16
REHABILITACJA W PRAKTYCE 2/2009
KINEZYTERAPIA
W artykule omówiono przykładowe ćwiczenia u kobiet po mastektomii z uwzględnieniem podstawowych prostych ruchów.
Podstawowa kinezyterapia
u kobiet po mastektomii
K
inezyterapia u kobiet po mastektomii
obejmuje przede wszystkim ćwiczenia
ułatwiające odpływ chłonny z kończyny
górnej (ćwiczenia izometryczne i odde-
chowe), wspomagające pompę mięśniową
(ćwiczenia czynne kończyny), ułatwiające
odpływ chłonki z pni podobojczykowych
(ćwiczenia izometryczne i czynne mięśni
szyi) oraz przewodu piersiowego (ćwicze-
nia oddechowe torem przeponowym oraz
izometryczne mięśni brzucha).
W krążeniu chłonki w naczyniach
chłonnych głębokich dużą rolę odgry-
wają ruchy palców ręki, ponieważ ich
prostowanie powoduje zasysanie chłonki
do naczyń chłonnych, a ich zginanie
doprowadza do wypchnięcia chłonki
do naczyń chłonnych grzbietu ręki i przed-
ramienia.
Ćwiczenia oddechowe torem żebrowym
zwiększają ujemne ciśnienie w klatce
piersiowej, co wzmaga jej działanie ssące
na naczynia chłonne i żylne kończyny
górnej, natomiast ćwiczenia mięśni brzu-
cha i oddechowe torem przeponowym
powodują ucisk zbiornika mleczu oraz
brzusznej części przewodu piersiowego
i wypieranie z nich chłonki w kierunku
dogłowowym.
Ważne jest, aby nie zapomnieć również
o ćwiczeniach rozluźniających oraz zwięk-
szających ruchomość w stawach.
Większość ćwiczeń powinna być wy-
konywana w pozycjach ułatwiających
odpływ chłonki z kończyny (tzw. pozycje
drenażowe). Uzyskamy to poprzez leże-
nie na plecach z uniesieniem kończyny
ponad poziom klatki piersiowej. Należy
również pamiętać, aby intensywność ćwi-
czeń nie była zbyt duża, ponieważ może
to doprowadzić do powstania obrzęku
powysiłkowego.
Ćwiczenia wykonujemy kilka razy
dziennie, w krótkich seriach z niewielką
liczbą powtórzeń i w wolnym tempie.
Zalecane jest wykonywanie ćwiczeń
kończyny górnej w bandażach. Prze-
ciwwskazaniem są wysiłki ze znacznym
obciążeniem kończyny, gwałtowne ruchy,
ćwiczenia na boku operowanym, zwisy,
ćwiczenia obciążające kończyny górne.
Poniżej omówiono przykładowe ćwicze-
nia z uwzględnieniem podstawowych
prostych ruchów.
Ćwiczenia w odciążeniu (UGUL)
• Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem,
kończyny dolne zgięte w stawach kola-
nowych i biodrowych, zabandażowana
kończyna górna po stronie operowanej
podwieszona.
Ruch: odwodzenie i przywodzenie koń-
czyny górnej w płaszczyźnie czołowej.
Przytrzymać 5 sek. w pozycji pośredniej
(kończyna górna wzdłuż tułowia) jednocze-
śnie z naprzemiennym zginaniem i prosto-
waniem palców ręki; czas – 5-10 min.
• Pozycja wyjściowa: leżenie na zdrowym
boku, zabandażowana kończyna górna
po stronie operowanej – podwieszona.
Ruch: zginanie i prostowanie kończyny
górnej w płaszczyźnie strzałkowej.
Przytrzymać 5 sek. w pozycji pośred-
niej (kończyna górna wzdłuż tułowia)
jednocześnie z naprzemiennym zgi-
naniem i prostowaniem palców ręki;
czas – 5-10 min (fot. 1).
• Pozycja wyjściowa: siad na kozetce, za-
bandażowana kończyna górna po stronie
operowanej – podwieszona.
Ruch: zginanie i prostowanie kończyny
górnej w płaszczyźnie horyzontalnej.
Przytrzymać 5 sek. w pozycji pośredniej
(kończyna górna w linii obręczy barko-
wej) jednocześnie z naprzemiennym
zginaniem i prostowaniem palców
ręki.
Ćwiczenia samowspomagane
(zestaw linowo-bloczkowy)
• Pozycja wyjściowa: siad na krześle,
chwyt oburącz za podwieszki połączone
z końcami linki, która biegnie przez
bloczek kierunkowy.
Ruch: wspomagane, naprzemienne zgięcie
i wyprost kończyn górnych (fot. 2).
Ćwiczenia czynne
• Pozycja wyjściowa: siad na krześle,
wyprostowane kończyny górne oparte
na udach. Chwyt oburącz za laskę gim-
nastyczną.
Ruch: na raz – unosimy laskę gimnastycz-
ną na wysokość barków – wdech nosem,
na dwa – unosimy laskę gimnastyczną
nad głowę – ściskamy, co wywołuje
napięcie izometryczne – wydech ustami
(dwa razy dłuższy od wdechu) (fot. 3),
na trzy – przenosimy laskę gimnastyczną
1
2
3
fot. Archiwum
autorek
