Operator urz
ą
dze
ń
do prania,
prasowania i chemicznego czyszczenia
tekstyliów
(815701)
Operatorzy i monterzy maszyn i urz
ą
dze
ń
Operator urz
ą
dze
ń
do prania,
prasowania i chemicznego czyszczenia
tekstyliów
(815701)
Operatorzy i monterzy maszyn i urz
ą
dze
ń
2
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich
Publikacja opracowana w ramach projektu systemowego pn. „Rozwijanie zbioru
krajowych
standardów
kompetencji
zawodowych
wymaganych
przez
pracodawców”. Priorytet I PO KL, Działanie 1.1
Krajowy standard kompetencji zawodowych
Operator urz
ą
dze
ń
do prania,
prasowania i chemicznego czyszczenia
tekstyliów (815701)
© Copyright by Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2013
Kopiowanie i rozpowszechnianie mo
ż
e by
ć
dokonane za podaniem
ź
ródła
ISBN 978-83-7951-000-9 (cało
ść
)
ISBN 978-83-7951-280-5 (280)
Nakład 1000 egz.
Publikacja bezpłatna
Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich
00-697 Warszawa, Aleje Jerozolimskie 65/79, tel. (22) 237-00-00, fax (22) 237-00-99
e-mail: sekretariat@crzl.gov.pl http://www.crzl.gov.pl
Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – Pa
ń
stwowego Instytutu Badawczego
26-600 Radom, ul. K. Pułaskiego 6/10, tel. centr. (48) 364-42-41, fax (48) 364-47-65
e-mail: instytut@itee.radom.pl http://www.itee.radom.pl
3
Spis tre
ś
ci
1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................
4
1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-
cjach.................................................................................
4
1.2. Notka metodologiczna i autorzy.......................................
4
2. Opis zawodu................................................................................
6
2.1. Synteza zawodu ..............................................................
6
2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst
ę
-
powania zawodu .............................................................
6
2.3.
Ś
rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz
ę
dzia
pracy, zagro
ż
enia, organizacja pracy) ............................
6
2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-
ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................
7
2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb
ę
dne do podj
ę
cia
pracy w zawodzie.............................................................
7
2.6. Mo
ż
liwo
ś
ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/wali-
dacji kompetencji .............................................................
8
2.7. Zadania zawodowe ..........................................................
8
2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................
9
2.9. Relacje mi
ę
dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-
mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................
9
3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10
3.1. Wykonywanie procesu prania Kz1 .................................. 10
3.2. Wykonywanie procesu wyka
ń
czania czyszczenia tek-
styliów Kz2 ...................................................................... 11
3.3. Kompetencje społeczne KzS .......................................... 12
4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13
5. Słownik ....................................................................................... 14
4
1. Dane identyfikacyjne zawodu
1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu
w klasyfikacjach
Według Klasyfikacji zawodów i specjalno
ś
ci na potrzeby rynku pracy
(KZiS 2010):
815701 Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego
czyszczenia tekstyliów
Grupa wielka 8 – Operatorzy i monterzy maszyn i urz
ą
dze
ń
(w Mi
ę
-
dzynarodowej Klasyfikacji Standardów Edukacyjnych ISCED 2011 –
poziom 3).
Grupa elementarna 8157 – Operatorzy maszyn do prania (w Mi
ę
-
dzynarodowym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada
grupie 8157 Laundry machine operators).
Według Polskiej Klasyfikacji Działalno
ś
ci (PKD 2007):
Sekcja S. Pozostała działalno
ść
usługowa, Dział 96. Pozostała
indywidualna działalno
ść
usługowa, Grupa 96.01. Pranie i czysz-
czenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich.
1.2. Notka metodologiczna i autorzy
Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie:
analizy
ź
ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi
ę
dzynarodowe)
oraz głównie wyników bada
ń
analitycznych na 15 stanowiskach pracy
w 5 przedsi
ę
biorstwach (du
ż
e – 5, w tym usługowe − 4, produkcyjno-
-usługowe – 1), przeprowadzonych w lutym 2013 r.
