Liceum Ogólnokształcące Nr VII we Wrocławiu im. Krzysztofa Kamila Baczyńskiego 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

 

rok szkolny 2005/2006 

autor: Mateusz Jędrzejewski

 

 

 
 

Wst

ę

p 

 
 

To jest właśnie e-zeszyt, czyli elektroniczne notatki z lekcji. 
Ten e-zeszyt zawiera notatki z podstaw przedsiębiorczości. 
Są notatki z lekcji z klasy 3G z panią mgr Ewą Nowak. 
Notatki obejmują lekcje od 2005-09-05 do 2006-04-26 (rok szkolny 2005/2006). 
Autorem notatek jest Mateusz Jędrzejewski, 
 
Ta praca jest rozpowszechniana za darmo. 
Jednak nie moŜna zmieniać jej treści bez zgody autora. 
NaleŜy pamiętać, Ŝe praca moŜne zawierać błędy, 
mijać się z prawdą lub być niekompletna, 
ale za to autor nie ponosi Ŝadnej odpowiedzialności. 
Zawsze mile widziane jest zgłaszanie błędów, czy wątpliwości autorowi 
co do zawartości merytorycznej pracy. 
 
Ten e-zeszyt jest jednym z wielu, pozostałe są dostępne, 
na stronie domowej e-zeszytów pod adresem: www.e-zeszyty.twoj.info. 
Zachęcam do regularnego korzystania z notatek i współpracowania z ich twórcami… 
 

autor strony e-zeszyty: 
Mateusz Jędrzejewski 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Lekcja organizacyjna. 

 

data aktualizacji: 2005-09-05 22:31:33 

 

- 2 - 

numer lekcji: 1 

data: 2005-09-05 

Temat: Lekcja organizacyjna. 

1)

 

Nazwa przedmiotu to: „podstawy przedsiębiorczości”, 

ale tak naprawdę większość tematów to: „zarys wiedzy o gospodarce”. 

2)

 

Ramowy program nauczania: 

a)

 

psychologiczne podstawy przedsiębiorczości, 

b)

 

rola państwa w gospodarce, 

c)

 

prowadzanie działalności gospodarczej. 

3)

 

Dla chętnych podręcznik: „Ekonomia Stosowana” (wyd. FMP).

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Przedsiębiorczość i etyka w biznesie. 

 

data aktualizacji: 2005-09-07 15:49:12 

 

- 3 - 

numer lekcji: 2 

data: 2005-09-07 

Temat: Przedsi

ę

biorczo

ść

 i etyka w biznesie. 

1)

 

Definicja przedsiębiorczości: 

a)

 

biegła umiejętność prowadzania działalności gospodarczej, 

b)

 

aktywna postawa Ŝyciowa, zaradność finansowa, 

c)

 

zespół cech menaŜerskich, 

d)

 

„zdolność do tego, Ŝeby być przedsiębiorczym; posiadanie ducha inicjatywy; 
obrotność, rzutkość, zaradność” (ze strony: http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=50007). 

2)

 

Cechy osoby przedsiębiorczej: 

a)

 

zaradność, 

b)

 

ambicja, 

c)

 

pracowitość, 

d)

 

kreatywność, 

e)

 

innowacyjność, 

f)

 

komunikatywność, 

g)

 

asertywność (obrona własnego zdania), 

h)

 

pewność siebie, 

i)

 

odporność na stres, 

j)

 

umiejętności przywódcze, 

k)

 

cechy lidera, 

l)

 

wytrwałość, 

m)

 

elastyczność. 

3)

 

Ankieta: „Sprawdź, czy jesteś twórczy”. 

4)

 

Mój potencjał przedsiębiorczy. 

5)

 

Czynniki sprzyjające rozwojowi przedsiębiorczości. 
”Polak potrafi”, „potrzeba jest matkę wynalazków” 

6)

 

Etyka w biznesie. 

7)

 

Jakie osoby się przedsiębiorcze

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Osobowość i jej wpływ na wybór zawodu. 

 

data aktualizacji: 2005-09-16 20:53:33 

 

- 4 - 

numer lekcji: 3 

data: 2005-09-12 

Temat: Osobowo

ść

 i jej wpływ na wybór zawodu. 

1)

 

Konkurs druŜynowy: Szkolna Internetowa Gra Giełdowa (sigg.gpw.com.pl). 

2)

 

Definicja przedsiębiorczości: 
zbiór względnie stałych cech danej osoby. 

3)

 

Osobowość: 

a)

 

cechy temperamentu (czyli jak przeŜywamy emocje), 

b)

 

cechy kierunkowe: 

●

 

zdolności 

●

 

pracowitość, 

●

 

wytrwałość, 

●

 

umiejętności. 

4)

 

Sukces w pracy zaleŜy zawsze od osobowości. 

5)

 

Ewidencja naszych zdolności (kaŜde ma za zadanie domowe wypisać swoje zdolności). 

6)

 

Hipokrates z Kos w organizmie wyróŜnił cztery podstawowe soki (płyny, "humory"). 
Przewaga jakiegoś płyny determinuje typ temperamentu: 

a)

 

krew – sangwinik, 

b)

 

Ŝ

ółć – choleryk, 

c)

 

ś

luz – flegmatyk, 

d)

 

Ŝ

ółć czarną (prawdopodobnie była to krew Ŝylna) – melancholik. 

7)

 

Rodzaje temperamentów: 

a)

 

ekstrawertyczne (emocje skierowane na zewnątrz): 

●

 

choleryk 
(przeŜywa emocje bardzo 
intensywnie i krótko): 

○

 

draŜliwość, 

○

 

niepokój, 

○

 

agresja, 

○

 

wybuchowość, 

○

 

zmienność, 

○

 

impulsywność, 

○

 

aktywność, 

○

 

optymizm, 

●

 

sangwinik 
(przeŜywa płytko ale duŜo emocji, 
patrzy na innych z góry): 

○

 

towarzyskość, 

○

 

otwartość, 

○

 

gadatliwość, 

○

 

wraŜliwość, 

○

 

niefrasobliwość, 

○

 

Ŝ

ywość, 

○

 

beztroska, 

○

 

przywódczość, 

b)

 

introwertyczne (emocje skierowane do wewnątrz): 

●

 

melancholik 
(często zmienia emocje, 
wraŜliwy na krytykę): 

○

 

apatia, 

○

 

lęk, 

○

 

sztywność, 

○

 

refleksyjność, 

○

 

pesymizm, 

○

 

powściągliwość, 

○

 

nietowarzyskość, 

○

 

spokój, 

●

 

flegmatyk 
(słabo przeŜywa emocje, 
nie ekscytuje się): 

○

 

bierność, 

○

 

ostroŜność, 

○

 

powaga, 

○

 

pojednawczość, 

○

 

wysoka kontrola, 

○

 

solidność, 

○

 

zrównowaŜenie, 

○

 

łagodność, 

na podstawie: http://pl.wikipedia.org/wiki/Grafika:Temperament_eyesenck.png 

 

śaden temperament nie jest lepszy od drugiego, kaŜdy ma wady i zalety.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Piramida potrzeb człowieka. Zasady motywacji. 

data aktualizacji: 2005-09-17 15:59:03 

 

- 5 - 

numer lekcji: 4 

data: 2005-09-14 

Temat: Piramida potrzeb człowieka. Zasady motywacji. 

1)

 

Piramida potrzeb: 

 

Wnioski wynikające z piramidy: 

a)

 

potrzeby są róŜne, 

b)

 

potrzeby są zhierarchizowane, 

c)

 

teoretycznie: zaspokojenie potrzeb niŜszego rzędu powoduje pojawienie się 
potrzeb wyŜszego rzędu, 

d)

 

potrzeby niŜszego rzędu nie są mnie waŜne od potrzeb wyŜszego rzędu bo 
stanowią podstawę piramidy, 

e)

 

hierarchia potrzeb ulega zmianie, 

f)

 

potrzeby zaleŜą od osobowości (temperamentu), 

g)

 

potrzeby są nieograniczone, zaspokojenie jednej powoduje powstanie drugiej, 

2)

 

Definicja ekonomi: 
To nauka, która bada w jaki sposób ludzie dokonują wyborów, jak zaspokajają potrzeby 
przy ograniczonych zasobach. 

 

„Zasoby zawsze ograniczone, a potrzeby nieograniczone.” 

 
3)

 

Narzędzia i czynniki motywacji: 

a)

 

pieniądze (uniwersalne narzędzie motywacji), 
”największa kara to kara finansowa”, 

b)

 

awans – daje prestiŜ i uznanie, 

c)

 

pochwała. 

4)

 

Zasady prawidłowej motywacji: 

a)

 

zewnętrznej: 

●

 

naleŜy stosować zarówno kary jak i nagrody, 

●

 

nagrody i kary naleŜy przyznawać według jasnych i znanych zasad, które 
powinny być akceptowane przez pracowników. 

●

 

kary i nagrody powinny wystąpić jak najszybciej po zdarzeniu, 

●

 

bodźce powinny być dostosowane do zadania, 

●

 

naleŜy stosować zróŜnicowane narzędzia, najlepiej dostosowane do 
hierarchii potrzeb pracownika, 

●

 

naleŜy dawać doby przykład, 

b)

 

wewnętrznej (czyli to co samodzielnie skłania nas do działania): 

●

 

nie chcę być gorszy od innych, 

●

 

kariera. 

samo- 

rozwój 

uznanie 

(akceptacja) 

afiliacja 

(przynaleŜność) 

bezpieczeństwo 

fizjologiczne 

potrzeby 
wyŜszego rzędu 

potrzeby

niŜszego rzędu

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Piramida potrzeb człowieka. Zasady motywacji. 

data aktualizacji: 2005-09-17 15:59:03 

 

- 6 - 

5)

 

Typy osobowości według czynnika motywacji: 

a)

 

typ ekonomiczny – osoba praktyczna, która stara się jasno i wyraźnie precyzować 

swoje cele, ustalać koszty ich osiągania; przywiązuje wagę do równowagi miedzy 

praca a płaca; jest zdania, Ŝe za dobrą pracę wykwalifikowane osoby powinny 

otrzymywać wysokie zarobki; ceni trwałe wartości, szczególnie gdy łączą się 

z finansową nagrodą. 

b)

 

typ religijny – osoba dla najwyŜszą wartością duchowość, jej działania motywuje 

wiara w Ŝycie pozamaterialne, interesują ją doświadczenia psychiczne, duchowe, 

bez względu na to czy mieszczą się w ramach jakiejś religii czy nie, 

c)

 

typ teoretyczny – osoba ceniąca dociekanie prawdy, zdobywanie informacji. 

WaŜna wartością dla niej jest wiedza. Taka osoba jest typem intelektualisty, 

naukowca lub filozofa. 

d)

 

typ estetyczny – osoba wraŜliwa na piękno i urok wielu aspektów Ŝycia w tym teŜ 

charakterów ludzi, interesują ją przeŜywanie, doznawanie, bez potrzeby 

zastanawiania się nad uŜytecznością. 

e)

 

typ polityczny – osoba dla której waŜne są wpływy i pozycja, lubi poczucie 

władzy i zaangaŜowania, chętnie podejmuje decyzje i bierze na siebie role 

przywódcy. 

f)

 

typ społeczny – osoba dla której najwaŜniejsi są inni ludzie. Znajduje satysfakcje 

w poświęcaniu się i czynieniu dobra. Interesuje ją takie przeorganizowanie świata 

lub otoczenia, Ŝeby innym Ŝyło się w nim lepiej. Aby czuła się dobrze, inni wokół 

teŜ musza czuć się dobrze. 

na podstawie strony: http://www.arl.pl/dane/spotkanie_towarzyskie.pdf 

 
 
 
 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Techniki wywierania wpływu (manipulacji).   

data aktualizacji: 2005-09-19 17:42:50 

 

- 7 - 

numer lekcji: 5 

data: 2005-09-19 

Temat: Techniki wywierania wpływu (manipulacji). 

1)

 

Technika spodziewanej nagrody, 

 

np. jak będziesz grzeczny to dostaniesz czekoladę. 

2)

 

Technika utraconych korzyści (czyli zastosowanie szantaŜu, groźby), 

 

np. jak będziesz gadał to dostaniesz jedynkę. 

3)

 

Technika lubienia, 

 

ładniejsi (bardziej uśmiechnięci) są lepiej odbierani przez innych. 

4)

 

Technika społecznego dowodu słuszności, 

 

np. wszyscy dostali jedynki, ja równieŜ. 

5)

 

 Technika autorytetu, 

 

np. zrób tak bo znany pan X teŜ tak robi. 

6)

 

Technika wpływu na emocje, 

 

wzięcie kogoś na litość, czy płacz. 

