NEONATOLOGIA 

25.04.2007.

 

Profilaktyka okresu noworodkowego 

 

 

 

Strona 1 

 

 

 

1.  Podawanie witaminy K 

  współczynnik enzymów niezbędnych do syntezy protrombiny czasu 

krzepnięcia (II, VII, IX, X) 

  brak – zaburzenia krzepliwości krwi 
  profilaktyka domięśniowo (i.m.): 0,5 mg / kg m.c. 

  powyżej 1500 g – 1 mg / kg m.c. 
  poniżej 1500 g – 0.3 mg / kg m.c. 

  podajemy wszystkim wcześniakom i noworodkom po porodach zabiegowych 

w II godzinie życia 

2.  Testy przesiewowe: 

  fenyloketonuria – wrodzony błąd metaboliczny brak aktywności 

hydroksylazy i podwyższenie poziomu fenyloalaniny w osoczu 

  objawy kliniczne: 

  pojawiają się po 3 miesiącu życia 
  opóźnienie rozwoju psychoruchowego 
  okresowo wymioty 
  drgawki, nadpobudliwość, agresja, drżenie, hipertonia mięśniowa 
  wypryski skórne 
  mocz ma charakterystyczny „mysi” zapach 
  rozjaśnia się karnacja skóry i włosy 

  rozpoznanie: 

  wykrycie wysokiego poziomu fenyloalaniny w osoczu i 

niskiego lub prawidłowego tyrozyny 

  test Guthriego – wykrycie w krwi wysokiej zawartości 

fenyloalaniny 

  leczenie: ograniczenie podaży fenyloalaniny, jest to dieta na całe życie 

  wrodzona niedoczynność tarczycy 

  częstotliwość 1:4000 
  przyczyny: 

  wada gruczołu tarczowego 
  genetycznie uwarunkowany blok w syntezie hormonów 

tarczycy w życiu płodowym 

  objawy: 

  ujawniają się w 2 – 3 miesiącu życia 
  mała ruchliwość 
  niechęć do ssania 
  wiotkość mięśni brzucha 
  zaparcia 
  przepuklina pępkowa 
  chrypka 
  powiększenie języka 
  przedłużająca się żółtaczka 

  diagnostyka: 

  pobranie krwi na bibułkę po 72 godzinach życia 
  oznaczenie poziomu TSH: wartości wyższe niż 40 j / ml - podejrzane 

  leczenie: tyroksyną 

 
 
 
 
 

 

NEONATOLOGIA 

25.04.2007.

 

Profilaktyka okresu noworodkowego 

 

 

 

Strona 2 

 

 

 

3.  Zasady pobierania krwi do badania przesiewowego. 

  krew należy pobrać z pięty noworodka między 3 – 6 dobą jego życia 
  ze względu na wczesne wypisy dopuszcza się pobranie przed 72 godziną, a po 

upływie 48 godzin 

  u dzieci pobieramy krew na drugą bibułkę w wieku 14 – 21 dni, które są: 

  z niską masą urodzeniową (poniżej 1500 g) 
  karmione pozajelitowo 
  po transfuzjach 

4.  Zabieg Credégo 

  rzeżączkowe zapalenie spojówek i rogówek oczu jest spowodowane 

zakażeniem podczas porodu od chorej matki 

  objawy: 

  ostre zapalenie spojówek 
  obrzęk powiek 
  ropotok 
  w ciągu kilkunastu godzin może doprowadzić do zajęcia rogówki, 

owrzodzenia i ślepoty 

  zakrapiany do worka spojówkowego (bezpośrednio po urodzeniu) po 1 kropli 

1% azotanu srebra 

5.  Szczepienie. 

Zgodnie z kalendarzem szczepień, w ciągu pierwszych 24 godzin życia, każdy 
noworodek powinien być zaszczepiony na: 

  WZW – B 

  domięśniowo (i.m.) 
  nie ma bezwzględnych przeciwwskazań klinicznych do szczepienia 
  w przypadku noworodków matek nosicielek antygenu HBs – 1 

czasowe podanie immunoglobuliny anty - HBs 

  BCG 

  śródskórnie (s.c.) 
  przeciwwskazanie – schorzenie o ciężkim przebiegu klinicznym 
  względne przeciwwskazania: 

  masa ciała < 2000 g lub 
  wiek ciążowy < 32 tyg. 

Jeżeli noworodek nie został zaszczepiony, należy podać szczepionkę po 4 tyg. od 
szczepienia przeciw WZW – B jednocześnie z drugą dawką tej ostatniej. 

