1
oprac. Justyna Kowalczyk
Historia filozofii nowożytnej
Ćwiczenia 5 – 6. XI. 2008r.
Dr Andrzej Stoiński
1.
Blaise Pascal,
→
1623 – 1662,
→
Dzieła:
•
„Myśli”,
•
„Trzy rozprawy o kondycji możnych”
•
„Prowincjałki”
→
Biografia: Pascal był tzw. Genialnym dzieckiem. Był wybitnym matematykiem i
naukowcem. Doświadczalnie udowodnił istnienie próżni, ponadto skonstruował
maszynę arytmetyczną, która działała.
2.
„Myśli” i poglądy Pascala:
→
„Nędza – znać nędzę to wielkość człowieka”,
→
„Człowiek to trzcina myśląca”,
→
„Człowiek jest ponad wszechświatem”,
→
„Człowiek to duch i błoto, anioł i bydle, powstał z nicości dąży do nieskończoności”,
→
Pascal poszukuje Boga, bo jak twierdzi mu się to opłaci. Porusza problemy własnej
nieśmiertelności.
→
Pascal był preegzystencjalistą. Opowiadał się za filozofią sokratejską, oraz za
Kartezjuszem i św. Augustynem, najważniejsze było poznanie siebie.
→
Porzuca rozważania natury fizykalności, ponadto nie buduje systemów
metafizycznych.
→
Pascal w „Myślach” sięga do podszewki naszych zachowań, jest przy tym bardzo
przenikliwy, sięga do zachowań, na które człowiek nie zwraca na co dzień uwagi.
→
Pascal, zakłada relatywizm poznawczy lecz nie do końca. Twierdził że ludzkie
poznanie z natury nie jest pełne. Człowiek nigdy nie zdobędzie pełni wiedzy, gdyż
jest ograniczony przez intelekt. Uważał, że lepiej jest wiedzieć wszystkiego po trochu.
Ponadto twierdził że ludzka wiedza nie odsłania dostatecznych podstaw bytu, nie
można wiedzieć jak powstał wszechświat. Wiedza człowieka jest względna, a
wynika to z odmienności przekonań i egoizmu, jednak człowiek ma tą uniwersalną
cechę poszukiwania prawdy oraz zadawania podstawowych pytań itp.
→
Pascal twierdził że absolutny porządek moralny, należy poszukiwać w Bogu. Pascal
twierdził że intuicja to czucie Boskiego porządku , absolutnego. Bóg jest przed
człowiekiem ukryty, ale dzięki intuicji człowiek czuję tę obecność, i podąża jego
nieuchwytnym śladem.
→
Zakład Pascala na istnienie Boga – dowód na istnienie Boga. (w celi znajduje się
człowiek, ma godzinę do zapadnięcia wyroku, i przez tą godzinę gra w grę. Wierzyć
czy nie wierzyć w Boga .Nieśmiertelność duszy wiąże się bezpośrednio z problemem
istnienia.) Pascal rozpatrzył dwa proste przypadki dotyczące istnienia Boga:
1.
Bóg istnieje i nagradza za wiarę życiem wiecznym.
2.
Bóg nie istnieje i nie istnieje życie wieczne.
Dochodzimy zatem do wniosku że Bóg albo istnieje albo go nie ma, trzeciego wyjścia
nie ma. Pascal nie kreuje zakładu, człowiek przyjmuje zakład żeby zacząć wierzyć.
Człowiek może wierzyć lub nie wierzyć w istnienie Boga. Jeśli wierzy, to traci życie
doczesne (na rzecz modlitw i czynienia dobra) i otrzymuje życie wieczne, ale tylko w
pierwszym przypadku. Jeśli nie wierzy, to zatrzymuje życie doczesne i traci życie
