Laboratoria chcące otrzymać certyfikat akredytacji muszą udowodnić
jednostce akredytującej (np. PCA), że są kompetentne do wykonywania
określonych działań. W tym celu muszą postępować zgodnie z wytycz-
nymi określonymi w normie PN-ISO 17025:2005 „Ogólne wymagania
dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”,
a także z dokumentami wskazanymi przez Polskie Centrum Akre-
dytacji (PCA). Szczegółowy wykaz dokumentów można znaleźć na
stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji: www.pca.gov.pl
oraz w artykule „Akredytacja laboratoriów kontrolno-pomiarowych
i naukowo-badawczych. Problemy i wyzwania”, zamieszczonym
w numerze 10/06 miesięcznika „Laboratorium – Przegląd Ogólno-
polski”. Jednostki chcące otrzymać ten certyfikat muszą zgromadzić
szereg dokumentów, przygotować swoje laboratorium do wdrożenia
stworzonych dokumentów oraz (jeśli jeszcze tego nie zrobiły) całą
infrastrukturę badawczą do systemu zarządzania. Cały proces
przygotowania jednostki do złożenia wniosku o akredytację można
podzielić na dwa etapy.
Etap pierwszy – tworzenie dokumentacji
Tworzenie dokumentacji systemu zarządzania obejmuje opracowanie
księgi jakości, procedur ogólnych i badawczych, instrukcji oraz pozo-
stałej dokumentacji związanej z wyposażeniem laboratorium. Podczas
tworzenia tej dokumentacji należy dokonać rozdziału dokumentacji
ogólnej od dokumentacji badawczej, tj. dokumentację tę powinny
tworzyć co najmniej dwa zespoły. Pierwszy z zespołów powinien zająć
się dokumentacją ogólną. Osoby wyznaczone do tego zadania powin-
ny być przeszkolone w zakresie normy PN-EN ISO 17025:2005 oraz
sposobu tworzenia dokumentów na jej podstawie. Głównym zadaniem
tego zespołu byłoby tworzenie dokumentacji związanej z księgą jakości
oraz procedurami ogólnymi, tak aby opisać już istniejące zasady pracy,
dotychczas nieopisane, natomiast te zagadnienia, które zostały w jakiś
sposób uregulowane, zmodyfikować tak, aby były zgodne z systemem
opisanym w normie PN-EN ISO 17025:2005.
Stworzona dokumentacja ogólna powinna zostać przedstawiona
do sprawdzenia osobie kompetentnej (np. osobie odpowiedzialnej
mgr inż. Joanna Pawelczyk
Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN, Zabrze
e-mail: pawelczyk@ipis.zabrze.pl
Streszczenie
Uzyskanie akredytacji przez laboratoria może być dodatkowym
atutem, który pozwoli zatrzymać obecnych oraz przyciągnąć
nowych klientów. Poprzez uzyskanie tego certyfikatu laboratoria
udowadniają, że wykonywane przez nie badania spełniają stan-
dardy określone w normie PN-EN ISO 17025:2005 oraz w doku-
mentach Polskiego Centrum Akredytacji. Posiadanie akredytacji
jest szczególnie istotne w laboratoriach, które wykonują analizy
próbek środowiskowych. Jednostki takie, zgodnie z ustawą Prawo
ochrony środowiska, muszą posiadać stosowne uprawnienia lub
certyfikat akredytacji na wykonywanie badań środowiskowych.
Summary
Laboratories which want to have an accreditation could have one
more trump to keep the old customers and find the new one. By
having an accreditation laboratories can prove that the analysis
are made by them are making in accordance with PN-EN ISO
17025:2005 standard and documents require by Polish Centre
of Accreditation. Especially this certificate is very important in
laboratories engaged in environmental analysis. This kind of
laboratories should have accreditation or the appropriate rights
to make such service and research.
Słowa kluczowe
laboratoria, akredytacja, system zarządzania jakością
Key words
laboratories, accreditation, quality management
Akredytacja
szansą dla laboratoriów
Rys. 1. Schemat procesu akredytacji (1)
* nieobowiązkowa (na życzenie laboratorium)
Art. 147a. 1. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są
obowiązani zapewnić wykonanie pomiarów wielkości emisji lub innych
warunków korzystania ze środowiska przez laboratoria posiadające:
– certyfikat wdrożonego systemu jakości lub certyfikat akredytacji;
– uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności
i ekotoksyczności substancji i preparatów:
• w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani.
2. Jeżeli prowadzący instalację jest obowiązany do prowadzenia ciągłych
pomiarów wielkości emisji, powinien zapewnić możliwość automatycznego
ciągłego zapisu wyników przez przyrząd pomiarowy.
Ustawa Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity z dnia 4 lipca 2006 r.,
Dz.U. nr 129, 2006, poz. 902, strona 6708
Przez akredytację należy rozumieć uznanie przez jednostkę akredytującą
kompetencji jednostki certyfikującej, jednostki kontrolującej oraz
laboratorium do wykonywania określonych działań.
Ustawa o systemie oceny zgodności, tekst jednolity z dnia 24 sierpnia 2004 r.,
Dz.U. nr 204, 2004, poz. 2087
Złożenie wniosku o akredytację
Przegląd wniosku
Przegląd nadesłanej dokumentacji i wizytacja wstępna*
Przygotowanie procesu oceny i powołanie zespołu oceniającego
Przeprowadzenie oceny w laboratorium
oraz obserwacji prowadzonych usług
Ocena wdrożenia korekcji lub działań korygujących
Podsumowanie oceny
Decyzja o udzieleniu akredytacji i o jej zakresie
lub o odmowie udzielenia akredytacji
Proces akredytacji
...w laboratorium
Laboratorium |
3
/2007
14