6.  Badanie słuchu – przeprowadza się w II lub III dobie życia u noworodków 

  u chorych noworodków po ustabilizowaniu stanu klinicznego 
  jeśli wynik jest nieprawidłowy, dziecko kierowane jest na badanie kontrolne 
  czynniki ryzyka uszkodzenia słuchu: 

  urodzeniowa masa ciała < 1500 g 
  wcześniactwo < 32 tyg. 
  punktacja w skali Apgar < 5 pkt 
  hiperbilirubinemia wymagająca transfuzji wymiennej 
  zakażenie z grupy TORCH w okresie ciąży u matki (cytomegalia) 
  zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych 
  niedotlenienie okołoporodowe 
  wada słuchu w rodzinie 
  wada rozwoju uszu lub części twarzowej czaszki 

  leczenie aminoglikozydami (gentamycyny) w okresie noworodkowym 

 

NEONATOLOGIA 

25.04.2007.

 

Profilaktyka okresu noworodkowego 

 

 

 

Strona 3 

 

 

 

7.  Żółtaczki okresu noworodkowego 

  wstępują u ok. 60% noworodków donoszonych, u 80% noworodków 

urodzonych przedwcześnie 

  ujawnia się na skórze gdy stężenie bilirubiny pośredniej w surowicy krwi osiąga 

7 mg / dl 

  żółtaczka – wyraz zaburzeń adaptacyjnych wątroby 

  ma charakter przejściowy granicy stężeń, przy którym można 

zaznaczyć jej toksyczność, która doprowadza do uszkodzeń jąder 
podkorowych mózgu 

  zależy od: 

  stopnia dojrzałości noworodka 
  czynniki ryzyka 
  podstawowego procesu chorobowego 

  przyczyny żółtaczek okresu noworodkowego: 

  przejściowa niewydolność enzymatyczna wątroby 
  przejściowy defekt czynnego transportu (niska podaż kalorii) 

bilirubiny do i z hepatocytu 

  wzmożony rozpad erytrocytów i zwiększony hematokryt 

  rodzaje żółtaczek okresu noworodkowego: 

  fizjologiczna 

  rozpoznanie – stężenie bilirubiny we krwi 2 – 3 dobą życia 

-  6 – 8 mg / dl i  nie przekracza do 7 doby 12 mg / dl 
-  u noworodków karmionych piersią 16 mg / dl 

  nasilenie żółtaczki na ciele 

-  głowa, szyja: 5 mg % 
-  klatka piersiowa i brzuch do wysokości pępka: 6 – 8 mg % 
-  pępek → kolana: 9 – 12 mg % 
-  podudzie i ramiona: 13 – 15 mg % 
-  ręce i stopy: poniżej 15 mg % 

  pokarmu kobiecego 
  patologiczne 

  przed 36 godziną życia 
  stężenie bilirubiny w I dobie życia przekracza 5 mg % / dl 
  narastanie bilirubiny jest większe niż 5 mg / dl / dobę i  

0,3 mg / dl / h 

  stężenie bilirubiny z 15 mg / dl u noworodków karmionych sztucznie 
  poniżej 17 mg / dl u karmionych naturalnie 
  przyczyny: 

-  niedotlenienie 
-  niedojrzałość 
-  kwasica 
-  zespoły hemolityczne (Rh, AB0) 
-  wynaczynienie krwi po urazach okołoporodowych 
-  policytemia 

◦  zakażenia wewnątrzmaciczne 
◦  stosowanie niektórych leków przez matkę 

w czasie ciąży i porodu 
(sulfonamidy, tokolityki, oksytocyna) 

◦  rodzinne występowanie żółtaczki 

 
 

 

NEONATOLOGIA 

25.04.2007.

 

Profilaktyka okresu noworodkowego 

 

 

 

Strona 4 

 

 

 

  leczenie żółtaczek: rozważanie zastosowania fototerapii przy stężeniu 

bilirubiny całkowitej 

  żółtaczka bez ryzyka 

  > 12 mg / dl w 24 – 48 godzinie życia 
  > 15 mg / dl w 49 – 72 godzinie życia 
  > 17 mg / dl powyżej 72 godzin życia 

  bezwzględne wskazanie do zastosowania fototerapii 

  > 15 mg / dl w 24 – 48 godzinie życia 
  > 18 mg / dl w 49 – 72 godzinie życia 
  > 20 mg / dl powyżej 72 godzin życia