background image

 ZESTAW PYTAŃ Z MECHANIKI OGÓLNEJ – 

wersja poprawiona II

 

(wersja dla studiów I stopnia) 
 
By jolly-roger 
 

1. 

Jakie informacje opisują jednoznacznie siłę w przestrzeni trójwymiarowej?  

Potrzeba  6  informacji:  współrzędne  dowolnie  wybranego  punktu  lokacyjnego  osi  działania 
siły i współrzędne siły. 
 

2. 

Jakie informacje opisują jednoznacznie oś w przestrzeni trójwymiarowej?  

Potrzeba  6  informacji:  współrzędne  dowolnie  wybranego  punktu  lokacyjnego  oraz 
współrzędne wersora osi. 
 

3.            Jakim rodzajem wektora (swobodny, osiowy, zaczepiony w punkcie) jest:  

a.  siła => wektor osiowy 
b.  moment siły względem punktu => wektor zaczepiony w punkcie 
c.  moment siły względem osi => wektor osiowy 
d.  moment pary sił => wektor swobodny 

 

4.            Podać definicję momentu siły względem osi.  

⃗ =

∙ ⃗ 

Momentem  siły  ⃗  względem  osi  u  nazywamy  rzut  na  oś  u  wektora  momentu  siły  ⃗ 
względem dowolnego punktu B obranego na osi u. 
 

5.             Obliczyć  moment  podanego  układu  sił  względem  danej  osi  ξ  (-------------

zadanie).  

 
 

6.             Podać  definicję  momentu  siły  względem  punktu  (w  przestrzeni 

trójwymiarowej).  

⃗ = ⃗ ⃗ 

Momentem  siły  względem  punktu  nazywamy  iloczyn  wektorowy  promienia 

⃗,  który  jest 

wektorem 

⃗, przez wektor  ⃗, gdzie A jest punktem lokacyjnym osi działania siły. 

 

7.             Podać  definicję  pary  sił.  Ile  wynosi  moment  pary  sił?  Czy  moment  pary  sił 

zależy od położenia bieguna redukcji?  

Parą  sił  nazywamy  dwie  siły  równoległe  o  równych  modułach  i  przeciwnych  zwrotach, 
leżące n różnych osiach. 
Moment pary sił wynosi  ⃗

= ⃗

⃗, a moduł momentu M=Pa, gdzie a – ramię pary sił. 

 

8.             Co jest efektem redukcji  układu sił do  bieguna. Jaki skutek powoduje zmiana 

bieguna redukcji?  

Efektem  redukcji  układu  sił  do  bieguna  jest  siła  ogólna  i  moment  ogólny.  Zmiana  bieguna 
redukcji  powoduje  zmianę  osi  działania  siły  ogólnej  nie  zmieniając  jej  współrzędnych  oraz 
zmianę  momentu  ogólnego  równą 

⃗ ⃗  (momentowi  pierwotnej  siły  ogólnej  względem 

nowego bieguna redukcji). 

 

background image

9.            Zdefiniować pojęcie wyróżnika układu sił? Czy wartość wyróżnika zmieni się, 

gdy  zmienimy  biegun  redukcji  układu  sił?  Podać  przykłady  układów  sił,  dla 
których wyróżnik jest równy zeru. 

 

Wyróżnikiem  układu  sił  nazywamy  iloczyn  skalarowy  wektorów  siły  ogólnej  i  momentu 
ogólnego. 

= ⃗ ∙ ⃗ 

Wyróżnik jest niezmiennikiem układu – nie zależy od położenia bieguna redukcji. Wyróżnik 
zbieżnego układu sił, płaskiego układu sił i równoległego układu sił jest równy zeru. 

 

10.       Jaką siłę nazywamy wypadkową układu sił? Jakie warunki muszą być spełnione, 
aby  przestrzenny  układ  sił  sprowadzał  się  do  wypadkowej?  Jakie  warunki  muszą  być 
spełnione, aby płaski układ sił sprowadzał się do wypadkowej?  

Wypadkową  układu  sił  nazywamy  siłę  ogólną  tak  zlokalizowaną,  że  towarzyszący  jej 
moment  ogólny  jest  równy  zeru.  W  przestrzennym  układzie  sił  wypadkowa  istnieje,  gdy 

⃗ ≠ 0 i w=0. Płaski układ sił zawsze sprowadza się do wypadkowej, jeśli  ⃗ ≠ 0. 

