background image

 

 

 

 

Politechnika Poznańska 

Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania 

 

 

 

Projekt: Podstawy Marketingu 

 

Mowa ciała w pozyskiwaniu klienta w 

przedsiębiorstwie. 

 

 

 

 

Prowadzący:                                                        Wykonawcy: 
Dr Halina Portalska                                               Elżbieta Czarnywojtek 
                                                                               Małgorzata Magnucka-Blandzi 
                                                                               Tomasz Tatarski 
                                                                               Anna Woźna 

 

 

                                                                               Grupa: ZP-1 

 
 

Marzec, Poznań 2013 

 
 
 

background image

 

Spis treści: 

 
1. Mowa ciała – wstęp 

   

3

 

1.1.  Pierwsze wrażenie 

   

4

 

1.2.  Składniki mowy 

   

4

 

1.3.  Strefy ochronne 

   

4

 

2.  Gestykulacja 

   

5

 

3.  Symbolika otwartej dłoni     

7

 

4.  Wymowa nóg 

   

8

 

5.  Mimika twarzy 

   

9

 

6.  Tiki i nawyki 

   

10

 

7.  Podsumowanie: postawa 

negatywna i pozytywna     

11

 

 
 
 
 

 

 
 
 
 

 

background image

 

1. Mowa Ciała – wstęp 

 

„Paznokcie,  rękaw  płaszcza,  buty,  nogawki,  zgrubienia  na  palcu  wskazującym  i 

kciuku,  wyraz  twarzy,  mankiety  koszuli,  ruchy  -  każda  z  tych  rzeczy  wyraźnie 

świadczy  o  tym,  czym  zajmuje  się  dany  człowiek.  To  nie  do  pomyślenia,  żeby 

wszystko  to  razem  wzięte  nie  doprowadziło  kompetentnego  detektywa  do 

rozwiązania każdej sprawy.” 

SHERLOCK HOLMES, 1892 

 

 

W    domu,  na  uczelni,  w  pracy,  nawet  na  ulicy  czy  w  autobusie,  w  każdej 

sekundzie  naszego  życia  wysyłamy  do  otoczenia  sygnały.  Bardo  często,  choć 

intuicyjnie, to trafnie oceniamy gesty, ruchy,  wszelkie informacje docierające do nas 

od  drugiej  osoby.  O  mowie  ciała  powstało  już  bardzo  wiele  książek,  wiele  z  nich 

przedstawia  znaczenie  nawet  takich  szczegółów  jak  na  przykład  genetyczne 

uwarunkowania każdego z nas, czyli kształt nosa, dłoni, postawa sylwetki. My jednak 

spróbujemy  przedstawić  zagadnienia  najbardziej  korzystne  w  dziedzinie 

przedsiębiorczości,    które  według  nas  mogą  ułatwić  kontakty  biznesowe,  czyli  jak 

odczytywać niektóre znaki i czego unikać. 

Mowa  ciała  stanowi  zewnętrzne  odzwierciedlenie  naszego  stanu 

emocjonalnego. Każdy gest czy ruch danej osoby może stać się cennym kluczem do 

określenia  emocji,  jakie  ona  obecnie  odczuwa.  Jest  to  jedna  z  metod  komunikacji 

niewerbalnej.  Towarzyszy  nam  ona  w  życiu  codziennym  i  często  wykonujemy  ją 

całkowicie  odruchowo.  Obejmuje  ona  między  innymi:  ruchy,  gesty  rąk;  mimikę; 

ruchy oczu; postawę ciała. Z mową ciała ściśle związane są komunikaty jakie niesie 

ze sobą nasz styl życia i ubioru.  

 

 

background image

 

1.1.  Pierwsze wrażenie

 

 

Albert Mehrabian odkrył, że wiadomość, która dochodzi do odbiorcy odczytywana 

jest za pomocą wszystkich zmysłów, ale wbrew pozorom sama treść wiadomości nie 

jest aż tak istotna co sposób jej przekazywania. Same słowa to jedynie 7% przekazu, 

38%  to  brzmienie  głosu,  czyli  ton,  modulacja,  ale  także  inne  dźwięki  wokół,  jednak 

największe znaczenie mają środki niewerbalne, czyli mowa naszego ciała. 

