Nacisk pomiarowy 0,1

÷0,3N 

Powtarzalność 
-pozycjonowania 1,5

µm 

-jednokierunkowa 

⋜ 0,35µm 

Maszyna LH 108, produkcji 

firmy niemieckiej WENZEL 

zakresy pomiarowe: 

1000x1200x800 mm 

Graniczny błąd dopuszczalny

  

(L – dł. w mm): 

MPE

E

 = (2.4 + L/300) µm 

MPE

P

 = 2,4 µm 

dla temperatury 18

o

 -22

o

C 

Gradient 1K/h, 2K/d, 1k/m 

max. masa mierzonego elementu: 

2000÷2750 kg 

głowica: TP2-5W, PH9/PH10 

             (Renishaw) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Nowa seria maszyn

 

LINEA

 

produkcji IOS 

zakresy pomiarowe: 

oś X od  700 do 1600 mm 

oś Y 700 mm 

oś Z 500 mm 
 

Graniczny błąd dopuszczalny 
wskazania 
 MPE

E

=(3,5

÷4)+L/200

  

µm 

max. masa mierzonego 

 elementu: od 500 do 1250kg 

 

Głowica: TP20, TP200 + PH9 

lub PH10 Renishaw 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

AXION too 600

 angielskiej firmy Aberlink 

Zakresy pomiarowe: 
640x600x500mm 
Graniczny błąd dopuszczalny 
MPE

E 

= 

(3,5 + L/2500) µm 

Rozdzielczość układów pomiarowych 0,5 µm 
Głowice pomiarowe  firmy Renishaw 

Opcja CNC lub manual 

Maszyna pomiarowa

 

CRYSTA APEX C

 

produkcji firmy  Mitutoyo 

Zakresy pomiarowe: 

X  505, 705mm, 

Y  405, 705, 1005,  

Z  405, 800mm 

Graniczny błąd dopuszczalny wskazania: 
MPE

E

 od 1,7+0,3L/100 

    do 1,9+0,4L/100 (µm) 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
pomiarowej

  

 

dla pomiarów punktowych  

         MPE

P

=1,9µm (głowica TP200 Renishaw) 

 

dla pomiarów skaningowych 

     MPE

Tij

=

2,3µm, 110s  (głowica SP25M) 

Rozdzielczość układów pomiarowych 0,1 µm 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna  pomiarowa

 

LEGEX 322

 

produkcji firmy Mitutoyo 

Zakresy pomiarowe: 

300x200x200 

Błąd graniczny wskazania: 
 MPE

E

=0,48+L/1000 (µm) 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
pomiarowej  
 

dla pomiarów punktowych  

     MPE

P

=1,0µm (głowica   TP7MEP, 

 

SP25M) 

 

dla pomiarów skaningowych 

     MPE

Tij

=

1,6µm, 140s  (głowica  

 

SP25M) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna  pomiarowa

 

LEGEX 9106

 

produkcji firmy Mitutoyo 

Zakresy pomiarowe: 
910x1110x605 mm 

Błąd graniczny wskazania: 
 MPE

E

=0,35+0,1L/100 (µm) 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy pomiarowej  
 

dla pomiarów punktowych  

     MPE

P

=0,45µm (głowica   SP80),  

 

 

dla pomiarów skaningowych 

     MPE

Tij

=

1,4µm, 150s  (głowica SP80, SP25M) 

Rozdzielczość układów pomiarowych 0,01 µm 

Gradienty temperatury 
0,5K/h, 1K/24h, 1K/m 
 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Schemat kinematyczny maszyny o konstr.

  

mostowej (gantry-suwnicowa) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy 

pomiarowe: 

oś x: 4070 mm 

        6350 mm 

oś y: 2540 mm 

oś z: 2540 mm 

Niedokładność pomiarowa  

(L – dł. w mm): 

U

3

 = (12 + 14L/1000) µm

 

Maszyna mostowa 

DELTA 

firmy DEA 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

LAMBDA

, produkcji firmy DEA 

zakresy pomiarowe: 

oś x:  3250 mm 

        16000 mm 

oś y:  3250 mm 

         6350 mm 

oś z:  2540 mm 

         4070 mm 

Niedokładność pomiarowa 

 (L – dł. w mm): 

U

1

 = (10 + 14L/1000) µm 

U

3

 = (16 + 25L/1000) µm 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna ALPHA Image produkcji 

włoskiej firmy DEA 

(Hexagon Metrology) 

Zakresy pomiarowe: 

 X od 2 do 2,5m 

 Y od 3,3 do 5m 

 Z od 1 do 1,8m 

 

