Operator_maszyn_lesnych_833[02]Z2.01

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MINISTERSTWO EDUKACJI

NARODOWEJ

Marta Ratajska

Prowadzenie gospodarki nasiennej i produkcji szkółkarskiej
833[02].Z2.01

Poradnik dla ucznia

Wydawca

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Wymagania wstępne

Cele kształcenia

Przykładowe scenariusze zajęć

Ćwiczenia

5.1.

Ogólne zasady selekcji drzew leśnych

5.1.1. Ćwiczenia

5.2.

Nasiona, szyszki i owoce drzew leśnych

5.2.1. Ćwiczenia

5.3.

Zbiór nasion drzew leśnych

5.3.1. Ćwiczenia

5.4.

Wyłuszczanie nasion drzew iglastych

5.4.1. Ćwiczenia

5.5.

Siew nasion

5.5.1. Ćwiczenia

5.6.

Rodzaje i lokalizacja szkółek leśnych

5.6.1. Ćwiczenia

5.7.

NawoŜenie i deszczowanie szkółek leśnych

5.7.1. Ćwiczenia

5.8.

Prace pielęgnacyjne i ochronne w szkółkach oraz pozyskanie

i przygotowanie materiału sadzeniowego do transportu

5.8.1. Ćwiczenia

5.9.

Produkcja sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym oraz
w warunkach kontrolowanych

5.9.1. Ćwiczenia

Ewaluacja osiągnięć ucznia

Literatura

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

WPROWADZENIE

Przekazuję Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie operator maszyn leśnych.

W poradniku zamieszczono:

−

wymagania wstępne – wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane,
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,

−

cele kształcenia – wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy
z poradnikiem,

−

przykładowe scenariusze zajęć,

−

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania –
uczenia oraz środkami dydaktycznymi,

−

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego,

−

literaturę uzupełniającą.

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania.

Formy organizowania pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej.

Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik

dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika
do nich adresowanego.

Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest rozdziały, które zawierają

podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie
uwagi na następujące elementy:

−

materiał  nauczania  –  w  miarę  moŜliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować
samodzielnie.  Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  waŜnej
umiejętności,  jaką  uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu
technicznego ze zrozumieniem.

−

pytania  sprawdzające  mają  wykazać,  na  ile  uczeń  opanował  materiał  teoretyczny  i  czy
jest  przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W  zaleŜności  od  tematu  moŜna  zalecić
uczniom  samodzielne  odpowiadanie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,
w formie dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza,
poniewaŜ  nauczyciel  sterując  dyskusją  moŜe  uaktywniać  wszystkich  uczniów  oraz
w trakcie dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości,

−

dominującą rolę w kształtowaniu umiejętności oraz opanowaniu materiału spełniają
ć

wiczenia. W trakcie wykonywania ćwiczeń uczeń powinien zweryfikować wiedzę

teoretyczną  oraz  opanować  nowe  umiejętności.  Przedstawiono  dosyć  obszerną
propozycję  ćwiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia,
uwzględniając  róŜne  moŜliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które
z zaproponowanych  ćwiczeń  jest  w  stanie  zrealizować  przy  określonym  zapleczu
technodydaktycznym  szkoły.  Prowadzący  moŜe  równieŜ  zrealizować  ćwiczenia,  które
sam opracował,

−

sprawdzian  postępów  stanowi  podsumowanie  rozdziału,  zadaniem  uczniów  jest
udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego
zakresu materiału. JeŜeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień
wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

przez ucznia tego zagadnienia, czy niewłaściwej postawy ucznia w trakcie nauczania.
W  tym  miejscu  jest  szczególnie  waŜna  rola  nauczyciela,  gdyŜ  od  postawy  nauczyciela,
sposobu  prowadzenia  zajęć  zaleŜy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń
niezainteresowany materiałem nauczania, wykonywaniem ćwiczeń nie nabędzie w pełni
umiejętności  załoŜonych  w  jednostce  modułowej.  NaleŜy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel,  realizując  jednostkę  modułową  powinien  zwracać
uwagę na predyspozycje ucznia ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy
moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych,

−

testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu
całej jednostki modułowej i naleŜy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte
przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej  nauczyciela
realizującego  tę  jednostkę  modułową.  KaŜdemu  zadaniu  testu  przypisano  określoną
liczbę  moŜliwych  do  uzyskania  punktów  (O  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa  uzaleŜniona
jest  od  ilości  uzyskanych  punktów.  Nauczyciel  moŜe  zastosować  test  według  własnego
projektu  oraz  zaproponować  własną  skalę  ocen.  NaleŜy  pamiętać,  Ŝeby  tak
przeprowadzić  proces  oceniania  ucznia,  aby  umoŜliwić  mu  jak  najpełniejsze  wykazanie
swoich umiejętności.

Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to:

−

wykład informacyjny,

−

dyskusja dydaktyczna,

−

pokaz z objaśnieniem,

−

pokaz z instruktaŜem,

−

tekstu przewodniego,

−

wiczeń praktycznych i innych.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Schemat układu jednostek modułowych w module

833[02].Z2.01

Prowadzenie gospodarki

nasiennej i produkcji

szkółkarskiej

833[02].Z2.03

Piel

gnowanie drzew

i drzewostanów

w poszczególnych fazach

rozwojowych

833[02].Z2.02

Prowadzenie prac dotycz

cych

odnowienia lasu, zalesie

rekultywacji oraz melioracji

nych

833[02].Z2

Hodowla lasu

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

rozpoznawać gatunki drzew leśnych,

−

rozpoznawać podstawowe gatunki fauny leśnej,

−

posługiwać się terminologią dotyczącą środowiska leśnego,

−

określić wymagania siedliskowe drzew leśnych,

−

obsługiwać i charakteryzować maszyny uŜywane w produkcji leśnej,

−

posługiwać się podstawowymi narzędziami stosowanymi w leśnictwie,

−

wykorzystywać wiadomości i umiejętności opanowane podczas realizacji programów
nauczania innych jednostek modułowych,

−

korzystać z róŜnych źródeł informacji,

−

selekcjonować, porządkować i przechowywać informacje,

−

oceniać jakość wykonanej pracy,

−

zorganizować stanowisko pracy zgodnie z zasadami bhp.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić sposoby prowadzenia selekcji drzew leśnych,

−

rozpoznać szyszki drzew iglastych,

−

rozpoznać nasiona drzew i krzewów leśnych,

−

określić terminy dojrzewania i zbioru nasion,

−

określić sposoby zbioru nasion i szyszek,

−

określić zasady i sposoby wyłuszczania nasion,

−

określić sposoby przechowywania nasion,

−

scharakteryzować sposoby przysposabiania nasion do siewu,

−

określić zasady lokalizacji szkółki,

−

scharakteryzować metody siewu,

−

określić metody nawoŜenia w szkółkach,

−

wykonać prace pielęgnacyjne w szkółce,

−

wykonać prace związane z ochroną upraw w szkółce,

−

wykonać prace związane z pozyskaniem i przygotowaniem materiału sadzeniowego do
transportu,

−

określić zasady produkcji sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym,

−

określić zasady produkcji sadzonek w warunkach kontrolowanych,

−

zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy ochrony przeciwpoŜarowej oraz
ochrony środowiska.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

..................................................................................

Modułowy program nauczania: Operator maszyn leśnych 833[02]
Moduł:

Hodowla lasu 833[02].Z2

Jednostka modułowa:

Prowadzenie gospodarki nasiennej i produkcji szkółkarskiej
833[02].Z2.01

Temat: Pozyskanie materiału sadzeniowego metodą ręczną.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności praktycznego pozyskania materiału sadzeniowego.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

dobrać narzędzia do wykonywanych prac,

−

określić kolejność wykonywania poszczególnych czynności podczas pozyskania materiału
sadzeniowego,

−

dobrać sposób pozyskania w zaleŜności od rodzaju sadzonek, dostępnych maszyn
i urządzeń, wielkości pozyskania, gatunku pozyskiwanego,

−

dobrać głębokość pracy narzędzi w zaleŜności od długości systemu korzeniowego,

−

tak prowadzić pozyskanie aby minimalizować moŜliwość uszkodzenia sadzonek,

−

zorganizować stanowisko pracy i wykonywać prace zgodnie z zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy.

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:

−

organizowanie i planowanie zajęć,

−

pracy w zespole,

−

oceny pracy zespołu.

Metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz z instruktaŜem,

−

wiczenia praktyczne,

−

dyskusja w grupie.

Środki dydaktyczne

−

szpadel,

−

motyka,

−

kwatera w szkółce z sadzonkami przeznaczonymi do pozyskania,

−

skrzynki na sadzonki,

−

literatura z rozdziału 7 poradnika dla nauczyciela.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w zespołach czteroosobowych.

Czas: 135 minut.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Uczestnicy:

−

uczniowie kształcący się w zawodzie operator maszyn leśnych.

Przebieg zajęć:
1.

Powitanie uczniów.

Sprawy organizacyjne.

Nawiązanie do tematu zajęć, omówienie celów zajęć.

Zorganizowanie stanowiska pracy do wykonywania ćwiczenia.

Przypomnienie zasad bhp obowiązujących podczas wykonywania prac.

Realizacja tematu:

−

uczniowie po podziale na grupy rozchodzą się do stanowisk roboczych,

−

jeden z uczniów wykonuje rowek wzdłuŜ rzędu sadzonek, następnie wywaŜa bryłę
ziemi z sadzonkami do wykonanego rowka,

−

dwóch uczniów wyjmuje sadzonki z rozkruszonych brył przy zachowaniu ostroŜności,
aby nie uszkodzić sadzonek,

−

następnie sadzonki te są przez nich liczone i wiązane w pęczki np. po 50szt,

−

ostatni uczeń odbiera pęczki i dołuje je na kwaterze, aby zabezpieczyć przed
obsychaniem korzeni,

−

wszystkie czynności powinny być wykonane z wielką dbałością i z zachowaniem
zasad prawidłowego pozyskania materiału sadzeniowego,

−

uczniowie zmieniają się podczas pracy tak aby kaŜdy z nich mógł wykonywać kaŜdy
rodzaj czynności,

−

w trakcie wykonywania czynności udzielany jest instruktaŜ,

−

nauczyciel podczas wykonywanego ćwiczenia nadzoruje uczniów zwracając uwagę na
prawidłowość wykonania czynności.

Po wykonaniu sadzenia nauczyciel dokonuje analizy wykonanego ćwiczenia wskazując
na konsekwencje błędów, które mogą być popełnione podczas pozyskania materiału
sadzeniowego.