Zespół Ekspercki:
•
Cecylia Wyszomierska-Matczak – Samodzielny Publiczny Cen-
tralny Szpital Kliniczny w Warszawie,
•
Mirosława Tuman – Zakład Pralniczy „MIR-Q” w Gda
ń
sku,
•
Grzegorz Kunda – BAXTER S. J. Grzegorz Kunda, Andrzej Mali-
nowski w Tykocinie,
•
Piotr St
ę
pie
ń
– ekspert niezale
ż
ny, były pracownik Instytutu
Technologii Eksploatacji – PIB w Radomiu.
Ewaluatorzy:
•
Balbina Czerwi
ń
ska – własna działalno
ść
pralnicza w Łodzi,
•
Zbigniew Kadaj – UNIPRAL Spółka z o.o. w Olsztynie.
5
Recenzenci:
•
Zdzisław Piber – UNITECHNIKA S.A. w Poznaniu,
•
Marek Rudzi
ń
ski – Krajowe Centrum Edukacji Rolniczej w Brwi-
nowie.
Komisja Bran
ż
owa (zatwierdzaj
ą
ca):
•
Ryszard Lech (przewodnicz
ą
cy) – Polska Izba Gospodarcza
Czysto
ś
ci w Bydgoszczy,
•
Marian Ło
ś
– Stowarzyszenie Włókienników Polskich Oddział
w Warszawie,
•
Wanda Bukowska – Zarz
ą
d Regionu Ziemia Radomska NSZZ
„Solidarno
ść
” w Radomiu.
Data zatwierdzenia:
•
07.10.2013 r.
6
2. Opis zawodu
2.1. Synteza zawodu
Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszcze-
nia tekstyliów wykonuje pranie tekstyliów na mokro lub czyszczenie
chemiczne zgodnie z okre
ś
lon
ą
technologi
ą
.
2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania,
obszary wyst
ę
powania zawodu
Zawód operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego
czyszczenia tekstyliów jest zawodem o charakterze usługowym. Opera-
tor urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia teksty-
liów przyjmuje tekstylia i klasyfikuje według: rodzaju, technologii prania
(wodne, chemiczne), sortuje według:
ź
ródła pochodzenia, rodzaju za-
brudze
ń
, rodzaju włókien, koloru, a nast
ę
pnie dokonuje wyboru techno-
logii prania, suszenia i prasowania. Operator urz
ą
dze
ń
do prania, pra-
sowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów, dobiera i stosuje tech-
nologie,
ś
rodki chemiczne, przestrzega norm i rygorów czasu i tempe-
ratury na poszczególnych etapach cyklu technologicznego, obsługuje
i nadzoruje maszyny i urz
ą
dzenia u
ż
ytkowane na wszystkich etapach
procesu prania /czyszczenia. Ponadto ocenia jako
ść
wykonanej usługi.
W zale
ż
no
ś
ci od profilu działalno
ś
ci pralni mo
ż
e równie
ż
wykonywa
ć
usług
ę
uszlachetniania tekstyliów zgodnie z zaleceniem klienta przez:
dekatyzacj
ę
, zmi
ę
kczanie, teflonowanie itp.
2.3.
