Strona główna

  >  

Zaburzenia mowy

  >  

Klasyfikacja

 

Klasyfikacje zaburzeń mowy u osób upośledzonych 

umysłowo

Problem zaburzeń  mowy u osób z upośledzeniem umysłowym poruszany jest w literaturze przedmiotu dość szeroko, aczkolwiek do chwili obecnej nie
zdołano jeszcze ca łkowicie wyjaśnić   całokształtu przyczyn i patomechanizmów tych niejednokrotnie ró żnych objawowo zaburze ń.   Zdaniem E.
Minczakiewicz w populacji dzieci z upośledzeniem umysłowym, podobnie jak w populacji dzieci o normalnym rozwoju, daje się rozpoznać zaburzenia
mowy o zróżnicowanej etiologii, patomechanizmach i symptomatologii. Autorka podaje, iż liczne badania prowadzone dotychczas zarówno w kraju jak
i za granicą  pozwoliły ustalić, że nie ma specyficznych zaburzeń charakterystycznych dla osób z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. Na ogół
u omawianej grupy osób występują takie same zaburzenia jak u osób z normą intelektualną, aczkolwiek w specyficznych, genetycznie uwarunkowanych
postaciach niedorozwoju umysłowego, występują określone typy zaburzeń mowy np. w zespole Downa, czy w mózgowym porażeniu dziecięcym. 

Na podstawie prowadzonych bada ń  autorka ustaliła również,  że wady wymowy mogą  zakłócać  wypowiedzi dzieci upośledzonych umysłowo w różnym
stopniu. Mogą to być: 

Wielu autorów (por. Szuniewicz, Koper, Gałkowski) zauwa ża,  że zaburzenia mowy cz ęściej występują  u osób g łębiej upośledzonych umysłowo niż
u osób z l żejszym stopniem niedorozwoju, przy czym im g łębszy niedorozwój umys łowy, tym zaburzenia mowy s ą   cięższe, bardziej z łożone
i nawarstwione. Szuniewicz wprowadziła bardzo trafne określenie „zespołu wad”. 

Badając problem etiologii zaburzeń  mowy E. Minczakiewicz zauważyła, i ż  wśród autorów (Fawcus, Matthews, Ga łkowski ) nie ma pe łnej zgodności
poglądów . Wśród najczęściej podawanych przyczyn powodujących zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo są: 

Autorka prowadziła na ten temat również własne badania i ustaliła, że prawdopodobnie przyczynami zaburzeń mowy u dzieci upośledzonych umysłowo
były: 

Etiologiczna klasyfikacja zaburzeń mowy u osób upośledzonych umysłowo:

Według A. Szuniewicz u dzieci z upośledzeniem umysłowym najczęściej występują: seplenienie, bełkot (dyslalia), jąkanie, zespół wad, mowa nosowa,
rotacyzm oraz mowa bezd źwięczna.. Natomiast E. Minczakiewicz w śród objawów, jakie obserwowa ła podczas prowadzonych bada ń   u dzieci
niepełnosprawnych umysłowo wyróżniła: 

Symptomatologiczna klasyfikacja zaburzeń mowy u osób upośledzonych umysłowo:

Opracowanie ‐ Marzena Mieszkowicz ‐ neurologopeda 

Literatura: 

1. Minczakiewicz E. ‐ Z badań nad zaburzeniami mowy u dzieci upośledzonych umysłowo, (w:) Z zagadnień oligofrenopedagogiki, (red.) J. 

Pańczyk, Wydawnictwo WSPS, Warszawa 1989; 

2. Minczakiewicz E. ‐ Zaburzenia mowy u osób z upośledzeniem umysłowym (w:) Polska terminologia logopedyczna, pod red. J. Ożdżyńskiego, 

Wydawnictwo „Secesja”, Kraków 1994;  

3. Minczakiewicz E. ‐ Zaburzenia mowy i ich odbicie w piśmie uczniów młodszych klas szkoły specjalnej dla lekko upośledzonych umysłowo, 1993 

„Logopedia”, 20, s.113‐118;  

4. Szuniewicz A. ‐ Próba badań wad wymowy dzieci upośledzonych umysłowo w warszawskich szkołach specjalnych, 1967 „Logopedia”, 7, s.112‐

117. 

