LWD-2011-arkusz I ZP_LWD-2011-arkusz

LISTOPAD

2010

Za rozwiązanie

wszystkich zadań

można otrzymać

łącznie 100 punktów.

PESEL ZDAJĄCEGO

Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy

Arkusz opracowany przez Wydawnictwo Pedagogiczne OPERON.

Kopiowanie w całości lub we fragmentach bez zgody wydawcy zabronione. Wydawca zezwala na kopiowanie zadań

przez dyrektorów szkół biorących udział w programie Próbna Matura z OPERONEM.

KOD

ZDAJĄCEGO

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY

Z OPERONEM

WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

POZIOM PODSTAWOWY

Czas pracy 120 minut

Instrukcja dla zdającego

1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 16 stron (za da -

nia 1–25). Ewen tu al ne braki zgłoś prze wod ni czą ce mu ze społu
nad zo ru ją ce go eg za min.

2. Od po wie dzi za pisz w miej scu na to prze zna czo nym.
3. Pisz czy tel nie. Uży waj dłu go pi su/pió ra tyl ko z czar nym tu -

szem/atra men tem.

4. Nie  uży waj  ko rek to ra.
5. Błęd ne  za pi sy  wy raźnie  prze kreśl.
6. Pa miętaj,  że  za pi sy  w  brud no pi sie  nie  pod le ga ją  oce nie.

Życzymy powodzenia!

Miejsce na identyfikację szkoły

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

W za da niach od 1. do 6. za znacz jed ną pra wi dło wą od po wiedź.

Za da nie 1. (1 pkt)

Po gląd,  że  czło wiek  jest  isto tą  spo łecz ną,  zo stał  sfor mu ło wa ny  po raz  pierw szy  w
A.  śre dnio wie czu.
B.  sta ro żyt no ści.
C.  no wo żyt no ści.
D. XX wie ku.

Za da nie 2. (1 pkt)

Naj więk sze te ry to rial nie pań stwo na le żą ce do Unii Eu ro pej skiej to
A. Fran cja.
B. Wiel ka Bry ta nia.
C. Wło chy.
D. Niem cy.

Za da nie 3. (1 pkt)

Wy stę pu ją cy  w Pol sce  sys tem  pra wa  to  sys tem  pra wa
A.  opar te go  na re li gii.
B.  hy bry dal ne go.
C.  pre ce den so we go.
D.  sta no wio ne go.

Za da nie 4. (1 pkt)

Oby wa tel stwo  to  przy na leż ność  czło wie ka  do
A.  na ro du.
B.  okre ślo nej  wspól no ty.
C. pań stwa.
D.  na ro du  i pań stwa.

Za da nie 5. (1 pkt)

Ro dzi na  nu kle ar na  to  mo del  ro dzi ny,  w któ rym  wy stę pu ją
A.  ro dzi ce,  dziad ko wie  i dzie ci.
B.  ro dzi ce,  krew ni  i dzie ci.
C.  ro dzi ce  i dzie ci.
D.  ro dzi ce  i dziad ko wie.

Za da nie 6. (1 pkt)

Pań stwem za ło ży ciel skim Or ga ni za cji Pak tu Pół noc no atlan tyc kie go jest
A. Tur cja.
B. Pol ska.
C. Wiel ka Bry ta nia.
D. Niem cy.

Za da nie 7. (3 pkt)

Wy mień imio na i na zwi ska trzech pol skich po li ty ków, któ rzy po Leszku Millerze do listopada 2007 roku
peł ni li urząd Pre ze sa Ra dy Mi ni strów.

1. ..........................................................................................................................................................................

2. ..........................................................................................................................................................................

3. ..........................................................................................................................................................................

Za da nie 8. (2 pkt)

Upo rząd kuj chro no lo gicz nie wy mie nio ne w ta be li wy da rze nia. Obok wy da rze nia naj star sze go wpisz
cy frę 1, ko lej ne oznacz ja ko 2, 3, 4 i 5.

