background image

w w w. e l e k t r o . i n f o . p l

n r   9 / 2 0 0 5

 i n s t a l a c j e   e l e k t r o e n e r g e t y c z n e

  

22

 i n s t a l a c j e   e l e k t r o e n e r g e t y c z n e

wnętrzowe rozdzielnice 

średniego napięcia

rozwiązania konstrukcyjne, charakterystyka pól

Łukasz Kaczmarczyk

wyposażenie rozdzielnicy

R

ozdzielnice średniego napięcia są 
wyposażone w aparaturę łącze-

niową i rozdzielczą oraz układy zabez-
pieczające pomiarowe i sterownicze. 
Buduje się je jako jedno- i dwuczłono-
we. Dwuczłonowe rozdzielnie są roz-
wiązaniami droższymi, ale posiadają 
wiele zalet w porównaniu do rozdziel-
nic jednoczłonowych. Jedną z nich 
jest zastosowanie aparatury na wóz-
kach, przez co wymiana uszkodzone-
go elementu jest znacznie prostsza. 

budowa rozdzielnicy 

Obudowa rozdzielnic średniego na-

pięcia wykonana jest z blachy stalowej 
zabezpieczonej przed korozją. Zabez-

pieczenie to wykonuje się w następu-
jący sposób: do widocznych powierzch-
ni zewnętrznych stosuje się blachę po-
krytą galwanicznie warstwą cynku, na-
stępnie oczyszczoną w procesie fosfaty-
zacji ostatecznie pokrywa się ją prosz-
kową żywicą epoksydową lub lakierem 
proszkowym. Wewnątrz rozdzielnicy 
znajdują się szyny zbiorcze oraz pola 
przystosowane do instalowania apa-
ratów elektrycznych. W drzwiach roz-
dzielnicy montowane są przyciski ste-
rownicze, lampki sygnalizacyjne i urzą-
dzenia pomiarowe. 

podział i charakterystyka 

pól rozdzielnicy

Rozdzielnice średniego napięcia 

składają się z pola transformatoro-

wego, liniowego, sprzęgłowego i po-
miarowego:

  pole pomiarowe umożliwia ana-

lizę  i pomiary  prądu  i napięć 
(rys. 1a),

  pole liniowe to podstawowe pole 

stosowane w rozdzielniach, jego 
zadaniem jest odłączanie napięcia 
na szynach zasilających, zawiera 
wyłączniki, odłączniki i rozłącz-
niki; odłączniki montowane są po 
stronie szyn, dlatego mówimy na 
nie „odłączniki szynowe” i mon-
tujemy  przed  wyłącznikiem;  je-
żeli po obu stronach wyłącznika 
może pojawić się napięcie, wów-
czas montujemy odłącznik z jed-
nej i drugiej strony 

(rys. 1b),

  pole transformatorowe wyposażo-

ne jest w wyłączniki lub rozłącz-
niki z bezpiecznikami 

(rys. 1c),

  pole zasilające; jego głównym za-

daniem jest doprowadzenie ener-
gii  elektrycznej  do  pozostałych 
elementów składowych rozdziel-
nicy 

(rys. 2a),

  pole sprzęgłowe zawiera wyłącz-

nik  i rozłącznik  umożliwiają-
ce wyłączenie szyn rozdzielnicy 
(rys. 2b),

  pole kablowe to pole, do którego 

doprowadza się napięcie zasilają-
ce szyny za pomocą kabli; kable 
przyłączone są do szyn za pomocą 
głowic kablowych,

  pole  wyłącznikowe;  jest  to  jed-

no  z podstawowych  pól  śred-
niego napięcia; wyłącznik wyłą-
cza napięcie od szyn. Styki robo-
cze  są  umieszczone  w komorze 
gaszeniowej. Czynnikiem gaszo-
nym  w  zależności  od  konstruk-

Rozdzielnice są jednym z podstawowych elementów sieci oraz instalacji elektroenerge-

tycznych. Ich głównym zadaniem jest rozdział energii elektrycznej. Mogą one stanowić 

końcowy lub przelotowy element sieci elektroenergetycznej. Są budowane na różne na-

pięcia występujące w elektroenergetyce. W zakresie średnich napięć buduje się je na: 3, 6, 

10, 15 30 oraz 60 kV i na prądy znamionowe do 5 kA, w zależności od przeznaczenia.

Rys. 1   a) pole pomiarowe, b) pole liniowe, c) pole transformatorowe

Rys. 2   a) pole zasilające, b) pole łącznika sekcyjnego

background image

cji  może  być  olej,  próżnia  lub 
SF6.  We  współczesnych  rozwią-
zaniach wyłączniki wyposażone 
są  w układy  automatyki  zabez-
pieczeniowej.  Wraz  z układami 
pomiarowymi  wyłącznik  chro-

ni  przed  przeciążeniami,  zwar-
ciami doziemnymi i międzyfazo-
wymi. Konstrukcje z trójpozycyj-
nym  odłącznikiem,  pełniącym 
również funkcję uziemnika, wraz 
z zespołem automatyki mogą słu-

Rozdzielnice średniego napięcia składają się z pola transformatorowego, liniowego, 

sprzęgłowego i pomiarowego

Najważniejsze zalety rozdzielnic wnętrzowych: 

  eliminacja wpływu warunków atmosferycznych,

  zwiększenie bezpieczeństwa obsługi, 

  mniejsze wymiary, 

 

łatwiejszy nadzór nad eksploatacją.

reklama

żyć jako układ zasilający linie ka-
blowe, linie napowietrzne, trans-
formatory, silniki i inne urządze-
nia  wymagające  zasilania  śred-
nim napięciem.

sposób podłączenia

Rozdzielnice podłączone do syste-

mu mogą być zasilane z jednego lub 
z większej liczby źródeł (sekcjonowa-
ne). Zasilania te mogą być realizowa-
ne w pojedynczym lub podwójnym 
systemie szyn, w zależności od wy-
maganej pewności zasilania. Układ 
z podwójnym systemem szyn skon-
struowany jest w ten sposób, że je-
den z systemu szyn jest systemem ro-
boczym a drugi – rezerwowany. Łą-
czy się je ze sobą za pomocą sprzę-
gła. Jeżeli mamy więcej niż jedno źró-

dło zasilające, stosujemy układy sek-
cjonowane, każde źródło zasila od-
dzielną sekcję. 

wymagania techniczne

Dobierając rozdzielnice średniego 

napięcia musimy odpowiedzieć so-
bie na pytanie, jakie będzie ona speł-
niać funkcje i jakie urządzenia bę-
dzie zasilać. W zależności od prze-
znaczenia rozdzielnice różnią napię-
ciami, na jakie pracują, prądami ro-
boczymi i prądami, jakie wytrzymu-
ją podczas zwarcia. Dobór rozdziel-
nicy do określonych warunków pra-
cy musi zostać poprzedzony oblicze-
niami zwarciowymi. Źle dobrana 
rozdzielnia może być bowiem powo-
dem zniszczeń i pożaru, powstałego 
na skutek zwarcia.