 

11.       Wyznaczyć wypadkową podanego układu sił. 

Aby wyznaczyć wypadkową: 

  szukamy efektów redukcji układu sił  ⃗ do dowolnego bieguna B:  ⃗ i  ⃗ 
  wyznaczamy wektor wypadkowej:  ⃗

= ⃗ 

  wyznaczamy położenie wypadkowej: 

⃗ ⃗ = 0 

(polecam zajrzeć do notatek) 

 

12.       Zdefiniować pojęcie skrętnika układu sił. 

Skrętnikiem  układu  sił  nazywamy  wynik  redukcji  w  postaci  kolinearnych  wektorów  siły 
ogólnej i momentu ogólnego.  
 

13.       Wyznaczyć skrętnik podanego układu sił. 

Aby wyznaczyć wypadkową: 

  szukamy efektów redukcji układu sił  ⃗ do dowolnego bieguna B:  ⃗ i  ⃗ 
  wyznaczamy współrzędne  ⃗

= ⃗,  ⃗ ∥ ⃗ kolinearny z  ⃗ 

(polecam zajrzeć do notatek) 

 
14.       Jakie układy sił nazywamy równoważnymi? Podać przykład. 

Dwa układy sił są równoważne, jeśli w wyniki redukcji do jednego, dowolnego bieguna mają 
jednakową siłę ogólną i moment ogólny. Przykład – układ sił i efekty redukcji tego układu. 

 
15.       Jakie dwa układy sił nazywamy równoważącymi się? Podać przykład. 

Dwa układy sił są równoważące się, jeśli w wyniku redukcji do jednego dowolnego bieguna 
mają  siły  ogólne  i  momenty  ogólne  o  tych  samych  modułach,  ale  odwrotnie  skierowane. 
Przykład – układ sił i układ równoważący efekty redukcji tego układu. 

 
16.       Jaki układ sił nazywamy zrównoważonym?  

Układ sił jest zrównoważony (w równowadze), gdy zredukowany do dowolnego bieguna ma 
zerową siłę ogólną i zerowy moment ogólny. 
 

17.        Jakie  warunki  analityczne  wystarczy  sprawdzić,  aby  stwierdzić,  czy  zbieżny 

przestrzenny układ sił jest w równowadze?  

⃗ = 0 ( ⃗ = 0 zawsze) 

background image

 
18.       Jaki jest warunek konieczny równowagi dwóch sił?  

Dwie siły mogą być w równowadze tylko wtedy, kiedy są kolinearne. 
 

19.       Jaki jest warunek konieczny równowagi trzech sił w układzie płaskim?  

Trzy siły mogą być w równowadze tylko wtedy, gdy są zbieżne lub równoległe. 

 
20.       Sprawdzić równowagę podanego układu sił.  

Czyli zredukować go do dowolnego punktu. 

 
21.       Wymień możliwe warianty warunków równowagi płaskiego niezbieżnego układu 

sił.  

Σ

= 0  ∧  Σ

= 0  ∧  Σ

= 0 

Σ

= 0  ∧  Σ

= 0  ∧  Σ

= 0,

  ⊬ ,

  ,   ∈  

Σ

= 0  ∧  Σ

= 0  ∧  Σ

= 0,

  , ,  

  żą 

 

 

 

 
22.       Jakie są wykreślne oznaki równowagi płaskiego niezbieżnego układu sił.  

Graficzną  oznaką  równowagi  niezbieżnego  (lub  równoległego)  układu  sił  jest  zamknięty 
wielobok sił oraz zamknięty wielobok sznurowy (czyli taki, w którym skrajne promienie się 
pokrywają). 

 

23.        Z  jakich  elementów  składa  się  ideowy  model  konstrukcji  służący  do  analizy 

kinematycznej? 

Model ten składa się ze sztywnych tarcz i nieodkształcalnych więzi elementarnych. 
 

24.       Jak oblicza się liczbę stopni swobody płaskiego układu tarcz?  

s=3t-e, gdzie t – ilość tarcz, e – ilość więzi elementarnych. 
 

25.       Wyznaczyć liczbę stopni swobody podanego układu tarcz? 

 
 

26.       Sprawdzić, czy podany układ tarcz jest geometrycznie niezmienny.  

 
 

27.       Jaki układ tarcz nazywamy geometrycznie niezmiennym?  

Układ  tarcz  geometrycznie  niezmienny  to  taki,  który  spełnia  warunek  ilościowy 
geometrycznej  niezmienności  (e>=3t)  i  jakościowy  (analiza  połączeń  na  podstawie 
twierdzeń). 
 

