background image

Miary p

Miary p

ł

ł

odno

odno

ś

ś

ci i ma

ci i ma

łŜ

łŜ

e

e

ń

ń

sko

sko

ś

ś

ci

ci

Agata Górny

Demografia

Warszawa, 22 listopada 2012

background image

Demografia 2012/2013

Rodność (natęŜenie urodzeń); surowy 
współczynnik urodzeń

W

u

– współczynnik urodzeń (rodności)

U

t

– liczba urodzeń Ŝywych w okresie 

t

L

t

– liczba ludności według stanu w połowie 

badanego okresu 

t

lub średnia liczba 

ludności w okresie 

t

C

– stała (1000).

C

L

U

W

t

t

u

=

W

u

wyraŜa stosunek liczby urodzeń Ŝywych w badanej zbiorowości w 

badanym okresie do liczby ludności do niej zaliczonej.

background image

Demografia 2012/2013

Ogólny współczynnik płodności

W

– ogólny współczynnik płodności

U

t

– liczba urodzeń Ŝywych w okresie 

t

K

15-49

– liczba kobiet w wieku 15-49 lat w 

połowie badanego okresu t lub średnia 
liczba kobiet w wieku 15-49 lat w okresie 

t

C

– stała (100 lub 1000).

C

K

U

W

t

49

15−

=

W

wyraŜa średnią liczbę dzieci urodzonych w ciągu badanego 

okresu przypadającą na 1000 kobiet (lub 100 kobiet) w wieku 
rozrodczym.

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik płodności małŜeńskiej

W

m

– współczynnik płodności małŜeńskiej

U

t

m

– liczba małŜeńskich urodzeń Ŝywych w 

okresie 

t

K

15-49

m

– liczba kobiet-męŜatek w wieku 15-49 

lat w połowie badanego okresu t lub 
średnia liczba kobiet-męŜatek w wieku 15-
49 lat w okresie 

t

C

– stała (100 lub 1000).

C

K

U

W

m

m

t

m

49

15−

=

W

m

wyraŜa średnią liczbę dzieci urodzonych w związkach 

małŜeńskich w ciągu badanego okresu przypadającą na 1000 
kobiet-męŜatek (lub 100 kobiet-męŜatek) w wieku rozrodczym.

background image

Demografia 2012/2013

Inne „odmiany” współczynników płodności



współczynniki cząstkowe (grupowe) – głównie ze 
względu na grupy wieku



współczynniki według kolejnych numerów urodzenia 
dziecka

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik dzietności (płodności 
całkowitej)

W

dz

– współczynnik dzietności

W

pł(x)

– współczynnik płodności dla 

poszczególnych roczników wieku 
rozrodczego kobiet w przeliczeniu na jedną
kobietę.

=

=

49

15

)

(

x

x

dz

w

W

W

dz

wyraŜa średnią liczbę dzieci, jaką urodziłaby kobieta w ciągu 

okresu rozrodczego, przy stałym wzorcu płodności z danego roku 
kalendarzowego. 

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik dzietności w latach 1950-2006, 
Polska, miasta, wieś

Źródło: ‘Prognoza ludności na lata 2008-2035’, GUS, str. 17; www.stat.gov.pl

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik reprodukcji brutto

U

Ŝ

– liczba urodzeń Ŝeńskich

U

og

– liczba urodzeń ogółem

W

dz

– współczynnik dzietności

=

=

=

49

15

)

(

x

x

og

Ŝ

dz

og

Ŝ

rb

w

U

U

W

U

U

W

W

rb

określa aktualną płodność, wyraŜając średnią liczbę Ŝywo 

urodzonych dzieci płci Ŝeńskiej przypadających na 1 kobietę
będącą aktualnie w wieku rozrodczym.

