TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA
ĆWICZENIA
3.10.2010

Koncepcja Psychodynamiczna

Przedstawiciele: Z. Freud, From, May, Eriksson.

Człowiek jest motywowany popędami: pierwotnymi i wtórnymi. Popędy nazwane zostały później 
potrzebami,  potrzeby pierwotne – inaczej wrodzone, np. potrzeba zdobycia pokarmu, natomiast 
wtórne- człowiek zdobywa poprzez proces socjalizacji.

Psychoanaliza( Freuda):
wg niego najważniejsze są pierwsze lata życia, ważne są:

•

potrzeby społeczne ( kontakty interpersonalne)

•

potrzeba bezpieczeństwa

•

potrzeby osobiste ( poczucie mocy, tzn ja nad czymś panuje, kontroluje coś, jestem coś 
wart )

Z. Freud zwrócił uwagę na wczesne lata dzieciństwa, uważał że osobowość człowieka zbudowana 
jest z 3 sfer :

•

id- potrzeba pierwotna (biologia) 

super ego_______________

•

super ego- nakazy, zakazy

ego         _ _ _ _↓ _ _ _↓ _ _ 

•

ego- teraźniejsze ja

id           _↑__  ____  ↑______ 

Osobowość człowieka ukształtuje się wtedy gdy ego nie da się zdominować przez super ego oraz 
id. Freud opracował fazy rozwoju osobowości:

1. Faza oralna-  trwa przez pierwszy rok życia (mniej więcej), przyjemność odczuwa się przy 

pomocy ust.

2. Faza astralna- trwa do 3 roku życia, przyjemność czerpana jest przy pomocy odbytu ( tam 

znajdują się zwieracze).

3. Faza faliczna- od 3 roku życia do momentu pójścia do szkoły, przyjemność odczuwana jest 

poprzez narządy płciowe.

4. Faza latencji- uśpienie zainteresowania seksem ( uśpienie seksualne), od 7 roku życia do 

momentu osiągnięcia dojrzałości płciowej. Przyjemność odczuwana przez nowe 
doświadczenia, wiadomości.

5. Faza genitalna- okres zależy od przekwitania, przyjemność  poprzez stosunki seksualne.

Proces socjalizacji- jest nieświadomy ( nie wie dlaczego to robi).

Konflikt wewnętrzny-  konflikt między dwiema sprzecznymi siłami, między dążeniem do 
osiągnięć materialnych a poszukiwaniem przyjaźni, miłości.
Konflikt zewnętrzny- powstają wtedy, gdy na drodze wiodącej do zaspokojenia potrzeb stają 
przeszkody zewnętrzne, gdy istnieje sprzeczność interesów między celami jednostki a celami grupy 
społecznej.

I Praca domowa

podać po jednym przykładzie konfliktu zewnętrznego i wewnętrznego.

KOLOS!!! ( to może być!!!)

Mechanizmy obronne- pojawiają się wtedy gdy człowiek doświadcza konfliktów. Są to nawykowe 
sposoby radzenia sobie z trudną sytuacją. Są one nieświadome:(rodzaje mechanizmów)

•

wyparcie- wypieranie ze świadomości czegoś z czym nie chcemy się konfrontować

•

projekcje- rzutowanie; dostrzeganie cech, których nie lubimy u innych

•

racjonalizacja- tłumaczenie siebie

•

substytucja- cele dla nas niemożliwe do osiągnięcia zastępujemy celami łatwiejszymi

II Praca domowa

Podać po 1 przykładzie na każdy mechanizm.

Człowiek jest nieświadomy, niedoskonały. Jest to kliniczny obraz człowieka- ponieważ obserwacje 
powstawały w szpitalach, klinikach.

Psychoterapia i humanizacja świata ( wpływ na zachowanie). Psychoterapia- metoda kliniczna, 
ma pomóc człowiekowi rozwiązać konflikty, ułatwić wybór drogi życiowej. Rodzaje terapii:

•

indywidualna( każdy jest inny, ma inne popędy)

•

interpretacja snów

•

metoda swobodnych skojarzeń

•

interpretacja komórek językowych

Wychowanie ma charakter dyrektywny, ma na celu ukształtowanie charakteru człowieka, celem 
będzie przybliżenie człowiekowi prawdy o sobie. Zajmują się zachowaniem wewnętrznym 
człowieka. 

Wychowawca ma być trochę psychoterapeutą, ma pomagać, dodawać odwagi, ma być opiekunem 
społecznym.

_______________________________________________________________________________

Koncepcja Poznawcza

Przedstawiciele: 

Obraz człowieka: jest samodzielny, decyduje o własnym losie. Działania jego są celowe i 
świadome. Zbiera i przetwarza informacje, podejmuje decyzje. Samodzielnie organizuje wiedzę, 
którą posiada- nadaje jej pewną wartość. Ważny jest umysł ( pamięć, wyobraźnia).

Wewnętrzne źródła informacji:

•

dotychczasowe źródła informacji 

 

Zewnętrzne źródła informacji:

•

środowisko

Metabolizm informacji- zbieranie i przetwarzanie informacji

Człowiek kontemplacyjny- rozmyśla, zastanawia się 

Sądy o środowisku naturalnym- oczywista wiedz o świecie, których człowiek nie podważa.

Wiedza o kulturze- mówi nam o tym, jakie są teraz zwyczaje, obyczaje

Wiedza o środowisku- to co jest społecznie akceptowane

Wiedza o sobie-  to co wiemy sami i to co wiemy od innych

Wiedza deklaratywna ( narracyjna)- czyli wiem, że.....- to dane o faktach

Wiedza proceduralna ( operacyjna)- czyli wiem, jak...- sieć danych o metodach, strategiach, 
pytaniach

Psychoterapia poznawcza- cel to rozwiązywanie problemów osobistych danej osoby. Człowiek 
chce osiągnąć wartości dionizyjskie ( konsumpcyjne), prometejskie ( sprawia, że ludziom żyje się 
lepiej).

Celowe wychowanie ( do konkretnych wartości )- na tworzenie projektu samego siebie.