Anna Jarosińska

I ZEK

gr.2

                       ISTOTA I POJĘCIE ELASTYCZNOŚCI.

                      REAKCJE POPYTU I PODAŻY NA ZMIANY CZYNNIKA

ELASTYCZNOŚĆ- reakcja jednego czynnika (zmiennej) na zmianę

 

innego

 

czynnika, wyrażana w 

formie procentowej.

Będzie nam wtedy mówiła o ile procent zmieniła się zmienna zależna y, gdy zmienna niezależna 

zmieniła się o 1%.

Elastyczność popytu można rozumieć jako relację zmiany popytu a zmianą czynnika, który tę 

zmianę wywołał. 

Elastyczność dotyczy tych czynników, które są mierzalne- i informuje o „wrażliwości” popytu na 

zmiany kształtujących go czynników.

Wzór pozwalający obliczyć elastyczność popytu względem danego czynnika x
   

   gdzie ΔD - przyrost popytu

D - wielkość popytu

Δx - przyrost czynnika x

x - wartość czynnika x

Elastyczność podaży pokazuje jak zmienia się podaż, gdy następuje zmiana czynnika, który na podaż 

wpływa

Wzór pozwalający obliczyć elastyczność podaży względem czynnika x

      gdzie ΔS - przyrost podaży

S - wielkość podaży

Δx - przyrost czynnika x

x - wartość czynnika x

Rozróżnia się elastyczność cenową, dochodową oraz mieszaną.

Wiemy, że reakcja popytu na wzrost ceny jest ujemna. Oznacza to, że popyt zmienia się zawsze w 

przeciwnym kierunku niż sama cena. Podpowiada nam to, że elastyczność cenowa popytu będzie 

niemal zawsze ujemna. Gdy elastycznośc cenowa popytu osiąga duże wartości ujemne, wówczas 

mówimy o wysokiej elastyczności. Popyt jest wtedy bardzo czuły na zmianę ceny. Gdy elastyczność 

wyraża się małą liczba ujemną, popyt jest relatywnie mało wrażliwy na zmiany ceny, czyli 

elastycznośc jest niska. Ekonomiści zwyczajowo opuszczają znak minus i wnioskują na podstawie 

wartości bezwzględnej elastyczności.

Siła reakcji popytu na zmiany dochodu różni się w zależności od dóbr: Gdy elastyczność dochodowa 

przyjmuje wartości ujemne oznacza to, że mamy do czynienia z dobrami niższego rzędu – w miarę 

wzrostu dochodu popyt na te dobra będzie spadał, elastyczność dochodowa ujemna. Dobrymi 

kandydatami są tu: niskiej jakości jedzenie, używane opony, używane ubrania itp. Gdy dochód 

konsumenta rośnie, zakupy tego typu dóbr są ograniczane na korzyść dóbr normalnych, których 

elastyczność dochodowa jest dodatnia.

Reakcje popytu na wzrost dochodu o 1%

Rodzaje dóbr

Elastyczność 

dochodowa

Zmiana wielkości 

zapotrzebowania

Zmiana udziału w 

budżecie

przykład

Dobra normalne

luksusowe

podstawowe

dobra niższego 

rzędu

Dodatnia

>1

0-1

ujemna

Wzrost

wzrost >1%

wzrost <1%

spadek

Wzrost

spadek

spadek

Jachty

żywność

chleb

Czym większy dodatni współczynnik elastyczności mieszanej, tym substytucyjność dwóch dóbr jest 

większa. Gdy elastyczność mieszana popytu jest ujemna oznacza to, że mamy do czynienia z 

dobrami komplementarnymi, które z reguły zaspokajają daną potrzebę wspólnie. Im większy ujemny 

współczynnik, tym większym stopniem komplementarności charakteryzują się dane dobra. Dla 

przykładu rosnąca cena żarówek może znacznie ograniczyć popyt na lampki, ponieważ dobra te są 

bez siebie praktycznie bezużyteczne. Może się również zdarzyć, że elastyczność mieszana będzie 

równa zero lub będzie zeru bliska. Mówimy wtedy, że dobra będące przedmiotem badania są 

względem siebie niezależne. 

Czynniki kształtujące elastyczność popytu:

–

stopień substytucyjności, czyli zastępowalności danego dobra.

–

względna wysokość ceny dobra będącego przedmiotem popytu w stosunku do całkowitego 

dochodu konsumenta. 

–

dobra podstawowe i luksusowe

–

czas- okres dostosowania

Elastyczność podaży

Podaż zmienia się w tym samym kierunku co cena, tak więc przy wzroście ceny podaż rośnie, przy 

spadku ceny podaż maleje.

Siła reakcji producenta na zmianę ceny zależy w głównej mierze od możliwości przeniesienia 

zasobów z produkcji innych dóbr (których ceny uznajemy za stałe) do wytwarzania towaru, którego 

cena rośnie- czyli przestawienia produkcji.

Im dłuży okres czasu upłynie od zmiany ceny, tym większe możliwości dostosowania – dlatego 

elastyczność podaży, podobnie jak elastyczność popytu, wzrasta w miarę upływu czasu. Ekonomiści 

wyróżniają z reguły trzy odmienne okresy czasu – określone raczej przez warunki ekonomiczne, a 

nie z góry ustalony przedział czasowy- są to okres rynkowy, krótki i długi.

Bibliografia:

„Ekonomia- Mikroekonomia” D.Begg, S.Fischer, R.Dornbusch

„Ekonomia- podstawowe problemy” pod.red. S.Marciniak

„Elastyczność popytu” artykuł M.Mazurek , opublikowany na stronie internetowej Portalu Edukacji 

Ekonomicznej NBP

„Elastyczność podaży” j.w.