2014-03-21
1
USPOKOJENIE-
zmniejszenie aktywności psychoruchowej i
wrażliwosci na bodźce środowiska w tym zmniejszenie lękliwości
NEUROLEPTOANALGEZJA
uspokojenie, zniesienie bólu,
zachowana świadomość
SEN PODSTAWOWY (hypnosis basalis)
zniesienie świadomości, zachowane czucie bólu
ZNIECZULENIE OGÓLNE (anaesthesia generalis)
- zniesienie świadomości - sen (hypnosis)
- zniesienie czucia bólu (analgesia)
- zahamowanie odruchów z pola operacyjnego (areflexia)
- zmniejszenie napięcia mięśni szkieletowych
(miorelaxatio)
PREMEDYKACJA
farmakologiczne przygotowanie pacjenta do znieczulenia ogólnego
1.
Parasympatykoliza
- zahamowanie wpływu nerwu błędnego na serce
- zmniejszenie wydzielania śliny i gruczołów oskrzelowych
- rozszerzenie oskrzeli
2.
Uspokojenie
zniesienie niepokoju, zniesienie pobudzenia podczas
II okresu znieczulenia ogólnego (stadium excitationis)
3.
Analgezja
4.
Miorelaksacja
5.
Możliwość zmniejszenia dawki leku znieczulenia
ogólnego
(synergizm hiperaddycyjny)
Działanie uspokajające leków zależy od:
- dawki
- stopnia pobudzenia pacjenta
(zwierzęta w stanie pobudzenia wymagają wyższych dawek)
Leki uspokajające - Sedativa
1. leki o działaniu uspokajająco-neuroleptycznym
sedativo-neuroleptica
• pochodne fenotiazyny
• pochodne butyrofenonu
• pochodne tioksantenu
2. leki o działaniu uspokajająco-nasennym
sedativo-hypnotica
• pochodne benzodiazepiny
• barbiturany (długodziałąjące)
• inne
3. leki o działaniu uspokajająco-przeciwbólowym
sedativo-analgetica
• agoniści rec. α
2
Neuroleptyki
Mechanizm działania:
-
blokowanie receptorów dopaminergicznych
, zwłaszcza
rec. D
2
w OUN – układzie limbicznym, tworze siatkowatym,
podwzgórzu,
-
blokowanie rec. α
1
Działanie:
-
uspokajające,
neuroleptyczne
(neurolepsja)
- przeciwwymiotne
-
przeciwhistaminowe
(blok. rec. H1)
- synergizm z innymi lekami neurodepresyjnymi
NIE działają nasennie i przeciwbólowo!
Neuroleptyki
– działania uboczne
-drgawki pochodzenia pozapiramidowego (blok. rec. D
1
) – efekt
parkinsonopodobny - ruchy mimowolne
- obniżanie progu drgawkowego
- spadek ciśnienia krwi (rozszerzenie naczyń - blok rec. α
1
)
- zmniejszenie napięcia AUN (głównie poch. fenotiazyny) -
działanie spazmolityczne, zmniejszona sekrecja gruczołów zewn. wydzielania,
spadek tempa metabolizmu
- hypotermia (zmniejszenie tempa metabolizmu, zaburzenia ośr.termoregulacji w
podwzgórzu, rozszerzenie naczyń)
- hamowanie wydzielania ACTH, wazopresyny, gonadotropin, somatotropiny
- wzrost wydzielania prolaktyny
- wzrost apetytu
- fotosensybilizacja (głównie poch. fenotiazyny)
- wypadanie prącia (ogiery)
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
http://www.novapdf.com
)
2014-03-21
2
Neuroleptyki
Zastosowanie:
- w celu
uspokojenia
zwierząt (np. przed zabiegami zootechnicznymi,
transportem, w celu poskromienia zwierząt)
- w
premedykacji
(uspokojenie, synergizm z lekami znieczulenia