Graniczny błąd dopuszczalny: 

MPE

E

 od 4+4L/1000  

        do 8+8L/1000 (µm) 

W temperaturze od 18 do 22

o

C 

 

Głowice pomiarowe: 

TP2 lub TP20 + PH10M 

 firmy Renishaw 

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna LAMBDA SP produkcji włoskiej firmy DEA 

Zakresy pomiarowe: 

 

X od 3 do 4m 

 Y od 5,1 do 10m 

 Z od 2,5 do 3m 

 

Graniczny błąd dopuszczalny: 

MPE

E

 od 7+7L/1000  

        do 13+9L/1000 (µm) 

W temperaturze od 18 do 22

o

C 

 

Głowice pomiarowe: 

TP2 lub TP20 + PH10M 

 firmy Renishaw 

Maszyna o Y=36 576mm zainstalowana w firmie LOKHEED (USA) 

a o Y =16m zainstalowana w firmie ATOMMASH (Rosja)  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna ATHENA produkcji firmy C.Zeiss w kooperacji  

z włoską firmą COORD3 

Zakresy pomiarowe: 

 X od 2 do 2,5m 

 Y od 3 do 5m 

 Z od 1 do 2,5m 

 

Graniczny błąd 

dopuszczalny: 

MPE

E

 od 6+L/167  

        do 10+L/100 (µm) 

W temperaturze od 18 do 22

o

C 

 

Głowice pomiarowe: 

TP6, TP20, TP200 Renishaw 

+ RDS 

 firmy Renishaw 

E. Ratajczyk 

Współrzędnościowa 

technika pomiarowa 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Głowice pomiarowe 

VAST Gold,  
RDS,  
RST-P, 
VAST XXT 

Maszyna mostowa 

MMZ B 2000

 

firmy C.Zeiss 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Zakresy pomiarowe: 
2000x3000(5000)x1500mm  

Maszyna PMM-G firmy Leitz Messtechnik (

Hexagon Metrology) 

Zakresy pomiarowe: 

X od 3 do 7m 

Y od 2, do 4m 

Z od 2 do 3m 
Graniczny błąd dopuszczalny: 
MPE

E

 od 3,2+L/400  

        

do 4,5+L/350 (µm) 

W temperaturze od 18 do 22

o

C 

Graniczny błąd dopuszczalny głowicy 
pomiarowej  
 

dla pomiarów punktowych  

     MPE

P

=2,6 

– 3,6 µm  

 

 

dla pomiarów skaningowych 

     MPE

Tij

= 5 

– 6,5µm, 58s

 

Głowica 3D firmy Leitz o długości 

trzpienia pomiarowego do 1000mm 

Podwójne układy pomiarowe na osi X  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Schemat kinematyczny maszyny o konstrukcji 

                      wspornikowej 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna DuraMax firmy c.Zeiss 

Zakresy pomiarowe: 
500x500x500 mm 
Graniczny błąd dopuszczalny: 
MPE

E

 = 2,4+L/300 

µm 

przy temp. 18-22

o

C 

MPE

E

 = 2,9+L/200 

µm 

przy temp. 18-30

o

C 

Głowica skanująca VAST XXT 
Gran.błąd głowicy dla pomiarów 
 punktowych MPE

P

=2,4

µm 

dla pomiarów skaningowych 
 MPE

THP 

=3,8 

µm, 68s 

Max masa mierzonych 
części 100kg 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna QM-Measure 

produkcji japońskiej firmy Mitutoyo 

Zakresy pomiarowe: 
Modelu 333  300x300x300mm 
Modelu 353  300x500x300mm 
Graniczny błąd dopuszczalny: 
MPE

E 

= (3,0+0.4L/100) 

µm 

 przy temp. 20

±1

o

C 

Gran.błąd głowicy dla pomiarów 
 punktowych MPE

P

=4

µm 

Max masa mierzonych elementów 
Modelu 333  130kg 
Modelu 353  170kg 
  

Rozdzielczość układów pomiarowych 0,5µm 

Gradienty temperatury 2K/h, 5K/24h, 1K/m 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

SMART CMM

 

produkcji niemieckiej firmy Wenzel 

Zakresy pomiarowe

: 

  

500x450x400mm 

 
Graniczny błąd wskazania: 

 przy temperaturze 16-28

o

C 

  MPE

E 

= 4,5+L/250 (µm) 

 

Przy temperaturze 18-22

o

C 

  MPE

E

 = 3,5+L/300 

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Schemat kinematyczny maszyny o konstrukcji

