plik

SZKOLENIE STRAŻAKÓW RATOWNIKÓW OSP CZĘŚĆ I TEMAT 2 Służba

wewnętrzna. Musztra.

1. Wybrane elementy służby wewnętrznej.

Jednym z głównych elementów działalności społecznej członków OSP jest

branie udziału w akcjach ratowniczych podczas pożarów, klęsk żywiołowych i innych
miejscowych   zagrożeń.   Działania   OSP   w   akcjach   ratowniczych   wymagają   od   jej
członków   przestrzegania   zasad   i   rygorów   wynikających   z   regulaminów,   instrukcji
i   przepisów   oraz   odpowiedniej   wiedzy   w   połączeniu   ze   sprawnością   fizyczną
i psychiczną.  Dyscyplina członków OSP musi mieć charakter odpowiedzialności za
podjęte   lub   otrzymane   zadania,   jak   również  świadomość,   że   realizacja   wydanych
rozkazów i poleceń ma za zadanie spełnienie najbardziej szczytnego celu , jakim jest
ratowanie   zdrowia   i   życia   ludzkiego   oraz   mienia.   Dyscyplina   i   porządek   w
jednostkach   OSP,   wyszkolenie   i   wysoka   sprawność   techniczna   sprzętu   jest
warunkiem utrzymania pododdziału w gotowości bojowej.

Cechy strażaka:

–

Służba pożarnicza zobowiązuje do świadomego i sumiennego spełnienia
przyjętych dobrowolnie przez siebie obowiązków.

–

Do   podstawowych   cech   strażaka   należy   męstwo,   odwaga,   zdolność   do
poświęceń, hart,   wytrwałość oraz umiejętność działania w trudnych warunkach.
Strażaka  cechuje uczciwość, rzetelność  samodzielność,  inicjatywa w  działaniu,
wysokie wymagania wobec siebie i podwładnych, stanowczość i konsekwencja,
schludny wygląd.

–

Strażak ma obowiązek być zdyscyplinowanym, ściśle przestrzegać postanowień
regulaminów   i   przepisów   oraz   bezwzględnie   dokładnie   wykonywać   polecenia
przełożonych.   W   przypadku   gdy   regulaminy,   zarządzenia   i   rozkazy   oraz   inne
przepisy   nie   wskazują   wyraźnie   postępowania,   strażak   powinien   działać
samodzielnie,   kierując   się   ogólnie   ustalonymi   zasadami.   Brak   rozkazu   nie
usprawiedliwia bezczynności. Strażak reprezentuje pożarnictwo i odpowiada za
jego   dobre   imię.   Jest   wzorem   kulturalnego   zachowania   się.   Udziela   pomocy
znajdującym   się   w   potrzebie.   Jest   świadomy   tego,   że   swoim   postępowaniem
kształtuje opinię społeczeństwa o pożarnictwie.

–

Szeregowiec OSP powinien dokładnie i szybko wykonywać rozkazy przełożonych,
utrzymywać sprzęt i wyekwipowanie osobiste w stanie pełnej gotowości.

–

Strażak szanuje mienie powierzone jego pieczy. Za zawinione uszkodzenia,
zniszczenie lub utratę mienia ponosi odpowiedzialność.

–

Strażak jest zdyscyplinowanym obywatelem i podporządkowuje się zarządzeniom
organów władzy i administracji.

2.Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą na kołnierzach mundurów
bądź lewej kieszeni koszuli letniej dystynkcje pełnionych funkcji

Stopnie w Państwowej Straży Pożarnej
szeregowcy:

–

strażak,

–

starszy strażak,

podoficerowie:

–

sekcyjny,

–

starszy sekcyjny,

–

młodszy ogniomistrz,

–

ogniomistrz,

–

starszy ogniomistrz,

aspiranci:

–

młodszy aspirant,

–

aspirant,

–

starszy aspirant,

–

aspirant sztabowy,

oficerowie:

–

młodszy kapitan,

–

kapitan,

–

starszy kapitan,

–

młodszy brygadier,

–

brygadier,

–

starszy brygadier,

–

nadbrygadier,

–

generał brygadier.