28.        Podać  i  zinterpretować  warunek  konieczny  i  warunek  wystarczający 

geometrycznej niezmienności układu tarcz. 

Warunek  konieczny  –  warunek  ilościowy:

  ≥ 3 .  Jeśli  e<3t,  nie  ma  sensu  sprawdzać 

warunku  jakościowego,  bo  układ  i  tak  jest  GZ.  Warunek  wystarczający  –  warunek 
jakościowy  (analiza  układu  na  podstawie  twierdzeń  o  dwóch  i  trzech  tarczach).  Jeśli  więzi 
będzie wystarczająco, a będą źle wykorzystane, to układ będzie GZ. 
 

29.       Sformułować twierdzenie 1 i twierdzenie 2 o dwóch tarczach, służące do badania 

geometrycznej niezmienności płaskich układów tarcz.  

Twierdzenie 1 o dwóch tarczach: Dwie tarcze tworzą jedną sztywną tarczę, jeśli są połączone 
trzema więziami niezbieżnymi i nierównoległymi. 

background image

Twierdzenie  2  o  dwóch  tarczach:  Dwie  tarcze  tworzą  jedną  sztywną  tarczę,  jeżeli  są 
połączone za pomocą przegubu i więzi o kierunku nieprzechodzącym przez przegub. 
 

30.        Sformułować  twierdzenie  o  trzech  tarczach,  służące  do  badania  geometrycznej 

niezmienności płaskich układów tarcz.   

Twierdzenie o 3 tarczach: Trzy tarcze tworzą jedną sztywną tarczę, jeśli środki wzajemnego 
obrotu tych tarcz nie leżą na jednej prostej. 
 

31.        Co  to  jest  krotność  przegubu?  Ile  wynosi  liczba  więzi  elementarnych,  które 

zastępują przegub łączący n tarcz?  

Krotność przegubu to „ilość przegubów, które tworzą dany przegub”.  
 

32.       Jaki układ tarcz nazywamy mechanizmem? 

Mechanizm – konstrukcja z jednym stopniem swobody. 

 

33.        Jaki  układ  tarcz  nazywamy  przesztywnionym?  Podać  wzór  określający  stopień 

przesztywnienia układu tarcz.  

Jeśli e>3t to układ nazywamy przesztywnionym. Stopień przesztywnienia wynosi n=e-3t. 
 

34.        Wyznaczyć  siły  w  więziach  elementarnych  łączących  układ  tarcz  z  ostoją, 

równoważące zadany układ sił obciążających. 

 
 

35.       Jakie informacje powinien zawierać schemat statyczny konstrukcji prętowej?  

Schemat statyczny konstrukcji prętowej powinien zawierać: 

  osiowy zarys siatki prętów, jednoznacznie zwymiarowany, 
  symboliczne oznaczenie węzłów pośrednich i podporowych, 
  symboliczne  oznaczenie  obciążeń  (sił  czynnych),  z  oznaczeniem  ich  wartości  i 

usytuowania. 

 

36.       Jaki schemat statyczny nazywamy statycznie wyznaczalnym?  

Układem  statycznie  wyznaczalnym  nazywamy  układ  geometrycznie  niezmienny, 
jednocześnie rozwiązywalny na podstawie równań równowagi. 
 

37.       Sprawdzić, czy podany schemat statyczny jest statycznie wyznaczalny. 

 
 

38.       Jaki schemat statyczny nazywamy statycznie niewyznaczalnym?  

Układem  statycznie  niewyznaczalnym  nazywamy  układ  geometrycznie  niezmienny,  w 
którym liczba niewiadomych sił w więziach jest większa od liczby warunków równowagi. 
 

39.         Wyznaczyć  stopień  statycznej  niewyznaczalności  podanego  schematu 

statycznego. 

 
 

40.        Narysować  symbole  podpory  przegubowo-przesuwnej  i  przegubowo-

nieprzesuwnej,  zaznaczyć  reakcje  podporowe,  narysować  modele  kinematyczne 
podpór.  

background image

 

 

41.        Narysować  symbole  utwierdzenia  sztywnego  nieprzesuwnego  i  poprzecznie 

przesuwnego,  zaznaczyć  reakcje  podporowe,  narysować  modele  kinematyczne 
podpór.  

