Ć
wiczenie 14. Klasyfikacja klimatów.
Typy klasyfikacji klimatycznych:
-
Genetyczne - sporządzone na podstawie czynników
radiacyjnych (np. bilansu promieniowania) i cyrkulacyjnych
np. Budyko, Alisow.
-
Opisowe (rzeczywiste) - wynikające z rozkładu czasowego i
przestrzennego elementów klimatu, bądź ich kombinacji w
postaci różnych wskaźników np. Köppena.
-
Krajobrazowe - podobieństwo krajobrazów roślinnych mówi
podobieństwie klimatów np. Berga.
-
Według oznak i wskaźników hydrologicznych np.
Gorczyńskiego.
Klasyfikacja Alisowa
Podstawą wydzielenia stref klimatycznych przez Alisowa było
zastosowanie wskaźnika genetycznego jakim jest cyrkulacja
atmosferyczna. Wydzielił 4 strefy główne i 3 strefy przejściowe.
Cechą charakterystyczną strefy głównej jest przewaga w ciągu
całego roku tej samej masy powietrza, natomiast strefy
przejściowe charakteryzują się wyraźną sezonową zmianą mas
powietrza. Granice między strefami klimatycznymi prowadzi
Alisow na podstawie średniego położenia klimatologicznych
frontów atmosferycznych w lecie i w zimie.
Front klimatologiczny jest to średnie wieloletnie położenie
frontów głównych (oddzielających podstawowe rodzaje mas
powietrza na kuli ziemskiej) w poszczególnych porach roku.
-
Front zwrotnikowy (równikowy) oddziela masy
powietrza zwrotnikowego niesione przez pasaty obu
półkul od mas powietrza równikowego tworzącego się w
równikowej strefie wiatrów zmiennych.
-
Front polarny oddziela masy powietrza zwrotnikowego
i polarnego.
Geograficzny rozkład frontów klimatologicznych w styczniu i w
lipcu. 1 - front arktyczny, 2 - front polarny, 3 - front pasatowy, 4
- front zwrotnikowy.
-
- Front arktyczny oddziela masy powietrza polarnego
i arktycznego.
-
Front pasatowy są to krańce frontów polarnych sięgające
daleko w głąb strefy zwrotnikowej. Oddziela on masy
zwrotnikowe świeże i stare.
Podział wg Alisowa.
I.
Strefa równikowa (główna) - zasięg do 5-10° N i S, w ciągu
całego roku napływają masy równikowe.
II.
Strefa monsunów zwrotnikowych (przejściowa) - północną
granicę stanowi położenie frontu zwrotnikowego. Lato -
przewaga mas równikowych, zima - przewaga mas
zwrotnikowych.
III.
Strefa zwrotnikowa (gł.) północną granicę stanowi zimowe
położenie frontu polarnego, południową granicę stanowi
letnie położenie frontu zwrotnikowego. W ciągu całego roku
dominują masy powietrza zwrotnikowego.
IV.
Strefa podzwrotnikowa (prz.) północną granicę stanowi letnie
położenie frontu polarnego, południową granicę stanowi
zimowe -położenie frontu polarnego. Lato - masy
zwrotnikowe, zima - masy polarne.
V.
Strefa umiarkowana (gł.) północną granicę stanowi zimowe
położenie frontu arktycznego, południową granicę stanowi
letnie położenie frontu polarnego. W ciągu całego roku
dominują masy polarne.
VI.
Strefa subpolarna (prz.) granicę północną stanowi letnie
położenie frontu arktycznego, a granicę południową zimowe
położenie tego frontu. Lato - masy polarne, zima - masy
arktyczne.
VII.
Strefa polarna (gł.) - granicę południową stanowi letnie
położenie frontu arktycznego. W ciągu całego roku
przeważają masy arktyczne.
Klasyfikacja Köppena
Köppen wyodrębnił typy klimatów na podstawie stosunków
termicznych i stopnia uwilgocenia. Wydzielił 5 stref
klimatycznych i 11 typów klimatu.
A - strefa tropikalnych klimatów deszczowych
Af - typ klimatu wilgotnych lasów tropikalnych
Aw - typ klimatu sawann
B - strefa klimatów suchych
BS- typ klimatu stepów
BW- typ klimatu pustyń
C - strefa umiarkowanie ciepłych klimatów deszczowych
Cs - klimat umiarkowanie ciepły z suchym latem
Cf - klimat umiarkowanie ciepły o równomiernym rozkładzie
opadów w ciągu roku
D - strefa klimatu umiarkowanie chłodnego
Dw - klimat umiarkowanie chłodny z suchą zimą
Df - klimat umiarkowanie chłodny o równomiernym rozkładzie
opadów w ciągu roku.
E - strefa klimatów polarnych
ET - klimat tundry
EF - klimat wiecznego mrozu.
Klucz do oznaczania typów klimatu wg Köppena przedstawiono
w tabeli.
Zadanie.
Wykorzystując dane z ćwiczenia 3 oznacz typ klimatu dla każdej
stacji (wg Alisowa i Köppena).
