B.Rzonca – Zagadnienia z Hydrogeologii 

strona 1

 

dr inż. Bartłomiej RZONCA 

Zakład Hydrologii IGiGP UJ 

 
 
 

ZAGADNIENIA DO EGZAMINU Z HYDROGEOLOGII 

 
 

(do egzaminu proszę się przygotować na podstawie notatek z wykładów, plików z 
prezentacjami ORAZ podręczników; same wykłady nie są wystarczające, a zwłaszcza same 
prezentacje) 

 
 

PODSTAWY HYDROLOGII 

(HYDROLOGIA OBOWIĄZUJE TYLKO STUDENTÓW GEOLOGII)

 

1.

  Szczególne właściwości wody jako substancji 

2.

  Duży i mały obieg wody (ogólna charakterystyka, czym się różnią) 

3.

  Równie bilansu wodnego Penck’a (konieczna także znajomość wzoru) 

4.

  Pojęcia: zlewnia (zlewisko, dorzecze), zlewnia cząstkowa, przyrzecze, bifurkacja, brama 

wodna, kaptaż, rok hydrologiczny 

5.

  Parametry zlewni, należy znać pojęcia, wzory niekonieczne 

6.

  Opady pionowe i osady, charakterystyka ogólna i nazewnictwo 

7.

  Pojęcia: punkt rosy, niedobór wilgotności, wilgotność powietrza względna i bezwzględna, 

prężność pary wodnej 

8.

  Fazy powstawania opadu 

9.

  Wielkości: opad, natężenie opadu, wydajność opadu – jednostki, definicje. Konieczna 

umiejętność przeliczania [mm] opadu na [m

3

/km

2

].  

10.

 Metody pomiaru opadu, urządzenia 

11.

 Metody uśredniania opadu dla zlewni 

12.

 Stan wody – jednostki, pomiar 

13.

 Przepływ – jednostki, pomiar 

14.

 Miary odpływu – jednostki, obliczanie 

15.

 Stany i przepływy charakterystyczne (np. SW, WWW, NSW, SQ, SSQ) 

16.

 Krzywa konsumcyjna, hydrogram cieku (czym są, do czego służą, jak je wykorzystać) 

17.

 Od czego zależy wielkość i przebieg wezbrań? 

18.

 Ustroje wodne (reżimy) rzek 

19.

 O czym decyduje podział opadu między spływ powierzchniowy i infiltrację? 

20.

 Procesy związane z formowaniem spływu powierzchniowego 

21.

 Rodzaje spływu powierzchniowego (ze wzgl. na mechanizm powstania) 

22.

 Co sprzyja spływowi powierzchniowemu? 

23.

 Co sprzyja infiltracji? 

24.

 Wyznaczanie udziału odpływu powierzchniowego i podziemnego w sumarycznym 

odpływie rzecznym 

25.

 Co to jest opad efektywny i infiltracja efektywna 

26.

 Rodzaje parowania 

27.

 Parowanie terenowe a parowanie potencjalne 

28.

 Co wpływa na wielkość parowania (ogólnie)? 

29.

 Pomiar parowania 

30.

 Wpływ wiatru halnego na zanik pokrywy śnieżnej – mechanizmy 

31.

 Pojęcie i rodzaje retencji 

32.

 Pojęcia: intercepcja, detencja 

B.Rzonca – Zagadnienia z Hydrogeologii 

strona 2

 

PODSTAWY HYDROGEOLOGII 

33.

 Podział właściwości hydrogeologicznych skał 

34.

 Pojęcia: porowatość, p. otwarta, p. efektywna (aktywna), p. podwójna, p. pierwotna i p. 

wtórna 

35.

 Rodzaje porowatości 

36.

 Od czego zależy porowatość skał? 

37.

 Co to są szczeliny i szczelinowatość? 

38.

 Parametry opisujące szczelinowatość 

39.

 Co to jest krasowatość? 

40.

 Problemy z opisem ilościowym hydrogeologicznego systemu krasowego 

41.

 Przepuszczalność a współczynnik filtracji (różnice, jednostki, definicje) 

42.

 Sposoby określania współczynnika filtracji skał  

43.

 Wodochłonność i odsączalność skał, pojęcia i jednostki 

44.

 Prawo Darcy, gradient ciśnienia hydrostatycznego (konieczna znajomość wzorów) 

45.

 Prędkość filtracji a prędkość rzeczywista filtracji (konieczna znajomość wzorów) 

46.

 Ograniczenia stosowalności prawa Darcy, przypadki szczególne (ruch turbulentny i 

plastyczno-lepki) 

47.

 Strefa aeracji i saturacji, zwierciadło wód podziemnych 

48.

 Rodzaje wody w strefie aeracji 

49.

 Kapilarność czynna i bierna 

50.

 Wody zawieszone 

51.

 Warstwa wodonośna o zwierciadle naporowym i swobodnym 

52.

