116_Instruktor_sportow

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach.................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................

2. Opis zawodu................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie.............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzenia/wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Prowadzenie treningów indywidualnych zgodnie ze

standardami oraz potrzebami klienta Kz1 ....................... 10

3.2. Planowanie treningów oraz suplementacji i diety na

podstawie wywiadu Kz2................................................... 11

3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................ 13

5. Słownik ....................................................................................... 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy

(KZiS 2010):

342307 Instruktor sportów siłowych

Grupa wielka 3 – Technicy i inny

redni personel (w Mi

dzynarodo-

wej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 4).

Grupa elementarna 3423 – Instruktorzy fitness i rekreacja
(w Mi

dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 od-

powiada grupie 3423 Fitness and recreation instructors and program
leaders).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja S. Pozostała działalno

ść

usługowa, Dział 96. Pozostała

indywidualna działalno

ść

usługowa, Grupa 96.0. Pozostała indy-

widualna działalno

ść

usługowa.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe)

oraz głównie wyników bada

analitycznych na 21 stanowiskach pracy

w 7 przedsi

biorstwach (małe – 4,

rednie – 3, w tym usługowe – 7)

przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Adrian Gryszpan – „Be-Fit” Adrian Gryszpan w Szczecinie,

•

Maciej Trojnar – Szczeci

ski Dom Sportu w Szczecinie,

•

Bogusław Ku

ski – Komenda Wojewódzka Policji w Szczeci-

nie,

•

Marcin Biskupski – Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Re-

gionalnego S.A. w Szczecinie.

Ewaluatorzy:

•

Agata Kucharska – O

rodek Sportu i Rekreacji w Zamo

ciu,

•

Małgorzata Gadomska – Stowarzyszenie In

ynierów i Techników

Mechaników Polskich w Szczecinie.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Instruktor sportów siłowych planuje, prowadzi i nadzoruje

wiczenia

fizyczne o zró

nicowanej intensywno

ci i zaawansowaniu technicznym.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,

obszary wyst

powania zawodu

Instruktor sportów siłowych jest zawodem o charakterze usługowym.

Celem jego pracy jest pomoc klientom w realizacji zaj

ęć

fizycznych. Na

podstawie  wywiadu  oraz  oceny  indywidualnych  predyspozycji  fizycz-
nych klienta (cechy motoryczne,  ograniczenia ruchowe i  przebyte kon-
tuzje)  instruktor  definiuje  cele  treningowe,  układa  program  treningowy
i

ywieniowy oraz asystuje w trakcie zaj

ęć

siłowych. Instruktor, maj

na uwadze dost

pno

ść

sprz

tu i frekwencj

na sali treningowej, poma-

ga klientowi w doborze odpowiednich

rodków treningowych oraz pla-

nuje cykle treningowe. Podczas wykonywania

wicze

instruktor aseku-

ruje i zapewnienia bezpiecze

stwo klienta.

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Miejscem pracy instruktora sportów siłowych s

zazwyczaj centra

fitness, siłownie i inne obiekty sportowe z pomieszczeniami o ró

nym

przeznaczeniu treningowym. Pomieszczenia wyposa

one s

w sprz

który niewła

ciwie u

ytkowany i/lub u

ytkowany bez wiedzy i nadzoru

e stanowi

zagro

enie dla zdrowia

wicz

cych. Z tego wzgl

bardzo wa

ne jest wła

ciwe planowanie i organizowanie pracy z klien-

tem, które ma na celu wyeliminowanie sytuacji zagra

cych zdrowiu

klienta i instruktora. Instruktor sportów siłowych wykorzystuje maszyny
i przyrz

dy do

wicze

siłowych zgodnie z ich przeznaczeniem. Praca

instruktora sportów siłowych wykonywana jest w systemie jedno- lub
dwuzmianowym.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Wykonywanie zawodu instruktora sportów siłowych wymaga umie-

tno

ci pracy z lud

mi i łatwo

ci nawi

zywania kontaktów. Do efektyw-

nej współpracy z klientami niezb

dna jest komunikatywno

ść

i asertyw-

ść

, kultura osobista oraz cierpliwo

ść

. W pracy instruktora bardzo

istotna jest podzielno

ść

uwagi, zdolno

ść

obserwacji i wyci

gania wnio-

sków. Instruktor powinien cechowa

żą

sprawno

fizyczn

niezb

do prezentowania metod i technik treningowych. Powinien

wykaza

rzetelno

oraz dbało

o porz

dek w miejscu pracy.