 

 

1.2.  Składniki mowy ciała 

Pierwszą rzeczą na którą zwracamy uwagę podczas spotkania z drugą osobą 

to cechy najbardziej ogólne, takie jak wygląd zewnętrzny, czyli ubiór, schludność lub 

jej brak itd. Następnie zwracamy uwagę na postawę ciała (sylwetka wyprostowana, 

zgarbiona, …), szukamy kontaktu wzrokowego , patrzymy na wyraz twarzy, podczas 

przywitania  zwracamy  uwagę  na  dotyk,  sposób  uściśnięcia  dłoni,  oczekujemy 

uśmiechu  i  w  końcu  podczas  całego  procesu  śledzimy  gesty,  odruchy  naszego 

rozmówcy. 

 

1.3.  Strefy ochronne 

Wyznaczenie sobie własnej strefy ochronnej jest wpisane w ludzką naturę.

 

Są 

to  niewidzialne  bariery,  których  przekroczenie  daje  poczucie  dyskomfortu 

psychicznego.  Wyróżniamy  podstawowe  strefy,  które  u  każdego  różnią  się 

nieznacznie:

 

background image

 

STREFA  INTYMNA-  Rozciąga  się  w  promieniu  ok.  45  cm  wokół  naszego  ciała. 

Zarezerwowana dla osób bardzo bliskich 

STREFA  OSOBISTA  -  Przestrzeń  wokół  człowieka  pomiędzy  45cm  a  1,2m. 

Prywatna strefa zarezerwowana dla osób które dobrze znamy i czujemy się przy nich 

bezpiecznie 

STREFA SPOŁECZNA - Rozciąga się w promieniu 1,2 – 3,6m. Kontakt z osobami 

obcymi, które znamy lecz nie lubimy specjalnie lub traktujemy jako obce 

STREFA  PUBLICZNA  odległość  powyżej  3,6m.  Kontakt  z  osobami  publicznymi 

 

Wszelkie  przekroczenie  którejkolwiek  ze  stref  ma  ogromne  znaczenie, 

szczególnie  podczas  rozmów  prowadzonych  na  stojąco.  Zbytnia  poufałość,  czyli 

zbliżenie  się  do  rozmówcy  na  krótki  dystans  może  go  zniechęcić  do  rozmowy,  a 

nawet  odstraszyć.    Jeśli  jednak  rozmówca  jest  atrakcyjny,  wówczas  wkroczenie  w 

strefy bardziej intymne może być odebrane pozytywnie. 

 

2.  Gestykulacja 

 

Bardzo  łatwo  podczas  pierwszego  kontaktu,  na  przykład  podczas  rozmowy 

kwalifikacyjnej, wyczuć charakter, intencje, nawet chwilowe odczucia drugiej osoby. 

Stres,  niepewność  siebie,  obawy  rozmówcy  można  rozpoznać  po  szczegółach. 

Wszystko ma ogromne znaczenie: 

 

Dłoń skierowana wnętrzem ku górze – oznaka uległości 

Dłoń skierowana wnętrzem do dołu – władza 

Zamknięta  dłoń  z  wyciągniętym  palcem  wskazującym  –  wymuszenie  uległości  u 

słuchaczy, wywołuje negatywne uczucia, irytację  

W czasie uścisku postawę dominującą sygnalizuje się przez obrócenie dłoni, tak aby 

jej  wnętrze  skierowane  było  do  dołu.  Twoja  dłoń  nie  musi  być  skierowana 

background image

 

bezpośrednio wnętrzem do dołu, ale jej grzbiet znajduje się na wierzchu i sygnalizuje 

drugiej osobie, że chcesz przejąć kontrolę.  

