1
Automatyka okrętowa – praca kontrolna
Zdalne sterowanie silnikiem głównym i śrubą nastawną na statku
szkolnym m/s „ Nawigator
ΧΧΙ
”
1
Automatyka okrętowa – praca kontrolna
Zdalne sterowanie silnikiem głównym i śrubą nastawną na statku
szkolnym m/s „ Nawigator
ΧΧΙ
”
2
System automatyki napędu okrętowego śrubą nastawną i silnikiem
głównym typu S20 , SANO – SN , przeznaczony jest dla statków o
nieograniczonym rejonie pływania .
System ten zastosowany został do sterowania napędem statku m/s „ Nawigator
XX
Ι
” . Umożliwia on zdalne sterowanie silnikiem głównym : ośmiocylindrowy
silnik H.CEGIELSKI – SULZER typu S20 oraz śrubą nastawną ABB –
ZAMECH Ltd. typu P – RPS .
Sterowanie może być realizowane ze sterowni oraz ze skrzydeł mostka , z CMK
lub też z lokalnych awaryjnych stanowisk na silniku i przy mechanizmie śruby
nastawnej . Ponadto można również dokonać wyboru metody sterowania jako :
•
automatyczne sterowanie kombinowane obrotami silnika i kątem
skrzydeł śruby nastawnej
•
ręczne awaryjne sterowanie kątem skrzydeł śruby nastawnej z CMK
•
oddzielne sterowanie obrotami silnika i kątem skrzydeł śruby
nastawnej
•
ręczne awaryjne sterowanie kątem skrzydeł śruby nastawnej dźwignią
umieszczoną na mechanizmie śruby
Podstawowymi funkcjami jakie spełnia układ są :
•
start i zatrzymanie silnika
•
zmiana prędkości obrotowej silnika
•
zmiana kąta skrzydeł śruby nastawnej
•
uniemożliwienie pracy silnika w obszarze obrotów krytycznych
•
uniemożliwienie przeciążenia silnika
•
sygnalizacja aktualnego miejsca sterowania
•
zmiana miejsca sterowania
•
sygnalizacja ważniejszych stanów i uszkodzeń
•
współpraca z telegrafem maszynowym , układem zabezpieczeń ,
układem alarmowym i rejestratorem
3
Sterowanie zespołem napędowym
z wybranych miejsc .
Systemy pomocnicze obsługujące silnik główny kontrolowane są z
Centrali Manewrowo – Kontrolnej ( CMK ) . Przed startem silnika systemy te
zostają uruchomione za pomocą komputera , po czym są również przez ten
komputer monitorowane w czasie ich pracy . Na pulpicie sterowniczym w CMK
, obok monitora komputera , znajdują się między innymi : dźwignia zadajnika
prędkości obrotowej S.G. ; dźwignia zmiany kąta wychylenia płatów śruby
nastawnej ; przekaźnik telegrafu ; panel sygnalizacji ; obrotomierz ; wskaźnik
wychylenia łopat śruby . Po uruchomieniu systemów pomocniczych można
przystąpić bezpośrednio do uruchomienia silnika . Start silnika może być
przeprowadzony z CMK lub z awaryjnego stanowiska przysilnikowego .
Przy starcie przeprowadzanym z CMK wykonuje się go przez wciśnięcie
przycisku „ START ” . Przycisk ten znajduje się na pulpicie sterowniczym pod
dźwignią zadajnika prędkości obrotowej S.G. . Z awaryjnego stanowiska przy
silniku , start S.G. wykonuje się przez ręczne przesterowanie zaworu
znajdującego się na silniku , za regulatorem prędkości obrotowej , po czym
sterowanie przekazywane jest do CMK .
Przekazanie sterowania ze stanowiska awaryjnego następuje po ustawieniu
dwupozycyjnego przełącznika wyboru miejsca sterowania z położenia
„ENGINE ROOM” , w położenie „REMOTE CONTROL” . Przełącznik ten
znajduje się na telegrafie na silniku . Po uruchomieniu silnika i ustawieniu
dźwignią zadajnika prędkości obrotowej obrotów 450
obr
min
, dokonuje się
zasprzęglenia silnika przez wciśnięcie przycisku „ZAŁĄCZENIE SPRZĘGŁA”.
Przycisk przez wciśnięcie którego wykonywane jest załączenie sprzęgła
usytuowany jest na panelu sygnalizacji w CMK .
4
Następnym etapem jest osiągnięcie przez silnik obrotów 760
obr
min
, po czym
następuje przekazanie sterowania na mostek . Przekazanie sterowania
wykonywane jest przez system automatyki po wciśnięciu przez mechanika
przycisku „ BRIDGE ” , umieszczonego na panelu sygnalizacji . Sterowanie z
mostka realizowane jest za pomocą telegrafu przyciskowego . Przy jego pomocy
zadawane są odpowiednie wartości wychylenia płatów śruby nastawnej .