Ś
rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny
i narz
ę
dzia pracy, zagro
ż
enia, organizacja pracy)
Miejscem pracy operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i che-
micznego czyszczenia tekstyliów jest pralnia, któr
ą
tworzy zintegrowa-
ny zespół maszyn i urz
ą
dze
ń
słu
żą
cych do wykonania usługi. Praca
operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia
odbywa si
ę
w nast
ę
puj
ą
cych działach pralni: prania, gdzie pracownik
ma kontakt z tekstyliami zabrudzonymi, tu wyst
ę
puje kontakt z materia-
łem brudnym, ska
ż
onym; suszenia i prasowania, gdzie pracownik wy-
konuje zadania zwi
ą
zane z nale
ż
ytym wyko
ń
czeniem tekstyliów (su-
szenie, prasowanie, fasonowanie, maglowanie), tu wyst
ę
puje: hałas,
wysoka wilgotno
ść
, wysoka temperatura, zapylenie; wydawania asor-
tymentu – pracownik poddaje tekstylia kontroli jako
ś
ci, nast
ę
pnie paku-
je i wydaje klientowi. Praca operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania
7
i chemicznego czyszczenia tekstyliów przebiega w systemach jedno-
(małe pralnie) lub wielozmianowych (du
ż
e pralnie). Operator obsługuje
i nadzoruje przebieg całego procesu technologicznego lub jego wyci-
nek, pracuj
ą
c w zespole, gdzie jego praca jest nadzorowana. Praca
operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia
tekstyliów jest sekwencj
ą
powtarzaj
ą
cych si
ę
czynno
ś
ci, jednak zmien-
no
ść
rodzajów tekstyliów, rodzaju zabrudze
ń
, jak i technologia prania
wymuszaj
ą
stał
ą
koncentracj
ę
.
2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,
w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu
Wykonywanie zawodu operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania
i chemicznego czyszczenia tekstyliów wymaga umiej
ę
tno
ś
ci rozpozna-
nia rodzaju tekstyliów, znajomo
ś
ci podstawowych zasad selekcji brud-
nych tekstyliów do odpowiednich technologii prania, spostrzegawczo
ś
ci
i koncentracji. Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego
czyszczenia tekstyliów powinien mie
ć
dobry wzrok i posiada
ć
sprawny
zmysł dotyku, umie
ć
odró
ż
nia
ć
kolory i rodzaj tkaniny. Powinien posia-
da
ć
wra
ż
liwo
ść
estetyczn
ą
. Bardzo wa
ż
na jest pami
ęć
, zdolno
ść
kon-
centracji i podzielno
ść
uwagi. Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania
i chemicznego czyszczenia tekstyliów powinien cechowa
ć
si
ę
dokład-
no
ś
ci
ą
, staranno
ś
ci
ą
, zmysłem estetyki oraz dbało
ś
ci
ą
o czysto
ść
i porz
ą
dek. Specyfika zawodu wymaga umiej
ę
tno
ś
ci pracy w zespole.
W tym zawodzie nie mog
ą
pracowa
ć
osoby choruj
ą
ce na alergie i inne
schorzenia zwi
ą
zane z niewydolno
ś
ci
ą
układu oddechowego (wysokie
zapylenie, kurz, skoncentrowane
ś
rodki chemiczne), jak te
ż
z upo
ś
le-
dzeniem czynno
ś
ci ruchowych – zadania wykonywane s
ą
w pozycji
stoj
ą
cej, cz
ę
sto wymuszonej, w dłu
ż
szym czasie. W du
ż
ych pralniach
cz
ęść
stanowisk charakteryzuje si
ę
znaczn
ą
monotoni
ą
i monotypi
ą
wykonywanych czynno
ś
ci. Obsługa maszyn i urz
ą
dze
ń
w jakie wypo-
sa
ż
one s
ą
współcze
ś
nie zakłady pralnicze, wymaga od pracowników
szybkiej orientacji, refleksu, znajomo
ś
ci uwarunkowa
ń
technicznych,
a obsługa procesu technologicznego dodatkowo wiedzy z zakresu
chemii oraz ochrony
ś
rodowiska.