Przeciwieństwem  dominującego  uścisku  ręki  jest  podanie  dłoni  od  razu  zwróconej 

wnętrzem  do  góry,  umożliwiając  drugiej  osobie  górną  pozycję  dłoni.    Jest  to  uścisk 

dłoni wyrażający uległość.  

Kiedy  dwie  dominujące  osoby  podają  sobie  ręce,  dochodzi  między  nimi  do 

symbolicznego  starcia,  ponieważ  każda  z  nich  próbuje  obrócić  dłoń  tej  drugiej  do 

pozycji  uległej.  Efektem  tej  walki  jest  uścisk  przypominający  imadło,  w  którym 

wnętrza  obu  dłoni  ułożone  są  pionowo,  co  wywołuje  poczucie  równości  i 

wzajemnego szacunku - żadna ze strony bowiem nie jest gotowa ulec drugiej.  

Ręce  całkiem  przekręcone    -    zagmatwane  życie  uczuciowe.    Wnętrza  dłoni  są 

zakryte, co może świadczyć, że osoba ta próbuje coś zataić. 

Szukanie oparcia (palec znajduje się w zaciśniętej dłoni drugiej ręki) - jest to sygnał, 

że nasz rozmówca nie bardzo wie, co ma dalej mówić. 

Pocierające  się  łagodnie  opuszki  palców  (układ  dłoni  dowolny)  -  ruchy  takie 

wskazują, iż dana osoba znajduje się w kłopotliwej sytuacji, nie chce angażować się 

w jakąś sprawę, która nie jest po jej myśli.  

Zaciśnięta  pięść  (schowana  za  plecami  i  podtrzymywana  w  nadgarstku  drugą 

dłonią)  -  zaciśnięta  dłoń  oznacza,  że  rozmowa  może  mieć  ostry  lub  nieprzyjemny 

przebieg i stanowi odniesienie do ukrytej broni, gotowej uderzyć znienacka.  

Ręce  tkwią  głęboko  w  kieszeniach  spodni  -  to  postawa  nieprzenikniona.  Człowiek 

ten  nie  chce  zdradzić  swojej  reakcji.  Cechuje  go  hermetyczność  oraz  skrywanie 

własnych odczuć i zamierzeń.  

Gest  „wieżyczki„    -  gest  pewności  siebie,  często  w  sytuacjach  przełożony-

podwładny.  Zaobserwować  można  dwie  wersje:  „wieżyczka  podniesiona„  (osoba 

mówiąca) i „wieżyczka opuszczona" (osoba słuchająca). Na ogół ma on pozytywne 

znaczenie, ale istotne są gesty poprzedzające.  

Wszystkie  gesty  poprawiania  krawata,  spodni,  marynarki  lub  strzepywania 

niewidocznego  pyłku  -  to  gesty-bariery,  odbijają  obawę  przed  niechętnym 

przyjęciem albo agresją. 

background image

 

Zakrywanie  ust  palcami,  dłonią  czy  pięścią  ma  znaczenie  dwustronne.  Jeżeli  Ty 

mówisz, a druga osoba czyni powyższe gesty, należy to rozumieć, że Twój interlokutor 

uważa, iż mówisz nieprawdę.  

Bawienie  się  okularami  -  aby  przeciąć  kontakt  z  rozmówcą  i  móc  na  nowo 

skoncentrować sie na innym temacie: gest blokujący porozumienie. 

Pocieranie  podbródka  -  spontaniczny  gest  kontaktu  ze  sobą,  mający  dodać 

pewności. 

Splecione  ręce,  sylwetka  wyprostowana:  postawa  -  zderzak;  dana  osoba  czuje  się 

wystawiona na ataki, jest wrażliwa, przygotowana na agresje. 

 

3. Symbolika otwartej dłoni

 

 

Podczas  wszelkich  rozmów  z  klientami,  partnerami,    głównie  w  pozycji 

siedzącej, dużą część uwagi przykuwają ręce.  Znów każdy ruch ma znaczenie, nie 

można przesadzać i być zbyt ekspresjonalnym, ale także rozmowa z kimś kto zupełnie 

nie gestykuluje staje się uciążliwa.  

