208

Klucz odpowiedzi i schemat punktowania do rozdziału III

Gospodarka rolna

Numer 

zadania

Oczekiwana odpowiedź

Oczekiwana odpowiedź

Liczba 

punk-

tów

Kryterium zaliczenia

GRUPA A

GRUPA B

1.

Np. 

zbyt niska temperatura powietrza, 

• 

zbyt małe sumy opadów atmosferycz-

• 

nych (poniżej 200 mm),
występowanie anomalii klimatycznych 

• 

(susze, powodzie). 

Np. 

długi okres wegetacyjny, np. w strefie 

• 

międzyzwrotnikowej trwa cały rok, 
opady występujące w ciepłej porze 

• 

roku, w czasie wegetacji roślin, 
łagodne zimy i ciepłe lato. 

• 

3

Za każdą poprawną odpo-
wiedź. . . . . . . . . . . . . . 1 p. 

2.

Cecha

Rolnictwo 

ekstensyw-

ne

kapitało-

chłonne

Rolnictwo 

intensyw-

ne

kapitało-

chłonne

Poziom 
mechaniza-
cji

wysoki

wysoki

Poziom 
nawożenia

niski

wysoki

Poziom 
kultury 
rolnej

wysoki

wysoki

Wielkość 
plonów

mała

duża

Cecha

Rolnictwo 

ekstensyw-

ne

praco-

chłonne

Rolnictwo 

intensyw-

ne

praco-

chłonne

Poziom 
mechaniza-
cji

niski

niski

Poziom 
nawożenia

niski

niski

Poziom 
kultury 
rolnej

niski

niski

Wielkość 
plonów

mała

duża

2

Za każde cztery poprawnie 
uzupełnione komórki tabe- 
li . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 p. 

3.

A. 3
B. 1
C. 2

A. 1
B. 3
C. 4

3

Za każdą poprawną odpo-
wiedź. . . . . . . . . . . . . . 1 p. 

4.

Zboże: pszenica
Wymagania: występowanie żyznych gleb, 
dobrze spulchnionych, ciepły i wilgotny 
klimat umiarkowany

Zboże: kukurydza
Wymagania: występowanie żyznych gleb, 
długi okres wegetacyjny

2

Za podanie nazwy zboża 1 p. 
Za opisanie wymagań . . 1 p. 

5.

Podkreślone: rzepak, słonecznik

Podkreślone: orzeszki ziemne, palma 
kokosowa

1

Za poprawne podkreślenie 
dwóch nazw. . . . . . . . . 1 p. 

6.

herbata

kawa

1

Za podanie nazwy używki 1 p. 

7.

Uprawa  bawełny  odznacza  się 

1. 

niskimi/

wysokim kosztami produkcji. 

W  czasie  wegetacji  bawełna  wymaga 

2. 

dużej/niewielkiej wilgotności.

Uprawy  bawełny  cechują  się  wysoką 

3. 

pracochłonnością/mechanizacją. 

Najwięcej  upraw  bawełny  koncentruje 

4. 

się  w 

Europie  Zachodniej/Azji  Połu-

dniowo-Wschodniej. 

Uprawy trzciny cukrowej odznaczają się 

A. 

niższymi/wyższymi  kosztami  produkcji 

niż uprawy buraków cukrowych. 
Najwięcej  upraw  buraków  cukrowych 

B. 

koncentruje  się  w 

Europie/Azji  Połu-

dniowo-Wschodniej.

Buraki cukrowe dają 

C. 

wyższe/niższe plo-

ny niż uprawy trzciny cukrowej. 
Ponad  2/3  światowej  produkcji  cukru 

D. 

pochodzi  z  uprawy 

trzciny  cukrowej/

buraków cukrowych. 

2

Za każde dwie poprawne 
odpowiedzi  . . . . . . . . . 1 p. 

8.

A. Duże pogłowie bydła w Indiach jest 

uwarunkowane występowaniem kultu 
świętej krowy. Hindusi nie zabijają 
bydła, ponieważ nie spożywają 
wołowiny. 

B. Np. Duży udział pogłowia bydła jest 

niekorzystny, ponieważ liczne stada 
bydła zmniejszają ilość dostępnego 
pokarmu, ograniczając rozwój chowu 
innych zwierząt. 

