DDT

• Ochrona  roślin  i  plonów  związana  jest 

nierozerwalnie z chemią i terminem pestycydy. 
(Pestycydy  to  syntetyczne  związki  chemiczne, 
których 

działanie 

sprowadza 

się 

do 

ograniczenia populacji szkodników tych upraw. 
Preparaty  niszczące  chwasty  nazywa  się 
herbicydami, 

zwalczające 

owady 

– 

insektycydami, a grzyby – fungicydami).

DDT

• Za początek nowoczesnej ochrony roślin przyjmuje się 

rok 1930. Pierwsze osiągnięcia związane są ze 

stosowaniem herbicydu 2,4-D czyli kwasu 2,4-
dichlorofenylooctowego oraz insektycydu 

DDT – 

dichlorodifenylotrichloroetanu

, a więc dwóch 

związków organicznych. Zastosowanie DDT (w Polsce 

nazwa użytkowa – azotoks) było przełomowym 

wydarzeniem w walce człowieka z owadami, gdyż 

środek ten zwalczał je bardzo skutecznie, a 

jednocześnie odznaczał się stosunkowo małą 

toksycznością w stosunku do ludzi i innych kręgowców. 

DDT

• Po raz pierwszy zastosowano go na wielką skalę 

podczas II wojny światowej do zwalczania 

owadów towarzyszących człowiekowi: wszom, 

pchłom i pluskwom. Szczególnie przydatny 

okazał się w walce z wszami, które przenoszą 

zarazki groźnej choroby – tyfusu. Jak groźna to 

choroba niech świadczy fakt, że podczas 

działań wojennych podczas I wojny światowej 

więcej ludzi zmarło na tyfus niż od działań 

wojennych. 

DDT

• Największym sukcesem DDT było całkowite 

zlikwidowanie malarii poprzez wytępienie jej 
roznosicieli – komarów. Sukces DDT był tak 
wielki, że odkrycie jego zostało zaliczone do 
największych osiągnięć światowej nauki, a 
odkrywca – chemik szwajcarski Paul Müller – 
został uhonorowany w 1948 roku nagrodą 
Nobla.

 

DDT

• Niestety  DDT,  działając  na  peryferyjny 

układ  nerwowy,  a  więc  neurotoksycznie, 
nie  wykazuje  żadnej  selektywności  i 
powoduje  śmierć  wszystkich  owadów. 
Negatywną jego cechą jest również to, że 
bardzo  trudno  ulega  biodegradacji  i 
kumuluje się w tkance tłuszczowej.

DDT

• Przełomowym dla DDT był rok 1962. W tym roku 

ukazała się książka Rachel Carson „Milcząca wiosna”, 
w której autorka przedstawia apokaliptyczną wizję 
świata zatrutego przez chemię, świata w którym nie 
słychać już śpiewu ptaków, wytrutych przez DDT, 
który Pani Carson nazwała „eliksirem śmierci”. 
Prawda była taka, że istotnie na terenach gdzie 
intensywnie stosowano ten środek zaobserwowano, że 
ptaki, szczególnie orzeł amerykański, nie wysiadują 
piskląt, gdyż skorupki jaj są zbyt cienkie i jaja zbyt 
łatwo ulegają zgnieceniu. 

DDT

• Na  podstawie  obserwowanych  faktów  władze 

USA  wydały  zakaz  stosowania  DDT,  który 
znalazł  się  na  liście  substancji  zabronionych. 
Taka  decyzja  została  źle  przyjęta  w  krajach 
tropikalnych,  szczególnie  krajach  trzeciego 
świata. 

DDT

• W  Sri  Lance  w  roku  1946  chorowało  na 

malarię prawie 3 mln ludzi, a po zastosowaniu 
DDT liczba przypadków spadła do 17 osób. Po 
wycofaniu  DDT  liczba  przypadków  wzrosła 
znowu do ponad 2 mln. Dlatego też biedniejsze 
kraje,  wbrew  zakazowi,  stosują  nadal  DDT, 
który  jest  bardzo  skutecznym  insektycydem, 
jednocześnie  znacznie  tańszym  od  innych 
preparatów.

DDT

• Jakkolwiek by nie wychwalać zasług DDT w 

zwalczaniu owadów, szczególnie tych 
roznoszących choroby, to nie można nie 
zauważyć również niekorzystnego wpływu tego 
insektycydu na środowisko naturalne. 

DDT

• Nie odnotowano natomiast 

ani jednego 

przypadku śmiertelnego

 na skutek 

nagromadzenia DDT w organizmie 
ludzkim.

DDT

• DDT kumuluje się w tłuszczu ludzi i 

zwierząt, wykrywany jest ciągle w mleku 
kobiet oraz samic ssaków (tłuszcz mleka)

DDT

Objawy ostrego zatrucia DDT u ludzi: wzmożona 

pobudliwość, zaburzenia koordynacji ruchów, bóle 
głowy, wymioty i drgawki, zgon na skutek porażenia 
ośrodka oddechowego i obrzęku płuc. Szacuje się, że 
dawka śmiertelna DDT dla człowieka wynosi około 
kilkunastu gramów. Nagromadzenie takiej dawki w 
organizmie na skutek stosowania DDT w celach 
owadobójczych, a nie na skutek spożycia, do tej pory 
nie zostało odnotowane.

DDT

• DDT ma związek z przedwczesnymi 

porodami oraz niską wagą urodzeniową. 
Na każdy 10-krotny wzrost stężenia DDT 
we krwi matek przypadał 2-3-punktowy 
spadek oceny rozwoju umysłowego 
rocznych i dwuletnich dzieci. 

DDT

• U dzieci urodzonych przez kobiety z 

najwyższym poziomem pestycydu 
odnotowano spadek oceny o 7-10 
punktów, w porównaniu do dzieci 
najmniej narażonych w łonie matki na 
uszkadzające działanie DDT.

•