4. Przełożony i podwładny, starszy i młodszy.

-   W   jednostkach   organizacyjnych   ochrony   przeciwpożarowej   obowiązuje
hierarchiczne   podporządkowanie   poszczególnych   strażaków-   od   strażaka   do
najwyższego   przełożonego.     W   służbowym   wystąpieniu   chociażby   dwóch
strażaków zawsze jeden z nich jest przełożonym. Strażak w stosunku do innych
strażaków może być przełożonym, podwładnym, starszym lub młodszym. Starszym
jest strażak, który ma wyższy, a młodszym – niższy stopień pożarniczy.
-   Przełożonym   jest   strażak,   który   na   podstawie   postanowień   organizacyjnych,
przepisów   służbowych   lub   decyzji   przełożonego   wyższego   szczebla   jest
uprawniony w ramach przysługujących mu kompetencji do wydawania rozkazów lub
zarządzeń podległym  strażakom oraz odpowiada za ich czynności służbowe.
Bezpośrednim   przełożonym   jest   ten,   któremu   strażak   podlega   bezpośrednio
w   sprawach   organizacyjnych.   Kolejni   przełożeni   są   przełożonymi   wyższego
szczebla.
- Podczas wspólnego działania strażaków, którzy sobie wzajemnie nie podlegają
przełożonym   zostaje/jeśli   nie   został   wyznaczony/   strażak   zajmujący   wyższe
stanowisko, a przy równorzędnych stanowiskach – wyższy stopniem. W przypadku
równych stanowisk i stopni – przełożonym zostaje starszy wysługą lat w danym
stopniu,   a   przy   jednakowej   wysłudze   mający   dłuższy   staż   pracy   społecznej
w jednostkach ochotniczych straży pożarnych.
-   Przełożony/starszy/   ma   obowiązek   dawać   przykład   ścisłego   przestrzegania
regulaminów i rozkazów, a w szczególności zdyscyplinowania, odwagi, wytrwałości,
sumienności i kulturalnego postępowania. Do podwładnych młodszych zwraca się
rozważnie,   taktownie   i   stanowczo,   zachowując   w   każdej   sytuacji   spokój
i opanowanie. Przełożony starszy nie może wypowiadać uwag w sposób mogący
poderwać   autorytet   podwładnych   /młodszych/   w   obecności   niższych   od   nich
stopniem   lub   stanowiskiem   oraz   osób   postronnych.   Utrzymanie   dyscypliny
podwładnych,   wymaganie   i   egzekwowanie   ścisłego,   dokładnego   i   terminowego
wykonywania   zadań   służbowych   oraz   sprawowania   nadzoru   i   kontroli   jest
podstawowym obowiązkiem przełożonego.

Ogólne prawa i obowiązki przełożonego:

Przełożony – Naczelnik, Zastępca Naczelnika, Dowódca plutonu, Dowódca sekcji

Strażak w mundurze powinien być zawsze ubrany zgodnie z regulaminem
umundurowania

Strażakom OSP nie wolno nosić:

- części umundurowania w połączeniu z ubiorem cywilnym,

- odzieży specjalnej w miejscach publicznych, o ile nie wynika to z obowiązków
służbowych,

- przedmiotów wypychających kieszenie munduru,

- innych przedmiotów niż przewiduje dany ubiór.

Użytkowane przedmioty umundurowania powinny być czyste, należycie dopasowane
i odprasowane. Strażak OSP występujący na zewnątrz jednostki w mundurze dba o
estetyczne opakowanie niesionych paczek. Strażak OSP nie może nosić torebek
damskich, siatek i innych tego rodzaju przedmiotów oraz trzymać rąk w kieszeniach.