7)

 

Technika kontrastu, 

 

najpierw mam bardzo duŜo niemoŜliwą do spełniania prośbę, 

 

a następnie prosimy o zrealizowanie tylko części tej prośby duŜej prośby… 

8)

 

Manipulacja danymi statystycznymi (Magia liczb) 

 

np. 100% osób nie zdało w szkole matury z geografii, 

 

 

a było przecieŜ tak dlatego, Ŝe zdawała tylko jedna osoba, 

9)

 

Technika zaangaŜowania i konsekwencji, 

 

(technika „stopy w drzwiach”), 

 

np. jak juŜ przyniosłeś odkurzać to juŜ odkurz, 

10)

 

Technika wzajemności, 

 

przysługa za przysługę, mamy dług wdzięczności u kogoś więc musimy co dla niego 

zrobić, np. ktoś zrobił dla nas jakąś drobną rzecz, a potem wymaga od nas duŜego 

zaangaŜowania, Ŝeby dla niego coś zrobić, 

11)

 

Technika niedostępności, 

 

np. moŜna coś kupić taniej ale tylko w poniedziałek od 8:00 do 9:00, 

12)

 

Oddziaływanie na podświadomość, 

 

np. zapach czy muzyka z sklepie oddziałuje na klientów.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Systemy gospodarcze. 

 

data aktualizacji: 2005-10-08 22:40:35 

 

- 8 - 

numer lekcji: 6 

data: 2005-09-28 

Temat: Sprawdzian w „podstaw przedsi

ę

biorczo

ś

ci”. 

Pytanie na sześć na sprawdzianie: 
 

„Co to jest koszt alternatywny?” 

Odpowiedzi: 

koszt alternatywny (koszt utraconych moŜliwości), ekon. ilość dobra, z którego 
produkcji naleŜy zrezygnować, by zwiększyć produkcję innego dobra; występuje, gdy 
istnieją ograniczone (rzadkie) zasoby czynników produkcji. 

ze strony: http://encyklopedia.wp.pl/encid,1642040,sz_tresc.html?ticaid=14d7 

Koszt alternatywny danego dobra to ilość innego dobra, z której trzeba zrezygnować, 
aby moŜliwe stało się wytworzenie dodatkowej jednostki tego pierwszego. 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_alternatywny" 

KOSZT ALTERNATYWNY (teŜ: koszt decyzji wyboru, koszt utraconych moŜliwości) to koszt, który 
ponosimy, wybierając daną moŜliwość; jest to wartość najbardziej cenionej przez nas moŜliwości, nie 
wybranej w związku z decyzją wyboru innej moŜliwości. Z zasady ograniczonych zasobów oraz 
powyŜszego twierdzenia o konieczności ponoszenia kosztów alternatywnych moŜna wyprowadzić 
twierdzenie o krzywej moŜliwości produkcyjnych

. 

ze strony: http://encyklopedia.wp.pl/encid,1642040,sz_tresc.html?ticaid=14d7 

 

nowy blok tematyczny: 

Rola pa

ń

stwa w gospodarce 

 

numer lekcji: 7 

data: 2005-10-03 

Temat: Systemy gospodarcze 
 

 

– gospodarka centralna i gospodarka rynkowa. 

1)

 

Państwa naleŜące do bloku socjalistycznego (czyli mające gospodarkę centralną): 

●

 

ZSRR, 

●

 

Polska, 

●

 

Czechosłowacja, 

●

 

Węgry, 

●

 

NRD, 

●

 

Jugosławia, 

●

 

Albania, 

●

 

Rumunia, 

●

 

Bułgaria, 

●

 

Chiny, 

●

 

Korea, 

●

 

Wietnam, 

●

 

Kuba. 

 

Państwa podkreślone mają 
gospodarkę centralną do dziś. 

2)

 

Cechy gospodarki centralnie planowanej: 

a)

 

gospodarka planowa nakazowo-rozdzielcza, 

b)

 

dominowała własność publiczna: 

●

 

własność państwowa, 

●

 

własność komunalna (czyli własność jednostki lokalnej, np. gminy) 
 

np. ścieki komunalne, droga powiatowa. 

c)

 

ś

rodki produkcji naleŜą do państwa, 

d)

 

brak konkurencji, 

e)

 

państwowa regulacja cen. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Systemy gospodarcze. 

 

data aktualizacji: 2005-10-08 22:40:35 

 

- 9 - 

3)

 

Pozytywne strony gospodarki CP: 

a)

 

praca była obowiązkiem – brak bezrobocia, 

b)

 

brak konkurencji – nie było upadłości firm, 

c)

 

opieka socjalna. 

4)

 

Negatywne strony gospodarki CP: 

a)

 

nieracjonalne zatrudnienie, nadmiar pracowników 

b)

 

bark motywacji do pracy, 

c)

 

brak konkurencji – nie dbano o jakość i atrakcyjność produktów, 

d)

 

nieracjonalna gospodarka surowcami, 

e)

 

słaba jakość towaru, 

f)

 

barki na rynku, 

g)

 

zapóźnienie technologiczne, 

h)

 

zadłuŜenie państwa, 

i)

 

hamowanie przedsiębiorczości, 

 

 

W domu 

Przygotować się do dyskusji na temat: 

„Jak się Ŝyje w socjalizmie, a jak się Ŝyje w kapitalizmie?” 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Systemy gospodarcze. 

 

data aktualizacji: 2005-10-08 22:40:35 

 

- 10 - 

numer lekcji: 8 

data: 2005-10-05 

Temat: Temat: Systemy gospodarcze 
 

 

– gospodarka centralna i gospodarka rynkowa. 

1)

 

Cechy gospodarki rynkowej: 

a)

 

dominuje własność prywatna 
(ale np. w Polsce bogactwa naturalne naleŜą do skarbu państwa), 

b)

 

popyt i podarz odpowiadają za rodzaj i ilość produkcji i ceny, 

c)

 

swoboda konkurencji. 

2)

 

Plusy gospodarki rynkowej: 

a)

 

rozwój przedsiębiorczości, 

b)

 

duŜy wybór towarów, 

c)

 

ludzie mogą się dorobić, 

d)

 

szacunek dla pracy, 

e)

 

duŜa jakość towarów, 

3)

 

Minusy gospodarki rynkowej: 

a)

 

bezrobocie, 

b)

 

moŜliwość bankructwa (plajty), 

c)

 

rozwarstwienie społeczne, 

d)

 

konsumpcjonizm, 

e)

 

zatracenie systemów wartości. 

 

Nowy temat: Rodzaje rynków. 

1)

 

rynek – „sprzedający spotyka się z kupującym”, 
 
rynek – całokształt stosunków handlowo-gospodarczych, obejmujący sprzedaŜ i kupno 
towarów, wymianę kapitałów, usług itp.; zespół kupujących i sprzedających, których 
decyzje wpływają na kształtowanie podaŜy i popytu oraz poziomu cen 

 

ze strony: http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=55201 

2)

 

Podział rynków ze względu na legalność: 

a)

 

rynek legalny, 

b)

 

rynek półlegalny (szara strefa), 

c)

 

rynek nielegalny (czarny rynek). 

3)

 

Podział rynków ze względu na rodzaj transakcji: 

a)

 

rynek kapitałowy, 

b)

 

rynek towarów, 

c)

 

rynek usług. 

4)

 

Podział rynków ze względu na zasięg: 

a)

 

rynek lokalny, 

b)

 

rynek regionalny, 

c)

 

rynek krajowy, 

d)

 

rynek międzynarodowy. 

Na następnej lekcji dokończenie tematu, czyli o strukturach rynku.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Struktury rynkowe. 

 

data aktualizacji: 2005-10-18 17:50:58 

 

- 11 - 

numer lekcji: 9 

data: 2005-10-17 

Temat: Struktury rynkowe. 

cd. poprzedniej lekcji 
5)

 

Podział rynków ze względu na ilość towarów: 

a)

 

rynek producenta (niedobór towaru), 

b)

 

rynek konsumenta (nadmiar towaru). 

6)

 

Podział rynku ze względu na stopień konkurencji: 

a)

 

konkurencja doskonała, 
to taki rynek na którym jest wielu producentów, 
ale kaŜdy z nich ma mały udział w rynku, 
 

np. 100 producentów, kaŜdy z 1% udziałem w rynku, 

b)

 

monopol 
to taki rynek na którym jest producent o dominującej pozycji na rynku, 
 

np. jeden producent z 90% procentowym udziałem w rynku, 

 

 

pozostałe firmy mają w sumie tylko 10% udziału w rynku, 

przez to monopolista kształtuje ceny na rynku, 

przykłady monopoli: 

●

 

TPSA 

●

 

POLMOS 

Do wali z nieuczciwą konkurencją powołano specjalny urząd – UOKiK. 

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 

Oficjalna strona internetowa: http://www.uokik.gov.pl/. 

c)

 

konkurencja monopolistyczna 
jest wtedy jeŜeli produkty monopolistów są w stosunku do siebie alternatywne 
 

np. PKP oraz LOT, obydwie firmy to monopoliści w swojej branŜy, 

 

 

ale obydwie firmy zajmują się m.in. przewozem ludzi, więc konsument 

 

 

moŜe wybrać środek lokomocji – to jest właśnie ta konkurencja 

d)

 

oligopol 
kilka duŜych firm maja znacząca pozycję na rynku, 
 

np. troje operatorów komórkowych w Polsce, 

firma A, B, C mają udział w rynku po 20% (czyli w sumie 60%, bo 3*20%), 
pozostałe firmy mają w sumie udział tylko na poziomie 40%. 
porozumienia w oligopolach: 

●

 

zmowa kartelowa (kartel) 
nieformalne zmowa firmy, które dyktują wysokie ceny produktów, 
jest to postępowanie nielegalne ale trudno to udowodnić, 

●

 

syndykat 
firmy się dogadują i tworzą jeden wspólny organ (radę), 
wspólnie i z uzasadnieniem ustalają podwyŜki, wszystko musi być jawne, 

 

e)

 

koncern: 

●

 

pionowy 
koncern firmy powiązanych procesami technologicznymi, 
 

np. 

●

 

poziomy 
koncern skupiający firmy podobne branŜy 

●

 

konglomerat 
koncern skupiający firmy powiązane procesami 
technologicznymi oraz firmy z podobnej branŜy (czyli taki „miks”). 

f)

 

holding 
dot. spółek giełdowych (akcyjnych) 
ma miejsce kiedy jedna spółka ma udziały w innych spółkach.

auto 

walcowania 

huta 

ruda Ŝelaza 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Popyt i podaŜ oraz ich uwarunkowania. 

 

data aktualizacji: 2005-10-19 15:51:10 

 

- 12 - 

numer lekcji: 10 

data: 2005-10-19 

Temat: Popyt i poda

Ŝ

 oraz ich uwarunkowania. 

1)

 

Popyt – zapotrzebowania na dane dobro po określonej cenie. 

 

prawo popytu: 
 

wzrost ceny powoduje spadek popytu 

 
2)

 

efekt substytucji 
spadek ceny na dane dobro powoduje większą chęć zakupu poniewaŜ zastępuje się nim 
inne dobra. 

3)

 

efekt dochodowy 
przy malejących cenach za tą samą kwotę jesteśmy wstanie kupić więcej dobra. 

4)

 

Czynniki wpływające na wielkość popytu: 

a)

 

cena substytutów, 

b)

 

zmiana jakości, 

c)

 

moda, styl Ŝycia, 

d)

 

reklama, 

e)

 

„zaufanie do firmy/marki” 

f)

 

kataklizmy, klęski Ŝywiołowe, 

g)

 

poza roku, 

h)

 

zmiana wyglądu produktu, 

i)

 

zmiana ceny dobra komplementarnego, 

●

 

„dobra komplementarne (dobra uzupełniające), dobra zaspokajające 
potrzeby tylko łącznie z innymi dobrami, np. samochód i benzyna.” 

ze strony: http://www.nbportal.pl/common/Slownik.jsp?ncid=1481&letter=D&active=3082&nid=7903&ps=0

 

5)

 

efekt snoba 
wzrost cen dóbr luksusowych nie wpływa na spadek ich popytu, bo są chętni którzy i tak 
kupią dany towar po wyŜszej cenie, bo chcą być np. modni. 

6)

 

efekt spekulacyjny 
oparty na odczuciach obywateli; jak wydaje im się, Ŝe cena wzroście to kupią produkt 
wcześniej po niŜszej cenie, a to w konsekwencji zwiększy popyt, więc cena produktu 
faktycznie wzroście. 

1 

2 

3 

4 

10 

20 

30 

40 

cena [zł]

ilość [kg]

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Popyt i podaŜ oraz ich uwarunkowania. 

 

data aktualizacji: 2005-10-19 15:51:10 

 

- 13 - 

7)

 

elastyczność popytu 
informuje nas jak popyt reaguje na zmianę czynnika na niego wpływającego. 

a)

 

elastyczność cenowa 
określa jak zmienia się popyt wraz ze zmianą ceny 

 

%

%

cena

popytu

E

c

∆

∆

=

 

 
JeŜeli 

1

>

c

E

 wtedy popyt jest elastyczny, 

 

produkt elastyczny ma wiele substytutów, 

 

 

np. kiełbasa, 

 
JeŜeli 

1

=

c

E

 wtedy jest produkt wzorowo elastyczny, 

 
Dla 

1

>>

c

E

 (czyli dla elastyczności popytu duŜej w porównaniu z jedynką), 

 

produkt jest superelastyczny  (np. dla 

1

=

c

E

) 

 
JeŜeli 

1

0

<

≤

c

E

 wtedy jest to produkt nieelastyczny (mało elastyczny), 

 

produktem nieelastycznym jest produkt niezbędny 

 

(bo kupimy go i tak bez względu na cenę) 

 
JeŜeli 

0

=

c

E

 wtedy jest to produkt w ogóle nieelastyczny, 

 

np. sól („bo przydaje się do wszystkiego”). 

