background image

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CHEMIA 

Składniki aktywne w kosmetykach

 

 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

 

 

Praca pisemna na studia. Razem z 
bibliografią około 18 stron.  

 

Całość pracy 

– 100 zł

 

 

KOD pracy-

PR36

 

 

Napisz 

chomikujpracepisemne@gmail.com

 

 

 

 

Kosmetykiem  jest  każda  substancja  przeznaczona  do  zewnętrznego  kontaktu  z 

ciałem  człowieka,  którego  głównym  celem  jest  utrzymanie  skóry  w  czystości, 

pielęgnowanie lub upiększenie

1

 

Uznana przez europejskie organizacje kosmetyczne, nieoficjalna definicja składników 

aktywnych jest następująca: 

„Składnikiem czynnym kosmetyku jest substancja występująca w jego recepturze, która przy 

prawidłowym  stosowaniu  powoduje  wystąpienie  biochemicznych,  chemicznych,  fizycznych 

lub  fizykochemicznych  efetów  wpływających  na  fizjologię  i  funkcjonowanie  skóry,  błon 

śluzowych  i  ich  przydatków,  włącznie  z  włosami  i  zębami,  przy  jednoczesnym 

zminimalizowaniu efektu systemowego na organizm jako całość”

2

Substancje  aktywne  powodują  wystąpienie  biochemicznych,  chemicznych  lub 

fizykochemicznych efektów wpływających na fizjologię i funkcjonowanie skóry. Z uwagi na 

sposób działania można je podzielić na trzy grupy: 

•  składniki o działaniu fizycznym lub fizykochemicznym oddziaływujące wyłącznie na 

warstwę  rogową  skóry.  Wpływają  na  jakość  skóry  poprzez  zadbanie  o  jej  stopień 

nawilżenia oraz modyfikację funkcji barierowej, 

•  substancje  przenikające  przez  warstwę  rogową  i  wiążące  się  z  konkretnymi 

                                                           

1

 Piotrowski J.,  Podstawy toksykologii, Wydawnictwa NaukowoTechniczne, Warszawa 2006 

2

 Marzec A., Chemia kosmetyków-surowce, półprodukty i preparatyka wyrobów, wyd.II, Toruń 2005

 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

receptorami  w  żywych  warstwach  naskórka  i  skóry  właściwej  np.  retinoidy, 

fitohormony, terpeny, witaminy, 

•  substancje działające na poziomie komórkowym np. antyoksydanty. 

 

Zakres  działania  składników  czynnych  w  kosmetykach  jest  zewnętrzny  i 

zlokalizowany  na  danej  powierzchni  skóry.  Większość  surowców  można  w  takim 

sformułowaniu uznać za substancje czynne kosmetycznie.  Substancje aktywne są to zarówno 

substancje  pochodzenia  naturalnego    jak  i  syntetycznego.  Do  naturalnych  należą  ekstrakty 

roślinne (np. aloes, melisa, miłorząb japoński, wyciągi tkanek zwierzęcych jak kolagen oraz 

niektóre  witaminy).  Substancje  syntetyczne  to    np.  allantoina  czy  D-panthenol.

 

Poniżej 

zaprezentuję poszczególne składniki aktywne kosmetyków. 

  Witaminy 

Witaminy  to  biokatalizatory,  są  związkami  organicznymi  o  zróżnicowanej  budowie, 

niezbędnymi  do  prawidłowego  funkcjonowania  organizmu.  Brak  i  nadmiar  witamin 

wywołuje  różnorakie  stany  chorobowe.  W  kosmetyce  największe  znaczenie  mają 

witaminy A, E, witaminy z grupy B i witamina C. 

Charakteryzując wpływ witamin na organizm i ich znaczenia w kosmetyce należy 

rozróżniać działania ogólnoustrojowe oraz działanie miejscowe witamin – zawarte w 

preparatch kosmetycznych i zastosowanych wewnętrznie. 

Rozróżnia się witaminy: 

-rozpuszczalne w wodzie- B1, B2, B5, B12, C, H, PP 

-rozpuszczalne w tłuszczach stałych i płynnych – A, D, E, F, K 

 

o  Witamina  A  (z  grupy  A  -  akseroftol)  najczęściej  używana  i  mająca  duże 

znaczenie  w  kosmetyce  pielęgnacyjnej,  bardzo  ważna  dla  wyglądu  skóry, 

rogowacenia  naskórka,  łamliwości  włosów  i  paznokci  i  wiele  innych 

problemów.  Witamin  A  zapobiega  procesowi  starzenia,  poprawia  ogólną 

kondycję i pomaga  w utrzymaniu prawidłowego rozwoju naskórka. Wygładza 

i  zmiękcza  skórę,  zwiększa  jej  elastyczność,  poprawia  jej  koloryt,  zapobiega 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

utracie  wody.    W  sumie  czynni  skórę  młodszą  i  ładniejszą.  Retinol  stanowi 

najaktywniejszą    z  trzech  postaci  witaminy  A.  Skutecznie  wygładza  skórę, 

zmniejsza  głębokość  zmarszczek  oraz  zapobiega  ich  ponownemu  powstaniu. 