Uczeń określa swoje mocne i słabe strony.

Uczniowie zgłaszają ewentualne trudności, które wystąpiły podczas wykonywania
czynności.

10.

Nauczyciel omawia trudności wskazując na sposoby ich rozwiązania.

11.

Nauczyciel prowadzą dyskusję dydaktyczną dotyczącą realizowanych zadań.

12.

Podsumowanie zajęć – podziękowanie za aktywny udział.

Zakończenie zajęć

Praca domowa
MoŜliwości i sposoby mechanizacji prac z zakresu pozyskania materiału sadzeniowego.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych
umiejętności.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

........................................................................

Modułowy program nauczania: Operator maszyn leśnych 833[02]
Moduł:

Hodowla lasu 833[02].Z2

Jednostka modułowa:

Prowadzenie gospodarki nasiennej i produkcji szkółkarskiej
833[02].Z2.01

Temat: Rozpoznawanie nasion oraz szyszek drzew iglastych.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności rozpoznawania nasion drzew iglastych podstawowych

gatunków leśnych.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

rozpoznawać nasiona leśnych drzew iglastych,

−

scharakteryzować sposoby rozsiewania się nasion,

−

rozróŜniać nasiona wyposaŜone w aparat lotny,

−

rozpoznawać szyszki leśnych drzew iglastych.

W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:

−

organizowanie i planowanie zajęć,

−

samodzielnej pracy,

−

oceny wykonania własnej pracy,

−

spostrzegawczości oraz wyodrębniania cech róŜniących.

Metody nauczania–uczenia się:

−

wykład informacyjny,

−

pokaz z objaśnieniami,

−

dyskusja dydaktyczna.

Środki dydaktyczne:

−

naturalne okazy nasion i szyszek,

−

foliogramy,

−

plansze tematyczne,

−

notatnik,

−

linijka, pęseta, szkło powiększające

−

ołówek/długopis

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca indywidualna.

Czas trwania zajęć:

−

90 minut

Uczestnicy:

−

uczniowie kształcący się w zawodzie operator maszyn leśnych.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Przebieg zajęć:
1.

Powitanie uczniów

Nawiązanie do tematu zajęć, omówienie celów zajęć

Przeprowadzenie wykładu uzupełnionego pokazem ilustracji, fotografii, foliogramów,
plansz i zbioru edukacyjnego z ich objaśnieniem.

Realizacja tematu:

−

dyskusja dydaktyczna związana z wykładem,

−

uczniowie dyskutują na temat sposobów rozsiewania się nasion, ich budowie
i przyczynach jej zróŜnicowania,

−

uczniowie rozpoznają nasiona i szyszki na podstawie ich wyglądu zewnętrznego,
następnie znajdują cechy charakterystyczne dla danego gatunku,

−

uczniowie wykonują notatki w formie opisów, na podstawie własnych spostrzeŜeń
i praktycznych wskazówek nauczyciela,

−

uczniowie

powinni

wykonać

uproszczone

rysunki

schematy

pomocne

w rozpoznawaniu,

−

nauczyciel nadzoruje uczniów oraz wyjaśnia wszelkie wątpliwości,

−

uczniowie powinni wkleić do swojego notatnika okazy nasion poszczególnych
gatunków.

Po wykonaniu ćwiczeń uczeń analizuje wykonane opisy, rysunki schematy.

Uczniowie określają swoje mocne i słabe strony.

Uczniowie przedstawiają nauczycielowi notatki wykonane na ćwiczeniach

Nauczyciel analizuje pracę ucznia i stwierdza czy czyni postępy, ocenia jego aktywność
oraz poprawność wykonania ćwiczenia.

Podsumowanie zajęć – podziękowanie za aktywny udział w zajęciach.

Zakończenie zajęć

Praca domowa
Dokonaj podziału poznanych nasion ze względu na sposób rozsiewania się.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych
umiejętności.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5. ĆWICZENIA

5.1. Ogólne zasady selekcji drzew leśnych

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj zasady selekcji stosowanej w leśnictwie.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat selekcji,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

opisać zasady selekcji,

opisać rodzaje selekcji,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wykład informacyjny,

−

dyskusja,

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny na temat selekcji,

−

poradnik dla ucznia,

−

ołówek/długopis,

−

notatnik,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Opisz schemat selekcji stosowanej.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać informacje, które będą pomocne przy wykonaniu ćwiczenia,

przeanalizować schemat selekcji stosowanej,

opisać schemat wraz z zaleŜnościami pomiędzy poszczególnymi etapami,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wykład informacyjny,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

plansze, foliogramy,

−

notatnik,

−

ołówek/długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.2. Nasiona, szyszki i owoce drzew leśnych

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Rozpoznaj i scharakteryzuj na podstawie własnych obserwacji nasiona drzew iglastych.