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Wydarzenia

Chronologia

Wej ście Pol ski do Unii Eu ro pej skiej.

Wej ście Pol ski do NATO.

Opusz cze nie przez Pol skę mi sji sta bi li za cyj nej w Ira ku.

D. Wy sła nie wojsk pol skich do Afga ni sta nu.

E. Roz po czę cie pol skiej mi sji sta bi li za cyj nej w Ira ku.

Działania

Funkcja prawa

Wy mie rza ka ry za po peł nia nie prze stępstw.

Pod da je ludz kie za cho wa nia spo łecz nej kon tro li.

Chro ni war to ści istot ne ze spo łecz ne go punk tu wi dze nia.

D. Wska zu je nor my po zy tyw ne oraz dzia ła nia ne ga tyw ne (za bro nio ne)

i kształ tu je w ten spo sób spo łecz nie po żą da ne mo de le za cho wań.

Za da nie 9. (4 pkt)

Do opi sów dzia ła nia pra wa po daj na zwy funk cji pra wa, któ rych to dzia ła nie jest prze ja wem.

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Za da nie 11. (4 pkt)

Do umiesz czo nych w ta be li de fi ni cji po jęć do ty czą cych pra wa ro dzin ne go do pisz na zwy tych po jęć.
Wy bierz spo śród pro po zy cji umiesz czo nych po ni żej.

roz wód, se pa ra cja, ad op cja, ali men ty, ku ra te la

Definicja

Pojęcie

A. Uchy le nie wspól no ty mał żeń skiej bez pra wa wstą pie nia w no wy

zwią zek.

B. Przy ję cie do ro dzi ny na mo cy orze cze nia są du ma ło let niej oso by ob -

cej, krew nej lub po wi no wa tej.

C. Obo wiąz ko we świad cze nie usta no wio ne przez sąd na rzecz osób,

w sto sun ku do któ rych są zo bo wią za ne in ne oso by.

D. Roz wią za nie związ ku mał żeń skie go przez sąd na żą da nie jed nej lub

obu stron.

W za da niach 12. i 13. roz strzy gnij, któ re zda nia za wie ra ją in for ma cje praw dzi we, a któ re fał szy we. Wpisz
w od po wied nie miej sce w ta be li P (praw da) lub F (fałsz).

Za da nie 12. (4 pkt)

Prawo

P lub F

A. Pra wo ła ski w Rze czy po spo li tej Pol skiej sto su je Sąd Naj wyż szy.

B. Or ga nem wła dzy usta wo daw czej w Pol sce są Sejm i Se nat.

C. Każ dy czło wiek wraz z uro dze niem na by wa zdol ność praw ną.

D. Roz po rzą dze nia są ak ta mi wyż sze go rzę du niż usta wy.

Hasło

Doktryna

A. Głów ną za sa dą ży cia spo łecz ne go jest za sa da do bra wspól ne go i so -

li da ry zmu spo łecz ne go.

B. Naj wyż szą war to ścią jest wol ność, dla któ rej naj więk szym za gro że -

niem jest pań stwo, któ re po win no być zli kwi do wa ne.

C. Naj wyż szą war to ścią jest wol ność jed nost ki, a je dy ną gra ni cą wol no -

ści jest wol ność dru gie go czło wie ka.

D. Spo łe czeń stwo po win no mieć cha rak ter bez kla so wy, któ ry na le ży

stwo rzyć przez re wo lu cję.

Za da nie 10. (4 pkt)

Do umiesz czo nych w ta be li ha seł do pisz na zwy dok tryn, dla któ rych są one sztan da ro we. Wy bierz spo -
śród pro po zy cji umiesz czo nych po ni żej.

fa szyzm, ko mu nizm, anar chizm, chrze ści jań ska de mo kra cja, li be ra lizm

Za da nie 13. (4 pkt)

Za da nie 14. (4 pkt)

Po daj peł ne polskie na zwy wy mie nio nych or ga ni za cji.