Strażak OSP idąc ulicą nie może jeść, pić, palić, czytać, rozmawiać przez telefon.

kieruje całokształtem służby podległych zgodnie z zasadą jednoosobowego dowodzenia.
Ma   prawo   wydawać   podwładnym   rozkazy   i   zarządzenia.   Przełożony   ponosi
odpowiedzialność   za   gotowość   operacyjno-techniczną   oraz   wyszkolenie   i   dyscyplinę
swoich   podwładnych.   Przełożony   kieruje   szkoleniem   pożarniczym   podległych
mu   strażaków.   Czuwa   nad   utrzymaniem   przez   nich   porządku   wewnętrznego
oraz   przeciwdziała   wszelkim   poczynaniom   mogącym   osłabić   gotowość   operacyjno-
techniczną jednostki lub spowodować straty materialne.
Przełożony jest obowiązany – wszechstronnie poznawać swoich podwładnych, znać ich
osobowość, wyszkolenie predyspozycje intelektualne, psychiczne i fizyczne, kształtować w
podwładnych   poczucie   odpowiedzialności   za   sprawność   i   gotowość   bojową   jednostki
i rzetelny stosunek do działalności społecznej, służyć im radą i pomocą w razie potrzeby
występować w ich sprawie do Zarządu OSP, dbać o zapewnienie podwładnym należytego
wyposażenia     indywidualnego   i   kontrolować   jego   sprawność,   inicjować   i   popierać
wynalazczość   i   nowatorstwo,   operatywnie   upowszechniać   i   wdrażać   pozytywne
rozwiązania, wyznaczać na czas swojej nieobecności zastępcę i podać to do wiadomości
podwładnych.

Wydawanie i wykonywanie rozkazów.

Rozkaz, to polecenie określonego działania lub zaniechania działania wydane strażakowi,
oddziałowi, pododziałowi przez przełożonego lub uprawnionego starszego. Rozkaz musi
być   wykonany   ściśle,   jednolicie,   jednocześnie,   dokładnie   i   w   wyznaczonym   czasie.
Wydający   rozkaz   jest   obowiązany   mieć   na   uwadze   sytuację   oraz   okoliczności   jego
wydania,  a także stopień  przygotowania  podwładnego  do wykonania  rozkazu. W razie
utraty łączności z przełożonym  i niemożliwości otrzymania rozkazu działa samodzielnie,
zgodnie   ze   znanym   mu   zadaniem,   określonymi   wymaganiami   oraz   złożonym
ślubowaniem.  Rozkaz   wydaje   w   zasadzie   bezpośredni   przełożony  swym   podwładnym-
ustnie, na piśmie lub sygnałem. Rozkaz musi być zwięzły, zrozumiały i wydany stanowczo.
O   wykonaniu   rozkazu   strażak   melduje   temu   przełożonemu,   który     go   wydał,   jeżeli
przełożony nie zażądał inaczej. Jeżeli przełożony stwierdzi, że komenda lub czynności nie
zostały należycie wykonane, powinien podać komendę „wróć”, po czym nakazać powtórne
ich   wykonanie.   Rozkaz   może   uchylić   lub   zmienić   ten   kto   wydał   lub   w   wyjątkowych
przypadkach,   jeżeli   dobro   służby   tego   wymaga   –   jego   przełożony,   musi   on   jednak
zawiadomić   o   tym   poprzedniego   rozkazodawcę.   Jeżeli   podwładny   otrzymał   rozkaz
bezpośredni   od   przełożonego   wyższego   szczebla   –   wykonuje   go   i   melduje   o   tym
rozkazodawcy i swemu bezpośredniemu przełożonemu. Przełożony wyższego szczebla,
który   wydał   rozkaz   podwładnemu,   jest   obowiązany   zawiadomić   jego   bezpośredniego
przełożonego. Jeżeli w trakcie wykonywania rozkazu strażak otrzymał nowy rozkaz, który
przeszkodzi mu w wykonywaniu poprzedniego, melduje o tym wydającemu drugi rozkaz, a
gdy   otrzyma   potwierdzenie   nowego   rozkazu   –   wykonuje   go.   Wydający   drugi   rozkaz
zawiadamia o tym pierwszego rozkazującego i odpowiada za wynikłe z nowego rozkazu
następstwa.

Zasady zachowania się strażaków

Wszyscy   strażacy   we   wzajemnych   stosunkach   są   obowiązani   przestrzegać   zasad
uprzejmości,   opanowania,   ściśle   przestrzegając   zasad   `etyczno-moralnych   oraz
zachowywać się z godnością w miejscach publicznych. Poszanowanie języka ojczystego
jest   obowiązkiem   każdego   strażaka.   Brak   kultury   słowa   uwłaszcza   jego   godności.
W ochotniczych strażach pożarnych przyjęte jest przy zwracaniu się do osób pełniących
funkcje związkowe zwrotem grzecznościowym „druh” np. „druhu Prezesie”.