 

b)

 

elastyczność dochodowa 
określa jak zmienia się popyt wraz ze zmianą dochodu. 

c)

 

elastyczność mieszana 
czyli jak zmienia się popyt jeŜeli zmienia się cena substytutu lub dobra 
komplementarnego. 

 
Na następnej lekcji dokończenie tematu, czyli o podaŜy i równowadze cen.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

PodaŜ i cena. 

 

data aktualizacji: 2005-11-01 19:45:38 

 

- 14 - 

numer lekcji: 11 

data: 2005-10-24 

Temat: Poda

Ŝ

 i cena. 

1)

 

PodaŜ – to ilość dobra dostępnego w danej cenie w określonym czasie. 
prawo podaŜy: 
 

wzrost ceny powoduje 

wzrost podaŜy 

 
2)

 

elastyczność podaŜy 
 

informuje nas jak podaŜ 

reaguje na zmianę czynnika 
na niego wpływającego. 
Czynniki wpływające na 
elastyczność podaŜy: 

a)

 

czas (ze wzrostem 
czasu podaŜ jest 
bardziej elastyczna), 

b)

 

rozwój technologii, 

c)

 

moŜliwości przestawienia produkcji na substytuty, 

d)

 

wzrost cen powoduje wzrosty zysku, 

e)

 

nowi producenci mogą wejść na rynek, 

f)

 

struktura demograficzne, 

g)

 

koszty czynników produkcji, 

h)

 

gospodarcza polityka państwa, 

Czynniki wpływające na elastyczność podaŜy są takie same jak czynniki 
wpływające na elastyczność 

popytu. 

3)

 

PodaŜ odpowiada popytowi. 

4)

 

Cena i jej rola. „cena – ilość pieniędzy, jaką kupujący musi zapłacić za dobro lub usługę” 

5)

 

Funkcje (role) ceny: 

a)

 

określona wartość produktu (informuje o kosztach, o popycie, …), 

b)

 

cena jest czynnikiem reglamentacji dóbr (np. gdyby wszystko było za darmo 
zabrakłoby towarów), 

c)

 

cena pełni funkcję redystrybucyjną (zabiera jednym, daje innym), 
 

np. akcyza w benzynie, 

d)

 

cena jest źródłem zysku. 

6)

 

formuła kosztowa – cena powinna pokryć koszty i zapewnić zysk, 

7)

 

formuła popytowa – cena powinna być dostosowana do wielkości popytu, 

8)

 

formuła ustalania cen według cen towarów konkurencyjnych 
 

– uzaleŜniona jest od cen innych towarów zaspokajających tę samą potrzebę.

1 

2 

3 

4 

10 

20 

30 

40 

cena [zł]

ilość [kg] 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Podatki, ich rodzaj i funkcje. 

 

data aktualizacji: 2005-11-07 17:23:42 

 

- 15 - 

 

data: 2005-11-07 

Temat: Podatki, ich rodzaj i funkcje. 

1)

 

Podatek – przymusowe i bezzwrotne świadczenie na rzecz państwa. 

2)

 

Rodzaje podatków: 

a)

 

ze względu na sposób naliczania: 

●

 

podatki procentowe, 
 

np. podatek dochodowych, 

●

 

podatki kwotowe, 
 

np. podatek za posiadanie psa, 

b)

 

ze względu na stopę procentową: 

●

 

podatki liniowe – stała stawka procentowa podatku, np. 19%, 

●

 

podatki progresywne – rosnąca stawka procentowa podatku, np. 19%, 30%, 40%, 

●

 

podatki degresywne (w rzeczywistości nie stosowane) – malejąca stawka 
procentowa podatku, 

c)

 

ze względu na sposób płacenia: 

●

 

podatki  bezpośrednie: 

○

 

podatki dochodowe: 

–

 

podatek od osób fizycznych – PIT (z ang. Personal Income 
Tax), np. 19%, 30%, 40%, 

–

 

podatek od osób prawnych (spółek akcyjnych – SA., spółek 
z ograniczoną odpowiedzialności – Sp. zoo) – CIT (z ang. 
Corporate Income Tax), 

○

 

podatek od spadku i darowizny, 

○

 

podatek od czynności cywilno-prawnych (np. od sprzedaŜy 
mieszkania, czy samochodu), np. 2% 

○

 

podatek od nieruchomości, np. od mieszkania własnościowego, 

○

 

podatek drogowy, 

○

 

podatek od posiadania psa, 

○

 

podatek rolny i leśny, 

●

 

podatki pośrednie – wliczone są w ceny kupowanych towarów: 

○

 

podatek VAT (z ang. Value Added Tax) – podatek od warości 
dodanej,  

○

 

akcyza 

do poczytania: „Rodzaj podatków” – 

http://www.nbportal.pl/common/Artykul.jsp?aid=12904&ps=0&page=1&active=3350  

 
3)

 

Co to jest dochód? 
 

Dochodów jest to przychód pomniejszony o koszty jest uzyskania. 

przykład: 
 

Nauczyciel bierze 50 zł za godzinę korepetycji z przedsiębiorczości. Nauczyciel 

 

poprowadził dwie godziny korepetycji, jego przychodów to 100 zł. Natomiast na 

 

dojazd wydał 4 zł (dwa bilety MPK) – są to koszty uzyskania przychodu. 

 

Dochód nauczyciela to 100 zł – 4 zł = 96 zł. 

 

 

4)

 

Funkcje podatków: 

a)

 

funkcja fiskalna – zapewnienie dochodów budŜetowi państwa, 

b)

 

wyrównywanie dysproporcji w dochodach, 

c)

 

funkcja stymulacyjna dla gospodarki, 

d)

 

wymuszanie przez państwo na obywatelach określonych zachowań 
 

(

np. państwo zwiększa akcyzę na papierosy → rośnie cena papierosów → ludzie kupują mniej 

 

 

papierosów → ludzie są zdrowsi → państwo wydaje mniej na leczenie

).

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

BudŜet państwa i polityka fiskalna państwa.   

data aktualizacji: 2005-11-11 14:53:52 

 

- 16 - 

 

data: 2005-11-09 

Temat: Bud

Ŝ

et pa

ń

stwa i polityka fiskalna pa

ń

stwa. 

1)

 

Struktura wpływów do budŜetu: 

a)

 

najwięcej wpływów do budŜetu dostarczają podatki: 

●

 

VAT i akcyza – ok. 80%, 

●

 

PIT, CIT, 

b)

 

Poza podatkowe źródła dochodów: 

●

 

dochody jednostek budŜetowych, 

●

 

wypłaty z zysku NBP (Narodow0y Bank Polski), 

●

 

cła (jest to podatek, ale dochód z niego w budŜecie jest traktowany jako 
poza podatkowe źródło dochodów), 

●

 

opłaty restrukturyzacyjne (czyli dochody z prywatyzacji przedsiębiorstw), 

●

 

inne, np.: 

○

 

poŜyczki krajowe, 

○

 

poŜyczki zagraniczne, 

○

 

emisja obligacji, 

○

 

dodruk pustego pieniądza (spowoduje wzrost inflacji), 

2)

 

Krzywa Laffera:  
”LAFFERA KRZYWA, ekon. graf. ilustracja 
zaleŜności między wysokością stopy 
opodatkowania 
a łącznymi wpływami do budŜetu państwa z 
tytułu podatków; oprac. przez A. Laffera.” na 
podstawie słownika PWN 

więcej na stronie: 
http://venus.wsb-nlu.edu.pl/~skkarwala/Krzywa%20Laffera.pdf

 

3)

 

Wydatki budŜetu: 

a)

 

na ubezpieczenia społeczne, 

b)

 

roŜne rozliczenia, 

c)

 

obsługa długu publicznego, 

d)

 

opieka społeczna, 

4)

 

Deficyt budŜetowy: 

a)

 

6% PKB – to bezpieczny deficyt budŜetowy, 

b)

 

<3% PKB – w strefie euro, 

5)

 

Polityka fiskalna państwa: 

a)

 

restrykcyjna – hamowanie 
popytu krajowego 

●

 

podatki rosną, 

●

 

wydatki budŜetowe są 
ograniczane, 

skutki: 
●

 

produkcja maleje, 

●

 

bezrobocie rośnie, 

b)

 

stymulacyjna – zwiększanie 
popytu krajowego 

●

 

podatki maleją, 

●

 

wydatki budŜetu 
zwiększają się, 

skutki: 
●

 

produkcja rośnie, 

●

 

bezrobocie maleje, 

6)

 

Faza oŜywanie i faza recesji: 

 

 

nadprodukcja 

oŜywanie

recesja 

stawka podatkowa 

w procentach 

w

p

ły

w

y

 d

o

 

b

u

d

Ŝ

et

u

Wykres krzywej Laffera 

„Wzrost stopy opodatkowania początkowo 
skutkuje wzrostem przychodów z podatków, 
ale po przekroczeniu pewnego poziomu 
przychody spadają.”

 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Krzywa_Laffera 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Polityka monetarna państwa. 

 

data aktualizacji: 2005-11-19 19:53:23 

 

- 17 - 

 

data: 2005-11-14 

Temat: Polityka monetarna pa

ń

stwa. 

Narz

ę

dzia polityki monetarnej pa

ń

stwa: 

1)

 

Rezerwy obowiązkowe: 

a)

 

stopa procentowa rezerwy obowiązkowej jaki procent wartości lokat bank musi 
odłoŜyć (zamrozić), 

b)

 

niezamoŜone pieniądze banki przeznaczają na kredyty – aby te pieniądze zarabiały, 

c)

 

bieg zdarzeń: 

●

 

państwo podwyŜsza procentową stopę rezerw obowiązkowych → bankom 
 

zostaje mniej pieniędzy na kredyty → koszty kredytów rosną, 

●

 

polityka stymulacyjna → państwo obniŜa procentową stopę rezerw 
obowiązkowych → koszty kredytów maleją  → ilość poŜyczek rośnie → 
ilość pieniędzy na rynku rośnie → popyt rośnie, 

d)

 

rezerwy obowiązkowe stanowią zabezpieczenie działalności banku, 

2)

 

Stopy procentowe – oznaczają wartość oprocentowania kredytów jakie Narodowy Bank 
Polski udziela bankom komercyjnym; są to wartości na poziomie 2,5%–3%, 

Na podstawie stóp procentowych NBP banki komercyjne 
ustalają oprocentowanie swoich kredytów. 

3)

 

Operacje na otwartym rynku: 

a)

 

skup i sprzedaŜ obligacji, 

b)

 

polityka restrykcyjna: sprzedaŜ obligacji → mniej pieniędzy na runku, 

c)

 

polityka stymulacyjna: skup obligacji → pieniądze trafiają do obywateli. 

Kreacja pieni

ą

dz bankowego 

 
MoŜliwa sytuacja w banku A: 

 

Obliczenia:

lokata: 

1 000,00 zł

   

stopa procenotwa  

rezerwy obowiązkowej: 

20%

lokaty

kwota 

przeznaczona na 

kredyt

wartość rezerwy 

obowiązkowej

1 000,00 zł

    

800,00 zł

      

200,00 zł

      

800,00 zł

       

640,00 zł

      

160,00 zł

      

640,00 zł

       

512,00 zł

      

128,00 zł

      

512,00 zł

       

409,60 zł

      

102,40 zł

      

razem: 

2 952,00 zł

    

2 361,60 zł

   

590,40 zł

      

 

 

 
Suma depozytów, czyli lokat w systemie bankowym: 

r

W

D

p

1

depozyt

⋅

=

=

∑

 

[?] 

 

Wartość kredytu: 

 

 

p

r

W

D

K

−

=

   

 

[?] 

 
 

 

gdzie: 

 

 

 

p

W

 – wkład początkowy 

 

 

 

r

 – stopa rezerwy obowiązkowej 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Inflacja. 

 

data aktualizacji: 2005-11-26 16:24:30 

 

- 18 - 

 

data: 2005-11-23 

Temat: Inflacja. 

1)

 

Definicja: 

a)

 

Inflacja – spadek wartości pieniądza, powiązane ze wzrostem ceny produktów, 

  

 

zmniejsza się siła nabywcza pieniędzy (mniej moŜemy kupić), 

b)

 

„Inflacja jest to obniŜanie się siły nabywczej pieniądza (jego wartości rynkowej). 

Na rynku obserwowana jest jako długotrwały wzrost średniego poziomu cen 
określonego koszyka dóbr.” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Inflacja

 

2)

 

Miarą inflacji jest 

stopa inflacji. 