NATO – ..............................................................................................................................................................

ONZ – .................................................................................................................................................................

OBWE – .............................................................................................................................................................

MFW – ................................................................................................................................................................

Za da nie 15. (4 pkt)

Roz po znaj po li ty ka przed sta wio ne go na fo to gra fii i wy ko naj po le ce nia.

a) Po daj imię i na zwi sko po li ty ka wi docz ne go na zdję ciu.

...........................................................................................................................

b) Po daj na zwę urzę du kon sty tu cyj ne go, któ ry spra wo wał ten po li tyk
w Rze czy po spo li tej Pol skiej.

...........................................................................................................................

c) Po daj la ta, w któ rych przed sta wio ny po li tyk spra wo wał ten urząd.

...........................................................................................................................

d)  Pod kreśl  wła ści wą  od po wiedź.  Po li tyk  ten  był  zwią za ny  z
A.  Plat for mą  Oby wa tel ską.
B.  So ju szem  Le wi cy  De mo kra tycz nej.
C.  Pol skim  Stron nic twem  Lu do wym.
D.  Pra wem  i Spra wie dli wo ścią.

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Społeczeństwo

P lub F

Kon for mizm to po sta wa ści słe go pod po rząd ko wa nia się obo wią zu ją -
cym nor mom.

Gru py in klu zyj ne to ina czej gru py otwar te dla wszyst kich chęt nych.

Sub kul tu ry two rzą wła sne nor my, a jed no cze śnie uzna ją po wszech nie
obo wią zu ją ce nor my w spo łe czeń stwie za wła sne.

Gru pa spo łecz na mu si li czyć przy naj mniej jed ną oso bę, ma wła sne
re gu ły po stę po wa nia oraz nor my.

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Za da nie 16. (8 pkt)

Na pod sta wie ma py Pol ski uzu peł nij ta be lę. Po daj przy od po wied niej li te rze na zwę wo je wódz twa oraz je -
go sto li cę.

Nazwa województwa

Stolica województwa

Za da nie 17. (5 pkt)

Prze czy taj  za miesz czo ny  frag ment  ko dek su  cy wil ne go,  do ty czą cy  przy pad ków,  kie dy  uzna je  się  oso bę
za zmar łą.  Na stęp nie  roz strzy gnij,  czy  zda nia  w ta be li  są  zgod ne  (TAK),  czy  nie zgod ne  (NIE)  z ko dek -
sem.  Na po twier dze nie  swo je go  wy bo ru  po daj  nu mer  ar ty ku łu  i pa ra graf  do ty czą cy  da nej  kwe stii.

Roz dział III

Uzna nie za zmar łe go

Art. 29.
§ 1. Za gi nio ny mo że być uzna ny za zmar łe go, je że li upły nę ło lat dzie sięć od koń ca ro ku ka len da rzo -

we go, w któ rym we dług ist nie ją cych wia do mo ści jesz cze żył; jed nak że gdy by w chwi li uzna nia za zmar łe -
go za gi nio ny ukoń czył lat sie dem dzie siąt, wy star cza upływ lat pię ciu.

§ 2. Uzna nie za zmar łe go nie mo że na stą pić przed koń cem ro ku ka len da rzo we go, w któ rym za gi nio ny

ukoń czył by lat dwa dzie ścia trzy.