Przeciwwskazaniami do podj

cia pracy w zawodzie instruktora sportów

siłowych jest obni

ona sprawno

ść

sensoryczna, obni

ona sprawno

ść

ruchowa oraz obni

ona sprawno

ść

intelektualna.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Kandydat na instruktora sportów siłowych musi mie

uko

czone 18

lat i wskazane jest, aby posiadał wykształcenia

rednie o dowolnym

kierunku. Pracodawcy ch

tnie zatrudniaj

w zawodzie instruktora spor-

tów siłowych absolwentów uczelni wy

szych, w szczególno

ci kierun-

ków sportowych lub osoby, które uko

czyły kurs trenera personalnego.

Dodatkowym atutem jest znajomo

ść

zyka obcego na poziomie pod-

stawowym.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

Uzyskane kompetencje zawodowe potwierdza legitymacja wydawa-

na przez Ministerstwo Sportu i Turystyki. Instruktor sportów siłowych
powinien poszerza

swoj

wiedz

w zakresie nowoczesnych metod

i technik treningowych. W celu podniesienia swoich kompetencji in-
struktor powinien uczestniczy

w kursach i szkoleniach bran

owych

zwi

zanych z wykonywan

prac

. Mo

e równie

po uzupełnieniu kom-

petencji podj

ąć

prac

w zawodach: 342305 Instruktor rekreacji rucho-

wej; 342301 Instruktor fitness; 342308 Instruktor sportów ekstremal-
nych; 342309 Instruktor sztuki walki. Nast

pnym etapem rozwoju za-

wodowego jest uzyskanie uprawnie

trenera (po przepracowaniu

dwóch lat w zawodzie) w wybranej dyscyplinie sportu. Instruktor spor-
tów siłowych mo

e równie

uko

czy

studia wy

sze pierwszego i dru-

giego stopnia w zakresie sportu, rekreacji i turystyki.

2.7. Zadania zawodowe

Z1. Przeprowadzanie wywiadu z klientem w celu opracowania planu

treningowego (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z2. Prowadzenie dokumentacji treningów i przygotowywanie planów

treningowych (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z3. Przeprowadzanie treningów indywidualnych za pomoc

dost

nych maszyn i urz

dze

treningowych (niezb

dne kompetencje:

Kz1, KzS).

Z4. Układanie planów

ywieniowych oraz suplementacji i diety (nie-

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z5. Organizowanie stanowiska pracy, w tym przestrzeganie zasad

BHP i ochrony ppo

. (niezb

dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Prowadzenie treningów indywidualnych zgodnie ze standardami

oraz potrzebami klienta (potrzebne do wykonywania zada

: Z3,

Z4, Z5).

Kz2 – Planowanie treningów oraz suplementacji i diety na podstawie

wywiadu (potrzebne do wykonywania zada

: Z1, Z2, Z4).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z5).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 4

wła

ciwym dla wykształcenia

redniego w Europejskiej i Polskiej Ramie

Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania zawo-
du w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (grupa wielka 3 i jej odpo-

wiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód instruktora sportów siłowych:

1) w zakresie wiedzy: posiada poszerzon

wiedz

w zakresie faktów,

zasad, procesów i umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i teorii, oraz za-

ci mi

dzy nimi w zawodzie instruktora sportów siłowych; po-

siada rozszerzon

wiedz

w zakresie teorii umiej

tno

ci prowadzo-

nej działalno

ci w bran

y sportowo-rekreacyjnej;

2) w zakresie umiej

tno

ci: ma umiej

tno

ci wymagane do realizacji

zada

i rozwi

zywania problemów poprzez wybieranie metod, na-

dzi, materiałów podczas treningów siłowych; umie wykona

nie-

zbyt zło

one zadania w cz

ęś

ci bez instrukcji, cz

sto w zmiennych

warunkach; potrafi uczy

samodzielnie w zorganizowanej formie;

potrafi odbiera

zło

one wypowiedzi dotycz

ce szerokiego zakresu

zagadnie

; formułuje wypowiedzi, tak

e w j

zyku obcym.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z3, Z4, Z5 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz1.