 Ruch wody w warstwie wodonośnej 

53.

 Wydatek jednostkowy warstwy wodonośnej 

PODSTAWY DYNAMIKI WÓD PODZIEMNYCH 

54.

 Obliczanie prostych przepływów jednoosiowych (konieczna znajomość tylko 

podstawowych wzorów np. na wydatek jednostkowy czy całkowity) 

55.

 Kontakt wód podziemnych z ciekami, ciek drenujący i ciek zasilający 

56.

 Mapa hydroizohips i hydroizobat, ze szczególnym uwzględnieniem cieków (zasilających i 

drenujących) 

57.

 Zmiana charakteru cieków, zagrożenia jakości wód z tym związane 

58.

 Studnia, dopływ, depresja – schemat Dupuita w warunkach naporowych i swobodnych 

(konieczna znajomość wzorów na wydatek studni i na zasięg leja depresji). Znajomość 
wzorów do obliczania w wersji uniwersalnej, czyli bez konieczności korzystania ze 
wzoru na zasięg leja depresji (czyli wariant z dwoma otworami obserwacyjnymi) 

59.

 Ograniczenia eksploatacji studni w warunkach naporowych i swobodnych 

60.

 Zeskok depresji na filtrze i sprawność studni (bez wzorów) 

61.

 Pojęcie studni niezupełnej (bez wzorów) 

62.

 Interpretacja próbnych pompowań: warunki ustalone a warunki nieustalone, wpływ granic 

hydrogeologicznych na wykres Theisa-Jacoba 

63.

 Modelowanie: warunki brzegowe (I, II i III rodzaju), siatka dyskretyzacyjna 

ZMIANY W ŚRODOWISKU WÓD PODZIEMNYCH 

64.

 Zjawiska na obszarach rozległych lejów depresji. Skala zjawisk dla warunków 

swobodnych i naporowych 

65.

 Wpływ różnych rodzajów górnictwa na wody podziemne 

66.

 Problemy związane ze zmniejszeniem retencji, przyczyny 

67.

 Wpływ zapór wodnych na wody podziemne 

68.

 Zmiany hydrologiczne i hydrogeologiczne na obszarach zurbanizowanych 

B.Rzonca – Zagadnienia z Hydrogeologii 

strona 3

 

69.

 Wpływ składowisk odpadów na wody podziemne, metody przeciwdziałania i 

oczyszczania 

70.

 Problemy związane z intruzjami wód morskich 

71.

 Przerzuty wód do innych zlewni 

PODSTAWY HYDROGEOCHEMII 

72.

 Parametry organoleptyczne, fizyczne i chemiczne (w tym spoza wykładu: twardość wody, 

agresywność wody, agresywny CO

2

) 

73.

 Podstawowy skład chemiczny naturalnych wód podziemnych, właściwości głównych 

jonów 

74.

 Inne składniki wód 

75.

 Metody przedstawiania składu chemicznego wód, umiejętność interpretacji analizy wód 

76.

 Jednostki mg/dm

3

 oraz mval/ dm

3

 – co wyrażają, kiedy (i dlaczego) się je stosuje  

77.

 Pionowa strefowość hydrogeochemiczna 

78.

 Pojęcie tła hydrogeochemicznego (spoza wykładu) 

79.

 Idea Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (wg. Kleczkowskiego 1990) 

wymagających ochrony, Obszary Najwyższej i Wysokiej Ochrony (spoza wykładu) 

WYCIECZKI 

80.

 Urządzenia prezentowane w stacji naukowej w IGiGP UJ Łazach: przeznaczenie i sposób 

działania (np. przelewy, limnigrafy, piezometry) 

81.

 Urządzenia prezentowane na AGH: przeznaczenie i sposób działania (automatyczny 

hydrowęzeł i lizymetry) 

82.

 Studnie ujmujące wody z warstw czwartorzędowej i jurajskiej w Krakowie: sposób 

działania, przeznaczenie, krótka charakterystyka ujmowanych warstw wodonośnych 

 
 
Literatura podstawowa: 

Hydrografia – I. Dynowska, A. Tlałka. Wyd. PWN, 1982  

lub Hydrologia ogólna – Bajkiewicz-Grabowska, Mikulski. PWN, bardzo wiele wydań. 

(lub inne podręczniki do hydrologii). 

 

Hydrogeologia ogólna – Z. Pazdro (lub w nowszych wydaniach wspólnie z B. Kozerskim). 

Wyd. Geol., np. 1983, 1990. 

lub Podstawy hydrogeologii stosowanej – A. Macioszczyk (red.). Wyd. PWN, 2006. 

 

Podstawy obliczeń filtracji wód podziemnych – R. Kulma. Wyd. AGH, 1995. 

 

Słownik hydrogeologiczny. Państwowy Instytut Geologiczny, 1997, 2002.