Art. 30.
§ 1. Kto za gi nął w cza sie po dró ży po wietrz nej lub mor skiej w związ ku z ka ta stro fą stat ku lub okrę tu al -

bo w związ ku z in nym szcze gól nym zda rze niem, ten mo że być uzna ny za zmar łe go po upły wie sze ściu mie -
się cy od dnia, w któ rym na stą pi ła ka ta stro fa al bo in ne szcze gól ne zda rze nie. […]

Art. 31.
§ 1. Do mnie my wa się, że za gi nio ny zmarł w chwi li ozna czo nej w orze cze niu o uzna niu za zmar łe go.
§ 2. Ja ko chwi lę do mnie ma nej śmier ci za gi nio ne go ozna cza się chwi lę, któ ra we dług oko licz no ści jest

naj bar dziej praw do po dob na, a w bra ku wszel kich da nych – pierw szy dzień ter mi nu, z któ re go upły wem
uzna nie za zmar łe go sta ło się moż li we. […]

Art. 32.
Je że li kil ka osób utra ci ło ży cie pod czas gro żą ce go im wspól nie nie bez pie czeń stwa, do mnie my wa się, że

zmar ły jed no cze śnie.

Źró dło: ko deks cy wil ny z 23 kwiet nia 1964 ro ku, (Dz.U. z dnia 18 ma ja 1964 r.)

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Uzna nie za zmar łe go

TAK/NIE

Artykuł

i paragraf

Przy kład

35-let ni Bo le sław Ko wal ski zo stał po sied miu la tach uzna ny
za zmar łe go.

NIE

Art. 29. § 1

Ja ni na i Cze sław  Grzy bo wie  za gi nę li 15  lat  te mu,  nie  da jąc
od tam tej  po ry  zna ku  ży cia.  W związ ku  z tym  obo je  zo sta li
uzna ni  za oso by  zmar łe.

35-let ni Ma rek Kos zo stał uzna ny za zmar łe go po upły wie
pię ciu lat po swo im wy ru sze niu w po dróż sa mo cho do wą
po Eu ro pie.

Ja nek No wak zo stał uzna ny w grud niu 2009 ro ku za zmar łe -
go, gdyż wła śnie wte dy skoń czył by 21 lat.

Sta ni sław  Dziu pla  zo stał  uzna ny  za zmar łe go,  kie dy  nie  po -
wró cił  do do mu  w dwa  la ta  po swo im  wy ru sze niu  w rejs  do -
oko ła  świa ta.

77-let ni Jó zef Pis zo stał uzna ny za zmar łe go po upły wie sied -
miu lat od za gi nię cia.

Za da nie 18. (3 pkt)

Przyj rzyj się fo to gra fii i wy ko naj po le ce nia.

a) Po daj na zwę in sty tu cji Unii Eu ro pej skiej, któ -
ra ma sie dzi bę w tym bu dyn ku.

...................................................................................

b) Po daj na zwę mia sta, w któ rym znaj du je się ta
sie dzi ba.

...................................................................................

c) Po daj na zwę pań stwa, w któ rym znaj du je się ta
sie dzi ba.

...................................................................................

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Za da nie 19. (5 pkt)

Uzu peł nij zda nia zgod nie z zapisami Kon sty tu cji Rze czy po spo li tej Pol skiej.

A. Wła dza zwierzch nia w Rze czy po spo li tej Pol skiej na le ży do

..............................................................

B. Wła dzę wy ko naw czą spra wu ją

...............................................

........................................................ .

C. Ustrój Rze czy po spo li tej Pol skiej opie ra się na po dzia le i rów no wa dze wła dzy

..................................

wła dzy

..............................................................

i wła dzy

.....................................................................

D. Naród sprawuje władzę przez swoich

...........................................

lub

.............................................

E. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach

.........................................................

Za da nie 20. (6 pkt)

Prze czy taj po niż szy frag ment ar ty ku łu, a na stęp nie wy pisz nu me ry zdań, któ re po da ją wy łącz nie fak ty,
oraz nu me ry tych zdań, któ re za wie ra ją opi nie.