W opisach szczególną uwagę zwróć na cechy róŜnicujące nasiona poszczególnych gatunków.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

przejrzeć odpowiedni zbiór nasion,

rozpoznać nasiona do gatunków,

dokonać krótkiej charakterystyki rozpoznanych nasion,

dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

zbiór nasion,

−

szkło powiększające, pęseta, biała podkładka pod nasiona,

−

notatnik, ołówek,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Rozpoznaj i opisz na podstawie własnych obserwacji szyszki drzew iglastych. W opisach

szczególną uwagę zwróć na cechy róŜnicujące szyszki poszczególnych gatunków.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać informacje, które będą pomocne przy wykonywaniu ćwiczenia,

przejrzeć odpowiedni zbiór szyszek,

rozpoznać gatunki szyszek,

dokonać krótkiej charakterystyki rozpoznanych szyszek,

dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

rodki dydaktyczne:

−

odpowiedni zbiór szyszek,

−

szkło powiększające, pęseta, podkładka pod szyszki,

−

notatnik, ołówek,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Rozpoznaj i scharakteryzuj na podstawie własnych obserwacji nasiona i owoce drzew

liściastych. W opisach szczególna uwagę zwróć na cechy róŜnicujące nasiona poszczególnych
gatunków.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

przejrzeć zbiór nasion i owoców,

rozpoznać nasiona do gatunków,

dokonać krótkiej charakterystyki rozpoznanych nasion,

dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

rodki dydaktyczne:

−

odpowiedni zbiór nasion i owoców,

−

szkło powiększające, pęseta, biała podkładka pod nasiona,

−

notatnik, ołówek,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 4

Rozpoznaj i opisz na podstawie własnych obserwacji nasiona i owoce krzewów leśnych.

W opisach szczególna uwagę zwróć na cechy róŜnicujące nasiona poszczególnych gatunków.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać informacje, które będą pomocne przy wykonywaniu ćwiczenia,

przejrzeć odpowiedni zbiór nasion i owoców,

rozpoznać nasiona do gatunków,

dokonać krótkiej charakterystyki rozpoznanych nasion,

dokonać oceny poprawności wykonanego ćwiczenia.

rodki dydaktyczne:

−

odpowiedni zbiór nasion i owoców,

−

szkło powiększające, pęseta, podkładka pod szyszki,

−

poradnik dla ucznia,

−

notatnik, ołówek,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.3.

Zbiór nasion drzew leśnych

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj metodę zbioru nasion z ziemi.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć tematyczny film edukacyjny na temat zbioru nasion,

scharakteryzować metodę zbioru nasion z ziemi,

opisać przygotowanie drzewostanu do zbioru nasion,

opisać moŜliwości ułatwień tej metody zbioru,

scharakteryzować cechy prawidłowego pojemnika uŜywanego podczas zbioru
i przechowywania wstępnego,

dokonać oceny prawidłowości wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający zbiór nasion,

−

notatnik,

−

ołówek/długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela,

Ćwiczenie 2

Dokonaj zbioru nasion z ziemi.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film edukacyjny na temat zbioru nasion,

dobrać narzędzia pomocne przy wykonaniu zbioru,

zapoznać się z przepisami bhp obowiązującymi przy takim sposobie zbioru,

przygotować miejsce pracy,

dokonać zbioru nasion,

ocenić prawidłowość wykonanego ćwiczenia.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film na temat zbioru nasion,

−

powierzchnia na której moŜna dokonać zbioru nasion,

−

narzędzia do oczyszczenia powierzchni gleby (grabie),

−

worek lub inny pojemnik na zebrane nasiona,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Scharakteryzuj na podstawie własnej obserwacji metodę zbioru nasion z drzew stojących.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat zbioru nasion z drzew stojących i uczestniczyć
w pokazie terenowym zbioru nasion z drzew stojących,

przypomnieć sobie zasady bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące tej metody zbioru,

scharakteryzować narzędzia wykorzystane do zbioru nasion tym sposobem,

opisać technikę zbioru nasion,

określić jakie zagroŜenia zdrowia i Ŝycia występują podczas zbioru,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający zbiór nasion z drzew stojących,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 4

Dokonaj podziału gatunków drzew leśnych ze względu na sposób i porę zbioru.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

opisać od czego zaleŜy termin dojrzewania i zbioru nasion,

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

opisać kiedy naleŜy przystąpić do zbioru nasion,

dokonać podziału ze względu na metodę zbioru nasion na zbiór z ziemi i zbiór z drzew
stojących,

dokonać podziału ze względu na porę zbioru nasion – wiosna, lato jesień czy zima,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

materiał nauczania z rozdziału 4.3 Poradnika dla ucznia,

−

ołówek lub długopis,

−

notatnik,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.4. Wyłuszczanie nasion drzew iglastych

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj proces wyłuszczania nasion metodą cieplną dwuetapową.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film edukacyjny na temat wyłuszczania nasion metodą dwuetapową,

opisać proces wyłuszczania nasion w wyłuszczarni szafowej lub komorowej,

opisać proces pozyskania nasion z otwartych szyszek,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz.

rodki dydaktyczne:

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela

Ćwiczenie 2

Scharakteryzuj proces odskrzydlania i czyszczenia nasion.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać informacje, które będą pomocne przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film edukacyjny na temat oczyszczania i odskrzydlania nasion,

opisać proces wyłuszczania nasion dowolną metodą,

opisać proces czyszczenia nasion,

scharakteryzować maszyny uŜywane do oczyszczania i odskrzydlania nasion,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.5.