Niewielkie  pogłowie  trzody  chlewnej 

1. 

na  Bliskim  Wschodzie  wynika  z  zakazu 
spożywania wieprzowiny w islamie i ju-
daizmie.
Np. Chów świń jest ograniczony w strefie 

2. 

międzyzwrotnikowej, ponieważ w klima-
cie gorącym i wilgotnym mięso wieprzo-
we szybko się psuje. 

2

Za każdą poprawną odpo-
wiedź. . . . . . . . . . . . . . 1 p.

209

Numer 

zadania

Oczekiwana odpowiedź

Oczekiwana odpowiedź

Liczba 

punk-

tów

Kryterium zaliczenia

GRUPA A

GRUPA B

9.

Np. Korzystniejsza dla rozwoju społecz-
no-gospodarczego państw jest pomoc 
długofalowa, ponieważ: 
1. wspieranie rozwoju edukacji może 

skutecznie podnieść kwalifikacje 
rolników, a tym samym nastąpi wzrost 
produkcji rolnej. Rozwój edukacji 
wpływa również na zwiększenie 
świadomości społecznej, co skutecznie 
obniża przyrost naturalny; 

2. udostępnienie nowoczesnych technik 

upraw przez kraje wysoko rozwinięte 
wpływa na zwiększenie poziomu 
produkcji rolnej. 

Np.

Ludzie  otyli  częściej  zapadają  na  cho-

1. 

roby, np. układu krążenia, cukrzycę, co 
zwiększa koszty ich leczenia. 
Ludzie  otyli,  w  związku  z  większą  za-

2. 

chorowalnością, częściej są niezdolni do 
pracy, co wpływa na koszty pracy i za-
bezpieczenia społecznego. 

2

Za podanie jednego argu-
mentu . . . . . . . . . . . . . 1 p. 

10.

A. 2, 5
B. 3, 6
C. 1, 4

A. 1, 5
B. 3, 6
C. 2, 4

3

Za przyporządkowanie 
dwóch cech/obszarów. . 1 p. 

11.

Np. 

Zmniejszenie ilości tlenu w atmosferze.

1. 

Zwiększenie  ilości  dwutlenku  węgla 

2. 

w atmosferze. 
Nasilenie  niekorzystnych  zmian  klima-

3. 

tycznych,  np.  tzw.  efektu  cieplarniane-
go. 
Wyginięcie  niektórych  gatunków  roślin 

4. 

i zwierząt. 
Zaburzenie  obiegu  wilgoci,  co  skutkuje 

5. 

zwiększeniem  zagrożenia  powodziowe-
go. 
Zwiększenie  erozji  gleb  na  wylesionych 

6. 

stokach. 

Np. 

Pochłanianie dwutlenku węgla i produk-

1. 

cja tlenu. 
Regulacja stosunków wodnych – ochro-

2. 

na przeciwpowodziowa, zwiększenie ilo-
ści wilgoci w glebie. 
Dostarczanie materii organicznej do gleb 

3. 

i zwiększenie ich żyzności. 
Miejsce  życia  wielu  gatunków  roślin 

4. 

i zwierząt.
Wpływ na obieg wilgoci w atmosferze – 

5. 

regulacja przepływu mas powietrza. 
Zapobieganie  powstawaniu  osuwisk 

6. 

i erozji gleb. 

4

Za każdy skutek/funkcję 1 p. 

12.

Np. 
Racjonalna gospodarka leśna opiera się 
na zasadzie wycinania takiej liczby drzew, 
aby równoważyło się to z ich rocznym 
przyrostem. 

Np. 
1. Budowanie tam i zbiorników wodnych 

na rzekach, co umożliwia magazyno-
wanie wody. 

2. Stosowanie zamkniętego obiegu wody 

np. w zakładach przemysłowych. 

1

Za poprawną odpowiedź  1 p. 

13.

A

E

B

D

F

C

A

E

F

D

B

C

2

Za każde trzy poprawnie 
uporządkowane elemen- 
ty. . . . . . . . . . . . . . . . . 1 p. 

14.

C. Akwakultura to hodowla organizmów 

w morzach oraz zbiornikach śródlądo-
wych, a marikultura to hodowla 
organizmów tylko w morzach. 

B. Strefa szerokości 12 mil morskich od 

brzegu, znajdująca się pod kontrolą 
polityczną państwa nadmorskiego.

1

Za poprawną odpowiedź  1 p. 

15. 

Kolejno: 
B, B, B, P

Kolejno: 
P, B, P, P

2

Za każde dwie poprawne 
odpowiedzi  . . . . . . . . . 1 p.