Leksykon mitologii germańskiej

Podobnie jak mitologia celtycka, mitologia Germanów stanowi źródło licznych 
postaci, miejsc, zdarzeń, które zostały umieszczone w ksiąŜkach fantasy. 
PrzecieŜ doskonale kojarzymy nazwy: Baldur, Valhalla, czy postacie: Elfy, 
Koboldy, Demony. Ich rodowód wywodzi się właśnie z mitologii, częściowo 
germańskiej, a częściowo takŜe 

celtyckiej

. Warto się zapoznać, choćby w 

podstawowym stopniu z nazwami obecnymi w mitologii germańskiej. 

Bogowie 

Alci i Alkis – bliźniacza para bóstw światła, obrońcy Ŝeglarzy. 
Azowie – Asowie – dobroczynni bogowie, rządzący światem po pokonaniu 
Wanów; bogowie, to: Odyn, Thor, Baldur, Hajmdal, boginie, to: Frigg, Nanna, 
Sif. 
Baldur – syn Odyna i Frigg, mąŜ Nanny, bóg dobra, piękna, sprawiedliwości i 
wiosny. Zabity za sprawą Lokiego gałęzią jemioły. 
Borre – Bor – bóg, ojciec Odyna. 
Brage – bóg poezji. 
Buri – praojciec bogów, powstały ze słonej bryły lodowej. 
Forseti – jeden z Asów, bóg pełniący funkcję sędziego–rozjemcy. 
Frej – Frey – bóg urodzaju, roślinności i pokoju. 
Hajmdal – nordyckie bóstwo światła, twórca podziału społecznego wśród 
ludzi. 
Hod – jeden z Asów, ślepy bóg. 
Hoenir – bóg z trójcy. 
Loki – bóg ognia, towarzysz bogów i oszust. Ojciec Fenrisa (fenrira), węŜa 
Mitgerda i bogini Hel. Zabójca Nanny. 
Lodur – bóg, stwórca ludzi. 
Mani – bóg personifikujący KsięŜyc, brat Sol. 
Nerthus – bogini płodności i roślinności. 
Njordo – bóg urodzaju, płodności, pan wiatrów na lądzie i morzu. 
Odyn – Odin, Wodan u płd. Germanów – najwyŜszy bóg z rodu Azów, bóg 
wojny i wojowników. Umiał przybierać róŜne kształty. Towarzyszyły mu dwa 
kruki – Huginn (myśl) i Muninn (pamięć) oraz dwa wilki – Geri (łakomca) i 
Freki (Ŝarłok). 
Sol – bóg personifikujący Słońce. 
Thor – u płd. Germanów Donar – syn Odyna, bóg burzy i piorunów. Od niego 
nazwa czwartego dnia tygodnia. 

Tius – bóg nieba, pan wszechrzeczy, w poświęconym mu miejscu mogli 
przebywać tylko ludzie związani powrozami. 
Tyr – bóg wojny, prawa i sprawiedliwości. Najgwałtowniejszy z Azów, stróŜ 
nieba. Składano mu ofiary z ludzi. Od niego pochodzi nazwa drugiego dnia 
tygodnia (pierwotnie Tiwaz –Tiu). 
Ull – Ullr – jeden z Asów, bóg–łucznik, bóstwo zimy, być moŜe wynalazca 
nart. 
Wanowie – bogowie urodzaju. 
Ziu–Tius – bóg bogów, bóg nieba. Posiadał tylko jedną rękę. 

Boginie 

Baduhenna – fryzyjska bogini wojny i zmarłych. 
Frigg – Freyja, Frija – bogini miłości i piękna, opiekunka małŜeństwa i 
rodziny. śona Odyna. Jej dniem był piątek (frietag), dzień zawierania 
małŜeństw. 
Gejfon – Gejfun – bogini znająca przyszłość. 
Gna – bogini jeŜdŜąca na rumaku śmierci. 
Hel – bogini śmierci i podziemia. 
Idunn – bogini młodości, Ŝona boga Bragi. 
Nanna – bogini dobra, piękna, sprawiedliwości i wiosny. Zabita za sprawą 
Lokiego gałęzią jemioły. śona Baldura. 
Nehalennia – bogini Ŝycia, opiekunka Ŝeglarzy i kupców. 
Nerthus – bogini Ziemia. Bogini urodzajów i płodności. NaleŜała do Wanów. 
Norny – boginie, trzy potęŜne siostry – przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. 
Stawały nad kolebką niemowlęcia wróŜąc mu dobry lub zły los. 
Ran – bogini toni morskiej, małŜonka Agira. 
War – bogini ślubów małŜeńskich. 