Siew nasion

5.5.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj podział nasion ze względu na kategorie i zdolność do kiełkowania.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

dokonać podziału nasion na kategorie orthodox i recalcitrant,

dokonać podziału nasion wg Tyszkiewicza,

ocenić poprawność wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

foliogramy, plansze,

−

notatnik,

−

ołówek/długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Scharakteryzuj sposoby przechowywania nasion.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat przechowywania nasion,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonywaniu ćwiczenia,

scharakteryzować przechowywanie krótkookresowe,

scharakteryzować przechowywanie średnio i długookresowe,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający przechowywanie nasion,

−

foliogramy, plansze,

−

notatnik, ołówek lub długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Przygotuj Ŝołędzie do przechowywania długookresowego w chłodni.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu zadania,

obejrzeć film na temat długoterminowego przechowywania nasion,

przygotować Ŝołędzie do przechowywania poprzez wymieszanie z piaskiem lub torfem,

przygotować pojemnik plastikowy do przechowywania,

wypełnić pojemnik Ŝołędziami i poprawnie zamknąć,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający długoterminowe przechowywanie nasion,

−

odpowiednia ilość Ŝołędzi,

−

piasek lub torf do sporządzenia substratu,

−

odpowiedni plastikowy pojemnik,

−

perforowana rura plastikowa,

−

suche trociny, arkusz perforowanego papieru,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 4

Wykonaj siew ręczny nasion drobnych.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat siewu ręcznego nasion,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu zadania,

przygotować wyciskane bruzdy w glebie,

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

wykonać w sposób równomierny siew ręczny częściowy,

przykryć nasiona warstwą gleby,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z objaśnieniem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny na temat siewu ręcznego nasion,

−

narzędzie do wyciskania bruzd w glebie,

−

partia nasion do wysiewu,

−

naczynie do odmierzania równych porcji nasion,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.6. Rodzaje i lokalizacja szkółek leśnych

5.6.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie1

Scharakteryzuj

podział szkółek leśnych ze względu na róŜne kryteria.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film edukacyjny na temat podziału szkółek,

dokonać podziału szkółek ze względu na moŜliwe kryteria,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wykład informacyjny,

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny dotyczący szkółek leśnych,

−

notatnik,

−

ołówek/długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Scharakteryzuj kryteria lokalizacji szkółek leśnych.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film edukacyjny na temat kryteriów wyboru miejsca pod szkółkę,

scharakteryzować kryteria lokalizacji szkółek leśnych,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.7. NawoŜenie i deszczowanie szkółek leśnych

5.7.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie1

Oceń na podstawie objawów zewnętrznych, jakiego składnika pokarmowego brakuje

w glebie.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć plansze edukacyjne, lub okazy zielnikowe roślin z objawami niedoboru
składników pokarmowych,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

rozpoznać objawy niedoboru na okazach zielnikowych lub na Ŝywych roślinach
w terenie,

ocenić jakiego składnika pokarmowego brakuje roślinie,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne

−

okazy zielnikowe z niedoborami składników pokarmowych,

−

plansze poglądowe,

−

notatnik,

−

ołówek/długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Opisz rodzaje nawoŜenia w szkółkach.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film na temat sposobów nawoŜenia w szkółkach,

scharakteryzować rodzaje nawoŜenia w szkółkach,

ocenić prawidłowość wykonanego ćwiczenia.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający sposoby nawoŜenia w szkółkach,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Scharakteryzuj rodzaje deszczowni i deszczowania.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat deszczowania w szkółkach,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

scharakteryzować rodzaje deszczowni,

scharakteryzować rodzaje deszczowania,

ocenić prawidłowość wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający deszczowanie w szkółkach,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.8. Prace pielęgnacyjne i ochronne w szkółkach, oraz pozyskanie

i przygotowanie materiału sadzeniowego do transportu

5.8.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie1

Wykonaj prace pielęgnacyjne na szkółce polegające na spulchnianiu gleby i zwalczaniu

chwastów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat prac pielęgnacyjnych w szkółkach,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

dobrać prawidłowo narzędzia do wykonywanej pracy,

wykonać spulchnianie na międzyrzędach siewów,

wykonać odchwaszczanie na międzyrzędach siewów,

określić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z instruktarzem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający prace pielęgnacyjne w szkółce,

−

kwatera na szkółce przeznaczona do pielęgnacji,

−

motyka, opielacz,

−

rękawiczki ogrodnicze,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Scharakteryzuj ochronę przed szkodami powstającymi na szkółkach, zapobieganie

i zwalczanie czynników szkodotwórczych.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

obejrzeć film na temat ochrony szkółek przed szkodliwymi czynnikami,

opisać rodzaje szkód powstających na szkółkach,

opisać zapobieganie i zwalczanie czynników szkodotwórczych,

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający ochronę szkółek przed szkodliwymi czynnikami,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Wykonaj prace związane z ręcznym wyjmowaniem sadzonek.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat ręcznego wyjmowania sadzonek w szkółce,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu zadania,

wykonać ręczne wyjmowanie sadzonek,

powiązać wyjęte sadzonki w pęczki po 50 szt,

zabezpieczyć sadzonki do czasu transportu,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z instruktarzem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny na temat ręcznego wyjmowania sadzonek w szkółce,

−

kwatera na szkółce z sadzonkami przeznaczonymi do pozyskania,

−

szpadel,

−

sznurek do wiązania sadzonek,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 4

Przygotuj do transportu sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu ćwiczenia,