Oddawanie honorów przez pojedynczych strażaków.

–

Członkowie OSP występujący w umundurowaniu oddają honory zgodnie

z regulaminem musztry, zgodnie z zasadami zwierzchnictwa, starszeństwa,
koleżeństwa i dobrego wychowania.

–

Oddawanie honorów jest zewnętrzną oznaką dyscypliny i jedności strażaków
oraz wyrazem szacunku dla przełożonych i starszych, koleżeństwa i dobrego
wychowania.

–

Wszystkich strażaków obowiązuje oddawanie honorów i odpowiadanie na oddane
honory w sposób ustalony w regulaminie musztry. Podwładni i młodsi obowiązani są
oddawać honory pierwsi, a strażacy równi stopniem – jednocześnie.

–

Strażacy są obowiązani oddawać honory:Prezydentowi RP, Prezesowi Rady Ministrów,
Ministrowi   Spraw   wewnętrznych   i   Administracji,   Fladze   Państwa   w   czasie   jej
podnoszenia   i   opuszczania,   Sztandarom   strażackim,   Przed   Grobem   Nieznanego
Żołnierza, Pogrzebom ze strażacką asystą honorową.
Fladze   państwowej,   sztandarom   strażackim,   oraz   pogrzebom   z   asystą   honorową
strażacy oddają honory przez salutowanie po zatrzymaniu i zwróceniu się frontem do
flagi, sztandaru lub konduktu pogrzebowego.
Przy oddawaniu honorów salutuje się prawą ręką, a gdy prawa ręka jest zajęta należy
wcześniej   ją   zwolnić   i   być   gotowym   do   oddania   honorów   z   zachowaniem
regulaminowej   odległości.   W   miejscach,   w   których   tą   samą   osobą   spotyka   się
kilkukrotnie w krótkich odstępach czasu honor oddaje się tylko  raz przy pierwszym
spotkaniu. W   stołówkach, klubach strażacy oddają honory przy wejściu na stołówkę
poprzez   przyjęcie   postawy  zasadniczej   i  skłon   głowy.     W   czasie   oficjalnego   grania
hymnu   narodowego   strażacy   występujący   indywidualnie   przyjmują   postawą
zasadniczą, a jeśli występują w nakryciu głowy - salutują.
Pojedynczy strażacy nie mają obowiązku oddawania honorów w sytuacjach:

–

bezpośredniego udziału w akcji ratowniczej,

–

przechodzenia przez jezdnię i torowiska,

–

uczestniczenia w kondukcie pogrzebowym,

–

prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn i urządzeń,

–

jeśli czynności wymagają koncentracji uwagi podczas pracy,

–

mijania się w odległości większej niż 25-30 kroków i osobom będącym po drugiej
stronie ulicy,

–

przebywania w umywalniach i toaletach,

–

spożywania posiłków.

Wybrane elementy musztry strażaka.

Musztra przygotowuje strażaków i pododziały do wystąpień służbowych

i   prowadzenia   działań   ratowniczo-gaśniczych   oraz   jest   czynnikiem   kształtującym
zewnętrzne   oblicze   jednostki.   Musztra   uczy   karności   i   zdyscyplinowania,   wyrabia
niezbędne nawyki, przyzwyczaja do dokładnego wykonania rozkazów oraz odgrywa rolę
wychowawczą,   kształtując   wytrwałość,   obowiązkowość   i   systematyczność.   Podczas
ćwiczeń   z   musztry   strażak   uczy   się   przyjmować   postawy   zasadniczej   i   swobodnej,
oddawać honory, poruszać się w umundurowaniu i uzbrojeniu osobistym, formować szyki i
zachować się w szyku. Rozróżnia się musztrę pojedynczego strażaka i musztrę zwartą.
Musztra   pojedynczego   strazaka   przygotowuje   go   do   indywidualnych   wystąpień
służbowych   i   do   działania   podczas   akcji   ratowniczo-gaśniczych.   Musztra   zwarta
przygotowuje   pododziały   do   wystąpień   służbowych,   wyrabia   karność   pododziałów
i sprawność działania.