1

OZNACZANIE NAOH I NA

2

CO

3

 METODĄ WARDERA 

 
Metodą  Wardera  oznacza  się  obok  siebie  wodorotlenek  i  węglan  sodowy.  Metoda  może 
służyć do oznaczania czystości roztworu NaOH (zawartości zanieczyszczeń występujących w 
postaci węglanów). 
Badany  roztwór  miareczkuje  się  kwasem  wobec  fenoloftaleiny,  do  momentu  odbarwienia. 
Odmiareczkowuje się przy tym całą ilość wodorotlenku i połowę węglanu (węglan przechodzi 
w wodorowęglan). Dla wartości pH ok. 8,3 cały węglan przechodzi w wodorowęglan sodu. 
 

NaOH + HCl ⇒ NaCl + H

2

O 

Na

2

CO

3

 + HCl ⇒ NaHCO

3

 + NaCl 

 

Następnie  do  badanego  roztworu  dodaje  się  oranż  metylowy  i  miareczkuje  kwasem  solnym 
do pierwszej zmiany barwy wskaźnika. W drugim etapie zachodzi reakcja: 
 

NaHCO

3

 + HCl ⇒ NaCl + CO

2

 + H

2

O 

 

Jeśli w pierwszym miareczkowaniu zużywa się a ml kwasu, a w drugim  b ml, to zawartość 
węglanu sodu odpowiada 2b ml, a zawartość wodorotlenku sodu (a-b) ml kwasu. 
 
Wykonanie badania 
Otrzymany w kolbie miarowej (poj. 250ml) roztwór uzupełnić wodą destylowaną do kreski i 
dokładnie  wymieszać.  Następnie  pobrać  pipetą  jednomiarową  25ml  roztworu  do  kolbki 
stożkowej o pojemności 250ml. Roztwór rozcieńczyć do 100 ml i oziębić w wodzie z lodem, 
dodać  3-4  krople  0,5%-owego  alkoholowego  roztworu  fenoloftaleiny  i  spokojnie  mieszając 
miareczkować  0,1M  roztworem  kwasu  solnego  do  odbarwienia  (a  ml).  Dodać  1-2  krople 
0,1%-owego  roztworu  oranżu  metylowego  i  miareczkować  dalej  0,1  M  kwasem  solnym  do 
pierwszej zmiany zabarwienia wskaźnika (z żółtego na pomarańczowe) (b ml). 
 
Obliczenia 
Oznaczoną zawartość NaOH (w gramach) obliczyć z wzoru: 

X = (a – b)c(HCl) 

•

 0,040 

 
Oznaczoną zawartość Na

2

CO

3

 (w gramach) obliczyć z wzoru: 

X

1

 = 2bc(HCl) 

•

 0,053 

 

a – objętość (ml) kwasu solnego zużytego na zmiareczkowanie wobec fenoloftaleiny, 
b – objętość (ml) kwasu solnego zużytego na zmiareczkowanie wobec oranżu metylowego, 
c(HCl) – stężenie kwasu solnego, 
0,0400 – milirównoważnik NaOH (g/mmol) 
0,0530 – milirównoważnik Na

2

CO

3

 (g/mmol) 

 

Literatura 
 
1.  J.Minczewski,  Z.Marczenko,  Chemia  Analityczna  Tom  I  i  II,  Wydawnictwo  Naukowe 

PWN, Warszawa 1998. 

2.  T.Lipiec,  Z.Szmal,  Chemia  Analityczna  z  Elementami  Analizy  Instrumentalnej, 

Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1976.