 

 

%

100

cena

cena

cena

inflacji

 

stopa

1

1

2

⋅

−

=

 

Inflację ocenia się na podstawie zmiany cen koszyka produktów. W skład koszyka produktów wchodzi: 

a)

 

Ŝ

ywności, np.: chleb, masło, mięso, alkohol, 

b)

 

odzieŜ i obuwie, 

c)

 

sprzęt ARD i RTV, 

d)

 

nośniki energii, 

3)

 

Cena realna – cena 

z uwzględnieniem indeksu inflacji, 

Cena nominalna – cena 

bez uwzględnienia indeksu inflacji, 

4)

 

Podział inflacji: 

a)

 

ze względu na przyczyny: 

●

 

inflacja popytowa, popyt jest większy niŜ podaŜ (braki towaru na rynku), 

●

 

inflacja kosztowa, wzrost kosztów produkcji, np. surowców, 

b)

 

ze względu na stopę: 

●

 

inflacja pełzająca – stopa inflacji do 5%, 

●

 

inflacja krocząca – stopa inflacji do 10%–15%, 

●

 

inflacja galopująca – stopa inflacji do 100%, 

●

 

hiperinflacja – stopa inflacji ponad 100%. 

5)

 

Przykład:  popyt rośnie → ceny rosną → inflacja rośnie → NBP zwiększa… 
 

 

…stopy procentowe → popyt maleje → hamowanie rozwoju gospodarczego. 

6)

 

Cele NBP: realizacja (utrzymanie) celu inflacyjnego na dany rok. 

7)

 

Skutki inflacji: 

a)

 

negatywne dla: 

●

 

obywateli: 

○

 

wzrost cen, 

○

 

nieprzewidywalność zmian cen, 

○

 

oszczędzanie jest nieopłacalne, 

○

 

brak towaru w sklepach, 

●

 

przedsiębiorstw: 

○

 

brak moŜliwości planowania inwestycji, 

○

 

zatory płatnicze (jedno przedsiębiorstwo nie płaci drugiemu), 

●

 

państwa: 

○

 

niezadowolenie obywateli, strajki, 

○

 

brak moŜliwości panowania nad wydatkami budŜetowymi, 
duŜy deficyt budŜetowy, 

○

 

ucieczka ludzi od waluty krajowej, 

b)

 

pozytywne: 

●

 

tanie kredyty (najkorzystniejsze będę te ze stałym oprocentowaniem), 

●

 

wzrost produkcji, 

8)

 

Zmiany inflacji w Polsce: 
 

W II RP była hiperinflacja, obecnie inflacja jest niska i maleje.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat:

 

Bezrobocie – przyczyny i skutki. 

 

data aktualizacji: 2005-11-30 20:05:42 

 

- 19 - 

 

data: 2005-11-23, 2005-11-30 

Temat: Bezrobocie – przyczyny i skutki. 

1)

 

Definicja: 
”Bezrobocie jest zjawiskiem polegającym na tym, Ŝe część ludzi zdolnych do pracy i 
chcących pracować (warunek ten często się pomija jako trudny do weryfikacji) nie 
znajduje Ŝadnego zatrudnienia. Pojęcie bezrobocia jest bardzo nieprecyzyjne i istnieje 
wiele róŜnych metod mierzenia poziomu bezrobocia, kaŜda z nich obciąŜona w kierunku 
wyŜszego bądź niŜszego oszacowania bezrobocia. W róŜnych krajach uŜywa się oficjalnie 
róŜnych metod estymacji.” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bezrobocie

 

2)

 

Za osobę bezrobotną uwaŜa się osobę zarejestrowaną i poszukującą pracy. 

3)

 

Osoby aktywne zawodowo to osoby pracujące lub poszukujące pracy. 
Do osób aktywnych zawodowo 

nie zaliczamy: 

a)

 

osób w wieku przed i po produkcyjnym; uczących się 

b)

 

obłoŜnie (przewlekle) chorych, 

c)

 

czasowo wyłączonych z rynku pracy, np. odbywających zasadniczą słuŜbę wojską, 

4)

 

Obowiązki osoby bezrobotnej: 

a)

 

przynamniej raz w miesiącu zgłosić się do Urzędy Pracy, 

b)

 

informować o kaŜdym podjęciu pracy, 

c)

 

informować o zmianie adresu zamieszkania, 

d)

 

informować o wyjeździe za granicę, 

e)

 

podjęcie pracy zaoferowanej przez urząd 
(

po trzykrotnej odmowie podjęcia zaoferowanej pracy przez urząd dana osoba 

zostaje skreślona z listy osób bezrobotnych; jest pozbawiana zasiłku), 

5)

 

Prawa osoby bezrobotnej: 

a)

 

prawo do czasowego pobierani zasiłku, 

b)

 

prawo do darmowej pomocy prawnej, 

c)

 

prawo do korzystania z ofert pracy w urzędzie pracy, 

d)

 

prawo do korzystania z kursów, 

6)

 

Przyczyny bezrobocia: 

a)

 

bezrobocie strukturalne 
 

dotyczy grupy ludności o określonych kwalifikacjach, 

 

 

np. górników z zamykanych kopali 

 

przeciwdziałanie: szkolenie, kursy, przekwalifikowanie bezrobotnych 

b)

 

bezrobocie technologiczne 
 

zmniejszająca się liczba miejsc pracy spowodowana postępem technologicznym 

 

„przeciwdziałanie”: zatrudnianie większej liczby osób w usługach, 

c)

 

przyczyny demograficzne (wchodzenie wyŜu demograficznego) 

d)

 

bezrobocie frykcyjne (bezrobocie naturalne) 
 

poniewaŜ zawsze jakieś osoby w społeczeństwie aktualnie straciły pracę, 

 

poszukując pracy, dopiero co skończyły szkołę i nie zdąŜył jeszcze podjąć pracy, 

takie bezrobocie moŜe być na poziomie 3%–7% i to jest całkiem normalne, 

7)

 

Negatywny skutki społeczne i ekonomiczne bezrobocia: 

a)

 

zwiększenie występowania depresji w społeczeństwie, 

b)

 

zamknie się bezrobotnych w sobie, 

c)

 

wzrasta agresja, liczba przestępstw w społeczeństwie, 

8)

 

Państwo i reszta społeczeństwa traci na duŜym bezrobociu, poniewaŜ: 

a)

 

państwo musi zwiększyć wydatki społeczne, 

b)

 

wpływy do budŜetu z podatków maleją jak mniej osób pracuje, 

9)

 

Przeciwdziałanie bezrobociu: 

a)

 

pasywne: zasiłki, 

b)

 

aktywne: kursy, szkolenia, pomoc w tworzeniu miejsc pracy, organizowaniu biur pracy.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Rachunek Oszczędnościowo Rozliczeniowy (ROR) (…) 

data aktualizacji: 2005-12-10 12:20:03 

 

- 20 - 

 

data: 2005-12-05 

Temat: Rachunek Oszcz

ę

dno

ś

ciowo Rozliczeniowy (ROR). 

 

 

Rodzaje kart płatniczych. 

1)

 

Rachunek Oszczędnościowo Rozliczeniowy = ROR = konto indywidualne 

Konta ROR są oprocentowane ale to oprocentowanie jest stan niskie (ok. 1% w skali 

roku), Ŝe w praktyce na tym koncie nie opłaca się oszczędzać. 

Bank pobiera opłaty np.: 

a)

 

za prowadzenie konta, 

b)

 

za zlecenia przelewu, 

c)

 

za wgląd w stan konta. 

2)

 

 „

Karta płatnicza – elektroniczny instrument płatniczy wydawany przez banki, stanowiący 

podstawowe narzędzie zdalnego dostępu do pieniędzy zgromadzonych na rachunku bankowym. 

Pozwala na podejmowanie gotówki z bankomatu i/lub dokonywanie bezgotówkowych 

płatności za towary i usługi.” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Karta_p%C5%82atnicza

 

3)

 

„Karty płatnicze moŜna podzielić na: 

a)

 

kredytowe – związane z przyznaniem przez bank limitu kredytowego. Bank udziela 

kredytu posiadaczowi karty (zazwyczaj oprocentowanego). UŜytkownik karty 

okresowo dostaje rozliczenie transakcji wykonanych kartą.  

b)

 

debetowe – karty wydawane do rachunku bankowego. ObciąŜają one konto posiadacza 

na kwotę transakcji w momencie jej wykonywania. Kwota transakcji nie moŜe 

przekroczyć stanu konta [przyp. chyba, Ŝe konto ma moŜliwość zrobienia debetu] 

posiadacza karty. 

c)

 

 obciąŜeniowe (charge) – połączenie karty kredytowej i debetowej. Karty te są 

wydawane dla posiadacza rachunku bankowego. Bank udziela posiadaczowi kredytu i 

co jakiś czas (najczęściej 1 miesiąc) wystawia mu rozliczenie, którego równowartość 

pobiera z konta.”

 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Karta_p%C5%82atnicza

 

 

„Wszystko o kartach płatniczych” na stronie: 

http://bankowy.wp.pl/POD,2,dok_id,40,kartyd.html?T%5Bpage%5D=1 

 
 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Lokaty bankowe. 

 

data aktualizacji: 2005-12-10 12:23:10 

 

- 21 - 

 

data: 2005-12-07 

Temat: Lokaty bankowe. 

1)

 

Zalety lokat: 

a)

 

bezpieczny sposób oszczędzania, 

b)

 

pieniądze na lokatach są oprocentowane, 
(jednak oprocentowanie jest niskie, ale więcej niŜ inflacja; 
oprocentowanie zaleŜy od kwoty pieniędzy trzymanych na koncie), 

c)

 

lokaty ROR = konto indywidualne, 

2)

 

Rodzaje lokat: 

a)

 

lokaty stałe – lokaty o stałym oprocentowaniu, 

b)

 

lokaty dynamiczne – lokaty o zmiennym oprocentowaniu, 

3)

 

Oprocentowanie lokat jest podawane w skali roku. 

4)

 

Na róŜnych lokatach mogą być roŜne okresy kapitalizacji odsetek. 
Lokaty avista – lokaty na Ŝądanie, odsetki na takich lokatach są naliczane 
 

 

 

codziennie ale oprocentowanie jest niskie. 

5)

 

Zmiana oprocentowania kont jest powiązana ze zmianą stóp procentowych, 
 

nie jest to jednak związek wprost proporcjonalny i zaleŜy od strategii banku. 

6)

 

Wzór na obliczanie odsetek: 

 

 















−













+

⋅

=

1

100

1

n

Pd

K

O

 

 

gdzie: 

 

 

O

 – kwota odsetek, 

 

 

K

 – kapitał początkowy 

 

 

Pd

 – stopa procentowa dostosowana do okresu kapitalizacji, 

 

 

n

 – liczba okresów kapitalizacji, 

7)

 

Zyski z lokat są objęte podatkiem 19%. 

8)

 

Ć

wiczenie obliczeniowe: 

Ile wynosi realny zysk z lokaty po dwóch latach? 
Dane: 

10 000 zł – kapitał początkowy, 
kapitalizacja lokaty kwartalna, procent stałe 7% na rok, 
inflacja w pierwszym roku 3%, inflacja w drugim roku 4%, 

Obliczenia: 
 

jeden rok ma cztery kwartały, więc dwa lata mają osiem kwartałów, 

 

oprocentowanie w jednym kwartale wynosi: 

%

75

,

1

4

%

7

=

 

 

odsetki po dwóch latach to: 

 

(

)

[

]

82

,

1488

148882

,

0

10000

1

0175

,

1

10000

1

100

75

,

1

1

10000

1

100

1

8

8

≈

⋅

≈

−

⋅

=















−













+

⋅

=















−













+

⋅

=

n

Pd

K

O

 

 

pomniejszenie odsetek o podatek 19%: 

 

(

)

94

,

1205

81

,

0

82

,

1488

%

81

%

19

%

100

≈

⋅

=

⋅

=

−

⋅

O

O

 

 

stan konta po 2 latach: 

95

,

11205

94

,

1205

10000

=

+

 

 

wartość 10 000 zł po 2 latach po uwzględnieniu inflacji: 

 

(

) (

)

10712

0712

,

1

10000

%

104

%

103

10000

%

4

%

100

%

3

%

100

10000

=

⋅

=

⋅

⋅

=

+

⋅

+

⋅

 

 

zysk realny to: 

94

,

493

10712

94

,

11205

=

−

 

 

Odp. Zysk realny na tej lokacie wyniósł ok. 493,94 zł po dwóch latach.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Koszty kredytów. 

 

data aktualizacji: 2005-12-16 15:43:00 

 

- 22 - 

 

data: 2005-12-12 

Temat: Koszty kredytów. 

1)

 

Rodzaje sposobów zaciągania kredytów: 

a)

 

przez bank, 

b)

 

za pomocą specjalnej karty, 

c)

 

od znajomego, 

d)

 

lombard, 

e)

 

SKOKi (Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe), 

f)

 

leasing, 

2)

 

W skład kredytu wchodzą: 

a)

 

odsetki nominalne, np 20% w skali roku, 

b)

 

koszty manipulacyjne. 