Inne postacie i zagadnienia 

Agir – Aegir – olbrzym, władca głębin morskich, małŜonek Ran, z którą miał 
dziewięć córek. Był organizatorem uczt dla bogów. 
Alfy – duchy zmarłych przodków i demony płodności. 
Alwis – mądry karzeł zabiegający o rękę córki Thora. Thor doprowadził do 
zamienienia go w kamień. 
Angrboda – straszliwa olbrzymka, kochanka Lokiego. 
Asgard – święty gród bogów Azów, z dwunastoma pałacami. 
Askn i Embla – pierwsza para ludzi stworzona z gałęzi lub pni drzew przez 
trójcę bogów – Odyna, Hoenira i Lodura. 

Audumla – Audumia – olbrzymia krowa powstała z kropli wody spływającej z 
lodowca. Własnym mlekiem wykarmiła Ymira. 
Baugi – syn olbrzyma Gillinga, Odin słuŜył u niego jako parobek, 
Berserkerzy – wojownicy przybierający w boju postać i cechy niedźwiedzia 
lub wilka. 
Bifrost – most do Asgardu. 
Blot – ofiara w postaci ludzi, zwierząt, płodów rolnych. 
Brunhilda – jedna z Walkirii. 
Buri – olbrzym, dziad Odyna. 
Burr – Borr – magicznym zaklęciem zrodzony syn Buriego, ojciec Odina, 
którego urodziła olbrzymka Bestla. 
Dain – mądry karzeł, uczył Alfy sztuki pisania run. 
Disy – Ŝeńskie duchy opiekuńcze człowieka. 
Draug – zmarły powracający do Ŝywych, był olbrzymem i siłaczem. 
Draupnir – cudowny pierścień. 
Edda – nazwa dwóch ksiąg ludów germańskich o mitach i legendach. 
Elfy – duchy zamieszkujące w górach, rzekach, lasach. 
Fenrir – potworny wilk, odgryzł Tyrowi prawą dłoń. 
Fafnir – Fanfir – potworny smok, zamordował swojego ojca, by zawładnąć 
skarbem, a następnie zostać jego straŜnikiem. 
Garm – piekielny pies. 
Gerd – piękna olbrzymka, córka Gymira, w której zakochał się Frey. 
Gimle – złota sala, jedna z nazw Walhalli. 
Gudrun – siostra Gunnara, Ŝona Sugurda. 
Gullinbursti – odyniec o złotej szczecinie, atrybut boga Freya. 
Gulweig – piękna i lśniąca jak złoto wieszczka z rodu Wanów, przyczyna 
wojny między Wanami i Asami. 
Gungnir – cudowna, nigdy nie chybiająca celu włócznia Odina. 
Halja – Hölle – podziemne państwo zmarłych. 
Heidrun – boska koza przebywająca w Asgardzie, zamiast mleka dawała miód, 
który był napojem bogów. 
Hel – germańska siedziba zmarłych, otoczona rzeką. Mostu strzegła 
Olbrzymka, a wejścia pies Garm. 
Holda – demoniczne istoty mieszkające pod ziemią, w drzewach lub źródłach. 
Hrimfaksi – koń ciągnący wóz nocy. Piana z jego pyska tworzyła rosę. 
Hrimgrimnir – trójgłowy olbrzym strzegący bramy Helu. 
Hrungnir – potęŜny olbrzym o kamiennym sercu i kamiennej głowie. 
Hymir – tchórzliwy olbrzym. 
Hyndla – olbrzymka posiadająca dar wieszczy. 
Logi – olbrzym, personifikujący dziką moc ognia. 
Idisy – demony wegetacji i płodności: później trzy grupy Ŝeńskie istot 

