1. Osłona ciekłego metalu przed dostępem powietrza;
Osłonę łuku stanowią gazy i ciekły żużel, powstałe w wyniku rozpadu otuliny elektrody pod wpływem ciepła łuku.
Skład osłony gazowej, w zależności od składu chemicznego otuliny stanowią CO
2
, CO, H
2
O oraz produkty ich rozpadu.
Główne funkcje otuliny to:
- osłona łuku przed dostępem atmosfery
- łatwe zajarzenie luku spawalniczego, - zwiększenie przewodnictwa elektrycznego przestrzeni łuku,
- wprowadzenie do obszaru spawania pierwiastków odtleniających , wiążących azot i rafinujących ciekły metal spoiny,
- wytworzenie żużla zmniejszającego szybkość chłodzenia spoiny i kształtującego lico spoiny,
- odgazowanie ciekłego metalu
-kierowanie położeniem ciekłego metalu przy spawaniu
- wytworzenie żużla wpływającego na :
wielkości przenoszonych kropel
zabezpieczenie kropli ciekłego metalu spoiwa i jęzorka spawalniczego przed dostępem gazów z atmosfery
ochronę i formowanie krzepnącego ściegu spoiny i opóźnienie jego krzepnięcia
regulacje
składu chemicznego spoiny
Aby spełnić te zadnia , otulina powinna zawierać szereg składników : metale , rudy metali, żelazostopy , składniki organiczne.
2. Naprężenia i odkształcenia spawalnicze;
Czym jest odkształcenie spawalnicze? Odkształcenie lub deformacja może wystąpić podczas spawania w wyniku
niejednorodnego rozszerzania oraz kurczenia spoiny i materiału podstawowego podczas cyklu ogrzewania oraz chłodzenia. W
spoinie powstają naprężenia będące wynikiem zmian objętości, szczególnie, gdy spoina jest ograniczona przez otaczające ją stałe
elementy lub inne materiały. Jeśli część tych materiałów ograniczających spoinę zostanie usunięta, naprężenia mogą spowodować
odkształcenie złącza prowadzące nawet do jego rozerwania lub pęknięcia. Naturalnie, usuwanie odkształceń spawania związane
jest z bardzo dużymi kosztami, więc ważne jest, aby zapobiegać ich powstawaniu.
Zapobiegać w sposób:
•
Zmniejszyć objętość spoiny, aby uniknąć jej przewymiarowania i rozważyć zastosowanie spoin przerywanych;
•
Zminimalizować ilość warstw spoiny;
•
Prawidłowo i równomiernie rozmieścić spoiny dookoła osi;
•
Zastosować metodę spawania ściegiem krokowym lub przerywanym polegającą na kładzeniu krótkich spoin w
przeciwnym kierunku;
•
Uwzględniając skurcz spawalniczy, wstępnie ustawić elementy do zespawania z naddatkiem przeciwnym do skurczu
(przeciwny kąt, odstęp);
•
Zaplanować kolejność spoin, aby stopniowo przeciwdziałać wystąpieniu skurczów spawalniczych;
•
Skrócić czas spawania.
3. Spawalność stali;
W stali węglowych wpływ zawartości węgla na ich spawalność jest wyraźna do 0,2% węgla są łatwo spawalne
Powyżej 0,25% węgla powoduje wzrost twardości złącza w strefie wpływu ciepła co utrudnia spawanie. Stale o zawartości
powyżej 0,45% są niespawalne.
Spawalność stali konstrukcyjnych jest pogarszana przez koncentracje ok 1% krzemu w stali oraz nico chromu i manganu.
Natomiast krzem występuje około 0,4% co nie pogarsza spawalności.
Ocena spawalności stali na podstawie równoważnika węgla
Ce<0.42% stal dobrze spawalna, 0.42<Ce<0.6% stal spawalna pod warunkiem składu chemicznego i grubości blach
Ce> stal trudno spawalna
Metody określania spawalności : -na podstawie składu chemicznego - analiza wykresów CTPc-S -na podstawie prób
technologicznych - na podstawie odpowiednich badań mechanicznych złączy
4. Stanowisko do ręcznego spawania elektrodą otuloną;
Sieć, Transformator ze sterowaniem tyrystorowym, Przewody spawalnicze, Uchwyt spawalniczy, Elektroda otulona, Luk
spawalniczy, Pojemnik na elektrody, Pojemnik na ogarki, Zacisk prądowy, Stół spawalniczy, Spawany element, Odciąg dymów.
5. Charakterystyka styczna i dynamiczna spawarki
Do parametrów statycznych zalicza się: napięcie stanu jałowego ; umowne napięcie robocze; natężenie prądu spawania;
Do parametrów dynamicznych zalicza się: prędkości narastania prądu zwarcia; czas ponownego zajarzenia łuku (przywrócenie
napięcia łuku po zwarciu); czas zwarcia i czas jarzenia się łuku (częstotliwość zwarć); charakter przebiegu natężenia prądu
zwarcia; największe i najmniejsze wartość natęzenia prądu zwarcia;
Charakterystyka
6. Podział i oznaczenie elektrod otulonych;
7. Dobór natężenia prądu spawarki (spawania);
W przybliżeniu można przyjmować wg zasady:
30-40 A na 1 mm średnicy rdzenia elektrody lub wyznaczając wg wzoru: I=(20+5*d)*d [A]
gdzie: d- średnica elektrody w zakresie od 3 do 6 mm.
Wartości umownego napięcia roboczego podczas spawania elektrodą otuloną można przyjąć:
Prąd spawania do 600 [A] \ Umowne napięcie robocze [V] 20+ 0.04*I \±5%
Prąd spawania powyżej 600[A] \ Umowne napięcie robocze [V] 44 \ ±5%
8.Technika sczepiania i spawania blach - zastosowanie;
W zależności od grubości łączonych przedmiotów ich brzegi muszą być przed spawaniem tak przygotowane , by było zapewnione
poprawne wykonanie połączenia przy możliwie największej wydajności spawania. Głębokości wtopienia elektrod otulonych ,
przy nominalnym natężeniu prądu spawania, wynosi zwykle ok.3.0 mm i właśnie tej grubości złącza można spawać jednostronnie
bez ukosowania, bez lub z odstępem między brzegami blach. Blachy o grubości do 8 mm zaleca się spawać dwustronnie, bez
ukosowania. Większe grubości blach wymagają , ukosowania jednostronnego lub dwustronnego na V, X, U lub 2U, z progiem
lub bez progu, w celu uzyskania pełnego przetopienia złącza.
9. Budowa i regulacja natężenia prądu spawarki wirującej, prostownikowej, inwertorowej, transformatorowej;