 

Uderzenia dłonią w czoło - strzelenie gafy albo też zapomnienie o jakimś fakcie lub 

informacji i przypomnienie jej przez kogoś innego. 

Zakładanie  splecionych  rąk  za  głowę  -  duża  pewność  siebie,  umiejętność 

rozwiązania  zaistniałych  problemów,  odczuwanie  przewagi  psychicznej  nad 

rozmówcą. 

Bębnienie  palcami  po  blacie  -  zniecierpliwienie,  ale  nie  znudzenie.  Dawanie  do 

zrozumienia, że przemówienie czy dyskusja powinna być zakończona. 

Skrzyżowanie  rąk  na  piersiach  –  to  postawa  negatywna  lub  obronna.  Można  ją 

zauważyć w sytuacjach, w których ktoś nie czuje się bezpiecznie lub pewnie.  

background image

 

Palec  wskazujący  skierowany  w  stronę  rozmówcy  -  to  oręż  w  ręku  osobnika 

atakującego,  próbującego  w  ten  sposób  zwiększyć  celność  i  siłę  uderzeniową 

swoich argumentów. 

 

4. Wymowa nóg

 

 

Nogi  również  mogą  bardzo  wiele  zdradzać  o  naszym  rozmówcy,  zarówno 

podczas rozmowy na stojąco, czy siedząco. Tu znaczenie ma wszystko, skrzyżowanie 

nóg, układ stóp, zwrot kolan… 

Postawa  „kontra"  lub  pozycja  czwórki  -  osoba  przygotowana  psychicznie  do 

zdecydowanego włączenia się do dyskusji i zdominowania pozostałych uczestników. 

Kostka lewej nogi na kolanie wskazuje na gotowość do ataku. 

Postawa otwartości - jedna ręka oparta na kanapie, noga założona na nogę, osoba 

pozytywnie nastawiona do wszelkich propozycji rozmowy.  

Postawa skryta - tak krzyżują nogi podczas siedzenia wyłącznie kobiety, które chcą 

schować  się  jak  ślimak  w  swojej  skorupie.  Jest  to  postawa  wyrażająca  nieufność  i 

nieśmiałość. Aby taką osobę wywabić z jej skorupy, należy uderzać w łagodny ton. 

Postawa pozytywnego usposobienia – nogi pod wpływem napięcia są jak sprężyny.  

Postawa  taka  cechuje  osobę  znajdującą  się  w  nowym  dla  niej  towarzystwie.  Jest 

dobrze  usposobiona,  ale  jednocześnie  bardzo  spięta  i  ostrożna.  Z  jednej  strony 

bariera, jaką tworzą nogi, demonstruje pozycję obronną, z drugiej zaś owa gotowość 

do skoku  odzwierciedla radość z nowych kontaktów towarzyskich.  

Postawa  bezsilności  –  niedbały  sposób  siedzenia,  głowa  podparta  palcem 

Wskazującym  i  kciukiem,  druga  ręka  opada,  wyraz  twarzy  smutny.  To  postawa 

bezsilności, rezygnacji lub dużego wyczerpania.  

Postawa  pół  pozytywna  -  osoba  wykazująca  pewne  zainteresowanie,  ale 

jednocześnie pełna rezerw i zachowująca niezbędny dystans  

background image

 

Odstraszanie - gdy jedna osoba, np. mężczyzna stoi z założonymi rękami, a kobieta 

siedzi  z  nogami  ściśle  złączonymi,  wówczas  podstawowa  informacja  z  obu  stron 

brzmi: trzymaj się na dystans.  

Postawa kokietki - kobieta siedzi, ręce ma opuszczone, a jedno kolano podwinięte. 

Owe kolano podświadomie wskazuje kierunek jej zainteresowania.  

