Dojrzało
ść
r
ę
bna drzewostanów
Dojrzało
ść
r
ę
bna drzewostanów
Podstawowym materialnym produktem
gospodarstwa le
ś
nego jest
drewno
systematycznie pobierane w procesie u
Ŝ
ytkowania za
pomoc
ą
ci
ęć
pełni
ą
cych funkcje:
-
piel
ę
gnacyjne, przygodne i sanitarne –
ci
ę
cia przedr
ę
bne,
-
pozyskania plonu –
ci
ę
cia r
ę
bne
Okre
ś
lenie dojrzało
ś
ci r
ę
bnej obiektu jest podstaw
ą
prowadzenia ładu czasowego z punktu widzenia
intensyfikacji produkcji le
ś
nej.
U
Ŝ
ytkowanie r
ę
bne jest zwi
ą
zane z
najwa
Ŝ
niejszymi problemami le
ś
nictwa:
- d
ąŜ
enie do pobierania produktów o odpowiednich
cechach,
- d
ąŜ
enie do maksymalizacji plonów,
- zwi
ę
kszanie zapotrzebowania na funkcje
pozaprodukcyjne.
Dojrzało
ść
r
ę
bna – stan drzewostanu (lub drzewa),
w którym spełnia on najlepiej
okre
ś
lony cel
.
Cele wynikaj
ą
z ró
Ŝ
nych czynników
przyrodniczych i ekonomicznych
dlatego s
ą
trudne do jednoznacznego okre
ś
lenia.
Wyró
Ŝ
nia si
ę
rodzaje dojrzało
ś
ci :
1. naturaln
ą
,
2. wg najwy
Ŝ
szego dochodu materiałowego,
3. techniczn
ą
,
4. ekonomiczn
ą
,
5. wg kulminacji renty le
ś
nej,
6. wg kulminacji renty gruntowej,
7. wg czynników hodowlano – le
ś
nych
8. ....
9. ....
Wiek Dojrzało
ś
ci Naturalnej (WDN)
Dojrzało
ść
naturalna
(fizyczna)
dla
pojedynczego drzewa jest to wiek, w którym
ko
ń
czy si
ę
jego cykl wzrostowy i nast
ę
puje jego
zamieranie;
Dla drzewostanu jest to takie stadium
rozwoju i wzrostu drzewostanu, w którym przyrost
bie
Ŝą
cy mi
ąŜ
szo
ś
ci jest mniejszy od sumy
mi
ąŜ
szo
ś
ci wydzielaj
ą
cych si
ę
drzew, a wi
ę
c
nast
ę
puje zmniejszenie zapasu produkcyjnego
drzewostanu.
WDN zale
Ŝ
y od:
- gatunku drzewa,
- siedliska,
- pochodzenia drzew.
WDN jest miara górnej granicy wieku
r
ę
bno
ś
ci lub kolei r
ę
bu.
Mo
Ŝ
e mie
ć
znaczenie w odniesieniu do lasów pełni
ą
cych
funkcje pozaprodukcyjne.
WIEK DOJRZAŁO
Ś
CI ILO
Ś
CIOWEJ – WG
NAJWY
ś
SZYCH DOCHODÓW MATERIAŁOWYCH
(WDI)
Najwy
Ŝ
szy dochód materiałowy na jednostk
ę
powierzchni i czasu wykazuje drzewostan w chwili
kulminacji przyrostu przeci
ę
tnego całkowitej
produkcji.
Wiek dojrzało
ś
ci ilo
ś
ciowej osi
ą
ga drzewostan
w momencie kulminacji przyrostu przeci
ę
tnego
całkowitej produkcji;
Kulminacja przyrostu przeci
ę
tnego utrzymuje
si
ę
w stosunkowo długim okresie.
WDI – jest to wiek, w którym przyrost przeci
ę
tny
zrównuje si
ę
z przyrostem bie
Ŝą
cym.
WDI zale
Ŝ
y od gatunku drzewa i bonitacji siedliska
WDI jest miar
ą
dolnej granicy kolei r
ę
bu dla
gospodarstw.
Je
Ŝ
eli celem produkcyjnym s
ą
sortymenty cienkie (drewno
energetyczne, gospodarstwa plantacyjne) to metod
ę
okre
ś
lania dojrzało
ś
ci r
ę
bnej wg najwy
Ŝ
szego dochodu
materiałowego mo
Ŝ
na oceni
ć
pozytywnie.
WIEK DOJRZAŁO
Ś
CI TECHNICZNEJ (WDT)
O dojrzało
ś
ci technicznej drzewa lub drzewostanu
decyduje rodzaj sortymentu przyj
ę
tego jako cel
produkcyjny.
Struktura sortymentowa ulega zmianie wraz z
wiekiem drzewostanów. W zale
Ŝ
no
ś
ci od tego, który
z sortymentów jest celem produkcji, drzewostan
mo
Ŝ
e osi
ą
ga
ć
dojrzało
ść
r
ę
bn
ą
w ró
Ŝ
nym stanie
i w ró
Ŝ
nym wieku.
Dojrzało
ś
ci
ą
techniczn
ą
drzewostanu nazywamy
stan drzewostanu
(wyra
Ŝ
ony np.
ś
redni
ą
pier
ś
nic
ą
), w którym spełnia
on najlepiej zapotrzebowanie na okre
ś
lony
sortyment (cel produkcji), a wiek, w którym osi
ą
ga
on ten stan nazywamy
wiekiem dojrzało
ś
ci
technicznej
.
Je
Ŝ
eli celem produkcji s
ą
sortymenty najgrubsze
(tartaczne grubowymiarowe) to posługiwanie si
ę
miar
ą
tego
sortymentu w jednostkach rzeczywistych mo
Ŝ
e cz
ę
sto nie
doprowadzi
ć
do znalezienia rozwi
ą
zania
(ilo
ść
tego sortymentu wraz z wiekiem stale si
ę
zwi
ę
ksza).
Lepsz
ą
metod
ą
jest wi
ę
c posługiwanie si
ę
ilorazem „i”
– mi
ąŜ
szo
ść
sortymentu przez wiek.
WDT zale
Ŝ
y od :
- celu produkcji (sortymentu),
- gatunku drzewa,
- siedliska,
- klasy bonitacji,
- intensywno
ś
ci prowadzenia zabiegów
gospodarczych.
Metoda dojrzało
ś
ci technicznej jest
podstaw
ą
regulacji ładu czasowego
w lasach pa
ń
stwowych w Polsce
.