ogólnego)
- dla uzyskania (łącznie z lekami przeciwbólowymi)
stanu neuroleptoanalgezji
- przeciwwymiotne
- antypsychotyczne u ludzi – leczenie schizofrenii
Przeciwwskazania:
- ciąża
- pacjenci z
padaczką
- w stanach obniżonego ciśnienia krwi
Neuroleptyki
– pochodne fenotiazyny
Chloropromazyna (Fenactil)
•należy do Aneksu IV
•nie stosować u koni
– paradoksalne reakcje pobudzenia
•Jako lek p/wymiotny, ewentualnie w premedykacji
Acepromazyna (Sedalin gel)Ca,Eq
•zalecana u koni
•jako lek uspokajający, neuroleptyk, lek do premedykacji, środek
wspomagający przy znieczuleniu ogólnym
•U małych zwierząt – działanie przeciwwymiotne
•U koni może być zastosowana ze względu na działanie
naczyniorozszerzające (antagonista rec.α w mm.gład.nacz.) np. w
ochwacie - 0,02-0,04mg/kg zwiększenie przepływu krwi w obrębie
tętnic palcowych
Neuroleptyki
– pochodne fenotiazyny
Prometazyna (Diphergan, Polfergan; *Choligrip na noc)
• Silne działanie
przeciwhistaminowe
!!!
• Stosowana w leczeniu alergii (dz. przeciwhistaminowe) i choroby
lokomocyjnej (dz. przeciwwymiotne) - skuteczność działania
p/alergicznego leku u zwierząt nie została ustalona.
Propiopromazyna
• Nie
zalecana u koni
• Działanie
przeciwhistaminowe
• Stosowana jako lek uspokajający (ułatwienie transportu), w
chorobie lokomocyjnej (dz. p/wymiotne), w premedykacji.
Promazyna (Promazin Jelfa)
• zalecana u koni
Nie stosować równocześnie
z inhibitorami AChE, prokainą.
Neuroleptyki
– pochodne butyrofenonu
Droperidol = Droperydol (Xomolix LZ)
•stosowany u psów i kotów
•droperidol + fentanyl = neuroleptoanalgezja
Azaperon (Stresnil) Su inj.
Uspokajająco dla świń
: Przeciwdziałanie agresji - podczas grupowania świń, - macior po
porodzie. •Blokowanie reakcji stresowych u świń związanych z: - przeciążeniem serca, -
transportem. •Położnictwo: - nadmierne pobudzenie macior w czasie akcji porodowej, - przy
pomocy porodowej, - przy repozycji wynicowanej pochwy i wypadniętej macicy, - przy
patologicznych bólach partych.
Fluanizon
fluanizon + fentanyl = neuroleptoanalgezja
Nie działają
przeciwhistaminowo
!!!
Działania uboczne:
- drgawki pozapiramidowe - w takim samym stopniu jak
poch.fenotiazyny
-spadek ciśnienia krwi, hipotermia - słabsze niż po poch.fenotiazyny
Neuroleptyki
– pochodne tioksantenu
Chlorprotiksen
(Chlorprothixen Zentiva)
świnie, małe przeżuwacze, psy
- uspokajająco
- przeciwwymiotnie
- przeciwhistaminowo
Leki uspokajająco-nasenne
• pochodne benzodiazepiny
• barbiturany długodziałające
•
inne –
wodzian chloralu
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
http://www.novapdf.com
)
2014-03-21
3
Pochodne benzodiazepiny
Diazepam (Relanium, Neorelium)
u psów – b. krótki okres półtrwania po IV mniej niż 1h.
Unikać kontaktu z PCW-pojemniki i torebki na płyny z miękkiego plastiku-lek wiąże się z
tym materiałem.
Wykazuje zgodność z twardym plastikiem-strzykawki.