1.  Do bre  wia do mo ści  dla  kie row ców.
2.  We dług  ana li ty ków  ben zy na  i olej  na pę do wy  są  co raz  tań sze,  a przy szły  ty dzień  po wi nien  przy nieść
ko lej ne  ob niż ki  cen.
3. Cie szyć się tyl ko nie mo gą ci, któ rzy ma ją au ta na gaz. […]
4.  Ce na  li tra  ben zy ny  bez oło wio wej 95  spa dła  w tym  ty go dniu  po ni żej 4,30,  co  ozna cza  spa dek  oko ło
3 gr/l – twier dzą ana li ty cy biu ra Re flex.
5. Za olej na pę do wy trze ba za pła cić śred nio oko ło 3,68 zł/l, czy li o 1 gr/l mniej niż przed ty go dniem.
6.  Do 61  gr/l  zmniej szy ła  się  róż ni ca  mię dzy  ce ną  Eu ro su per 95  i ole ju  na pę do we go,  z 78  gro szy  na li trze
no to wa nych  w sierp niu.

Na pod sta wie: Ben zy na ta nie je i bę dzie ta nieć,

www.dzien nik.pl

fak ty:

.................. .................. ..................

opi nie:

.................. .................. ..................

Za da nie 21. (5 pkt)

Na pod sta wie tek stu źró dło we go i wła snej wie dzy wy ko naj po le ce nia.

Chciał byś, aby Twój sa mo chód był wy po sa żo ny w al ko mat? Je śli tak – pod pisz pe ty cję skie ro wa ną

do Ko mi sji Eu ro pej skiej na stro nie www.al ko ca sco.pl lub w jed nym z ośmiu miast w Pol sce.

Jest to apel do Ko mi sji Eu ro pej skiej, by za chę ca ła pro du cen tów do se ryj ne go wy po sa ża nia sa mo cho -

dów w al ko mat. Zbiór ka pod pi sów pod pe ty cją zo sta ła zor ga ni zo wa na w ra mach ak cji spo łecz nej
„AlkoCasco – Al ko mat w każ dym au cie” […].

Na świe cie pro du cen ci sa mo cho dów po dej mo wa li i po dej mu ją ini cja ty wy ma ją ce na ce lu zwięk sze nie

bez pie czeń stwa  po dró ży,  w tym  ogra ni cze nie  licz by  kie row ców  ja dą cych  po al ko ho lu.  To  dla te go  opra -
co wy wa ne  są  roz wią za nia  po le ga ją ce  na wy po sa ża niu  sa mo cho dów  w urzą dze nia  spraw dza ją ce  stę że nie
al ko ho lu  w or ga ni zmie  kie row cy,  któ re  by ły  lub  bę dą  wdra ża ne  w nie da le kiej  przy szło ści.

W ra mach „AlkoCasco – al ko mat w każ dym au cie” […] or ga ni za tor ak cji chce zwró cić się do Ko mi sji

Eu ro pej skiej  z pe ty cją  o wy da nie  dy rek ty wy  za chę ca ją cej  wszyst kich  pro du cen tów  do do da wa nia  al ko ma -
tów  do pod sta wo we go  wy po sa że nia  sa mo cho dów.  Dzię ki  te mu  każ dy  kie row ca,  któ ry  ma  wąt pli wo ści,  czy
w je go  or ga ni zmie  znaj du je  się  jesz cze  al ko hol,  mógł by  je  roz wiać  i pod jąć  od po wie dzial ną  de cy zję.

Ba da nia prze pro wa dzo ne w ra mach ak cji AlkoCasco przez in sty tut Pen tor we wrze śniu br. po twier dza -

ją za po trze bo wa nie na te go ty pu ini cja ty wy. Bli sko 60% re spon den tów (w nie któ rych gru pach by ło to
na wet po nad 70%) ko rzy sta ło by z al ko ma tu, gdy by był on czę ścią wy po sa że nia se ryj ne go au ta.