Na telegrafie znajdują się również dwa przyciski (pierwszy – zmniejszanie
nastawionej prędkości , drugi – zwiększanie nastawionej prędkości)
umożliwiające nawigatorowi zadanie prędkości pośredniej , na przykład
pomiędzy cała naprzód a pół naprzód . Możliwe jest również z mostka , ale w
wąskim zakresie (750
↔
850
obr
min
) , sterowanie prędkością obrotową silnika
głównego .
System sterowania umożliwia w sytuacjach awaryjnych sterowanie
zespołem napędowym z lokalnych stanowisk . Zmiany kąta skrzydeł śruby
nastawnej dokonuje się dźwignią , która umieszczona jest bezpośrednio przy
mechanizmie śruby nastawnej . Zmiana prędkości obrotowej silnika
wykonywana jest za pomocą zadajnika na regulatorze obrotów .
Silnik główny zatrzymuje się przez wciśnięcie przycisku „STOP” , który
znajduje się w CMK na pulpicie sterowniczym lub też poprzez ręczne
przesterowanie zaworu który umieszczony jest bezpośrednio na silniku .
5
RYSUNKI ZESPOŁÓW
SANO – SN
6
System automatyki
01 ) Pulpit mostkowy
02 ) Pulpit CMK
03 ) Centralny zespół elektryczny
04 ) Telegraf na silniku
05 ) Obrotomierz
06 ) Wskaźnik kąta śruby
07 ) Wskaźnik kąta śruby
08 ) Przetwornik
09 ) Przetwornik elektryczno – pneumatyczny
11 ) Dzwon
12 ) Lampka sygnalizacyjna
14 ) Obrotomierz
15 ) Wskaźnik kąta śruby
22 ) Panel skrzydłowy
7
Pulpit mostkowy
01 ) Nadajnik telegrafu
02 ) Panel sygnalizacji mostek
03 ) Wyświetlacz kompletny
04 ) Obrotomierz
05 ) Wskaźnik kąta łopat śruby
07 ) Listwa zaciskowa
08 ) Listwa zaciskowa
09 ) Listwa zaciskowa
8
Nadajnik telegrafu
01)
Przycisk z lampką – CAŁA NAPRZÓD
02)
Przycisk z lampką – PÓŁ NAPRZÓD
03)
Przycisk z lampką – WOLNO NAPRZÓD
04)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO NAPRZÓD
05)
Przycisk z lampką – STOP
06)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO WSTECZ
07)
Przycisk z lampką – WOLNO WSTECZ
08)
Przycisk z lampką – PÓŁ WSTECZ
09)
Przycisk z lampką – CAŁA WSTECZ
10)
Przycisk ( zmniejszanie nast. prędkości )
11)
Przycisk ( zwiększanie nast. prędkości )
12)
Przycisk z lampką – W MORZU
13)
Przycisk z lampką – POGOTOWIE
14)
Przycisk z lampką – KONIEC MANEWRÓW
15)
Sygnał akustyczny
16)
Przycisk z lampką – KONTR.LAMP/TEL.SPR.
17)
Przycisk z lampką – STER.ZE SKRZYDEŁ ZAŁ.
18)
Przycisk ściemniacza „ + ”
19)
Przycisk ściemniacza „ - ”
9
Panel sygnalizacji – Mostek
01)
Lampka – MOSTEK
02)
Lampka – CMK
03)
Lampka – SIŁOWNIA
04)
Przycisk – MOSTEK
05)
Przycisk – CMK
06)
Lampka – AWARIA SYSTEMU
07)
Lampka – AWARIA ZASILANIA
08)
Lampka – SIŁOWNIA NIEGOTOWA
09)
Lampka – OGRANICZENIE KĄTA ŚRUBY
10)
Lampka – TELEGRAF
11)
Lampka – UKŁAD ZABEZPIECZEŃ
12)
Lampka – UKŁAD STEROWANIA
13)
Lampka – SILNIK GOTOWY DO RUCHU
14)
Lampka – PRZEKROCZENIE OBROTÓW
15)
Lampka – WODA CHŁODZĄCA – PRZEPŁYW
16)
Lampka – WODA CHŁODZĄCA – TEMPERATURA
17)
Lampka – ODWOŁANIE ZATRZYMANIA S.G.
18)
Lampka – OLEJ SMARNY – CIŚNIENIE
19)
Lampka – AWARYJNY STOP
20)
Przycisk – ODWOŁANIE ZATRZYMANIA S.G.