Strona główna

  >  

Zaburzenia mowy

  >  

Klasyfikacja

 

nieznaczne zakłócenia (wypowiedź na ogół zrozumiała); 

zakłócenia znacznego stopnia (wypowiedź zrozumiała jedynie dla osób stale przebywających w kontakcie z dzieckiem); 

zakłócenia w wysokim stopniu (wypowiedź jest zupełnie nie zrozumiała nawet dla najbliższych). 

niedorozwój ośrodkowego układu nerwowego; 

urazy mózgu i porażenia centralnego układu nerwowego; 

wady morfologiczne i dysfunkcje narządów artykulacyjnych; 

upośledzenie słuchu; 

zaburzenia hormonalne; 

zaburzenia emocjonalne; 

nieprawidłowości oddziaływania środowiska wychowawczego. 

upośledzenie umysłowe (oligofazja); 

uszkodzenie struktur korowych mózgu (alalia, afazja); 

uszkodzenie układu pozapiramidowego (anartria, dysartria); 

nieprawidłowa budowa anatomiczna lub uszkodzenie narządów mowy (dysglosja); 

nieprawidłowe oddziaływanie wychowawcze środowiska rodzinnego: brak podniet do mówienia, brak odpowiednich wzorców, nadmiar bodźców
itp. (dyslalia); 

zaburzenia emocjonalne (mutyzm, tachylalia, bradylalia); 

inne trudne do ustalenia (jąkanie, giełkot). 

brak mówienia i rozumienia; 

zaburzenia artykulacyjne: seplenienie, rynolalia, reranie (rotacyzm), wymowa bezdźwięczna, nieprawidłowa wymowa t, d, k, g ‐ substytucje
i deformacje; 

zaburzenia głosu: chrypka, zanik głosu, dysfonia; 

zaburzenia płynności mówienia: jąkanie, giełkot, bradylalia, tachylalia. 

             

Strona główna

  >  

Zaburzenia mowy

  >  

Klasyfikacja

 

Klasyfikacje zaburzeń mowy u osób upośledzonych 

umysłowo

Problem zaburzeń  mowy u osób z upośledzeniem umysłowym poruszany jest w literaturze przedmiotu dość szeroko, aczkolwiek do chwili obecnej nie
zdołano jeszcze ca łkowicie wyjaśnić   całokształtu przyczyn i patomechanizmów tych niejednokrotnie ró żnych objawowo zaburze ń.   Zdaniem E.
Minczakiewicz w populacji dzieci z upośledzeniem umysłowym, podobnie jak w populacji dzieci o normalnym rozwoju, daje się rozpoznać zaburzenia
mowy o zróżnicowanej etiologii, patomechanizmach i symptomatologii. Autorka podaje, iż liczne badania prowadzone dotychczas zarówno w kraju jak
i za granicą  pozwoliły ustalić, że nie ma specyficznych zaburzeń charakterystycznych dla osób z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim. Na ogół
u omawianej grupy osób występują takie same zaburzenia jak u osób z normą intelektualną, aczkolwiek w specyficznych, genetycznie uwarunkowanych
postaciach niedorozwoju umysłowego, występują określone typy zaburzeń mowy np. w zespole Downa, czy w mózgowym porażeniu dziecięcym. 

Na podstawie prowadzonych bada ń  autorka ustaliła również,  że wady wymowy mogą  zakłócać  wypowiedzi dzieci upośledzonych umysłowo w różnym
stopniu. Mogą to być: 

Wielu autorów (por. Szuniewicz, Koper, Gałkowski) zauwa ża,  że zaburzenia mowy cz ęściej występują  u osób g łębiej upośledzonych umysłowo niż
u osób z l żejszym stopniem niedorozwoju, przy czym im g łębszy niedorozwój umys łowy, tym zaburzenia mowy s ą   cięższe, bardziej z łożone
i nawarstwione. Szuniewicz wprowadziła bardzo trafne określenie „zespołu wad”. 