2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb
ę
dne do podj
ę
cia
pracy w zawodzie
Kompetencje w zawodzie operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowa-
nia i chemicznego czyszczenia tekstyliów mo
ż
na uzyska
ć
poprzez
praktyk
ę
w zakładzie pralniczym. Pracodawcy zatrudniaj
ą
równie
ż
oso-
8
by z wykształceniem zawodowym (technicznym, zasadniczym) w za-
wodach zwi
ą
zanych z przemysłem chemicznym i włókienniczym. Naj-
cz
ęś
ciej stosuje si
ę
przyuczenie na stanowisku pracy i zdobywanie
do
ś
wiadczenia w trakcie pracy. Operator winien bra
ć
udział w szkole-
niach organizowanych przez pracodawc
ę
w pralniach przez przedsta-
wicieli firm dostarczaj
ą
cych maszyny, urz
ą
dzenia pralnicze oraz
ś
rodki
pior
ą
ce i chemiczne. Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i che-
micznego czyszczenia tekstyliów powinien uczestniczy
ć
w szkoleniach
organizowanych przez stowarzyszenia i inne organizacje bran
ż
owe.
2.6. Mo
ż
liwo
ś
ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/
/walidacji kompetencji
Aktualnie nie ma mo
ż
liwo
ś
ci potwierdzenia kompetencji w zawodzie
operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia
tekstyliów. Pozostaj
ą
certyfikaty potwierdzaj
ą
ce udział w ró
ż
norod-
nych szkoleniach i seminariach bran
ż
owych. Du
żą
uwag
ę
przywi
ą
zuje
si
ę
do szkole
ń
prowadzonych przez producentów urz
ą
dze
ń
do prania,
prasowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów. Odbyte szkolenia
potwierdzane sa za
ś
wiadczeniami wystawianymi przez producenta.
2.7. Zadania zawodowe
Z1. Przyjmowanie i klasyfikowanie brudnego asortymentu do prania
(niezb
ę
dne kompetencje: Kz1, KzS).
Z2.
Przygotowywanie i wa
ż
enie wsadów do procesu technologiczne-
go prania (niezb
ę
dne kompetencje: Kz1, KzS).
Z3.
Wybieranie technologii, uruchamianie i nadzorowanie procesu
prania (niezb
ę
dne kompetencje: Kz1, KzS).
Z4. Obsługiwanie i nadzorowanie pracy maszyn i systemów pralni-
czych (niezb
ę
dne kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).
Z5. Wybieranie technologii wyka
ń
czania, uruchamianie procesu su-
szenia, prasowania, maglowania (niezb
ę
dne kompetencje: Kz2,
KzS).
Z6. Sortowanie, odbiór ilo
ś
ciowy i pakowanie tekstyliów do wydania
klientowi (niezb
ę
dne kompetencje: Kz2, KzS).
Z7. Prowadzenie dokumentacji procesu prania (niezb
ę
dne kompe-
tencje: Kz1, Kz2, KzS).
Z8. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z przepisami BHP,
ochrony ppo
ż
., ergonomi
ą
i ochron
ą
ś
rodowiska (niezb
ę
dne
kompetencje: Kz1, Kz2, KzS).
9
2.8. Wykaz kompetencji zawodowych
Kz1 – Wykonywanie procesu prania (potrzebne do wykonania zada
ń
:
Z1, Z2, Z3, Z4, Z7, Z8).
Kz2 – Wykonywanie procesu wyka
ń
czania czyszczenia tekstyliów (po-
trzebne do wykonania zada
ń
: Z4, Z5, Z6, Z7, Z8).
KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada
ń
:
Z1÷Z8).
2.9. Relacje mi
ę
dzy kompetencjami zawodowymi
a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK
Kompetencje potrzebne do wykonywania zada
ń
w zawodzie sugeru-
je si
ę
wykorzysta
ć
do opisu kwalifikacji na poziomie 3 wła
ś
ciwym dla
wykształcenia zasadniczego zawodowego w Europejskiej i Polskiej
Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miejscem usytuowania
zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno
ś
ci (grupa wielka 8 i jej od-
powiednik w ISCED 2011).