21)
Lampka – UZBROJENIE
22)
Lampka – AWARYJNY STOP
23)
Przycisk – KONTROLA LAMP
24)
Przycisk – ŚCIEMNIACZ „ + ”
25)
Lampka – ŚCIEMNIACZ „ - ”
26)
Buczek
27)
Przycisk – ROZRUCH
28)
Przycisk – STOP
29)
Lampka – STEROWANIE AW.ŚRUBĄ
30)
Przełącznik – STEROWANIE AW.ŚRUBĄ
31)
Przycisk – WSTECZ
32)
Przycisk – NAPRZÓD
10
Panel skrzydłowy
01)
Przycisk z lampką – CAŁA NAPRZÓD
02)
Przycisk z lampką – PÓŁ NAPRZÓD
03)
Przycisk z lampką – WOLNO NAPRZÓD
04)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO NAPRZÓD
05)
Przycisk z lampką – STOP
06)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO WSTECZ
07)
Przycisk z lampką – WOLNO WSTECZ
08)
Przycisk z lampką – PÓŁ WSTECZ
09)
Przycisk z lampką – CAŁA WSTECZ
10)
Przycisk ( zmniejszanie nast. prędkości )
11)
Przycisk ( zwiększanie nast. prędkości )
12)
Sygnał akustyczny
13)
Przycisk z lampką – KONTR.LAMP/TEL.OK.
14)
Przycisk z lampką – STEROWANIE ZE SKRZYDEŁ ZAŁĄCZONE
15)
Przycisk ściemniacza „ + ”
16)
Przycisk ściemniacza „ - ”
17)
Uchwyt
18)
Wtyk
11
Pulpit – CMK
01)
Odbiornik telegrafu
02)
Panel sygnalizacji – CMK
03)
Wyświetlacz
04)
Nastawnik sygnału sterującego
05)
Wskaźnik kąta łopat śruby
06)
Obrotomierz
08)
Listwa zaciskowa
09)
Listwa zaciskowa
10)
Listwa zaciskowa
12
Odbiornik telegrafu
01)
Przycisk z lampką – CAŁA NAPRZÓD
02)
Przycisk z lampką – PÓŁ NAPRZÓD
03)
Przycisk z lampką – WOLNO NAPRZÓD
04)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO NAPRZÓD
05)
Przycisk z lampką – STOP
06)
Przycisk z lampką – BARDZO WOLNO WSTECZ
07)
Przycisk z lampką – WOLNO WSTECZ
08)
Przycisk z lampką – PÓŁ WSTECZ
09)
Przycisk z lampką – CZŁA WSTECZ
12)
Przycisk z lampką – W MORZU
13)
Przycisk z lampką – POGOTOWIE
14)
Przycisk z lampką – KONIEC MANEWRÓW
15)
Sygnał akustyczny
16)
Przycisk z lampką – KONTR.LAMP./TEL.SPR.
17)
Przycisk z lampką – BŁĘDNY MANEWR
13
Panel sygnalizacji – CMK
01)
Lampka – MOSTEK
02)
Lampka – CMK
03)
Lampka – SIŁOWNIA
04)
Przycisk – MOSTEK
05)
Przycisk – CMK
06)
Lampka – OBRACARKA ZAŁĄCZONA
07)
Lampka – AWARIA ZASILANIA
08)
Lampka – SIŁOWNIA NIE GOTOWA
09)
Lampka – OGRANICZENIE KĄTA ŚRUBY
10)
Lampka – TELEGRAF
11)
Lampka – UKŁAD ZABEZPIECZEŃ
12)
Lampka – UKŁAD STEROWANIA
13)
Lampka – SILNIK GOTOWY DO RUCHU
14)
Lampka – PRZEKROCZENIE OBROTÓW
15)
Lampka – WODA CHŁODZĄCA – PRZEPŁYW
16)
Lampka – WODA CHŁODZĄCA – TEMPERATURA
17)
Lampka – ODWOŁANIE ZATRZYMANIA S.G.
18)
Lampka – OLEJ SMARNY – CIŚNIENIE
19)
Lampka – AWARYJNY STOP
20)
Przycisk – ODWOŁANIE ZATRZYMANIA S.G.
21)
Lampka – UZBROJENIE
22)
Lampka – AWARYJNY STOP
23)
Przycisk – KONTROLA LAMP
26)
Buczek
29)
Lampka – STEROWANIE AWARYJNE ŚRUBĄ
30)
Przełącznik – STEROWANIE AWARYJNE ŚRUBĄ
31)
Przycisk – WSTECZ
32)
Przycisk – NAPRZÓD
33)
Przycisk – ROZŁĄCZENIE SPRZĘGŁA
34)
Przycisk – ZAŁĄCZENIE SPRZĘGŁA
14
Telegraf na silniku
01)
LED – CAŁA NAPRZÓD
02)
LED – PÓŁ NAPRZÓD
03)
LED – WOLNO NAPRZÓD
04)
LED – BARDZO WOLNO NAPRZÓD
05)
LED – STOP
06)
LED – BARDZO WOLNO WSTECZ
07)
LED – WOLNO WSTECZ
08)
LED – PÓŁ WSTECZ
09)
LED – CAŁA WSTECZ
10)
LED – POGOTOWIE
11)
LED – W MORZU
12)
LED – KONIEC MANEWRÓW
13)
LED – BŁĘDNY MANEWR
14)
Przycisk – KONTROLA LAMP
15)
Przycisk – KWITOWANIE KOMEND
16)
Przełącznik dwupozycyjny – STEROWANIE ZDALNE – SIŁOWNIA