Poprawia  strukturę  warstwy  rogowej  i  wzmacnia  funkcję  ochronne  skóry. 

Zapobiega    jej  wysuszaniu,  przywraca  jędrność  i  elastyczność.  Regulując 

procesy  melanogenezy,  rozjaśnia  przebarwienia  naskórka  i  likwiduje  palmy 

słoneczne. 

o  Witamina  B

2 

inaczej  ryboflawina.  Działa  z  rozpuszczalną  tyrozyną  

w  kosmetykach  wzmagających  opalanie.  Uważa  się,  że  przyspiesza  działanie 

tyrozyny w kosmetykach do opalania. Działa na skórę przeciwzmarszczkowo 

o  Witamina  C  ma  działanie  odtruwające  i  odczulające.  Uszczelnia  naczynia 

krwionośne. Witamina C jest konieczna do tworzenia się regenarcji kolagenu, 

odpowiedzialnego za jędrność i elastyczność skóry. Podobnie jak witamina E, 

jest  przeciwutleniaczem  i  stymuluje  przemianę  materii  komórkach  skóry. 

Witamina  C,  kwas  askorbinowy,  odgrywa  dużą  rolę  w  utlenianiu 

komórkowym,  zwłaszcza  w  utlenianiu  tyrozyny  i  w  procesach  redukcji. 

Wzmaga  odporność  organizmu,  jest  niezbędna  do  utrzymania  prawidłowego 

stanu  tkanki  łącznej,  m.in.  włosowatych  naczyń  krwionośnych.  Witamina  C 

zamknięta  w  specjalne  otoczki  kolagenowe  nie  ulega  szybkiej  inaktywacji. 

Hamuje  aktywność  enzymów.  Powodujących  niszczenie  ścian  naczynek 

krwionośnych,  skutecznie  wzmacnia  je,  obkurcza  i  zapobiega  pękaniu. 

Wspomagając proces wytwarzania i regeneracji kolagenu, spowalnia starzenie 

się skóry. Rozjaśnia i poprawia koloryt naskórka. Ułatwia wchłanianie żelaza. 

Dzienne zapotrzebowanie człowieka na witaminę C wynosi 75 – 100mg. 

o  Witamina  D  preparaty  zwierające  tą  witaminę  poprawiają  napięcie  skóry, 

wygładzają  i  uelastyczniają  suchy  naskórek.  Naturalna  witamina  D  zawarta 

jest w tranie, śledziach i żółtku jaj. 

o  Witamina  E  zwana  „witaminą  młodości”,  dodaje  witalności,  ochrania 

witaminę  A  i  C  przed  nadmiernym  utlenianiem.  Jest  odpowiedzialna  

za  powstawanie  komórek  naskórka,  hamuje  procesy  starzenie  się  skóry, 

przywraca  jej  równowagę,  chroni  przed  szkodliwym  promieniowaniem  UV, 

zapobiega  silnemu  utlenianiu  lipidów  w  skórze.  Witamina  E  przeciwdziała 

uwalnianiu się wolnych rodników,  wspomaga utrzymanie elastyczności skóry,  

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

a  tym  samym  zapobiega  starzeniu  się  skóry  i  powstawaniu  zmarszczek. 

Witamina  E,  tokoferol  –  rozpuszczalna  w  tłuszczach,  antyutleniacz  chroni 

komórki  organizmu  przed  samoutlenianiem,  ogrywa  pewną  rolę  

w przenoszeniu elektronów w utlenianiu biologicznym – komórkowym. 

o  Witamina  H  inaczej  zwana  biotyną  witamina  z  grupy  rozpuszczalnych  w 

wodzie.  Istotna  dla  prawidłowego  funkcjonowania  skóry  i  włosów.  Bywa 

określana  mianem  Koenzymu  R.  Reguluje  gospodarkę  hydro-lipidową, 

wzmacnia  działanie  naskórka,  wpływa  na  procesy  związane  z  jego 

rogowaceniem.  Normalizuje  czynność  gruczołów  łojowych,  przeciwdziała 

łojotokowemu  zapaleniu  skóry,  zwiększa  poziom  jej  nawilżenia.  Zapobiega 

wczesnemu siwieniu włosów, ich przetłuszczaniu i wypadaniu. 