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik reprodukcji netto

U

Ŝ

– liczba urodzeń Ŝeńskich

U

og

– liczba urodzeń ogółem

W

dz

– współczynnik dzietności

L

x

, L

0

– liczba kobiet 

doŜywających wieku x lub 0

0

49

15

)

(

L

L

w

U

U

W

x

x

x

og

Ŝ

rn

=

=

W

rn

określa aktualną płodność i umieralność, wyraŜając średnią

liczbę Ŝywo urodzonych dzieci płci Ŝeńskiej, które doŜyją wieku 
swych matek, a przypadających na 1 kobietę będącą w wieku 
rozrodczym przy załoŜeniu niezmiennego aktualnego poziomu 
cząstkowych współczynników płodności i umieralności zgodnych z 
tablicami płodności i trwania Ŝycia (wymieralności).

background image

Demografia 2012/2013

Ogólny współczynnik zawierania małŜeństw

M

t

– ogólna liczba małŜeństw 
zawartych w okresie 

t

L

t

– liczba ludności w połowie 

badanego okresu lub średnia 
liczba ludności w badanym 
okresie

C

– stała (100 lub 1000)

C

L

M

W

t

t

m

=

W

m

określa natęŜenie zawierania małŜeństw w danej populacji

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik zawierania małŜeństw w 
stosunku do liczby ludności uprawnionej

M

t

– ogólna liczba małŜeństw 
zawartych w okresie 

t

L

20+

– liczba ludności w połowie 

badanego okresu lub średnia 
liczba ludności w badanym 
okresie w wieku 20 lat i 
więcej

C

– stała (100 lub 1000)

C

L

M

W

t

m

+

=

20

W

m

określa natęŜenie zawierania małŜeństw w danej populacji 

uprawnionej do zawierania małŜeństw

background image

Demografia 2012/2013

Współczynniki rozwodów 

R

t

– liczba rozwodów 

udzielonych w okresie 

t

M

t

– liczba małŜeństw 
zawartych w okresie 

t

C

– stała (1000 lub 10000)

C

M

R

W

t

t

r

=

Co określa taki współczynnik?

Współczynniki rozwodów moŜna wyznaczać analogicznie do 

współczynników małŜeństw oraz takŜe według poniŜszego wzoru.

background image

Demografia 2012/2013

Istotne znaczenie współczynników 
cząstkowych w analizie małŜeńskości

Obliczanych według:



płci



wieku



stanu cywilnego (dla małŜeństw)



wykształcenia itd.

background image

Demografia 2012/2013

Kohortowy współczynnik płodności 
cząstkowej dla wieku x (

dodatkowe

)

r

u

st

x(t)

– liczba urodzeń, które miały 

miejsce w roku kalendarzowym t z 
kohorty r matek będących w wieku x 
ukończonych lat.

r

u

x(t+1)

– liczba urodzeń, które miały 

miejsce w roku kalendarzowym (t+1) z 
kohorty r matek będących w wieku x 
ukończonych lat.

r

K

x

(t)

– średnia liczba kobiet kohorty r, 

Ŝyjących w wieku x ukończonych lat. 

C

– stała (1, 100, 1000 lub 10000).

C

K

u

u

W

t

x

r

t

x

r

t

x

st

r

x

r

koh

)

(

)

1

(

)

(

)

(

.

+

+

=

background image

Demografia 2012/2013

Współczynnik kohortowej płodności 
całkowitej (

dodatkowe

)

koh.r

W

dz

– współczynnik dzietności 

r-tej kohorty

r

u

– suma urodzeń dzieci z r-tej

kohorty kobiet w całym okresie 
rozrodczym

r

k

– średnia liczba kobiet r-tej

kohorty będących w wieku 
rozrodczym. 

C

– stała (z reguły 1).

C

k

u

W

r

r

dz

r

koh

=

.

koh.r

W

dz

wyraŜa stosunek liczby dzieci urodzonych przez badaną r-tą

kohortę kobiet do średniej liczby kobiet tejŜe kohorty. 

background image

Demografia 2012/2013

Demografia 2011/2012

Opracowane na podstawie…

J. Z. Holzer (2003). Demografia. PWE. 



7.2.1 „Współczynniki małŜeństw i rozwodów”



7.3.1 „Rodność (natęŜenie urodzeń)”



7.3.2 „Płodność kobiet”



7.3.3 „Płodność naturalna”



8.4 „Współczynniki dzietności (tylko 8.4.1 – „współczynniki 
przekrojowe”)



8.5 „Współczynniki reprodukcji brutto i netto”