3)

 

Wartość kosztów kredytu zaleŜy od: 

a)

 

wysokości stopy procentowej, 

b)

 

poziomu inflacji, 

c)

 

kwoty kredytu (czasami: wyŜsza kwota to mniejsza wartość stopy  oprocentowana), 

d)

 

czas spłaty kredytu. 

4)

 

Koszty kredytu: 

a)

 

oprocentowanie, 

b)

 

kara za spóźnienie ze spłatą, 

c)

 

dodatkowa prowizja za wcześniejszą spłatę, 

d)

 

prowizja kredytowa zaleŜna od rodzaju i przeznaczenia kredytu, 

e)

 

prowizja za rozpatrzenie wniosku o udzielenie kredytu, zmianie warunków 
umowy, wcześniejszą spłatę, przewalutowanie, 

f)

 

koszty zabezpieczenia kredytu, 

g)

 

koszty związanie z ubezpieczeniem kredytu, 

h)

 

wpisanie do zastawu rejestrowego zakup znaczków skarbowych, 

i)

 

czynności związane z obsługa kredytu, 

j)

 

wystawienie dokumentu stwierdzającego wysokość zadłuŜenia 
 

i zaświadczenia o spłacie kredytu. 

5)

 

Oprocentowanie realne kredytu to uwzględnienia wszystkie kosztów danego kredytu, 
 

a nie tylko oprocentowanie. 

 

notatka autorstwa: Michała Nawotki 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: cd. Koszty kredytów. 

 

data aktualizacji: 2005-12-16 16:24:14 

 

- 23 - 

 

data: 2005-12-14 

Temat: cd. Koszty kredytów. 

1)

 

Czynniki wpływające na oprocentowanie rzeczywiste: 

a)

 

oprocentowanie nominalne 

●

 

przy kredytach krótkoterminowych moŜna wybrać pomiędzy 
oprocentowaniem zmiennym a stałym, 

b)

 

oprocentowanie zmienne zaleŜy od inflacji i stóp procentowych 

●

 

przy kredytach długoterminowych występuje oprocentowanie zmienne 

●

 

bank musi poinformować o zmianie oprocentowania jednak jego zmiana 
moŜe wiązać się z nowym harmonogramem spłat, co pociąga za sobą 
dodatkowe koszty, 

2)

 

Sposoby spłaty kredytu: 

a)

 

sposób pobierania odsetek: 

●

 

pobierane jednorazowo w chwili pobierania kredytu, 

●

 

wliczone w kolejne raty, 

b)

 

wybór rodzaju rat: 

●

 

stałe, 

●

 

malejące (odsetki naliczane są od coraz mniejszej kwoty jednak na 
początek trzeba posiadać większą sumę pieniędzy aby dokonać pierwszej 
wpłaty) 

c)

 

sposób pobierania prowizji: 

●

 

odtrącenie od kredytu, zapłata „od ręki”, 

●

 

odsetki naliczane są od: wysokości kredytu+prowizja 

3)

 

Rodzaje zabezpieczeń kredytu: 

a)

 

przez poręczycieli (Ŝyrantów), 
 

jeŜeli Ŝyrantów jest więcej a kredytobiorca jest niewypłacalny to bank ściąga 

pieniądze od tego poręczyciela, od którego łatwiej jest mu wyegzekwować daną 
kwotę), 

b)

 

kredyt lombardowy (pod zastaw rzeczy), 

c)

 

kredyt hipoteczny (pod zastaw nieruchomości) 

d)

 

zabezpieczenia gotówkowe (na podstawie zaświadczenia o zarobkach), 

4)

 

Kredyt konsumencki i prawa kredytobiorcy: 
 

kredyt konsumencki dotyczy kredytów zaciąganych przez osoby  fizyczne 

 

na potrzeby konsumpcyjne (kwota 500 – 80 000 zł) 

 

kredytobiorca ma prawo: 

●

 

do 10 dni zrezygnować z kredytu (bank powinien poinformować o tym 
kredytobiorcę) bez większych konsekwencji (musi zwrócić poŜyczoną 
kwotę, oddane zostają mu wszystkie wpłaty z wyjątkiem wpłaty za 
ubezpieczenie), 

●

 

jeŜeli bank nie poinformował o takiej ewentualności okres rezygnacji 
wydłuŜa się do 3 miesięcy, 

●

 

jeŜeli bank nie poda rzeczywistego oprocentowania kredytobiorca 
spłaca kredyt bez odsetek, 

●

 

klient moŜe poprosić bank o zmianę sposobu spłaty kredytu (co jednak 
wiąŜe się ze wzrostem rzeczywistego oprocentowania), 

 

notatka autorstwa: Agnieszki Frączek 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Zabezpieczenia kredytów – WEKSLE. 

 

data aktualizacji: 2005-12-22 21:19:20 

 

- 24 - 

 

data: 2005-12-21 

Temat: Zabezpieczenia kredytów – WEKSLE. 

1)

 

„

Weksel – rodzaj papieru wartościowego. 

Weksel  inkorporuje  (zawiera  w  sobie) 
prawo 

majątkowe 

polegające 

na 

zobowiązaniu 

wystawcy 

weksla 

do 

wypłacenia 

ś

ciśle 

określonej 

kwoty 

pienięŜnej 

(sumy 

wekslowej) 

osobie 

wskazanej  na  wekslu  jako  remitent.” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Weksel 

 

2)

 

Rodzaje weksli: 

a)

 

weksel własny = weksle suchy = sola weksel 

wystawca weksla zobowiązuje się do wypłacenia określonej kwoty, 
„przyrzeczenie zapłaty sumy wekslowej złoŜone przez wystawcę jego odbiorcy 
czyli remitentowi,” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Weksel

 

b)

 

weksel trasowany = weksel ciągniony 
„udzielone przez wystawcę (trasanta), skierowane do innego podmiotu (trasata), 
polecenie zapłacenia remitentowi sumy wekslowej.”

 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Weksel

 

c)

 

weksel in blanco, czyli weksel niewypełniony do końca, ale z naszym podpisem, 
Do weksla in blanko dla własnego bezpieczeństwa naleŜy domagać się 
sporządzenia deklaracji (porozumienie wekslowe), w szczególności naleŜy w nim 
określić posiadacza weksla oraz sposób jego wypełniania. 

3)

 

„Uczestnicy stosunku wekslowego: 

a)

 

Wystawca - osoba fizyczna lub prawna posiadająca zdolność wekslową. Wystawców weksla moŜe 
być kilku.  

b)

 

Płatnik - osoba fizyczna lub prawna zobowiązana do zapłaty. W wekslu własnym 1=2.  

c)

 

Remitent - osoba fizyczna lub prawna, na której zlecenie lub na której rzecz weksel ma być płatny. 
Kilku remitentów moŜe działać wspólnie lub oddzielnie.  

d)

 

Akceptant - osoba oznaczona przez wystawcę jako płatnik, która weksel akceptowała. Staje się 
przez to głównym dłuŜnikiem wekslowym (tylko trasowany).  

e)

 

Indosant - osoba przekazująca prawa z weksla innej osobie w drodze indosu. Pierwszym 
indosantem jest zawsze remitent, 3=5.  

f)

 

Indosatariusz - osoba, która nabyła weksel w drodze indosu.  

g)

 

Poręczyciel - osoba, która awalizuje weksel. Poręczać moŜna za 1, 4 i 5.  

h)

 

Domicyliat - osoba fizyczna lub prawna, w której mieszkaniu lub siedzibie weksel ma być płatny, 

np. bank płatnika. 

Domicyl - miejsce, w którym ma nastąpić płatność

. 

i)

 

Wyręczyciel - osoba, która płaci weksel w potrzebie.  

j)

 

Regredient - osoba, która weksel wykupiła i dochodzi naleŜności od poprzedników w drodze 

protestu.” 

ze strony: http://republika.pl/pawlow18/weksel.htm 

4)

 

Za kaŜde rozpoczęte 100 zł kwoty wekslowej opłata skarbowa wynosi 10 gr. 

5)

 

Zasady wypełniania weksla prostego. 

1.

 

znaczek skarbowy, 

2.

 

miejscowość, 

3.

 

dzień wystawienia weksla, 

4.

 

kwota całkowita (cyframi i słownie), 

5.

 

termin spłaty długu 
  a'vista – płatność weksla za okazaniem, 

6.

 

końcówka „-cę”, miejsce za klauzurę „bez protestu”, 

7.

 

rodzaj weksla: własny, trasowany, 

8.

 

nazwa osoby/instytucji, której naleŜą się pieniądze, 
  aby zabezpieczyć się przed przenoszeniem prawa własności do weksla na inne osoby naleŜy skreślić 
słowa „na zlecenie” i wpisać „na rzecz [osoby/instytucji] ale nie na zlecenie]”, 

9.

 

nieobowiązkowe: z jakiego tytułu jest zobowiązanie, np. „z fakturę VAT”, „zabezpieczenie kredytu”, 

10.

 

imię i nazwisko (odręcznie i czytelnie) wystawcy weksla, moŜna teŜ podać PESEL/NIP dla jednoznaczność, 

11.

 

dane posiadacza weksla.

 

blankiet wekslowy 

ze strony: http://republika.pl/pawlow18/weksel.htm 

1 

    

2     dnia     3     Na     4       

    

5      zapła   6   za ten   7     

weksel na zlecenie    

8    sumę 

4 

9 

11 

10 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Obligacje. 

 

data aktualizacji: 2006-01-19 23:51:12 

 

- 25 - 

 

data: 2006-01-09 

Temat: Obligacje. 

1)

 

Obligacja – papier wartościowy, w którym emitent stwierdza, Ŝe jest dłuŜnikiem 
obligatariusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Są 
to papiery wartościowe masowego obrotu, występują więc w seriach. W przeciwieństwie 
do akcji, obligacje nie dają ich posiadaczowi Ŝadnych uprawnień względem emitenta typu 
współwłasność, dywidenda czy teŜ uczestnictwo w walnych zgromadzeniach. Obligacje 
mogą być emitowane przez skarb państwa bądź korporacje (są wtedy dopuszczane do 
obrotu giełdowego) bądź np. gminy lub miasta (obligacje komunalne). 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Obligacje 

2)

 

„

Obligacje skarbowe to dłuŜne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, 

reprezentowany przez Ministra Finansów. Skarb Państwa - Emitent obligacji - poŜycza od 
nabywcy obligacji określoną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić (wykupić 
obligacje) - w określonym czasie wraz z naleŜnymi odsetkami.  
Innymi słowy, obligacje skarbowe to 

forma oprocentowanej poŜyczki pienięŜnej 

zaciąganej przez Skarb Państwa u osób zakupujących obligacje. Środki uzyskane z 
obligacji finansują istotne cele przewidziane w budŜecie państwa oraz są przeznaczane na 
spłatę wcześniej zaciągniętych długów.” 
 

ze strony: www.obligacjeskarbowe.pl 

3)

 

Rodzaje obligacji: 

a)

 

Obligacje skarbu państwa, 

b)

 

Obligacje komunalne, 

4)

 

Papiery dostępne dla instytucji – papiery krótkoterminowe – zazwyczaj na 13 lub 52 tyg. 

5)

 

Papiery dostępne dl osób fizycznych: 

 

typ obligacji  symbol 

cena 

emisyjna 

odsetki 

płynność 

komu polecane 

dwuletnie 
(emisja co 
miesiąc) 

DOS 

100 zł 

oprocentowanie 
stałe z roczną 
kapitalizacją 

nie są notowane na 
giełdzie, ale moŜliwa 
jest ich odsprzedaŜ 
przedterminowa* 

oszczędnościowe 

trzylenie 
(emisja co 
trzy 
miesiące) 

TZ 

100 zł 
lub z 
dyskontem
** 

oprocentowanie 
zmienne ***, 
odsetki są 
wypłacane co 3 
miesiące 

są notowane na 
giełdzie 

dla rentierów 
i hazardzistów 

czetoletnie 
(emisja co 
miesiąc) 

COI 

100 zł 

oprocentowanie 
wysokości 
marŜa+inflacja 
kapitalizacja roczna 

nie są notowane na 
giełdzie, ale moŜliwa 
jest ich odsprzedaŜ 
przedterminowa* 

oszczędnościowo
-inwestycyjne 

pięcioletnie 
(emisja co 
trzy 
miesiące) 

SP 

100 zł 
lub z 
dyskontem
** 

oprocentowanie 
stałe, 
kapitalizacja 
roczna 

 

 

* moŜna stracić wtedy maksymalnie złotówkę na jeden obligacji, 
** czyli o obniŜonej cenie emisyjnej, np. 99,50 zł., 
*** ich wysokość zaleŜy od oprocentowania 13 tyg. bonów skarbowych. 

 
6)

 

Oznaczenia obligacji: 
 

np. DOS0108 – czyli obligacja dwuletnia (DOS) z datą wykupu styczeń (01) roku 2008 (08). 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

I semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Giełda. 

 

data aktualizacji: 2006-01-19 23:52:24 

 

- 26 - 

 

data: 2006-01-11 

Temat: Giełda. 