 

Związki pochodzenia roślinnego w preparatach kosmetycznych 

Są  niezwykle  ważnym  skłądnikiem  kosmetyków,  skoncentrowane  w  pewnych  tylko 

częściach roślin.  

  Aminokwasy  są  to  organiczne  związki  chemiczne.  Są  podstawowymi  elementami 

białek,  otrzymywane  w  wyniku  ich  hydrolizy.  Uczestniczą  w  biosyntezie  wielu 

związków  w  komórkach,  dobrze  przyswajane  przez  naskórek.  Wykazują  zdolność 

zatrzymania  wilgoci,  są  składnikiem  NMF  -  Natural  moistourizing  factor,  czyli 

naturalnego czynnika nawilżającego skórę. Działają nawilżająco, zwiększają działanie 

higroskopijne  innych  składników  NMF.  Zmiękczają  i  uelastyczniają  naskórek.  

Do aminokwasów należą: 

o  Alanina  jest  prostym  aminokwasem  alifatycznym,  mającym  metylowy 

łańcuch  boczny  (-CH

3

).  Jest  składnikiem  wielu  białek,  a  w  postaci  wolnej 

obficie  występuje  w  osoczu  krwi.  Bierze  udział  w  biosyntezie 

monosacharydów. Alanina wygładza i napina skórę. 

o  Asparagina  inaczej  zwana  kwasem  asparaginowym  redukuje  poziom 

amoniaku  w  organizmie.  Buduje  barierę  przeciwko  immunologlobimom  

i przeciwciałom układu immunologicznego. Ma duże znaczenie dla przemiany 

węglowodanów w energię mięśniową. 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

o  Cysteina  syntetyzowana  przez  organizm.  Ma  w  sobie  siarkę,  która  działa  

jak  przeciwutleniacz.  Powstaje  z  metioniny.  Może  wywołać  powstawanie 

kamieni nerkowych jeżeli za mało podamy witaminy C, która zapobiega przed 

ich  powstawaniem.  Występuje  m.in.w  produktach  mlecznych,  jajach,  mięsie, 

aloesie prawdziwym. Bierze udział w odtruwaniu organizmu. 

o  Fenyloalanina  jest  jednym  z  20  aminokwasów  kodowych,  będących 

budulcem  większości  naturalnie  występujących  białek.  Jest  ważnym 

składnikiem  

produkcji 

kolagenu, 

głównego 

włóknistego 

białka 

ustroju.  

Fenyloalanina  nie  powinna  być  przyjmowana  przez  kobiety  w  ciąży  

oraz cierpiące na nadciśnienie.  

o  Glicyna  jest  najprostszym  spośród  20  aminokwasów  wchodzących  w  skład 

białek.  Ludzki  organizm  potrafi  syntetyzować  glicynę,  dlatego  nazywa  

się  ją  aminokwasem  endogennym.  Opóźnia  zwyrodnienie  mięśni  poprzez 

dostarczanie  dodatkowej  keratyny.  Bardzo  ważna  przy  budowie  czerwonych 

krwinek  i  dostarczaniu  aminokwasów  do  organizmu,  a  także  przy  syntezie 

glukozy i keratyny - dwóch ważnych substancji dla produkcji energii. 

o  Lizyna jest organicznym związkiem chemicznym, niepolarnym aminokwasem 

należącym do 20 aminokwasów białkowych, najbardziej rozpowszechnionych 

na  Ziemi.  Rola  lizyny  w  organizmie.  Jest  niezbędna  przy  budowie  białek, 

głównie w mięśniach i w kościach, istotna w okresie rozwoju. Wchłania wapń, 

poprawia  koncentrację  umysłową.  Łagodzi  objawy  przeziębienia,  grypy  

oraz opryszczki. Obecna przy wytwarzaniu hormonów, przeciwciał, enzymów 

i  przy  budowie  kolagenu.  Jej  niedobór  skutkuje  objawami  zmęczenia  

i rozdrażnienia, powoduje anemię i wypadanie włosów.  

o  Metionina  jest  aminokwas  kodowany  zawierający  siarkę,  elektrycznie 

obojętny, występujący w dużych ilościach w  kazeinie mlekowej i w białkach 

jaja.  Należy  do  aminokwasów  niezbędnych  dla  człowieka.  Nie  może  

być  syntetyzowany  w  organizmie  człowieka  i  musi  być  dostarczany  

z  pożywieniem.  Metionina  uczestniczy  w  detoksykacji,  czyli  odtruwaniu 

organizmu.  Reguluje  proces  keratynizacji  naskórka,  włosów  i  paznokci. 