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

obejrzeć film edukacyjny na temat przygotowania sadzonek do transportu,

przygotować i zabezpieczyć sadzonki do transportu,

ocenić prawidłowość wykonanego ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z instruktarzem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający przygotowania sadzonek do transportu,

−

sadzonki przeznaczone do transportu,

−

odpowiednie pojemniki transportowe,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

5.9. Produkcja sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym oraz

w warunkach kontrolowanych

5.9.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj na czym polega produkcja sadzonek z zakrytym systemem korzeniowym.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć film edukacyjny na temat produkcji sadzonek z zakrytym systemem
korzeniowym,

zapoznać się z planszami, foliogramami i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu
zadania,

scharakteryzować proces produkcji,

opisać substraty i pojemniki uŜywane do produkcji,

opisać nowoczesne rozwiązania techniczne uŜyte w produkcji,

określić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

pokaz z instruktarzem.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający produkcję sadzonek z zakrytym systemem
korzeniowym,

−

plansze, foliogramy

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Określ wady i zalety produkcji sadzonek z bryłką.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

obejrzeć edukacyjny film na temat produkcji sadzonek z bryłką,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonaniu zadania,

opisać zalety produkcji sadzonek z bryłką,

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

opisać wady produkcji sadzonek z bryłką,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne

−

film edukacyjny przedstawiający produkcję sadzonek z bryłką,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 3

Określ róŜnice pomiędzy produkcją sadzonek z bryłką, sadzonek w warunkach

kontrolowanych, sadzonek produkowanych metodą tradycyjną.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien

obejrzeć tematyczny film o produkcji sadzonek z bryłką oraz w warunkach kontrolowanych,

odszukać i przeczytać literaturę pomocną przy wykonywaniu ćwiczenia,

opisać róŜnicę pomiędzy poznanymi sposobami produkcji sadzonek,

ocenić prawidłowość wykonania ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

pokaz,

−

wiczenie.

rodki dydaktyczne:

−

film edukacyjny przedstawiający produkcję sadzonek z bryłką oraz w warunkach
kontrolowanych,

−

notatnik,

−

ołówek lub długopis,

−

literatura z rozdziału 7 Poradnika dla nauczyciela.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Prowadzenie gospodarki
nasiennej i produkcji szkółkarskiej”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 4, 5, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19 są z poziomu podstawowego.

−

zadania 6, 8, 10, 18, 20 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. c, 3. c, 4. d, 5. d, 6. d, 7. c, 8. b, 9. d, 10. b, 11. c,
12. d, 13. b, 14. c, 15. b, 16. c, 17. c, 18. b, 19. d, 20. b.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Klucz

odpowiedzi

Określić kierunki selekcji nasion

Wymienić źródła pozyskania nasion

Rozpoznać nasiona posiadające aparat
lotny

Rozpoznać ujęcie kleszczowate nasiona
przez skrzydełko

RozróŜnić nasiona zbierane na zielono

Dobrać pracownika do zbioru nasion

Określić porę zbioru nasion

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Wskazać termin dojrzewania i zbioru
nasion

Określić dla jakich nasion stosuje się
metodę termiczną

Scharakteryzować odskrzydlenie nasion
sosny

Wymienić nasiona kategorii orthodox

Określić

zasady

przechowywania

nasion

Określić sposób przerwania spoczynku
nasion

RozróŜnić rodzaj siewu nasion

Określić powierzchnię szkółek małych

Określić dopuszczalne spadki terenu dla
szkółek

RozróŜnić prace pielęgnacyjne

Wyjaśnić powstanie gołomrozu

Określić

warunki

glebowe

dla

wyjmowanych sadzonek

Scharakteryzować pojemniki zespolone

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania.

Przygotuj odpowiednia liczbę testów.

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcje dla ucznia.

Zapytaj czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij.

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.

Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliŜającym się czasie
zakończenia udzielania odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Test zawiera 20 zadań Do kaŜdego zadania dołączone są cztery moŜliwości odpowiedzi.
Tylko jedna jest prawdziwa.

Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej
rubryce znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem,
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

Głównym kierunkiem selekcji nasion przyjętej w Polsce jest selekcja
a)

indywidualna.

rodowa.

populacyjna.

naturalna.

Głównym źródłem pozyskania nasion do zakładania upraw gospodarczych są
a)

plantacyjne uprawy nasienne.

wyłączone drzewostany nasienne (WDN).

gospodarcze drzewostany nasienne (GDN).

drzewa doborowe.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Aparat lotny posiadają nasiona
a)

buka pospolitego, wiązu szypułkowego, brzozy brodawkowatej.

wierka pospolitego, sosny limby.

brzozy brodawkowatej, graba, sosny czarnej.

dębu, sosny górskiej, modrzewia europejskiego.

Ujęcie kleszczowate przez skrzydełko występuje u

wierka pospolitego i sosny zwyczajnej.

sosny zwyczajnej i modrzewia europejskiego.

wierka pospolitego i sosny czarnej.

sosny czarnej i sosny pospolitej.

Na zielono moŜna zbierać nasiona
a)

buka i jesionu.

dębu i grabu.

grabu i buka.

jesionu i lipy.

Zbiór nasion z drzew stojących poza plantacjami moŜe wykonywać pracownik, który
a)

jest męŜczyzną lub kobietą w wieku powyŜej 18 lat.

jest męŜczyzną który ukończył 21 lat i posiada odpowiedni kurs zbieracza szyszek.

jest męŜczyzną lub kobietą w wieku minimum 21 lat.

jest męŜczyzną który ukończył 18 lat i nie ma przeciwwskazań do wykonywania tej
pracy.