Wszy scy, któ rzy chcą zwięk szać bez pie czeń stwo na dro gach i pod pi sać się pod wnio skiem do Ko mi sji

Eu ro pej skiej za chę ca ją cym do do łą cze nia al ko ma tów do wy po sa że nia aut, mo gą to zro bić elek tro nicz -
nie na stro nie www.al ko ca sco.pl lub w jed nym z cen trów han dlo wych w ośmiu mia stach w Pol sce.

Na pod sta wie: Al ko mat w każ dym au cie? Pod pisz pe ty cję!,

www.pi ja ni kie row cy.pl

a) Po daj cel, któ ry przy świe ca ak cji wy po sa że nia każ de go sa mo cho du w al ko mat.

..............................................................................................................................................................................

b) Wy ja śnij, w ja ki spo sób or ga ni za tor ak cji „AlkoCasco – Al ko mat w każ dym au cie” chce wpro wa dzić
ko niecz ność wy po sa ża nia aut w al ko ma ty.

..............................................................................................................................................................................

c) Napisz, jak moż na wes przeć ak cję wy po sa ża nia sa mo cho dów w al ko ma ty. Podaj dwa możliwe miejsca
realizacji.

..............................................................................................................................................................................

d)  Pod kreśl  pra wi dło wą  od po wiedź.  We dług  ba dań  prze pro wa dzo nych  w ra mach  ak cji  AlkoCasco  za ko -
rzy sta niem  z al ko ma tu  bę dą ce go  w wy po sa że niu  sa mo cho du  opo wia da  się:
A.  bli sko  po ło wa  re spon den tów.
B.  po nad 1/3  re spon den tów.
C.  oko ło 2/3  re spon den tów.
D.  po nad 3/4  re spon den tów.

Za da nie 22. (7 pkt)

Na pod sta wie tek stu źró dło we go i wła snej wie dzy wy ko naj po le ce nia.

Agniesz ka Ha me lusz z wy dzia łu pra so we go Ko men dy Głów nej Po li cji oce nia, że pią tek [30 paź dzier -

ni ka 2009 ro ku] upły nął na pol skich dro gach dość spo koj nie. Mi mo że wie le osób zde cy do wa ło się na wy -
jaz dy do bli skich, nie by ło więk szych utrud nień na tra sach wy jaz do wych z miast. – W su mie do szło
do mniej szej licz by wy pad ków niż w ubie głym ro ku, ran nych zo sta ło też mniej osób – do da ła.

Po li cja za trzy ma ła 365 nie trzeź wych kie row ców. Choć licz ba ta – jak pod kre śli ła Ha me lusz – jest na -

dal du ża, to zde cy do wa nie mniej sza niż rok te mu.

Przez ca ły week end w ra mach po li cyj nej ak cji „Znicz 2009” na dro gach bę dzie wię cej po li cyj nych pa -

tro li.  W su mie  nad bez pie czeń stwem  osób  od wie dza ją cych  gro by  czu wa  bli sko 10  tys.  po li cjan tów  ru chu
dro go we go  i pre wen cji.  Funk cjo na riu sze  spraw dza ją  mię dzy  in ny mi  pręd kość,  z ja ką  ja dą  kie row cy,  ich
trzeź wość,  stan  tech nicz ny  aut,  a tak że  to,  czy  dzie ci  prze wo żo ne  są  w fo te li kach.  Ma ją  też  –  w ra zie  ko -
niecz no ści  –  roz ła do wy wać  kor ki  w oko li cach  cmen ta rzy  i za po bie gać  kra dzie żom.

Ha me lusz za ape lo wa ła do kie row ców o ostroż ność i do sto so wa nie pręd ko ści do zmien nych wa run ków

at mos fe rycz nych.  Przy po mnia ła,  że  wcze śnie  za pa da ją cy  zmrok,  prze lot ny  deszcz,  le żą ce  na jezd niach
i po bo czach  li ście  zmniej sza ją  przy czep ność  i wy dłu ża ją  dro gę  ha mo wa nia.  Po gar sza  się  tak że  wi docz ność,
dla te go  –  jak  do da ła  –  trze ba  zwra cać  bacz niej szą  uwa gę  na pie szych.