Oksazepam (Oksazepam TZF,GSK)
Aktywny produkt metabolizmu diazepamu,T1/2-5-6h
Klonazepam (Clonazepamum TZF)
Midazolam (Dormicum , Midanium)
Rozpuszcza się w H
2
O,może być podawany IM
Zolazepam
Chlorodiazepoksyd
Pochodne benzodiazepiny
Mechanizm działania:
w układzie limbicznym, tworze siatkowatym,
pobudzanie rec.
benzodiazepinowych
, które są częścią rec. GABA. - pobudz.
rec. GABA - napływ jonów Cl do wnętrza kom. – hiperpolaryzacja
przekaźnictwo GABA-ergiczne - główne przekaźnictwo hamujące
w OUN.
Mechanizm działania polega na nasilaniu hamującego efektu
neuroprzekaźnika GABA w ośrodkowym układzie nerwowym.
Pochodne benzodiazepiny
Działanie:
-
uspokajające
(przeciwlękowe)
- nasenne
- miorelaksacyjne
-
przeciwdrgawkowe
- synergizm z innymi lekami neurodepresyjnymi
NIE działają przeciwbólowo!
Tolerancja
Uzależnienie
Pochodne benzodiazepiny
Zastosowanie:
- Premedykacja (diazepam, midazolam)
-przecipadaczkowe
(0,5 mg/kg IV; 1mg/kg doodbytniczo - diazepam, klonazepam,midazolam)
- jako leki zwiotczające mięśnie szkieletowe - w stanach
spastycznych
- neuroleptoanalgezja
-dla wzrostu apetytu – krótkotrwał astymulacja –koty (0,2 mg/kg IV- diazepam,
oksazepam )
-Terapia nieprawidłowych zachowań (diazepam, oksazepam-psy, koty-per os)
szeroki margines bezpieczeństwa
Działania niepożądane
po dużych dawkach: silna miorelaksacja i działanie nasenne, spadek ciśnienia
krwi
Antagonista rec. BZ
– flumazenil (Anexate, Romazicon)
psy i konie
Barbiturany
fenobarbital (Phenoleptil)– barbituran długodziałający
pentobarbital (Morbital, Euthasol vet.) – barbituran o średnim
czasie działania - częściej stosowany jako infuzyjny narkotyk
chirurgiczny
Mechanizm działania:
m.in.
nasilanie działania GABA w OUN
Nieselektywny wpływ depresyjny na centralny układ nerwowy.
Działanie:
-
uspokajające
- nasenne
- przeciwdrgawkowe (przeciwpadaczkowe)
NIE działają przeciwbólowo!
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
http://www.novapdf.com
)
2014-03-21
4
Barbiturany długodziałające
Fenobarbital
Phenoleptil (Ca); Luminalum, Luminalum Unia, Milocardin
wykazuje działanie przeciwdrgawkowe bez innych znaczących efektów działania
barbituranów.
Jako lek przeciwdrgawkowy powoduje
stabilizację neuronów przez potęgowanie
hamowania postsynaptycznego sterowanego przez receptor GABA
A
, którego
stymulacja wywołuje wzrost przepływu jonów chlorkowych w kanałach komórek
postsynaptycznych.
Działania niepożądane :
polifagia, polidypsja, poliuria, może wystąpić uszkodzenie watroby, szpiku - głównie
przy długotrwałym stosowaniu jako leku przeciwpadaczkowego
Przy przedawkowaniu leku – możliwość porażenia ośrodka oddechowego lub
naczynio-ruchowego
Silny induktor mikrosomalnych enzymów wątrobowych – przyspiesza
metabolizm innych leków!!!
Dostosowanie dawki powinno się opierać na monitoringu stężenia leku we krwi
.
Zastosowanie:
- w celu uspokojenia
-
Przeciwpadaczkowo
(lek z wyboru w leczeniu napadów drgawkowych-padaczka
idiopatyczna Ca,Fe,Eq i zw. egzotyczne).
You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer (
http://www.novapdf.com
)