 

wysięgnikowej (d.kolumnowe) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

SMC

, produkcji firmy C.Zeiss

  

zakresy pomiarowe: 

oś X: 2,4;  3;  4,2 m 

oś Y: 1,35 m 

oś Z: 1,5;2; 2,4 m         

Niedokładność pomiarowa  

(L – dł. w mm): 
U

1

=(35 + L/50) 



 75 µm 

U

3

=(50 + L/40) 



 100 µm 

 

głowice: 
RST + DSE 
Opcje: LTP60/LTP60E,  
OTE

(opcja) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

PRO

, produkcji firmy C.Zeiss 

PRO Select 

Rodzaje: Compact, Select, Premium 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

PRO Select 

Zakresy pomiarowe: 

w osi X 5,6, 7 lub 10m 
w osi Y 1,6m,  
W osi Z 2,1, 2,5 lub 3m 

Gran.błąd dopuszczalny wskazania: 

maszyny jednokolumnowej 

MPE

E

 od 18+L/125



50 do 30+L/70



 80 (



m) 

maszyny dwukolumnowej 

MPE

E

 od 30+L/125



75 do 40+L/50



 100 (



m) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Rodzaje zastosowanych głowic  w maszynie

 

PRO Premium 

+ DSE  

Krok wychylenia kątowego 0,5” 

              Powtarzalność pozycjonowania ±3” 

RST-P 

Nacisk pomiarowy <0,01N 

EagleEye z DSE 

Laser liniowy, sensor w układzie triangulacyjnym 
Zakres pomiarowy 104m 
Rozdzielczość <20µm 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Rodzaje zastosowanych głowic  w maszynie 

PRO Compact i Select 

RDS - CAA 

kąt wychylenia ±180 w dwóch płaszczyznach 

Krok wychylenia 2,5

o

,

 

powtarzalność pozycjonowania

 

±1” 

TP6, 

TP20 

RST-P 

PH10M 

kąt wychylenia 105

o

 i ±180

o 

Krok wychylenia

  

7,5

o

, powtarzalność pozycjonowania 0,5µm 

MIH 

kąt wychylenia 105

o

 i ±180

o 

Krok wychylenia

  

7,5

o

, powtarzalność pozycjonowania 0,5µm

 

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna                        prod.niem. firmy Zett Mess 

GEO AS 

oś X: 1100 mm 

oś Y: 500 mm 

oś Z: 600 mm 

zakresy pomiarowe 

oś X:1400÷2400 mm 

oś Y: 1000-1600 mm 
oś Z: 1200-2200 mm

 

AM mobil 

zakresy pomiarowe 

oś X: 500÷2500 mm 

oś Y: 600-1200 mm 

oś Z: 600-1200 mm 

AML-B 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

RAD plus

,

 

produkcji firmy WENZEL 

zakresy pomiarowe: 

oś X: 4 ÷12 m 

oś Y: 1,6 ÷ 3 m 

oś Z: 2,1 ÷

 

2,5 m 

niedokładność pomiarowa (standardowa) 

 

(L – dł.  w mm): 

jednokolumnowe 

U

1

 = 40 + (L/30) 



 100 µm 

U

3

 = 50 + (L/25) 



 140 µm 

Dwukolumnowe 

U

3

 = 80 + (L/20) 



 200 µm 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyny PRIMA i VENTO firmy DEA 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna PRIMA firmy DEA 

Zakresy pomiarowe: 

X  2,1; 2; 1,6m 

Y  2/3; 1,4; 1,6m 

Z  3/4; 1,6; 2,1m  

 
Graniczny dopuszczalny błąd wskazania:  
MPE

E

 od 18+15L/1000 



50 do 25+20L/1000 



65 (µm) 

Głowice pomiarowe: 
TP2, TP20, TP6 + PH10M 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna MAESTRO firmy DEA 

Zakresy pomiarowe: 

X od 6 do 12m 

Y 1,5m,  Z  2,2; 2,4; 2,6m 
Graniczny dop. błąd wskazania: 

MPE

E

 od 23+18L/100  

 

        do 27+22L/1000 (µm) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Przykłady maszyn o konstrukcji hybrydowej 

Przykłady maszyn pomiarowych 

zakresy pomiarowe: 

oś X: 850 mm 

oś Y: 400 mm 

oś Z: 400, 750 mm 

Niedokładność pomiarowa 

 

(L – dł. w mm):  

   U

3

 = (5 + L/50) µm 

max. masa mierzonego  

elementu:       50 kg 

Maszyna

 

ScanMax

, prod. firmy C.Zeiss 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna

 