Hamuje  wydzielanie  łoju,  zakwasza  wydzieliny  skórne  działając 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

przeciwtrądzikowo.  Przyspiesza  wzrost  włosów  i  paznokci  oraz  regenerację 

skóry. Wzbudza też wyraźnie procesy regeneracji tkanki łącznej. 

o  Prolina  jest  składnikiem  wielu  białek,  wpływającym  w  znacznym  stopniu  

na  ich  strukturę  trzeciorzędową.  Prolina  ma  słodki  smak  (tak  jak  większość 

aminokwasów).  Prolina  odgrywa  ważną  role  w  budowie  kolagenu,  białka 

występującego  w  tkance  łącznej  i  kościach.  Kolagen  w  21%  składa  

się  z  proliny  i  jej  derywatu  hydroxyproliny,  i  występuje  także  w  innych 

tkankach.  W  trakcie  tworzenia  kolagenu  część  proliny  przekształca  

się w hydroksyproline, do tego procesu konieczna jest wit C. 

 

Białka są to wielocząsteczkowe biopolimery zbudowane z reszt aminokwasów. Białka 

posiadają zdolność wiązania cząsteczek wody. Efekt ten nazywamy hydratacją. Nawet 

po  otrzymaniu  próbki  suchego  białka  zawiera  ona  związane  cząsteczki  wody.  

Do  białek  nierozpuszczalnych  w  wodzie  należą  tzw.  białka  fibrylarne,  występujące  

w skórze, ścięgnach, włosach (kolagen, keratyna) lub mięśniach (miozyna). Niektóre  

z białek mogą rozpuszczać się w rozcieńczonych kwasach lub zasadach, jeszcze inne 

w rozpuszczalnikach organicznych. 

   Do białek należą: 

o  Kolagen główne białko tkanki łącznej. Posiada ono bardzo wysoką odporność 

na  rozciąganie  i  stanowi  główny  składnik  ścięgien.  Jest  odpowiedzialny  

za  elastyczność  skóry.  Ubytek  kolagenu  ze  skóry  powoduje  powstawanie 

zmarszczek,  w  trakcie  jej  starzenia.  Kolagen  wypełnia  także  rogówkę  oka, 

gdzie występuje w formie krystalicznej. Kolagen jest powszechnie stosowany 

w  kosmetykach,  zwłaszcza  w  kremach  i  maściach  przeciw  zmarszczkowych. 

Stosuje  się  go  też  jako  wypełniacz  w  chirurgii  kosmetycznej  -  

np.  do  wypełniania  ust.  Kolagen  występuje  w  wielu  tkankach  organizmu 

zwierząt, a jego budowa jest zróżnicowana w zależności od funkcji i miejsca 

występowania.  

Generalnie kolagen dzieli się na 8 rodzajów: 

-  Typ  I    jest  to  najbardziej  powszechnie  występujący  rodzaj  kolagenu  

w  ludzkim  organizmie.  Jest  obecny  w  tkance  tworzącej  blizny,  

w ścięgnach i tkance łącznej kości. 

- Typ II  występuje w chrząstkach stawowych 

background image

Składniki aktywne w kosmetykach

 

      

 

 

-  Typ  III  występuje  w  tkance  tworzącej  się  z  fibroblastów,  w  trakcie 

zabliźniania  ran,  zanim  zostanie  wytworzony  kolagen  typu  I,  kolagen 

ten z wiekiem zanika. 

-  Typ  IV  występuje  w  błonie  podstawnej  -  mikrowłóknach 

międzytkankowych,  tworzących  cienkie  membrany  między  różnymi 

tkankami organizmu 

- Typ V śródmiąższowy - występuje na granicy tkanki tworzącej blizny  

i  tkanek  na  krawędzi  blizn  -  występuje  zawsze  jako  dopełnienie 

kolagenu typu I 

- Typ VI odmiana typu V - spełniająca tę samą funkcję 

-  Typ  VII  występuje  w  tkance  nabłonkowej,  m.in  w  skórze  

i na powierzchni tętnic 

-  Typ  VIII  występuje  w  śródbłonku  -  tkankach  tworzących  błony 

śluzowe i wnętrze żył i tętnic 

- Typ IX, X, XI występują w chrząstkach - razem z typem II 

- Typ XII występuje razem z typami I i III w wielu tkankach 

o   Elastyna  biogenne  białko  występujące  w  skórze  będące  wraz  z  kolagenem 

podstawowym … 

 

Chcesz uzyskać dostęp do całej pracy? Napisz podając kod 

pracy na chomikujpracepisemne@gmail.com