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

– Tak że oso by, któ re zde cy du ją się iść pie szo na cmen tarz, po win ny pa mię tać, by ko rzy stać z chod ni -

ków, a je śli ich nie ma, iść po bo czem lub jezd nią, oczy wi ście po le wej stro nie. War to mieć przy so bie ele -
ment od bla sko wy lub la tar kę – po wie dzia ła.

We dług po li cyj nych da nych bez „od bla sków” pie szy jest wi docz ny z kil ku dzie się ciu me trów. Je den ele -

ment od bla sko wy po wo du je, że kie row ca wi dzi go już z od le gło ści 120–160 me trów.

Na pod sta wie: Pi ja ni kie row cy gra su ją po dro gach, „Dzien nik” 31.10.2009,

www.dzien nik.pl

a) Po daj dwie róż ni ce mię dzy bez pie czeń stwem na pol skich dro gach w okre sie akcji „Znicz” w 2009 ro -
ku a po przed ni mi la ta mi.

1. ..........................................................................................................................................................................

2. ..........................................................................................................................................................................

b) Wy mień czte ry dzia ła nia funk cjo na riu szy po li cji, któ rych ce lem by ła kon tro la bez pie czeń stwa kie -
row ców i pa sa że rów.

1. ..........................................................................................................................................................................

2. ..........................................................................................................................................................................

3. ..........................................................................................................................................................................

4. ..........................................................................................................................................................................

c) Wy mień dwa czynniki, któ re zmniej sza ją o tej po rze ro ku bez pie czeń stwo na jezd ni.

1. ..........................................................................................................................................................................

2. ..........................................................................................................................................................................

d) Wyjaśnij za leż ność mię dzy no sze niem ele men tów od bla sko wych przez pie szych a wi docz no ścią na dro dze.

..............................................................................................................................................................................

e) Na pod sta wie wła snej wie dzy po daj dwa spo so by – nie opi sa ne w tek ście – na zwięk sze nie płyn no ści
ru chu i bez pie czeń stwa na dro gach w okre sie ak cji „Znicz”.

1. ..........................................................................................................................................................................

2. ..........................................................................................................................................................................

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Rok

§1

§2

2008

83944

66202

2007

79210

71233

2006

84120

96926

2005

85544

93124

2004

78048

80555

2003

75301

75662

2002

78363

66091

2001

68672

51490

Za da nie 23. (4 pkt)

Na pod sta wie da nych sta ty stycz nych po li cji oraz art. 178a ko dek su kar ne go o pro wa dze niu po jaz du
w sta nie nie trzeź wo ści wy ko naj po le ce nia.

Art. 178a.
§ 1. Kto, znaj du jąc się w sta nie nie trzeź wo ści lub pod wpły wem środ ka odu rza ją ce go, pro wa dzi po jazd

me cha nicz ny w ru chu lą do wym, wod nym lub po wietrz nym, pod le ga grzyw nie, ka rze ogra ni cze nia wol no -
ści al bo po zba wie nia wol no ści do lat 2.

§ 2. Kto, znaj du jąc się w sta nie nie trzeź wo ści lub pod wpły wem środ ka odu rza ją ce go, pro wa dzi na dro -

dze pu blicz nej lub w stre fie za miesz ka nia in ny po jazd niż okre ślo ny w § 1, pod le ga grzyw nie, ka rze ogra -
ni cze nia wol no ści al bo po zba wie nia wol no ści do ro ku.