Zbiór nasion podstawowych gatunków drzew leśnych wykonuje się
a)

wiosną.

wiosną i latem.

jesienią i zimą.

zimą.

Termin dojrzewania i zbioru nasion
a)

jest stały.

jest zaleŜny od połoŜenia geograficznego, wysokości n.p.m. i przebiegu pogody.

nie zaleŜy od przebiegu pogody.

jest zmienny, ale nie zaleŜy od połoŜenia geograficznego.

Metodę termiczną wyłuszczania nasion stosuje się dla
a)

sosny i modrzewia.

modrzewia i jodły.

wierka i modrzewia.

sosny i świerka.

10.

Nasiona sosny po wyłuszczeniu w pierwszej kolejności powinny być
a)

oczyszczone.

odskrzydlone.

podsuszone.

złoŜone do przechowania.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

11.

Do nasion kategorii orthodox naleŜą nasiona
a)

nie znoszące odwodnienia.

nasiona świerka, sosny, dębu.

nasiona buka, świerka, modrzewia.

nasiona klonu, sosny, jesionu.

12.

Do przechowywania nasion na potrzeby bieŜące moŜna zaliczyć
a)

w komorach chłodniczych w temperaturze -15

w komorach chłodniczych w temperaturze -20

luzem w komorach chłodniczych.

na sucho w szczelnie zamkniętych pojemnikach.

13.

Sposobem przerwania spoczynku nasion jest
a)

miniowanie nasion.

skaryfikacja nasion.

zaprawiane nasion.

termoterapia nasion.

14.

Największą precyzją cechuje się
a)

siew pełny.

siew częściowy rzędowy.

siew punktowy.

siew częściowy taśmowy.

15.

Szkółki małe mają powierzchnię poniŜej
a)

1,5ha.

3 ha.

4 ha.

5 ha.

16.

Dopuszczalne spadki terenu szkółki wynoszą

1,5

2–3

na nizinach.

6–7

w górach.

17.

Do prac pielęgnacyjnych na szkółkach zaliczamy
a)

siew nasion.

deszczowanie.

przerzedzanie siewów.

jesienną orkę.

18.

Gołomróz powstaje w wyniku
a)

opadu deszczu, który zamarza na roślinach.

rozmarzania i zamarzania nasiąkniętej wodą gleby.

rozmarzania i zamarzania suchej gleby.

gwałtownego rozmarzania lodu pokrywającego rośliny.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

19.

Sadzonki moŜna wyciągać z gleby
a)

zamarzniętej.

silnie zaskorupionej.

latem z przeznaczeniem na przechowywanie.

wzruszonej i odpowiednio wilgotnej.

20. Pojemniki zespolone na sadzonki w szkółkach kontenerowych

mogą powodować deformację korzeni.

muszą być wyposaŜone w prowadnice, aby uniknąć deformacji korzeni.

nie muszą być odporne na działanie czynników atmosferycznych, poniewaŜ
produkcja jest prowadzona pod osłonami.

mogą być niedostosowane do maszyn wysiewających.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ………………………………………………………........................................

Prowadzenie gospodarki nasiennej i produkcji szkółkarskiej

Zakreśl poprawną odpowiedź

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem:

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Przykład pomiaru dydaktycznego 2

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Prowadzenie gospodarki
nasiennej i produkcji szkółkarskiej”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 18, 19, 20 z poziomu podstawowego.

−

zadania 5, 11, 13, 17 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 2 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. a, 4. c, 5. a, 6. c, 7. b, 8. d, 9. a, 10. c, 11. b,
12. c, 13. c, 14. c, 15. d, 16. b, 17. c, 18. c, 19. b, 20. d.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny

(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Klucz

odpowiedzi

Określić przyczynę wywoływania
zmienności niedziedzicznej

RozróŜnić nasiona rozsiewane przez wodę

Określić miejsce wyboru drzew
doborowych

Określić termin zbioru nasion

Scharakteryzować szyszki jodły

Określić termin dojrzewania nasion

Określić

grubość

warstwy

nasion

rozkładanych bezpośrednio po zbiorze

Określić liczbę pracowników
dokonujących zbioru szyszek z drzew
stojących

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Określić rodzaj nasion do których ma
zastosowanie metoda mechaniczna

Określić głębokość siewu nasion jodły

Scharakteryzować pojemniki do
przechowywania nasion

Nazwać nasiona nie znoszące odwodnienia

Scharakteryzować czas przechowywania
nasion

Określić klasę czystości wody uŜywanej
w szkółce

Określić wielkość pól na szkółkach

Określić porę dnia najlepszą do
wyjmowania sadzonek

Określić termin jesiennego wyjmowania
sadzonek

Określić optymalną temperaturę potrzebną
do fotosyntezy

Wymienić składniki substratów

Rozpoznać materiał, z którego wykonane
są określone typy pojemników

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania.

Przygotuj odpowiednia liczbę testów.

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcje dla ucznia.

Zapytaj czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij.

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.

Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliŜającym się czasie
zakończenia udzielania odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Test zawiera 20 zadań Do kaŜdego zadania dołączone są cztery moŜliwości odpowiedzi.
Tylko jedna jest prawdziwa.