Osoba wykonuj
ą
ca zawód operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowa-
nia i chemicznego czyszczenia tekstyliów:
1) w zakresie wiedzy: zna zasady, procesy i poj
ę
cia towarzysz
ą
ce
wykonywaniu zawodu operatora urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania
i chemicznego czyszczenia tekstyliów, zna i rozumie podstawowe
zale
ż
no
ś
ci w zawodzie oraz w szerszym zakresie uwarunkowania
prowadzonej działalno
ś
ci zawodowej;
2) w zakresie umiej
ę
tno
ś
ci: ma umiej
ę
tno
ś
ci wymagane do realizacji
niezbyt prostych zada
ń
i rozwi
ą
zywania prostych typowych proble-
mów podczas prania i czyszczenia tekstyliów. Potrafi wykonywa
ć
zadania według ogólnej instrukcji; umie odbiera
ć
i formułowa
ć
nie-
zbyt zło
ż
one wypowiedzi.
10
3. Opis kompetencji zawodowych
Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-
wanych w badaniach na stanowiskach pracy.
Wykonanie zada
ń
zawodowych Z1, Z2, Z3, Z4, Z7, Z8 wymaga po-
siadania kompetencji zawodowej Kz1.
3.1. Wykonywanie procesu prania Kz1
Wiedza – zna zasady, procesy
i poj
ę
cia towarzysz
ą
ce wykony-
waniu procesu prania, w szcze-
gólno
ś
ci zna:
−
zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo
ż
., ergonomii, ochrony
ś
rodowiska, wymagania doty-
cz
ą
ce przepisów sanitarno-
-epidemiologicznych oraz re
ż
i-
mu sanitarnego w post
ę
powa-
niu z materiałem ska
ż
onym
w pralni;
−
podstawy przyjmowania teksty-
liów;
−
zasady dostarczania tekstyliów
z ró
ż
nych
ź
ródeł ich pocho-
dzenia i zabrudze
ń
;
−
rodzaje zabrudze
ń
;
−
rodzaje materiałów przekazy-
wanych do prania;
−
zasady post
ę
powania z teksty-
liami z uwzgl
ę
dnieniem wła-
ś
ciwo
ś
ci fizycznych włókien,
ich reakcji na zmienne warunki
obróbki technologicznej;
−
typy maszyn i urz
ą
dze
ń
stoso-
wanych w procesie prania;
−
zasady post
ę
powania ze
ś
rod-
kami chemicznymi stosowa-
nymi w technologii prania;
−
normy obowi
ą
zuj
ą
ce w mi
ę
-
dzynarodowym systemie zna-
kowania wyrobów tekstylnych;
Umiej
ę
tno
ś
ci – ma umiej
ę
tno
ś
ci
wymagane do realizacji niezbyt
prostych zada
ń
i rozwi
ą
zywania
prostych
typowych
problemów
podczas procesu prania, w szcze-
gólno
ś
ci potrafi:
−
przestrzega
ć
zasad i przepi-
sów BHP, ochrony ppo
ż
., er-
gonomii, ochrony
ś
rodowiska
i zasad sanitarnych, w zakresie
doboru
ś
rodków ochrony oso-
bistej do obsługi okre
ś
lonych
partii tekstyliów;
−
dobiera
ć
technologi
ę
prania
gwarantuj
ą
c
ą
oczekiwany efekt
sanitarny (pełn
ą
czysto
ść
bak-
teriologiczn
ą
);
−
rozró
ż
nia
ć
włókna w wyrobie
tekstylnym;
−
dobiera
ć
metody prania/czy-
szczenia do rodzaju włókien;
−
dobiera
ć
technologi
ę
prania/
/czyszczenia do zalece
ń
pro-
ducenta tekstyliów oraz stopnia
ich zabrudzenia;
−
obsługiwa
ć
sprz
ę
t
podczas
wykonywania procesu prania;
−
dobiera
ć
ś
rodki chemiczne do
wybranego procesu technolo-
gicznego, ewentualnie do za-
pierania uporczywych zabru-
dze
ń
;
11
−
podstawy wyboru technologii
prania;
−
zasady obsługi systemów au-
tomatycznych.