Badając problem etiologii zaburzeń  mowy E. Minczakiewicz zauważyła, i ż  wśród autorów (Fawcus, Matthews, Ga łkowski ) nie ma pe łnej zgodności
poglądów . Wśród najczęściej podawanych przyczyn powodujących zaburzenia mowy u dzieci upośledzonych umysłowo są: 

Autorka prowadziła na ten temat również własne badania i ustaliła, że prawdopodobnie przyczynami zaburzeń mowy u dzieci upośledzonych umysłowo
były: 

Etiologiczna klasyfikacja zaburzeń mowy u osób upośledzonych umysłowo:

Według A. Szuniewicz u dzieci z upośledzeniem umysłowym najczęściej występują: seplenienie, bełkot (dyslalia), jąkanie, zespół wad, mowa nosowa,
rotacyzm oraz mowa bezd źwięczna.. Natomiast E. Minczakiewicz w śród objawów, jakie obserwowa ła podczas prowadzonych bada ń   u dzieci
niepełnosprawnych umysłowo wyróżniła: 

Symptomatologiczna klasyfikacja zaburzeń mowy u osób upośledzonych umysłowo:

Opracowanie ‐ Marzena Mieszkowicz ‐ neurologopeda 

Literatura: 

1. Minczakiewicz E. ‐ Z badań nad zaburzeniami mowy u dzieci upośledzonych umysłowo, (w:) Z zagadnień oligofrenopedagogiki, (red.) J. 

Pańczyk, Wydawnictwo WSPS, Warszawa 1989; 

2. Minczakiewicz E. ‐ Zaburzenia mowy u osób z upośledzeniem umysłowym (w:) Polska terminologia logopedyczna, pod red. J. Ożdżyńskiego, 

Wydawnictwo „Secesja”, Kraków 1994;  

3. Minczakiewicz E. ‐ Zaburzenia mowy i ich odbicie w piśmie uczniów młodszych klas szkoły specjalnej dla lekko upośledzonych umysłowo, 1993 

„Logopedia”, 20, s.113‐118;  

4. Szuniewicz A. ‐ Próba badań wad wymowy dzieci upośledzonych umysłowo w warszawskich szkołach specjalnych, 1967 „Logopedia”, 7, s.112‐

117. 

Strona główna

  >  

Zaburzenia mowy

  >  

Klasyfikacja

 

nieznaczne zakłócenia (wypowiedź na ogół zrozumiała); 

zakłócenia znacznego stopnia (wypowiedź zrozumiała jedynie dla osób stale przebywających w kontakcie z dzieckiem); 

zakłócenia w wysokim stopniu (wypowiedź jest zupełnie nie zrozumiała nawet dla najbliższych). 

niedorozwój ośrodkowego układu nerwowego; 

urazy mózgu i porażenia centralnego układu nerwowego; 

wady morfologiczne i dysfunkcje narządów artykulacyjnych; 

upośledzenie słuchu; 

zaburzenia hormonalne; 

zaburzenia emocjonalne; 

nieprawidłowości oddziaływania środowiska wychowawczego. 

upośledzenie umysłowe (oligofazja); 

uszkodzenie struktur korowych mózgu (alalia, afazja); 

uszkodzenie układu pozapiramidowego (anartria, dysartria); 

nieprawidłowa budowa anatomiczna lub uszkodzenie narządów mowy (dysglosja); 

nieprawidłowe oddziaływanie wychowawcze środowiska rodzinnego: brak podniet do mówienia, brak odpowiednich wzorców, nadmiar bodźców
itp. (dyslalia); 

zaburzenia emocjonalne (mutyzm, tachylalia, bradylalia); 

inne trudne do ustalenia (jąkanie, giełkot). 

brak mówienia i rozumienia; 

zaburzenia artykulacyjne: seplenienie, rynolalia, reranie (rotacyzm), wymowa bezdźwięczna, nieprawidłowa wymowa t, d, k, g ‐ substytucje
i deformacje; 

zaburzenia głosu: chrypka, zanik głosu, dysfonia; 

zaburzenia płynności mówienia: jąkanie, giełkot, bradylalia, tachylalia.