 

Lekcja za ostała przygotowana i poprowadzona przez Mateusz Jędrzejewskiego 
oraz Bartłomieja Pietrowskiego. Na stronie www.e-zeszyty.twoj.info w dziale 
Notatki w plik „Gielda.pdf” znajduje pełny konspekt do lekcji oraz m.in. dwie 
prezentacje komputerowe. 

 

 

1)

 

Co to jest giełda? 

„Giełda to miejsce, gdzie kupuje się i sprzedaje określone towary po cenach 

odpowiadających sytuacji rynkowej”, 

2)

 

Chcę inwestować! 

„Do inwestowania naleŜy załoŜyć specjalny rachunek w domu maklerskim”, 

3)

 

Szczegóły o opłatach, 

„Prowizję płaci zarówno kupujący, jak i sprzedający, a jej wysokość zaleŜy od wartości 

transakcji”, 

4)

 

WARSET 

„Jest to system komputerowy umoŜliwiający przeprowadzanie transakcji w Giełdzie 

Papierów Wartościowych w Warszawie”, 

5)

 

Indeksy giełdowe 

„Są wskaźnikami koniunktury na giełdzie, np. WIG, WIG20, MIDWIG”, 

6)

 

WIGOMETR 

„Jest to wskaźnik nastawienie inwestorów, przyjmuje wartości od -100 do 100 punktów”, 

7)

 

Analiza techniczna i analiza fundamentalna, 

8)

 

Systemy notowań: 

„MoŜna wyróŜnić dwa typy notowań: notowania jednolite oraz notowania ciągłe”, 

9)

 

Co trzeba wiedzieć o zleceniach. 

Jak je składać? 

Rodzaje zleceń. 

10)

 

Przykłady realizacji zleceń. 

11)

 

Jak czytać wyniki notowań? 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: cd. Giełda. 

 

data aktualizacji: 2006-02-03 19:10:53 

 

- 27 - 

 

data: 2006-01-30 

Temat: cd. Giełda. 

SPIS WYBRANYCH ZAGADNIE

Ń

 NA SPRAWDZIAN 

1)

 

„giełda papierów wartościowych – rynek, na którym maklerzy dokonują na rachunek 
klientów transakcji kupna-sprzedaŜy akcji, obligacji (skarbowych i korporacyjnych), 
warrantów, opcji i certyfikatów inwestycyjnych” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Gie%C5%82da_papier%C3%B3w_warto%C5%9Bciowych

 

2)

 

„Papier wartościowy to dokument stwierdzający istnienie określonego prawa 
majątkowego w taki sposób, Ŝe bez posiadania tego dokumentu nie moŜna wykonywać 
tego prawa, a przeniesienie własności tego dokumentu powoduje przeniesienie równieŜ 
tego prawa.” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Papiery_warto%C5%9Bciowe

 

3)

 

Jak moŜna zacząć inwestować? Najpierw trzeba załoŜyć specjalny rachunek w domu 
maklerski, a następnie przeznaczyć jakieś pieniądze na inwestycje. 

4)

 

GPW = Giełda Papierów Wartościowych, 

5)

 

WARSET – system komputerowy umoŜliwiający przeprowadzanie transakcji na GPW, 

6)

 

Indeksy – są

 

wskaźnikami koniunktury na giełdzie, 

a)

 

Indeksy oddają

 

aktualny stan rynku lub jego elementów 

 

(hossa – wzrosty, bessa – spadki na giełdzie), 

b)

 

Indeksy WIG (Warszawski Indeks Giełdowy), WIG20, MIDWIG, TECHWIG, 

7)

 

WIGOMETR –  wskaźnik nastawienie inwestorów, przyjmuje wartości od -100 do 100 punktów, 

8)

 

„Na giełdzie warszawskiej papiery są notowane w systemie notowań ciągłych oraz w 
systemie kursu jednolitego. Podstawowym systemem są notowania ciągłe, na których 
notowana jest znaczna część wszystkich papierów wartościowych. Podstawową róŜnicą 
pomiędzy notowaniami ciągłymi a systemem kursu jednolitego, czyli tzw. fixingiem, jest to, 
Ŝ

e cena instrumentu notowanego w systemie ciągłym moŜe zmieniać się wielokrotnie w ciągu 

sesji, natomiast w przypadku fixingu cena instrumentu jest wyznaczana tylko dwa razy.” 
 

ze strony: http://gielda.onet.pl/555,0,6,poradnik.html

 

9)

 

„Rodzaje zleceń ze względu na określony przez Klienta limit: 

Zlecenia z limitem ceny - mogą być składane w kaŜdym systemie notowań i w kaŜdej fazie sesji  
Zlecenia Po KaŜdej Cenie (PKC) - mogą być składane w kaŜdym systemie notowań i w kaŜdej fazie sesji 
z wyjątkiem dogrywki. Podczas fazy interwencji zlecenia PKC nie mogą być modyfikowane. Zlecenie PKC 
nie posiada limitu ceny i realizowane jest po cenie/cenach oczekującego najlepszego/najlepszych 
zlecenia/zleceń przeciwstawnego. Jeśli nie jest moŜliwe zrealizowanie zlecenia PKC w całości, walor 
którego dotyczy zlecenie przechodzi w fazę równowaŜenia  
Zlecenia Po Cenie Rynkowej (PCR) - mogą być składane jedynie w trakcie notowań ciągłych, z 
wyjątkiem fazy równowaŜenia rynku. Zlecenie PCR nie posiada limitu ceny i realizowane jest po cenie 
oczekującego najlepszego/najlepszych zlecenia/zleceń przeciwstawnego. W przypadku częściowej realizacji 
zlecenia PCR, pozostała do realizacji część staje się zleceniem z limitem ceny równym cenie po której 
nastąpiła częściowa realizacja. Zlecenia PCR nie są przyjmowane w sytuacji gdy w arkuszu zleceń nie 
znajdują się zlecenia przeciwstawne.  
Zlecenia Po Cenie Rynkowej na Otwarcie (PCRO) - mogą być składane w notowaniach jednolitych z 
wyjątkiem fazy dogrywki oraz na otwarcie i zamknięcie a takŜe w trakcie równowaŜenia rynku w 
przypadku notowań ciągłych. Zlecenia PCRO mają pierwszeństwo realizacji przed zleceniami z limitem 
równym kursowi jednolitemu, kursowi otwarcia/zamknięcia oraz kursowi ustalonemu przy równowaŜeniu 
rynku. W przypadku częściowej realizacji zlecenia PCRO, pozostała do realizacji część staje się zleceniem z 
limitem ceny równym cenie po której nastąpiła częściowa realizacja. Zlecenia PCRO nie mogą zawierać 
dodatkowych warunków, takich jak wielkość ujawniana i minimalna wielkość realizacji. 
 

ze strony: http://www.cdmpekao.com.pl/cdmhome/edukacja/slownik.do?nav=edu_slownik

 

10)

 

Analiza techniczna i analiza fundamentalna. 
Stosując analizę techniczną inwestor interesuje się jedynie ceną i obrotem papieru 
wartościowego obecnie i w przeszłości. 
Stosując analizę

 

fundamentalną

 

inwestor interesuje się

 

jedynie emitentem papieru 

wartościowego oraz otoczeniem ekonomicznym, w którym on funkcjonuje. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Fundusze inwestycyjne. 

 

data aktualizacji: 2006-02-03 19:14:42 

 

- 28 - 

 

data: 2006-02-01 

Temat: Fundusze inwestycyjne. 

1)

 

„Fundusz inwestycyjny to osoba prawna, z usług której kaŜdy moŜe skorzystać w celu 
pomnaŜania kapitału. Jest to majątek klientów zarządzany przez specjalistów. Zadaniem 
specjalisty (licencjonowanego doradcy inwestycyjnego) jest inwestowanie powierzonych 
mu pieniędzy w taki sposób, aby osiągnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu.” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Fundusze_inwestycyjne

 

2)

 

„KaŜdy pieniądz, który jest wpłacany na konto w funduszu jest przeliczany na tzw. 
jednostki uczestnictwa. Ich liczba pokazuje udział w majątku funduszu. Otwarty fundusz 
inwestycyjny ma obowiązek codziennie wyceniać ile jest warta jednostka uczestnictwa. 
Wartość jednostki jest podawana do publicznej wiadomości.” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Fundusze_inwestycyjne

 

3)

 

Zalety nabycia jednostek funduszu inwestycyjnego: 

a)

 

nie musimy się znać na inwestowaniu aby efektywnie pomnaŜać nasz kapitał, 

b)

 

moŜemy sami decydować o kwocie przeznaczonej na inwestowanie, 

c)

 

sami moŜemy zdecydować w dowolnej chwili o wycofaniu się z inwestycji, 

d)

 

duŜa i zróŜnicowana oferta funduszy, 

4)

 

Słabe strony: 

a)

 

Konieczność ponoszenia opłat (za przystąpienie i prowadzanie rachunku oraz 
czasami procentem zysków), 

b)

 

Brak gwarancji zysku na inwestycji, 

5)

 

Czym się kierować przy wyborze oferty: 

a)

 

Stopą zwrotu inwestycji, 

b)

 

Historia wyników inwestowania, 

c)

 

Wysokością opłat w funduszu, 

6)

 

WaŜna jest tzw. dywersyfikacja oszczędności czyli zróŜnicowanie swojego portfela 
inwestycyjnego (część jednostek moŜna kupić z jednego a część z drugiego funduszu). 

7)

 

Dwie strategie korzystnego inwestowania: 

a)

 

Jednorazowy zakup jednostek uczestnictwa kiedy są one tanie (a sprzedać gdy są drogie), 

b)

 

Stałe oszczędzanie, kupowanie jednostek uczestnictwa np. co miesiąc, dzięki temu 
realna wartość naleŜących do nas jednostek uczestnictwa będzie jakąś średnią 
wartością jednostek uczestnictwa na rynku w pewnym okresie czasu, 

8)

 

Najpopularniejsze rodzaje funduszy inwestycyjnych: 

a)

 

fundusze obligacji, 

b)

 

fundusze rynku pienięŜnego, 

c)

 

fundusze zamknięte, 

d)

 

fundusze akcji, 

e)

 

fundusze zrównowaŜone (fundusze mieszane), 

9)

 

”W skład III filara systemu ubezpieczeń społecznych wchodzą

 indywidualne konta 

emerytalne (IKE). Ustawa o IKE umoŜliwia gromadzenie środków na dodatkową 
emeryturę. Dochody z tytułu oszczędzania na IKE są zwolnione od podatku od dochodów 
kapitałowych w wysokości 19%, tzw. podatku Belki, czyli zryczałtowanego podatku 
dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ustawy z dnia 26 lipca 
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze 
zm.). [przyp. np. osobom, które będą pobierały tą emerytuję po 60 roku Ŝycia]” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/IKE#III_filar

 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Ubezpieczenia. 

 

data aktualizacji: 2006-02-07 19:58:14 

 

- 29 - 

 

data: 2006-02-06 

Temat: Ubezpieczenia. 

1)

 

„Ubezpieczenie – zapewnienie pokrycia strat powstałych w wyniku nieszczęśliwych 
wypadków i klęsk Ŝywiołowych; pokrycie strat następuje przez wypłatę odszkodowań 
i świadczeń z funduszu tworzonego ze składek wnoszonych przez jednostki zagroŜone 
tymi zdarzeniami.” 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ubezpieczenia

 

2)

 

Dygresja: Wszyscy uczniowie powinni być ubezpieczeni od nieszczęśliwych wypadków. 

3)

 

Ubezpieczania społeczne – obowiązkowe: 

a)

 

emerytalne 
 

wysokość: 19,52% od postawy wynagrodzenia 

 

 

(połowę tej kwoty płaci pracownik, a drugą połowę pracodawca) 

b)

 

rentowe 
 

wysokość: 13% od postawy wynagrodzenia 

 

 

(połowę tej kwoty płaci pracownik, a drugą połowę pracodawca) 

c)

 

chorobowe 
 

wysokość: 2,45% od postawy wynagrodzenia (kwotę płaci pracownik) 

(z pierwsze 31 dni zwolnienia pracownikowi płaci pracodawca, za następne płaci ZUS) 

d)

 

wypadkowe 
 

wysokość: 0,97%–3,86% od postawy wynagrodzenia (kwotę płaci pracodawca, 

 

 

zaleŜy od rodzaju niebezpieczeństwa wykonywanej pracy) 

4)

 

Ubezpieczenia dla zarejestrowanych bezrobotnych płaci państwo. 

5)

 

Ubezpieczania emerytalne 
Emerytura jest świadczenie pienięŜnych, które przysługujące byłemu pracownikowi 
w chwili osiągnięcia odpowiedniego wieku. 
W Polsce wiek emerytalny wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 dla męŜczyzn. 
W Polsce emeryturę dzieli się na 3 filary: 

a)

 

I filar (obowiązkowy) – ZUS, 

„Za obowiązkowe składki ZUS w wysokości 12,22% wynagrodzenia brutto 
nabywane są uprawnienia emerytalne, które nie są dziedziczone.” 
  