Stopy  do  środka  -  jesteś  sumienna  i  punktualna.  Można  na  Ciebie  liczyć.  Za  mało 

jednak  wykazujesz  inicjatywy.  Wolisz  łatwe,  sprawdzone  sposoby  postępowania. 

Nade wszystko cenisz rozsądek. 

Stopy  rozchylone  -  kierujesz  się  instynktem,  jesteś  dynamiczna  i  zdecydowana.  Nie 

zwracasz  uwagi  na  szczegóły.  Dużo  mówisz,  jesteś  aktywna,  udzielasz  rad  całemu 

światu. Co w sercu, to i na ustach. 

Zakładasz  stopę  na  stopę  -jesteś  niezależna.  Nic  nie  może  wpłynąć  na  zmianę 

Twoich  przekonań  i  uczuć.  Kpisz  sobie  z  wyrachowania  i  przezorności.  Każdy  dzień 

zaczyna się dla Ciebie jak przygoda. Masz w sobie artystycznego ducha, nie znosisz 

przymusów społecznych ani towarzyskich.  

Zakładasz nogę na nogę -jesteś ambitna, nawet skłonna do pychy. Dbasz o sprawy 

materialne. Lubisz przyjmować  pozę  mądrej,  doświadczonej i  przyjaznej  dla innych. 

Umiesz wyegzekwować to, co Ci się należy. 

Stopy  złączone  -  cechuje  Cię  skłonność  do  refleksji.  Jesteś  dokładna  i  solidna. 

Ubierasz  się  skromnie,  dyskretnie  i  pedantycznie.  Jesteś  skryta.  Uczucia  są  Twoją 

słodką tajemnicą. 

Stopy  skrzyżowane  i  cofnięte  –  jesteś  zrównoważona  i  konsekwentna.  Banalna 

konwencjonalność  stosunków  towarzyskich  nie  przeraża  Cię.  Nienawidzisz 

gwałtownych  zachowań  i  brutalnej  ekspansji.  Instynktownie  stronisz  od  wszystkiego, 

co trąci bałaganem i prostactwem.  

5. Mimika twarzy

 

 

Z  twarzy  można  wyczytać  bardzo  wiele,  nastrój  w  się  znajdujemy,  nasze 

emocje,  poniekąd  nawet  wiek  czy  charakter.    Nasza  twarz  zmienia  wyraz  dzięki 

skurczom różnych mięśni, co objawia się na przykład uśmiechem, marszczeniem brwi, 

background image

10 

 

wybałuszaniem  oczu.  Uniesione  brwi  symbolizują  zaskoczenie,  natomiast  gdy 

uniesiona  jest  jedna  -  niedowierzanie.  Mróżenie  oczu  to  nieufność,  a  ich 

wybałuszanie  to  zdziwienie.  Mocne  zmarszczki  na  czole  zwykle  nie  wróżą  nic 

dobrego,  bo  świadczą  o  złości  a  nawet  wściekłości.  Typowe  „kurze  łapki”,  czyli 

równoległe  zmarszczki  w  okolicach  zewnętrznych  kącików  oczu,  których  tak  usilnie 

próbują się pozbywać kobiety w pewnym wieku, to wynik częstego uśmiechania się. 

Rozszerzone lub drgające nozdrza to oznaka rozdrażnienia lub odrazy. Wygięcie ust 

w  podkówkę  to  znów  smutek,  natomiast  kąciki  uniesione  to  radość.  Przygryzanie 

warg może oznaczać zestresowanie, ale także zainteresowanie druga osobą. 

 

 

6. Tiki i nawyki

 

 

Każdy  posiada  pewne  odruchy  bezwarunkowe,  które  również  zdradzają  co 

nieco  o  naszym  sposobie  funkcjonowania,  charakterze,  czy  znów,  chwilowych 

odczuciach.  Musimy  pamiętać,  że  podczas  rozmów  oficjalnych  należy  unikać 

bezowocnych i bezpodstawnych ruchów. Wielu ludzi szybko rozprasza się gdy słyszą 

rytmiczne stukanie, ale także ciężko słucha się osób, które niepohamowanie wydają 

z  siebie  nieartykułowane,  regularne  dźwięki  podczas  wypowiedzi,  lub  stosują 

monotonne przerywniki. 