 

 
42.        Narysować  symbole  utwierdzenia  sztywnego  nieprzesuwnego  i  podłużnie 

przesuwnego,  zaznaczyć  reakcje  podporowe,  narysować  modele  kinematyczne 
podpór.  

background image

 

 
43.        Wymienić  rodzaje  obciążeń  występujących  w  schematach  statycznych  płaskich 

konstrukcji prętowych.  

Rodzaje obciążeń: 

  siła skupiona 
  obciążenie rozłożone (ciągłe) 
  moment skupiony 
  moment rozłożony 

 

44.       Wymienić trzy podstawowe zasady (założenia) dotyczące obciążeń, stosowane w 

obliczeniach statycznych.  

  Zasada statyczności obciążeń 
  Zasada superpozycji 
  Zasada zesztywnienia 

 

45.       Omówić założenie o statyczności obciążeń.  

Zasada statyczności obciążeń: obciążenia działają w sposób statyczny, tzn. wzrastają od  do 
swojej  wartości  końcowej  w  sposób  powolny  (prędkość  i  przyspieszenie  ruchu  konstrukcji 
wywołanego obciążeniem są pomijalnie małe). 
 

46.       Na czym polega zasada zesztywnienia?  

Zasada  zesztywnienia:  konfiguracja  geometryczna  obciążeń  w  procesie  obciążania  jest 
niezmienna. 

 
47.       Sformułować zasadę superpozycji.  

Zasada superpozycji: skutki działania poszczególnych sił obciążających są niezależne. 
 

48.        Omówić  podstawowe  założenia  dotyczące  materiału  konstrukcji,  stosowane  w 

obliczeniach statycznych.  

  Materiał stanowi tzw. continuum materialne (wypełnia objętość konstrukcji w sposób 

ciągły. 

background image

  Materiał  konstrukcji  jest  jednorodny  (elementy  o  tej  samej  objętości  mają  tę  samą 

masę). 

  Materiał  jest  izotropowy  (ma  te  same  właściwości  fizyczne  we  wszystkich 

kierunkach). 

 

49.       Jakie osie przekroju nazywamy głównymi centralnymi?  

Układ  osi,  względem  których  moment  dewiacji  jest  równy  zeru,  nazywa  się  układem 
głównym. Jeżeli dodatkowo układ taki przechodzi przez środek ciężkości figury, nosi nazwę 
głównego centralnego. Każda oś figury jest wówczas osią główną centralną. 
(definicja znaleziona w necie, ale moim zdaniem się zgadza) 

 

50.        Zdefiniować  pojęcie  sił  wewnętrznych  w  danym  przekroju  pręta,  wymienić  sił 

przekrojowe występujące w układzie przestrzennym. 

Siłami wewnętrznymi w danym przekroju pręta nazywamy składowe siły ogólnej i momentu 
ogólnego,  sprowadzone  do  środka  masy  tego  przekroju  i  określone  w  lokalnym  układzie 
współrzędnych  związanym  z  danym  przekrojem,  równoważne  układowi  sił  działających  na 
odciętą część ustroju. 
Siły przekrojowe: 

  Siły tnące 
  Siła osiowa 
  Momenty zginające 
  Moment skręcający 

 

 

51.        Podać  definicję  obliczania  i  znakowania  momentów  zginających  w  układzie 

płaskim.  

Moment gnący w danym przekroju jest równy sumie momentów wszystkich sił działających 
na część konstrukcji odciętą przekrojem, względem środka masy przekroju. 

 

 

52.       Podać definicję obliczania i znakowania sił tnących w układzie płaskim.  

W danym przekroju siła tnąca jest sumą rzutów wszystkich sił działających na część ustroju 
odciętą tym przekrojem na kierunek prostopadły do osi pręta w tym przekroju. 

 

 

53.       Podać definicję obliczania i znakowania sił osiowych w układzie płaskim.  

background image

W danym przekroju siła osiowa jest sumą rzutów wszystkich sił działających na część ustroju 
odciętą przekrojem, na kierunek styczny do osi pręta w tym przekroju. 

 

 

54.       Obliczyć wartości sił przekrojowych w zaznaczonym przekroju belki.  
 
 
55.        Obliczyć  rekcje  podporowe  i  sporządzić  wykresy  sił  wewnętrznych  dla  belki 

prostej o schemacie podanym na rysunku.