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Materiały dla ucznia:

−

instrukcja,

−

zestaw zadań testowych,

−

karta odpowiedzi.

Powodzenia!

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 2

Zmienność niedziedziczną wywołują
a)

mutacje.

rekombinacje.

wpływy środowiska.

eksperymenty naukowe.

Przy pomocy wody najczęściej rozsiewają się nasiona
a)

dębu.

buka.

jodły.

olszy.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

Drzewa doborowe wybiera się
a)

w WDN.

w GDN

na plantacjach nasiennych.

na plantacyjnych uprawach nasiennych.

W maju moŜna zbierać nasiona
a)

wiązu i sosny.

wiązu i świerka.

wiązu i topoli.

wiązu i buka.

Szyszki jodły

rozpadają się na drzewie.

pozostają na drzewie w całości.

spadają na ziemię w całości.

spadają na ziemię w całości i nie ulegają rozpadowi.

Nasiona świerka dojrzewają w
a)

sierpniu.

wrześniu.

październiku.

listopadzie.

Grubość warstwy, którą moŜemy rozkładać nasiona buka lub dębu bezpośrednio po
zbiorze wynosi

do 5 cm.

do 10 cm.

do15 cm.

do20 cm.

Prace przy zbiorze szyszek z drzew stojących moŜe wykonywać
a)

jeden pracownik.

jeden pracownik pod stałym nadzorem.

dwóch pracowników.

dwóch pracowników pod stałym nadzorem.

Mechaniczną metodę wyłuszczania nasion stosuje się dla nasion
a)

modrzewia.

sosny.

wierka.

jodły.

10.

Głębokość siewu nasion jodły wynosi
a)

1 cm.

1–2 cm.

2–3 cm.

3–4 cm.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

11.

Przy przechowywaniu długoterminowym Ŝołędzi pjemnik powinien
a)

być zamknięty szczelnie.

być zamknięty nieszczelnie.

być do połowy wypełniony wilgotnym substratem.

być wykonany z drewna.

12.

Do nasion kategorii recalcitrant naleŜą nasiona
a)

buka, limby, dębu.

znoszące podsuszenie do niskiego poziomu wilgotności.

nie znoszące odwodnienia.

sosny, modrzewia, kasztanowca.

13.

Krótkoterminowe przechowywanie nasion trwa do
a)

pierwszej wiosny po zbiorze.

pierwszej jesieni po zbiorze.

2 lat po zbiorze.

3 lat po zbiorze.

14.

Woda uŜywana na szkółce powinna być przynajmniej
a)

I klasy czystości.

II klasy czystości.

III klasy czystości.

IV klasy czystości.

15.

Na szkółkach zespolonych wielkość pól moŜe wynosić

2 ha.

od 2 do 4 ha.

0,5 ha.

od 0,5 do 3 ha.

16.

Wyjmowanie sadzonek najlepiej przeprowadzić
a)

wcześnie rano przy słonecznej pogodzie.

wcześnie rano przy pochmurnej pogodzie.

po południu.

o zmierzchu.

17.

Sadzonki jesienią moŜna wyjmować
a)

po pierwszych przymrozkach.

po 21 września.

po zakończeniu wegetacji.

do 15 października.

18.

Optymalna temperatura dla przebiegu fotosyntezy u drzew liściastych i iglastych wynosi
a)

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

19.

Podstawowym składnikiem substratów uŜywanych w produkcji sadzonek z bryłką
a)

są trociny.

jest torf wysoki.

jest kora.

jest perlit.

20.

Pojemniki typu Bio - Container są wykonane z
a)

polichlorku winylu.

polipropylenu.

z torfu i celulozy.

z papieru.

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko ………………………………………………………........................................

Prowadzenie gospodarki nasiennej i produkcji szkółkarskiej

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

10.

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

Razem:

„Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

”

7. LITERATURA

Gorzelak A., Niski A.: Ochrona szkółek przed chwastami. Państwowe Wydawnictwo
Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987

Murat E.: Hodowla lasu cz. II. Wydawnictwo Świat 1996

Murat E.: Poradnik hodowcy lasu. Wydawnictwo Świat 1999

Obmiński Z.: Botanika dla techników leśnych. Wydawnictwo Świat 1996

Poradnik leśniczego. Wydawnictwo Świat, Warszawa, 1991

Sobczak R. (red.) Szkółkarstwo leśne. Wydawnictwo Świat 1991

Suszka B: Nowe technologie w nasiennictwie leśnym. Bogucki Wydawnictwo Naukowe 2000

Szabla K., Pabian R.: Szkółkarstwo kontenerowe. Centrum Informacyjne Lasów
Państwowych, Warszawa 2003

Sobczak R. (red.): Szkółkarstwo leśne, ozdobne i zadrzewieniowe, Wydawnictwo Świat
1999

10.

Rozwałka Z. (red.): Zasady hodowli lasu. OWRLP w Bedoniu 2003

11.

www.wiki.lasypolskie.pl

Czasopisma:

−

Echa leśne,

−

Głos lasu.

Literatura metodyczna
1.

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia zawodowego. Biuro Koordynacji Kształcenia
Kadr, Fundusz Współpracy, Warszawa 1997

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000

Szlosek F.: Wstęp do dydaktyki przedmiotów zawodowych. ITeE, WyŜsza Szkoła
InŜynierska, Radom 1998