nadprzyrodzonych: Norny – bóstwa przeznaczenia, Walkirje – odprowadzające 
zmarłych i Fylgje – duchy opiekuńcze człowieka. 
Jotuny – demoniczne olbrzymy, często wielorękie i wielogłowe. 
Jul – nazwa święta zimowego, związanego z kultem bóstw i demonów 
płodności, równieŜ święto zmarłych. 
Koboldy – małe męskie duchy opiekuńcze w postaci karzełka, strzegły 
skarbów i przebywały w pobliŜu paleniska. 
Kwasir – postać utworzona ze śliny Azów i Wanów. Zabity przez karłów 
Flajara i Galara, a z jego krwi zmieszanej z miodem powstał napój dający 
mądrość i sztukę. Napoju tego strzegł olbrzył Suttungr, a wykradł mu go Odyn. 
Logi – olbrzym, personifikujący dziką moc ognia. 
Maia – Matka Ziemia. 
Mannus – praojciec i twórca ludu Germanów. 
Minna – nazwa napitku kultowego na cześć bogów lub zmarłych. 
Mitgard – siedziby ludzkie. 
Mielnir – młot Thora. 
Mimir – mędrzec znający przyszłość. 
Muspelhajm – kraina ognia. 
Naglfar – okręt z paznokci zmarłych. 
Narfi – syn Lokiego zamieniony przez Asów w wilka. 
Nibelungi – w eposie Edda nazwa karłów, rycerzy i ksiąŜąt, którzy strzegą 
skarbu Zygfryda. 
Niksy – demoniczne istoty wodne, pojawiające się pod wieloma postaciami. 
Nilfhajm – kraina lodu. 
Perachta – Berchta – małŜonka Wodana. 
Ragnarek – określenie zagłady bogów i świata: potem miała nastąpić 
szczęśliwa era. 
Ran – rozbójnica, demoniczna olbrzymka, władczyni morza zbierająca w sieć 
wszystkich topielców. 
Regin – podstępny karzeł. 
Sif – Ŝona Thora. 
Sigmund – ojciec Sigurda. 
Sigurd – Zygfryd – najsłynniejszy bohater. 
Sigyn – Ŝona Lokiego. 
Skidbladnir – cudowny okręt. 
Slejpnir – ośmioroŜny rumak Odyna. 
Slid – rzeka tocząca miast wody miecze i oszczepy. 
Surt – demoniczny olbrzym mieszkający pod ziemią lub w wulkanicznych 
kraterach. UwaŜany za personifikację podziemnego ognia. 
Swalin – wiecznie chłodna tarcza Sol, osłaniająca świat przed nadmierną 
ciepłotą słońca. 

Troll – skandynawska istota demoniczna (olbrzym lub karzeł) zamieszkująca 
górskie pieczary, nieprzychylna ludziom. 
Utgard – kraj olbrzymów i zmarłych. 
Volva – skandynawska wieszczka przepowiadająca przyszłość. 
Walhalla – miejsce pobytu poległych w boju wojowników, usługiwały im 
Walkirie. 
Walhalla – sala w Asgardzie. 
Wali – syn Odyna. 
Walkirie – posłanki Odyna, demony zwiastujęce Ŝołnierzom śmierć i unoszące 
ciała ich do Walhalli. 
Wany – najdawniejszy ród bogów, panujący w złotym wieku, Mieszkają w 
głębi ziemi i mórz. 
We – brat Odyna. 
Widar – syn Odyna. 
Wili – brat Odyna. 
Ygdrasill – gigantyczny jesion. 
Ymir – Jmir – gigantyczny olbrzym, który powstał z lodu północy i ognia 
południa. Zabili go Odyn, Wili i We. Z krwi powstało morze, z ciała – ziemia, z 
kości – góry, z czaszki – sklepienie niebieskie, z mózgu – chmury. Z iskier 
powstało Słońce, KsięŜyc i Gwiazdy. 

Materiał pochodzi z serwisu 

Niezwykłe Superkompedium Wiedzy

 - Hoga.pl