Źró dło: www.po li cja.pl

a) Po daj la ta o naj więk szej i naj mniej szej licz bie wy pad ków spo wo do wa nych przez oso by pro wa dzą ce po -
jaz dy me cha nicz ne w sta nie nie trzeź wo ści.

naj więk sza licz ba wy pad ków miała miejsce w ro ku:

................................................

naj mniej sza licz ba wy pad ków miała miejsce w ro ku:

..............................................

b) Wy mień wszyst kie la ta, w któ rych licz ba wy pad ków po peł nia nych z art. 178a § 2 by ła więk sza niż wy -
pad ków po peł nia nych z art. 178a § 1.

..............................................................................................................................................................................

c) Na pod sta wie wła snej wie dzy po daj dwa przy kła dy po jaz dów, o któ rych mo wa w art. 178a § 2.

..............................................................................................................................................................................

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Za da nie 24. (5 pkt)

Na pod sta wie da nych sta ty stycz nych na te mat do pusz czal ne go stę że nia al ko ho lu we krwi osób kie ru ją -
cych po jaz da mi wy ko naj po le ce nia.

Po ziom do pusz czal ne go pra wem stę że nia al ko ho lu we krwi kie row ców (wy bra ne pań stwa)

Państwo

Do pusz czal ne stę że nie

al ko ho lu we krwi

(mg/ml)

Państwo

Do pusz czal ne stę że nie

al ko ho lu we krwi

(mg/ml)

Bia ło ruś

0,0

Niem cy

0,5

Chor wa cja

0,0

Pol ska

0,2

Cze chy

0,0

Ro sja

0,0

Es to nia

0,0

Ru mu nia

0,0

Is lan dia

0,5

Sło wa cja

0,0

Li twa

0,0

Szwaj ca ria

0,8

Luk sem burg

0,8

Wę gry

0,0

Mal ta

0,8

Wiel ka Bry ta nia

0,8

Na pod sta wie: www.al ko ma ty.biz

a) Wy mień wszyst kie kra je na le żą ce do Unii Eu ro pej skiej, w któ rych po ziom do pusz czal ne go pra wem stę -
że nia al ko ho lu we krwi kie row ców jest naj niż szy.

..............................................................................................................................................................................

b) Wy mień wszyst kie kra je na le żą ce do Unii Eu ro pej skiej, w któ rych po ziom do pusz czal ne go pra wem stę -
że nia al ko ho lu we krwi kie row ców jest naj wyż szy.

..............................................................................................................................................................................

c) Spo śród państw eu ro pej skich nie na le żą cych do Unii Eu ro pej skiej wy mień to, w któ rym po ziom do -
pusz czal ne go pra wem stę że nia al ko ho lu we krwi kie row ców jest naj wyż szy.

..............................................................................................................................................................................

d) Od wo łu jąc się do da nych licz bo wych z ta be li, po daj po ziom do pusz czal ne go pra wem stę że nia al ko ho -
lu we krwi kie row ców w Pol sce oraz w kra jach z nią są sia du ją cych. Po rów naj te da ne.

..............................................................................................................................................................................

Za da nie 25. (13 pkt)

Je steś  po słem/po słan ką  na Sejm  Rze czy po spo li tej  Pol skiej,  któ ry/która uczest ni czy  w de ba cie  po świę co -
nej  pro ble mo wi  jaz dy  pod wpły wem  al ko ho lu  po  polskich  drogach.  W swo im  prze mó wie niu  przed staw
i uza sad nij  pięć  pro po zy cji  zmia ny  pra wa,  któ re  zwięk szy ły by  bez pie czeń stwo  na dro gach  oraz  ogra ni -
czy ły  licz bę  pi ja nych  kie row ców.  Od wo łaj  się  do dwóch  ma te ria łów  źró dło wych  za miesz czo nych  w za da -
niach 21.–24.  Pa mię taj  o wła ści wej  for mie  wy po wie dzi.

CZYSTOPIS

..............................................................................................................................................................................

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”

..............................................................................................................................................................................

Wiedza o społeczeństwie. Poziom podstawowy

Próbna Matura z OPERONEM i „Gazetą Wyborczą”