−
przestrzega
ć
norm mi
ę
dzyna-
rodowego systemu znakowa-
nia wyrobów tekstylnych;
−
dobiera
ć
sprz
ę
t
(maszyny
i urz
ą
dzenia) oraz wybra
ć
pro-
ces prania (program);
−
obsługiwa
ć
maszyny i urz
ą
-
dzenia podczas wykonywania
zada
ń
;
−
nadzorowa
ć
przebieg procesu,
monitorowa
ć
systemy automa-
tyczne;
−
ocenia
ć
jako
ść
wykonanego
procesu.
Wykonanie zada
ń
zawodowych Z4, Z5, Z6, Z7, Z8 wymaga posia-
dania kompetencji zawodowej Kz2.
3.2. Wykonywanie procesu wyka
ń
czania czyszczenia
tekstyliów Kz2
Wiedza – zna zasady, procesy
i poj
ę
cia towarzysz
ą
ce wykonywa-
niu procesu wyka
ń
czania czysz-
czenia tekstyliów, w szczególno
ś
ci
zna:
−
zasady mi
ę
dzynarodowego sys-
temu znakowania wyrobów tek-
stylnych;
−
zasady wyka
ń
czania tekstyliów
w zale
ż
no
ś
ci od rodzaju włó-
kien, przeznaczenia wyrobów,
sposobu u
ż
ytkowania;
−
zakładowe procedury dotycz
ą
-
ce procesu czyszczenia;
−
typy maszyn i urz
ą
dze
ń
stoso-
wanych w procesie wyka
ń
cza-
nia;
−
administrowanie
procesów
wspomagaj
ą
cych zarz
ą
dzanie
w pralni;
Umiej
ę
tno
ś
ci – ma umiej
ę
tno
ś
ci
wymagane do realizacji niezbyt
prostych zada
ń
i rozwi
ą
zywania
prostych
typowych
problemów
procesu wyka
ń
czania czyszczenia
tekstyliów, w szczególno
ś
ci potrafi:
−
dobiera
ć
odpowiedni
ą
techno-
logi
ę
wyka
ń
czania, zgodn
ą
z zaleceniami producenta;
−
dobiera
ć
sprz
ę
t do wykonania
zada
ń
;
−
obsługiwa
ć
i nadzorowa
ć
sprz
ę
t
przy wykonywaniu zada
ń
;
−
dokona
ć
oceny jako
ś
ci wyko-
nanej usługi;
−
obsługiwa
ć
elektroniczne no
ś
-
niki informacji, zbiera
ć
dane
z procesu czyszczenia;
−
interpretowa
ć
odczytane pa-
rametry przebiegu procesu
technologicznego;
12
−
systemy informatyczne, pro-
gramy specjalistyczne wykorzy-
stywane w pralni.
−
wypełnia
ć
dokumenty, uru-
chamia
ć
procedury zwi
ą
zane
z ich obiegiem;
−
archiwizowa
ć
dane;
−
prowadzi
ć
dokumentacj
ę
jako-
ś
ci wykonanej usługi pralni-
czej.
Wykonanie wszystkich zidentyfikowanych w standardzie zada
ń
zawodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS.
3.3. Kompetencje społeczne KzS:
−
ponosi odpowiedzialno
ść
za realizacj
ę
zada
ń
zwi
ą
zanych z proce-
sem prania,
−
pracuje cz
ęś
ciowo samodzielnie i podejmuje współprac
ę
w zorgani-
zowanych warunkach w pralni,
−
potrafi ocenia
ć
swoje działania zwi
ą
zane z procesem prania,
−
dostosowuje zachowanie do okoliczno
ś
ci podczas wykonywania
zada
ń
w pralni.
13
4. Profil kompetencji kluczowych
Ocen
ę
wa
ż
no
ś
ci kompetencji kluczowych dla zawodu operatora urz
ą
-
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów
przedstawia rys. 1.
Wykaz kompetencji kluczowych opracowano na podstawie wykazu
stosowanego w Mi
ę
dzynarodowym Badaniu Kompetencji Osób Doro-
słych − projekt PIAAC (OECD).