ScanMax

, prod. firmy C.Zeiss 

6

5

4

3

2

1

7

8

9

10

11

6

5

4

3

2

1

7

8

9

10

11

1- liniowa prowadnica, 

2,3 

– ramiona przegubowe, 

4,7 - 

przetworniki pomiarowe kąta, 

5-silnik, 6-

regulator nadążny, 

8- 

głowica pomiarowa 3D, 

9-

uchwyt wyposażony w sensory, 

10-

układ mocowania trzpieni 

pomiarowych, 

11-mierzony  przedmiot. 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

ScanMax

, prod. firmy C.Zeiss 

 

 

400

750

400

200

400400

750

400

750

400

200200

Powierzchnia pomiarowa maszyny 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Maszyna 

3000 SERIES

, prod. firmy  

VECTORARM 

zakresy pomiarowe: 

oś X: 2400 mm 

oś Y: 1400 mm 

oś Z: 2600 mm 

niedokładność pomiarowa:    

 

0.3 mm  

Powtarzalność:   ±0,1mm 

Masa maszyny 700 kg 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Stinger II 

Ramiona pomiarowe firmy CimCore 

Infinite 

Series 3000i (S.C.) 

Zakresy pomiarowe od 1,8 do 4,6m (3-51m

3

) 

Zakresy pomiarowe od 1,2 do 3,6m (0,9-24m

3

) 

Zakresy pomiarowe  
od 1,8 do 3,6m (3-24m

3

) 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Niedokładność pomiarowa przestrzenna 
±0.016mm dla objętości pomiar. 0,9m

2 

±0,032mm            „          „        7m

2 

±0,075mm            „          „        24m

2

 

Masa urządzenia: 5,4   7   8,5kg

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Ramię 

 

Series 3000i

, firmy CIMCORE 

Przykłady zastosowań Series 3000i 

 

Ramiona pomiarowe

 Series 3000i

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Ramiona pomiarowe AMPG prod.niem. firmy 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Ramiona pomiarowe firmy amer.

  

Advantage 

Tytanium i Platinum 

Scan Arm 

Gage i Gage Plus 

Przykłady maszyn pomiarowych 

 

Ramiona pomiarowe 

 Faro Gage / Gage Plus 

  
•

Zakres pomiarowy: 1200 mm 

•

 Automatyczna kompensacja temperatury 

•

 Wbudowana przeciwwaga 

•

  
 

•

Głowica sztywna lub przełączająca   

•

 Konieczność każdorazowej kalibracji zmienionej   

 

  

 

 

końcówki 

 

•

Opcja własnego zasilania (bateria litowa) 

•

3 opcje zamocowania: 

  

-płyta montażowa 

  

-mocowanie magnetyczne 

  

-mocowanie próżniowe 

        

 

Przykłady maszyn pomiarowych 

dokładności 

Specyfikacja wg ISO 10360 (z 1995 r.) 

 

   - błąd wskazania dla pomiaru wymiaru E 

  

- błąd systemu głowicy pomiarowej R  

 

Ramiona pomiarowe 

Faro Gage / Gage Plus

  

Przykłady maszyn pomiarowych 

Przykłady zastosowań 

Pomiary elementów obrotowych 

Pomiary bezpośrednio na obrabiarce 

Ramiona pomiarowe 

FARO GAGE 

Przykłady maszyn pomiarowych 

FARO Gage i FARO Gage Plus

 

Zakres pomiarowy: 
  o średnicy sfery 1,2m 
 
Niedokładność: 
dla Gage Plus 
MPE

E

=5+8L/1000 (µm) 

dla Gage 
MPE

E

=10+16L/1000 

(µm) 
Zakres temperatury:  
10-40

o

C 

 

Ramiona pomiarowe – przykłady zastosowań 

Przykłady maszyn pomiarowych 

 Oprogramowanie Faro CAM2 



 CAM2 Automotiv 

• 

stworzony na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego 

• operuje nawet na ponad 100MB plikach CAD 

 



 CAM2 Measure 

• 

pomiary dowolnej geometrii (bryły i powierzchnie) 

• porównywanie wyników z plikiem CAD 

  

 



 CAM2 SPC Graph 

• 

graficzna dokumentacja pomiaru 

• zestawienia statystyczne wyników pomiarów 

 

 



 CAM2 SPC Process 

• 

analiza statystyczna danych 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Zakończono część I-szą 

Literatura 

Przykłady maszyn pomiarowych 

Dziękuję za uwagę 

Część II obejmuje: 
      - 

Układy pomiarowe 

      - Sondy pomiarowe 
      - Oprogramowania