Literatura 

 
 

1.

 

Bardziński W., Ciesielczuk J., Lewandowski J. i Małolepszy Z., 

2008: Przewodnik do ćwiczeń z kartowania geologicznego 
(okolice Chęcin) 

 

2.

 

Słowański W. [red.] 1989: Kartografia geologiczna część III 

3.

 

Labus M. i Labus K., 2012: Podstawy geologii strukturalnej i 

kartografii geologicznej 

4.

 

Instrukcja opracowania i wydania Szczegółowej mapy 

geologicznej Polski w skali 1:50 000, Państwowy Instytut 
Geologiczny, W-wa 2004 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

RZEŹBA TERENU 

 
Istnieje kilka metod przedstawiania rzeźby terenu – najbardziej 
rozpowszechniona jest metoda poziomicowa 
Poziomica – linia łącząca punkty leżące na tej samej wysokości 
Zamiast określenia „poziomica” używa się też „izohipsa” lub błędnie 
„warstwica”. 
Pionowa odległość między poziomicami jest określana jako cięcie 
warstwicowe, które powinno być wartością stałą dla całej mapy 

 

 

 

 

SKALA MAPY 

 

 

Podziałki na mapach przedstawiane są zwykle zarówno w postaci 

liczbowej, jak i liniowej. 

Podziałka liniowa jest graficznym obrazem skali mapy, ułatwia 

odczytywanie odległości z map 

 

Na kolorowych mapach topograficznych poziomice przedstawiane są 

w kolorze jasnobrązowym, elementy hydrograficzne – niebieskim, a 

obszary zalesione – jasnozielonym. 

 

 

 

 

 

Dla GEOLOGA – istotną rzeczą jest – 

umiejętność korzystania z map topograficznych! 

Mapy  topograficzne  -  stanowią  podstawę  lokalizacji  wielu  zjawisk,  zawierają 

wiele treści istotnych pod względem geologicznym 

Sporządzanie  mapy  geologicznej  odbywa  się  zwykle  na  tzw.  podkładzie 

topograficznym, na który nanosi się treść geologiczną. 

W  trakcie  prac  kartograficznych  zwykle  zachodzi  konieczność  uzupełnienia 

treści mapy topograficznej. 

Dzieje  się  tak,  gdy  geolog  pracujący  w  terenie  stwierdza,  że  sytuacja 

topograficzna  uległa  zmianie  w  stosunku  do  przedstawionej  na  mapie 

topograficznej  np.  została  zbudowana  nowa  droga,  rzeka  zmieniła  koryto, 

powstało  osuwisko.  Posługując  się  kompasem  geologicznym  i  odmierzając 

odległości krokami należy uzupełnić istniejącą mapę topograficzną. 

Mapa  topograficzna  przedstawia  szczegółowy  obraz  ukształtowania  terenu: 

rozmieszczenia sieci rzecznej, dróg, osiedli itp. 

Analiza map topograficznych, szczególnie morfologii terenu – może dać pewne 

wskazówki co do budowy geologicznej danego obszaru. 

Wiele znaków znajdujących się na mapach topograficznych wyraża treść: 

−

 

geologiczną np. kamieniołomy, glinianki, piaskownie, żwirownie, 

torfowiska 

−

 

geomorfologiczną np. tarasy rzeczne, leje krasowe, wąwozy, osuwiska, 

stożki usypiskowe itp.  

−

 

hydrogeologiczną np. źródła. 

 

 

 

 

 

Niektóre ZNAKI stosowane na mapach 

- uzupełniające geologiczną treść map topograficznych 

 

 

Mapa geologiczna  

Jest  graficznym  przedstawieniem  modelu  budowy  geologicznej,  czyli 

jest  to  zmniejszony  i  uproszczony  obraz  faktów  geologicznych 

występujących  na  danym  obszarze,  uzyskany  przez  rzutowanie 

pionowe na płaszczyznę poziomą, w określonej skali, przedstawiony 

za pomocą barw,  symboli i znaków.

 

 

 

Schemat rozmieszczenia ważniejszych elementów arkusza 

Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski w skali 1:  50 000 

 

 

 

 

 

 

 

 

TABELA STRATYGRAFICZNA 

 

 

CD.   TABELI STRATYGRAFICZNEJ 

 

 

 

 

 

 

Przekrój geologiczny 

Jest to zmniejszony, graficzny obraz budowy geologicznej, powstały 

w wyniku przecięcia skorupy ziemskiej płaszczyzną pionową. 

Przekrój prowadzony jest możliwie wzdłuż linii prostej przez obszar 

najbardziej reprezentatywny pod względem budowy geologicznej, 

poprzecznie do struktur geologicznych 

Przekrój geologiczny wykonuje się na podstawie: 

−

 

faktów geologicznych zaobserwowanych wprost w płaszczyźnie 

przecięcia 

−

 

interpretacji uwzględniającej fakty geologiczne w sąsiedztwie 

tej płaszczyzny oraz  

−

 

informacji uzyskanych pośrednio (głównie z badań 

geofizycznych, wiertniczych) 

 

Skala pionowa i pozioma przekroju winny być na ogół zgodne! 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Profil geologiczny 

Jest  to  graficzne  przedstawienie  kolejności  faktów  geologicznych 

ustalonych w odsłonięciu, wyrobiskach lub w wierceniu. 

Profile geologiczne sporządzane dla map geologicznych mają zwykle 

charakter  syntetyczny,  stąd  też  określane  są  mianem  syntetycznych 

profilów geologicznych. 

Są one ustalane na podstawie analizy, a następnie syntezy wszystkich 

dostępnych  materiałów  geologicznych  dla  całego  obszaru  objętego 

mapą  i  przedstawiane  w  odpowiedniej  skali,  najczęściej  w  formie 

słupków. 

Dla osadów czwartorzędowych profile te sporządza się z 

uwzględnieniem morfologii terenu i ich sytuacji wysokościowej