74. Równowaga Donnana
Przez błony komórkowe na ogół mog
ą
przenika
ć
elektrolity o niskich masach cz
ą
steczkowych, lecz
błony te s
ą
nieprzepuszczalne dla elektrolitów
makrocz
ą
steczkowych. W szczególno
ś
ci przez
błony te moze przechodzi
ć
wiele soli
nieorganicznych, lecz nie mog
ą
przez nie
przenika
ć
białka. jezeli jony wchodz
ą
ce w skład soli
nie s
ą
transportowane aktywnie, ich rozkład po obu
stronach błony w obecno
ś
ci zdysocjowanych
makrocz
ą
steczek jest okre
ś
lony przez warunek
równowagi Donnana. W układzie tym b
ę
dzie miał
miejsce wypadkowy przepływ NaCl przez błon
ę
,
póki nie ustali si
ę
stan równowagi, okre
ś
lony przez
nast
ę
puj
ą
ce warunki:
roztwory po obu stronach błony musz
ą
by
ć
elektronie oboj
ę
tne
potencjał elektrochemiczny elektrolitu
przenikaj
ą
cego przez błon
ę
musi by
ć
jednakowy w
obu przedziałach.
Błona ładuje si
ę
przy okre
ś
lonej róznicy
potencjałów V, ruch jonów zostaje wówczas
zatrzymany i ustala si
ę
stan równowagi [przy
okre
ś
lonym st
ę
zeniu jonów po obu stronach
błony].
Potencjał błonowy wyraza si
ę
wzorem:
róznica potencjału Donnana w stanie równowagi
w roztworach rozcie
ń
czonych
wynosi kilka mV, a w st
ę
zonych kilkana
ś
cie mV
osi
ą
gni
ę
cie stanu równowagi oznacza
ś
mier
ć
dla
komórki
Wzór ten odpowiada stanowi równowagi, nie wi
ę
c
dziwnego, ze nie daje poprawnych
wyników dla wytłumaczenia powstania potencjały
spoczynkowego błony. Teoria Donnana
nie uwzgl
ę
dnia transportu aktywnego.