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Emerytura

 

b)

 

II filar (obowiązkowy) – OFE (Otwarty Fundusz Emerytalny),  

„W II filarze wybieramy fundusz emerytalny inwestujący środki przekazywane co 
miesiąc w wysokości 7,3% wynagrodzenia brutto na indywidualny rachunek. Jest 
to realny kapitał, który pracuje na przyszłą emeryturę. Wpłacane w II filarze 
składki są zwolnione z podatku dochodowego i podlegają dziedziczeniu.” 
  

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Emerytura

 

c)

 

III filar (dodatkowy) – np. IKE (Indywidualne Konto Emerytalne). 

6)

 

Ubezpieczenia zdrowotne są na utrzymanie słuŜby zdrowia. 
 

wysokość: rośnie co rok o 0,25% (kwotę płaci pracownik) 

 

 

rok 2005: 8,50% 

rok 2006: 8,75% 

7)

 

KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) – prowadzi ubezpieczenia 
emerytalno-rentowe, wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie 

dla rolników. 

8)

 

Ubezpieczenia gospodarcze: 

a)

 

osobowe 

●

 

obowiązkowe: OC (odpowiedzialności cywilnej) dla kierowców, 

●

 

dobrowolne: na Ŝycie (czyli na wypadek śmierci), 
 

od nieszczęśliwych wypadków (czasami jest jednak obowiązkowe) 

b)

 

majątkowe 

●

 

obowiązkowe: budynków wchodzących w skład gosp. rolnego, 

●

 

dobrowolne: AC (Auto Casco) 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Prawa konsumenta. 

 

data aktualizacji: 2006-02-11 10:59:36 

 

- 30 - 

 

data: 2006-02-08 

Temat: Prawa konsumenta. 

Lekcję prowadziła Renata Barteczka. 
Pełna i kompletna notatka jest zamieszona na stronie www.e-zeszyty.twoj.info. 

 
1)

 

Lista instytucji ochrony praw konsumentów. 

2)

 

„Konsument (łac. 

consumens) – w ekonomii i prawie osoba nabywająca od przedsiębiorcy 

towar lub usługę w celu bezpośrednio nie związanym z prowadzoną przez siebie 
działalnością gospodarczą lub zawodową. Konsument nabywa towar lub usługę dla 
zaspokojenia swoich bieŜących potrzeb Ŝyciowych. 
We współczesnym ustawodawstwie zarysowała się tendencja do poszerzania uprawnień 
konsumentów, co ma na celu poprawę ich pozycji prawnej w kontaktach z 
przedsiębiorcami. W państwach, gdzie funkcjonuje model gospodarki rynkowej przybywa 
ustaw i innych aktów normatywnych poświęconych w całości regulacji stosunków 
przedsiębiorca-konsument. Doprowadziło to do wyodrębnienia z prawa cywilnego 
odrębnej dziedziny określanej mianem prawa konsumenckiego.” 
 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Konsument_%28ekonomia%29

 

3)

 

Ustawa o ochronie praw konsumentów. 

4)

 

Za sprzedaŜ produktów niebezpiecznych odpowiada zarówno producent jak i 

sprzedawca. 

5)

 

Towar niezgodny z umową: 

a)

 

rękojmia – odpowiedzialność od stronie sprzedawcy, 

b)

 

reklamacja (zaŜalenie) – zawsze trwa 2 lata od daty zakupu. 

6)

 

… 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Sprawdzian ze sposobów inwestowanie pieniędzy. 

data aktualizacji: 2006-02-26 20:02:08 

 

- 31 - 

 

data: 2006-02-08 

Temat: Sprawdzian ze sposobów inwestowanie pieni

ę

dzy. 

Pełne treści zadań ze sprawdzianu (ćwiczenie grupowe na ocenę): 
 
1)

 

Na jakiej inwestycji moŜna zarobić najwięcej – początkowy kapitał 5000 zł – okres 4 lata: 

a)

 

lokata bankowa, kapitalizacja półroczna, oprocentowanie 4%, 

b)

 

obligacje skarbowe CIO (czteroletnie), oprocentowanie: 4% w pierwszym roku, 
4,5% w kolejnych latach, inflacja 1%, 

c)

 

fundusz inwestycyjny BPH, 
dnia X cena jednostki uczestnictwa wynosi 100 zł, 
za 4 lata cena jednostki uczestnictwa wynosi 180 zł. 
prowizja (która pomniejsza kwotę inwestycji na początku) to 3%, 
opłata przy likwidacji konta to 15 zł za kaŜdy rozpoczęty rok. 

Odpowiedź poprzyj odpowiednimi obliczeniami. 
Uwaga: dodatkowe koszty czy podatki nie wymienione powyŜej naleŜy pominąć. 

2)

 

Podaj po minimum dwie wady i po minimum dwie zalety inwestycji w: 
 

akcje na giełdzie, lokaty w zagranicznej walucie, nieruchomości. 

 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Szukanie pracy. 

 

data aktualizacji: 2006-02-26 20:12:22 

 

- 32 - 

 

data: 2006-02-15 

Temat: Szukanie pracy. 

1)

 

Sposoby szukania pracy: 

a)

 

poprzez biuro pośrednictwa pracy, 

b)

 

w Internecie, 

c)

 

w gazetach, 

d)

 

od znajomych. 

2)

 

Czasami przekwalifikowanie się znacznie ułatwia podjęcie pracy. 

3)

 

… 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Dokumenty aplikacyjne. 

 

data aktualizacji: 2006-02-26 20:15:50 

 

- 33 - 

 

data: 2006-02-22 

Temat: Dokumenty aplikacyjne. 

1)

 

CV = Ŝyciorys zawodowy: 

a)

 

zwykle jedna strona A4 maszynopisu, obowiązkowo białe tło kartki, 

b)

 

moŜe zwierać nasze zdjęcie: 

●

 

w lewym bądź prawym górnym rogu, 

●

 

powinno być aktualne, 

●

 

czasami jest to wymagane przez pracodawcę, 

●

 

jeŜeli jest to dobrowolne to naleŜy je zmieścić jeŜeli będzie to nasz atut, 

c)

 

naleŜy umieścić podstawowe dane osobowe: 

●

 

trzeba zmieścić swoje: imię, nazwisko, adres do korespondencji, 

●

 

powinno się ale nie trzeba zamieścić datę urodzenia, 

●

 

nasze dane prywatne takie jak: stan cywilny czy stosunek do słuŜy 
wojskowej; moŜna ale nie trzeba zamieszczać, robimy to tylko wtedy gdy 
jest to wymagane lub będzie to nasz atut, 

d)

 

wykształcenie 
 

chronologicznie od najpóźniej skończonej szkoły, 
●

 

waŜniejsze będzie podanie informacji o szkole jaką się ukończyło, 
czy o kierunku studiów (nazwa uczelni, wydziału, kierunku, specjalności). 

●

 

moŜna podać temat swojej pracy magisterskiej jeŜeli będzie ona związana 
z przyszłym zawodem, 

●

 

moŜna zmieścić informację o swoich ocenach, 

e)

 

kursy i szkolenia 

●

 

najlepiej wypisać te tylko najwaŜniejsze, 

●

 

moŜna załączyć odpowiednie potwierdzenia, 

f)

 

doświadczenie zawodowe 

●

 

np. praktyki studenckie, 

g)

 

znajomość języków 
 

dobrze jest oprzeć odpowiednimi certyfikatami, 

h)

 

dodatkowo moŜna zmieścić: 

●

 

informację o znajomości obsługi komputera, 

●

 

informację o posiadaniu prawa jazdy, 

i)

 

zainteresowania 

j)

 

Ciekawe strony w Internecie – dokładny opis i przykłady CV: 

●

 

Pierwsza praca – http://www.1praca.gov.pl/index.php?id=4&tresc=129, 

●

 

Serwis Urzędów Pracy – http://www.praca.gov.pl/index.php?page=abc&status=101. 

2)

 

List motywacyjny. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Nawiązanie stosunku pracy. 

 

data aktualizacji: 2006-02-27 22:58:34 

 

- 34 - 

 

data: 2006-02-27 

Temat: Nawi

ą

zanie stosunku pracy. 

1)

 

W ciągu 7 dni od podjęcia pracy trzeba podpisać umowę z pracodawcą. 
Jest to głównie w interesie pracownika. WaŜne elementy takiej umowy: 

a)

 

zakres obowiązków – najlepiej gdyby był bardzo sprecyzowany, 

b)

 

godziny pracy, 

2)

 

Rodzaje umów: 

a)

 

na okres próbny – maksymalnie na 3 miesiące (tylko raz u jednego pracodawcy), 
 

w tym czasie moŜe nam nie przysługiwać pełne wynagrodzenie, 

b)

 

na czas określony – w umownie podany jest termin zakończenia pracy, 
(trzecia umowa na czas określony z jednym pracodawcą – gdy przerwy w pracy 
nie były dłuŜsze niŜ 1 miesiąc – jest traktowana jak umowa na czas nieokreślony), 

c)

 

na czas nieokreślony, 

d)

 

na czas wykonania pracy, 

e)

 

na zastępstwo, 

f)

 

chałupnicze – praca w domu, 

3)

 

Przywileje pracowników z tytułu umowy o pracę według kodeksu pracy: 

a)

 

za pracę naleŜy się wynagrodzenie, 

b)

 

kaŜdy pracownik jest ubezpieczony, 

c)

 

kaŜdy pracownik ma prawo do urlopu. 

4)

 

Rodzaje urlopów: 

a)

 

urlop wypoczynkowy, 

b)

 

urlop macierzyński, 

c)

 

urlop wychowawczy, 

d)

 

urlop zdrowotny. 

5)

 

Umowy cywilno-prawne: 

a)

 

praca na zlecenie – umowa rzetelnej pracy, 

b)

 

umowa o dzieło – praca efektu, 

6)

 

Rodzaje zwolnień pracownika: 

a)

 

za wypowiedzeniem, 

b)

 

wypowiedzenie za porozumieniem stron, 

c)

 

wypowiedzenie zmieniające 
 

(zmienia stanowisko pracy, zakres obowiązków, płace, godziny pracy) 

d)

 

zwolnienie dyscyplinarne. 

7)

 

Termin wypowiedzenie umowy zaleŜy od rodzaju umowy oraz od długość pracy. 
Dla osoby zatrudnionej na okres próbny okres wypowiedzenia trwa odpowiednio: 
dla pracownika, który pracuje do 2 tyg. okres wypowiedzenia to 3 dni, 2 tyg. – 3 m-ce 
okres wypowiedzenia to 1 tydzień, powyŜej 3 m-ce okres wypowiedzenia to 2 tyg. 

8)

 

Osoby zatrudnione na czas określony nie moŜna zwolnić za wypowiedzeniem. 
Osoby zatrudnione na nieokreślony okres wypowiedzenia zaleŜy od staŜu pracy u danego 
pracodawcy – staŜ do 3 lat okres wypowiedzenia 1 miesiąc; powyŜej 3 lat 3 miesiące. 

9)

 

Nie moŜna zwolnić osoby, która: 

a)

 

jest przewodniczącym związku zawodowego (liczącego ponad 10 osób), 

b)

 

jest 2 lata przed emeryturą, 

c)

 

jest na urlopie macierzyńskim. 

10)

 

Na następnej lekcji będzie ćwiczenie na ocenę w grupach dwuosobowych. Trzeba będzie 
policzyć pensję dla pracownika; materiały będą dostarczone przez nauczyciela na lekcji. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Rodzaje działalności gospodarczej. 

 

data aktualizacji: 2006-03-14 20:55:05 

 

- 35 - 

 

data: 2006-03-13 

Temat: Rodzaje działalno

ś

ci gospodarczej. 

1)

 

Przedsiębiorstwo jednoosobowe – jeden właściciel – przedsiębiorstwo indywidualne. 
Działa wyłącznie w oparciu o kodeks cywilny. 

2)

 

Spółka cywilna – co najmniej dwóch właścicieli, wspólny podpisują umowę, 
umowa ta zawiera: 

a)

 

Kto i kiedy zakłada jaką spółkę, 

b)

 

Kto za co odpowiada, 

c)

 

Kto i w jakiej wysokości wynosi majątek do spółki, 

d)

 

Jak będą dzielone zyski, 

JeŜeli obroty tej spółki przekroczą 80 tyś. euro rocznie to spółka staje się automatycznie 
spółką jawną. 

●

 

spółka jawna to odmiana spółki cywilnej, działa w oparciu o kodeks 
cywilny oraz kodeks handlowy; w przeciwieństwie do zwykłej spółki 
cywilnej, która działa wyłącznie w oparciu o kodeks cywilny. 

3)

 

Spółka partnerska – moją ją załoŜyć wyłącznie osoby wykonujące wolne zawody (są one 
określone w ustawie, m.in.: lekarz, stomatolog, adwokat). 
Osoby razem mogą dzielić się kosztami (np. wynajmu jakiego biura), ale kaŜdy z nich 
odpowiada wyłącznie za siebie, nie ma podziału zysków. 