 

Chrząkanie w czasie mówienia, szczególnie przed „wyduszeniem” pierwszego słowa 

- świadczy o kompleksie niższości i wrodzonej nieśmiałości. 

Pukanie palcami w powierzchnię stołu - rozwinięta wrażliwość muzyczna, ale również 

egoizm, roztargnienie i brak troski o innych. 

Częste  głaskanie  brwi  -  upodobanie  do  mówienia  nieprawdy,  ubarwiania  swoich 

opowieści i pochlebstw. 

Głaskanie lub pociąganie się za wąsy - ograniczone horyzonty umysłowe.  

Pociąganie nosem (oprócz kataru) - pesymizm lub nieuzasadniony kompleks  winy. 

background image

11 

 

Częste cytowanie podczas przemówienia myśli innych - brak wyobraźni i własnych 

przekonań, przeciętność, ale zarazem  prawość, uczciwość i czystość duchowa. 

Kołysanie  się  na  krześle  (podczas  mówienia  lub  czytania)  -  nieśmiałość,  brak 

pewności siebie. 

Upodobanie  do  powtarzania  tych  samych  zwrotów  -  słabość  charakteru, 

odczuwanie potrzeby cudzego poparcia moralnego. 

Obgryzanie  paznokci  lub  przygryzanie  dolnej  wargi  -  marzycielskość,  bogate  życie 

wewnętrzne. 

Częste  przyglądanie  się  własnym  paznokciom  podczas  mówienia  -  udawanie, 

kłamanie. 

 

7.  Podsumowanie:  postawa  negatywna  i 

pozytywna

 

Łatwo pogubić się próbując od razu zapamiętać wszystkie wskazówki i bardzo 

łatwo o małe faux pas gdy chce się wcielić w życie wszystkie jednocześnie, dlatego 

warto na początku skupić się na ogólnych zasadach: 

 

Nastawienie pozytywne 

Nastawienie negatywne 

 

postawa otwarta, zrelaksowana, 

 

ramiona proste, rozchylone, 

 

ciało pochylone lekko do przodu, 

 

ręce wzdłuż boków, 

 

otwarte dłonie, 

 

głowa lekko uniesiona, 

 

uśmiech, spojrzenie w oczy. 

 

 

ręce w kieszeniach, 

 

skrzyżowane ramiona, 

 

chwytanie się za brodę, 

 

ręce ukryte za plecami, 

 

ramiona przykurczone, barki lekko 

uniesione, 

 

postawa napięta, 

 

wzrok rozbiegany, 

 

dłonie zaciśnięte, 

 

cała sylwetka spięta, 

 

stanie bokiem. 

 

background image

12 

 

BIBLIOGRAFIA: 

 

1.  Alan i Barbara Pease Mowa Ciała, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2007 

2.  Andy Collins Język ciała, gestów i zachowań, Klub Dla Ciebie, Warszawa 2003 

3.  Dokument 

Mowa 

ciała 

– 

poznać 

zrozumieć, 

pobrano 

http://chomikuj.pl/science-

fiction/Ebooki/Mowa+cia*c5*82a/Mowa+Cia*c5*82a+-

+Pozna*c4*87+I+Zrozumie*c4*87,1202040174.doc

 

4.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Komunikacja_niewerbalna 

5.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Dystans_intymny 

6.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Dystans_indywidualny 

7.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Dystans_społeczny_(psychologia) 

8. 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Dystans_publiczny

 

9.  Film, 

Mowa 

ciała 

biznesie

pobrano 

http://chomikuj.pl/lew113/NEGOCJACJE*2c+ROZMOWY/mowa+cia*c5*82a+

w+biznesie,1553136580.avi(video)