1
2
3
4
5
Umiejętność obsługi komputera i wykorzystania Internetu
Umiejętności matematyczne
Umiejętność czytania ze zrozumieniem i pisania
Sprawność motoryczna
Planowanie i organizowanie pracy
Wywieranie wpływu/przywództwo
Komunikacja ustna
Współpraca w zespole
Rozwiązywanie problemów
Serie1
Zbędne
Mało ważne
Ważne
Istotne
Bardzo ważne
Rys. 1. Profil kompetencji kluczowych dla zawodu 815701 Operator urz
ą
dze
ń
do prania, prasowania i chemicznego czyszczenia tekstyliów
14
5. Słownik
Zawód
−
zbiór zada
ń
(zespół czynno
ś
ci) wyodr
ę
bnionych w wyniku społecz-
nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj
ą
cych odpowiednich kwalifikacji
i kompetencji (wiedzy, umiej
ę
tno
ś
ci oraz kompetencji społecznych)
zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi
ź
ródło dochodów.
Specjalno
ść
−
jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz
ęść
czynno
ś
ci o podobnym charakterze (zwi
ą
zanych z wykonywan
ą
funkcj
ą
lub przedmiotem pracy) wymagaj
ą
cych pogł
ę
bionej lub do-
datkowej wiedzy i umiej
ę
tno
ś
ci zdobytych w wyniku dodatkowego
szkolenia lub praktyki.
Zadanie
zawodowe
−
logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra
ź
nie okre-
ś
lonym pocz
ą
tku i ko
ń
cu, wyodr
ę
bniony ze wzgl
ę
du na rodzaj lub
sposób wykonywania czynno
ś
ci zawodowych powi
ą
zanych jednym
celem, ko
ń
cz
ą
cy si
ę
produktem, usług
ą
lub decyzj
ą
.
Kompetencje
zawodowe
−
wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona
ć
, odpowied-
nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s
ą
trzema zbiorami: wie-
dzy, umiej
ę
tno
ś
ci oraz kompetencji społecznych.
Wiedza
−
zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie
uczenia si
ę
, odnosz
ą
cych si
ę
do dziedziny uczenia si
ę
lub działalno-
ś
ci zawodowej.
Umiej
ę
tno
ś
ci
−
zdolno
ść
wykonywania zada
ń
i rozwi
ą
zywania problemów wła
ś
ci-
wych dla dziedziny uczenia si
ę
lub działalno
ś
ci zawodowej.
Kompetencje
społeczne
−
zdolno
ść
autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w
ż
yciu
zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl
ę
dnieniem kontekstu etycznego.
Kompetencje
kluczowe
−
wiedza, umiej
ę
tno
ś
ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb
ę
dne
do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.
Standard
kompetencji
zawodowych
−
norma opisuj
ą
ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania
zada
ń
zawodowych wchodz
ą
cych w skład zawodu, akceptowana
przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran
ż
owych, praco-
dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.
Kwalifikacja
−
zestaw efektów uczenia si
ę
(zasób wiedzy, umiej
ę
tno
ś
ci oraz kompe-
tencji społecznych), których osi
ą
gni
ę
cie zostało formalnie potwier-
dzone przez uprawnion
ą
instytucj
ę
.
Europejska
Rama
Kwalifikacji
−
przyj
ę
ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,
umo
ż
liwiaj
ą
cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró
ż
nych
krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró
ż
niono 8 poziomów
kwalifikacji opisywanych za pomoc
ą
efektów uczenia si
ę
; stanowi
ą
one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.
Polska Rama
Kwalifikacji
−
opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-
go rejestru kwalifikacji w Polsce.
Krajowy
System
Kwalifikacji
−
ogół rozwi
ą
za
ń
słu
żą
cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji
(potwierdzaniu efektów uczenia si
ę
) oraz zapewnianiu ich jako
ś
ci.