4)

 

Spółka komandytowa – minimum dwie osoby: komandytariusz (wykłada pieniądze) – 
odpowiada do wysokości wkładu – oraz komplementariusz (na uprawienie, fachowiec) – 
odpowiada całym swoim majątkiem – strategicznej decyzje podejmuje jednak 
komplementariusz. 

●

 

spółka komandytowa-akcyjna – odmiana spółki komandytowej. 

5)

 

Spółki: jednoosobowe, cywilne, partnerskie oraz komandytowe są 

spółkami osobowymi. 

6)

 

Spółki kapitałowe – mają osobowość prawną 

a)

 

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, 

●

 

minimalny kapitał: 50 tyś. zł 

●

 

organ doradczy to Rada Nadzorcza, w jej skład wchodzą udziałowcy, 

●

 

spółka tego rodzaju odpowiada jak sama nazwa wskazuje w ograniczonym 
zakresie – wyłącznie do wartości kapitału, 

b)

 

Spółki akcyjne 

●

 

minimalny kapitał: 500 tyś. zł 

●

 

organ doradczy to Rada Nadzorcza, w jej skład wchodzą akcjonariusze, 

7)

 

Praca na własnym: 

a)

 

trzeba mieć kapitał, 

b)

 

nieograniczone moŜliwości zarobków, 

c)

 

moŜliwość realizacji własnych pasji. 

8)

 

Obszernie opracowany ten temat znajduje się na stronie: 
 

http://www.1praca.gov.pl/index.php?id=9&tresc=448 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Formy opodatkowania. 

 

data aktualizacji: 2006-03-16 00:12:18 

 

- 36 - 

 

data: 2006-03-15 

Temat: Formy opodatkowania. 

1)

 

CIT (Podatek dochodowy od osób prawnych) – forma opodatkowania dotycząca tylko 
spółek kapitałowych (czyli spółek zoo oraz akcyjnych). 

2)

 

Spółki osobowe: 

a)

 

Na zasadach ogólnych – poprzez PIT 

●

 

Do wyboru dwie moŜliwości: 

○

 

Progresywne stawi podatkowe – 19%, 30%, 40%, 
 

wtedy moŜna rozliczać się ze współmałŜonkiem oraz 

 

nie obowiązują Ŝadne dodatkowe ograniczenia na odpisy, 

○

 

Jednolita stawka podatkowa 19%, 
 

wtedy nie moŜna rozliczać się ze współmałŜonkiem oraz 

 

obowiązują dodatkowe ograniczenia na odpisy, 

●

 

odpisywanie kosztów uzyskania przychodów (musi być uzasadnione) 

●

 

wysokość kosztów jest nieograniczona, 

●

 

konieczność prowadzenia pełnej księgowości (księgi przychodów i 
rozchodów), 

●

 

rachunki trzeba trzymać przez 5 lat, 

3)

 

Ryczałt ewidencjonowany to podatek w formie ryczałtu, który płaci się od przychodów 
z działalności gospodarczej, czyli z wpływów ze sprzedaŜy towarów lub usług. Nie jest on 
pomniejszony o Ŝadne koszty tej działalności. Wysokość stawki podatkowej uzaleŜniona 
jest od rodzaju prowadzonej działalności. Stawki ryczałtu wynoszą: 20%, 17%, 8.5%, 
5.5%, 3%. MoŜna płacić ryczałt według jednej z tych stawek albo według kilku jeŜeli 
nasza działalność jest róŜnorodna. 

4)

 

Karta podstawa – stała niezaleŜna od naszych przychodów i kosztów forma 
opodatkowania; płacimy jedną określoną kwotę miesięcznie. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Etapy zakładania działalności gospodarczej.   

data aktualizacji: 2006-03-20 14:42:17 

 

- 37 - 

 

data: 2006-03-20 

Temat: Etapy zakładania działalno

ś

ci gospodarczej. 

Lekcję prowadziła Karolina Krzemień. 
Notatka oraz prezentacja jest zamieszona na stronie www.e-zeszyty.twoj.info 
 

w pliku 

Etapy zakładania działalnosci gospodarczej.zip w dziale 

Notatki. 

 
1)

 

Etap 1 – Wpis do ewidencji gospodarczej. 

2)

 

Etap 2 – Wpis do krajowego rejestru podmiotów gospodarki narodowej. 

3)

 

Etap 3 – ZałoŜenie konta bankowego. 

4)

 

Etap 4 – Zgłoszenie działalności w Urzędzie Skarbowym. 

5)

 

Etap 5 – Zgłoszenie Działalności w ZUS-ie. 

6)

 

Etap 6 – Zgłoszenie działalności w pozostałych podmiotach administracji państwowej. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Otoczenie ekonomiczne i konkurencyjne firmy. 

data aktualizacji: 2006-03-23 19:21:53 

 

- 38 - 

 

data: 2006-03-22 

Temat: Otoczenie ekonomiczne i konkurencyjne firmy. 

1)

 

Otoczenie ekonomiczne – otoczenie dalsze, firma nie ma na to otoczenie wpływu, ale za 

to, to otoczenie ma znaczący wpływ na firmę. np.: 

a)

 

polityka państwa, 

b)

 

sytuacja międzynarodowa, 

c)

 

demograficzna – np. liczba osób młody i starych w społeczeństwie, ogólnie 

piramida wieku, 

d)

 

technologiczna – rozwój nauki, technologii; nowe wynalazki i osiągnięcia, 

e)

 

społeczna – moda, styl Ŝycia np. moda na odchudzanie się i niejedzenie masła, 

2)

 

Otocznie konkurencyjne – otoczenie bliŜsze, na to otocznie firma ma ograniczony 

wpływa; zalicza się do niego: 

a)

 

obecną konkurencję, 

b)

 

przyszłą konkurencję, 

c)

 

klientów, 

d)

 

dostawców. 

3)

 

Więcej informacji na ten temat moŜna znaleźć w dokumencie „Zarządzanie strategiczne” 

dostępnym pod adresem: http://www.econom.pl/download/nauka/zarzad_strat.pdf. 

4)

 

Analiza ekonomiczna SWAT składa się z czterech elementów w dwóch grupach: 

a)

 

niezaleŜne od firmy: 

●

 

szanse, 

●

 

zagroŜenia, 

b)

 

zaleŜne od firmy, jej: 

●

 

mocne strony, 

●

 

słabe strony. 

5)

 

Na następnej lekcji będzie temat o kosztach działalności gospodarczej oraz będzie 

ć

wiczenie na ocenę (moŜe być w grupach maksymalnie dwuosobowych). 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Koszty działalności gospodarczej. 

 

data aktualizacji: 2006-03-31 00:48:38 

 

- 39 - 

 

data: 2006-03-27 

Temat: Koszty działalno

ś

ci gospodarczej. 

1)

 

Rodzaje kosztów: 

a)

 

koszty stałe – nie zaleŜą 
od wielkości produkcji, 
np. cena wynajmu lokalu, 
pensja sekretarki, 

 

b)

 

koszty zmienne – zaleŜą od wielkości 
produkcji, np. surowce, płace 
pracowników produkcyjnych, 
 

 

2)

 

Obliczanie progu rentowności: 

 

 

  ile po cenie 

c = koszty stałe + (koszty zmienne * ilość) 

 

ogólnie: 

 

 

 

c * x = K

stałe

 + (K

zmienne

 * x) 

 

gdzie: 

x – to ilość jednostek (towarów), 

 

 

c – cena jednostki towaru, 

 

przykład: 

 

 

x * 1 zł = 300 zł + x * 10 zł 

3)

 

Przykładowe ćwiczenie na lekcji na ocenę: 
Prowadzisz działalność gospodarczą, zatrudniasz dwóch studentów pracujących na zmianę 
w punkcie sprzedaŜy lodów włoskich. Twoje koszty stałe to: 450 zł za wynajęcia maszyny 
do lodów, 50 zł dzierŜawa lokalu, energia elektryczna 0,5 zł za godzinę (4,5 zł dziennie), 
5 zł za godzinę płaca dla pracownika. Kosztu zmienne to 35 gr. (surowce na jednego loda). 
zad. 1. Oblicz próg rentowności, gdy cena jednostki to 1 zł: 
 

1 

x =  450 + 50 + 5 * 9 * 7 + 4,5 * 7 + 0,35 x 

 

0,65 x = 846,5  

x=1303 – zaokr. w górę 

odp. Próg rentowności wynosi 1303 sztuk lodów. 
zad. 2. Oblicz próg rentowności, gdy cena jednostki 
to 1,30 zł: 
 

1,3 

x =  450 + 50 + 5 * 9 * 7 + 4,5 * 7 + 0,35 x 

 

0,95 x = 846,5  

x=892 – zaokr. w górę 

odp. Próg rentowności wynosi 892 sztuk lodów. 
zad. 3. sprawdź rentowność tego przedsięwzięcia: 
 

200 * 0,5  >?  3 * 7 + 0,5 * 3 + 200 * 0,35 

 

100 > 92,5 

odp. MoŜna zarobić 7,5 zł. 

zad. 4. narysuj wykres przeciętnych kosztów 
 

zmiennych– patrz obok…

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Wystawianie ocen. 

 

data aktualizacji: 2006-03-31 01:16:55 

 

- 40 - 

 

data: 2006-03-30 

Temat: Wystawianie ocen. 

1)

 

Wystawienie praktycznie ocen juŜ końcoworocznych w większości osób. 

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Biznesplan. 

 

data aktualizacji: 2006-04-03 23:42:57 

 

- 41 - 

 

data: 2006-04-03 

Temat: Biznesplan. 

1)

 

„Biznesplan – jest to narzędzie planistyczne wykorzystywane przy ocenie opłacalności 

przedsięwzięć gospodarczych. Sporządzany jest na potrzeby wewnętrzne firmy, a takŜe 

jest elementem komunikacji zewnętrznej firmy – m.in. sporządzany jest dla banków, 

inwestorów w celu pozyskania źródeł finansowania inwestycji. Biznesplan to element 

planowania strategicznego. Wytycza cele, metody działania oraz pomaga dokonać 

właściwego wyboru spośród kilku wariantów inwestycyjnych. Przedstawia analizę stanu 

obecnego firmy, a takŜe moŜe być podstawą działania dla przyszłych przedsiębiorców.” 

 

ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Biznesplan 

2)

 

Struktura biznesplanu: 

a)

 

Streszczenie – tylko dla duŜych biznesplanów, w małych ten element pomija się, 

b)

 

Charakterystyka firmy, 

c)

 

Analiza rynku – analiza otoczenia ekonomicznego bliŜszego i dalszego, 

d)

 

Strategia marketingowa – produkt, cena, sposób dystrybucji, 

e)

 

Profil w produkcji, 

f)

 

Zarządzanie – mała firma moŜe to pominąć w biznesplanie, 

g)

 

Plan finansowy – rdzeń planu, analiza kosztów stałych, zmiennych, określenie 

progu rentowności oraz potencjalnych zysków, 

h)

 

Strategia rozwoju – zazwyczaj umieszczana po „Plan finansowy”, ale czasami 

takŜe umieszczana po „Analiza rynku”, 

i)

 

Załączniki. 

3)

 

Przykład – „zbiór wolnych myśli” z lekcji: 

a)

 

Produkcja pierogów, 

b)

 

Określenie grupy docelowej: bezdomni i studenci; cechy wspólne tej grupy to: 

mała ilość pieniędzy (ludzie zazwyczaj biedni), nie są wybredni w smaku, 

c)

 

Trzy najwaŜniejsze elementy: 

 

produkt, cena i dystrybucja. 

d)

 

Pierogi podawane na ciepło na plastikowych talerzach, 

e)

 

Niska albo bardzo niska cena końcowa dań, a co z tym idzie słaba ich jakość, 

f)

 

Lokalizacja: przy uczelni, przy dworu PKP bądź PKS, 

g)

 

Promocja: ulotki, degustacja, 

4)

 

Badanie marketingowe rynku: 

a)

 

Ankiety – dość proste w analizie, tanie i skuteczne, 

b)

 

Wywiady – czasochłonne, trudniejsze w analizie ale bardziej szczegółowego.

e-zeszyt klasy 3G 

podstawy przedsiębiorczości 

II semestr roku szkolnego 2005/2006 

Temat: Wystawienie ocen końcoworocznych. 

 

data aktualizacji: 2006-04-21 01:13:05 

 

- 42 - 

 

data: 2006-04-19 

Temat: Wystawienie ocen ko

ń

coworocznych. 

 

Brak punktów lekcji. 

 

 

data: 2006-04-24 

Temat: Brak tematu lekcji. 

 

Brak punktów lekcji. 

 

 

data: 2006-04-26 

Temat: Brak tematu lekcji. 

 

Brak punktów lekcji. 

 

 

 

ZAKO

Ń

CZENIE 

 
 

Ten 

e-zeszyt w tym miejscu kończy się. Zawiera komplet notatek z lekcji. 

Data ostatniej planowanej aktualizacji: 2006-04-25 16:58:12 
Nie przewiduje się juŜ Ŝadnych zmian w tym pliku, 
 

chyba Ŝe ktoś zauwaŜy jakiś powaŜny błąd, 

 

 

wtedy proszę o kontakt na adres: m-j@o2.pl