3.1. Prowadzenie treningów indywidualnych zgodnie

ze standardami oraz potrzebami klienta Kz1

Wiedza – zna i rozumie poszerzo-
ny zbiór podstawowych faktów,
umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i te-

orii oraz zale

ci zwi

zanych

z prowadzeniem treningów indywi-
dualnych, w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-

ny ppo

. w zakresie sportów si-

łowych;

−

zasady sanitarno-higieniczne;

−

metody i sposoby, przeprowa-

dzania wywiadu i analizy po-
trzeb klienta;

−

podstawy anatomii i fizjologii

człowieka;

−

metody i techniki treningowe;

−

przeznaczenie i zasady korzy-

stania z przyrz

dów do

wi-

cze

;

−

zasady

udzielania

pomocy

przedmedycznej;

−

metody i sposoby analizowania

potrzeb klienta

Umiej

tno

ci – potrafi rozwi

zy-

niezbyt zło

one zadania zwi

zane z prowadzeniem treningów
indywidualnych w cz

ęś

ci bez in-

strukcji, cz

sto w zmiennych wa-

runkach, w szczególno

ci potrafi:

−

przestrzega

zasad i przepi-

sów BHP, ochrony ppo

. w za-

kresie sportów siłowych;

−

stosowa

zasady sanitarno-

higieniczne;

−

korzysta

z przyrz

dów do

wicze

;

−

obsługiwa

sprz

t i urz

dzenia

wicze

;

−

konserwowa

sprz

t i urz

dzenia do

wicze

;

−

obja

nia

i pokazywa

prawi-

dłowe wykonanie

wicze

;

−

zapobiega

wypadkom i kontu-

zjom poprzez asekurowanie
klienta podczas

wicze

;

−

podnosi

poziom zaanga

wania klienta w trening po-
przez stosowanie technik mo-
tywacyjnych;

−

stosowa

zasady obowi

zuj

ce na sali

wicze

;

−

udziela

pomocy przedmedy-

cznej;

−

identyfikowa

potrzeby klienta.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z4 wymaga posiadania

kompetencji zawodowej Kz2.

3.2. Planowanie treningów oraz suplementacji i diety na

podstawie wywiadu Kz2

Wiedza – zna i rozumie poszerzo-
ny zbiór podstawowych faktów,
umiarkowanie zło

onych poj

ęć

i te-

orii oraz zale

ci zwi

zanych

z planowaniem treningów oraz
suplementacji i diety, w szczegól-
no

ci zna:

−

zasady tworzenia planu trenin-

gowego;

−

zasady treningu sportowego;

−

typy i rodzaje treningów spor-

towych (siłowy, wydolno

cio-

wy, sylwetkowy, redukcyjny);

−

zasady prowadzenia dokumen-

tacji treningów klienta;

−

rodzaje dokumentacji z trenin-

gów;

−

metody i formy odnowy biolo-

gicznej;

−

typy budowy ciała.

−

podstawy zasad

ywienia czło-

wieka;

−

metody regeneracji i wzmac-

niania organizmu po treningu;

−

zasady komunikacji, przepro-

wadzania wywiadu i analizy
potrzeb z klientem.

Umiej

tno

ci – potrafi rozwi

zy-

niezbyt zło

one zadania zwi

zane z planowaniem treningów
oraz suplementacji i diety, w cz

ęś

bez instrukcji, cz

sto w zmiennych

warunkach, w szczególno

ci potrafi:

−

przygotowywa

plany trenin-

gowe;

−

prowadzi

dokumentacj

tre-

ningów;

−

dobiera

rodzaj treningu do

potrzeb klienta;

−

dobiera

odpowiedni

diet

i suplementacj

do potrzeb

klienta;

−

dobiera

formy odnowy biolo-

gicznej do potrzeb klienta;

−

rozpoznawa

typy

budowy

ciała (według typologii Sheldo-
na,

teorii

konstytucjonalnej

Kretschmera).

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.